xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới hỏi, tang lễ, lễ hội

MỞ BÀI 1 Lý do chọn đề tài Cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh Việt Nam là thành quả hàng ngàn năm lao động sáng tạo, đấu tranh kiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân tộc.

MỞ BÀI

1 Lý do chọn đề tài

Cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh Việt Nam là thành quả hàng ngàn năm lao động sáng tạo, đấu tranh kiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là kết quả của sự giao lưu và tiếp thu tinh hoa cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh của các nước trên thế giới để không ngừng hoàn thiện và phát triển Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước với xu thế hội nhập quốc tế, Đảng ta đã đề ra phương hướng, chiến lược cùng các nhiệm vụ và giải pháp để lãnh đạo thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và phát triển nền cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xác định cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội

Nghị quyết Trung ương 5 Khoá VIII đã xác định quan điểm chỉ đạo

cơ bản: “Cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội”, đề ra phương hướng “Làm cho cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh thâm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, vào từng người vào từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người tạo ra trên đất nước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trìnhđộ dân trí cao, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu nước mạnh xã hội công bằng văn minh, tiến vững chắc lên Chủ nghĩa xã hội” Chăm lo cải tạo một số tập tục xây

dựng nếp sống văn minh là chăm lo củng cố nền tảng tinh thần của xã hội Thiếu nền tảng tinh thần tiến bộ và lành mạnh, không quan tâm giải quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội

thì không thể có sự phát triển kinh tế xã hội bền vững Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh, vì mục tiêu xã hội công bằng văn minh, con người phát triển toàn diện

Vì vậy cải tạo một số tập quán lạc hậu cải tạo một số tập tục xây dựng nếp sống văn minh là nội dung quan trọng trong đường lối, chủ trương của Đảng và nhà nước ta, đặc biệt trong thời kỳ mở cửa hội nhập quốc tế: “Hoà nhập nhưng không hoà tan”, xây dựng một nền cải tạo một

số tập tục xây dựng nếp sống văn minh Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Xuất phát từ tầm quan trọng của công tác này mà tôi mạnh

dạn chọn đề tài: “Chính quyền xã Bản Liền về xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới hỏi, tang lễ, lễ hội” làm báo cáo thực tế cuối khoá.

2 Phạm vi nghiên cứu

Khảo sát, đánh giá thực trạng vấn đề công tác tuyên truyền cải tạo một số tập quán lạc hậu thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội của chính quyền xã Bản Liền năm 2020 -2021

2 NỘI DUNG

2.1 Đặc điểm tình hình địa phương

Xã Bản Liền là cửa ngõ vào trung tâm huyện Bắc Hà, có diện tích 643,72 ha, thuộc … Bổ Sung thêm phần này

Toàn xã hiện có hơn 1.350 hộ sống bằng nghề trồng hoa kiểng với tổng diện tích 300 ha Chủ trương lấy nông nghiệp làm nền tảng với thế mạnh là sản xuất hoa kiểng và phát triển du lịch, qua đó góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao thu nhập cho nhân dân Cùng với sự phát triển chung của Huyện Bắc Hà, diện mạo đô thị xã trong những năm qua

đã có nhiều đổi mới, khởi sắc; kinh tế phát triển theo hướng tích cực; đời sống nhân dân có nhiều bước phát triển, đời sống văn hóa cũng ngày càng

được nâng cao Ngoài ra việc 04/04 khóm đã xây dựng Quy ước của khóm gắn với các nội dung của Quyết định số 21 của UBND huyện qua

đó đã tác động mạnh mẽ đến việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội cũng được thay đổi dần theo nếp sống văn hóa mới

Được sự quan tâm lãnh đạo và chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Huyện Bắc Hà, cũng như việc lãnh, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, UBND xã và sự phối hợp chặt chẽ của các ban ngành, đoàn thể xã nên việc triển khai thực hiện Quyết định số 01/2020/QĐ-UBND ngày 07/01/2020 của UBND huyện Bắc Hà về Quy định nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang

và lễ hội (nay là Quyết định số 21/2020/QĐ-UBND ngày 17/8/2020 của UBND huyện Bắc Hà về Quy định nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội) đã đạt nhiều kết quả

Thực hiện Công văn số 22/UBND-VX ngày 31/01/2020 của Ủy ban nhân dân Huyện Bắc Hà về việc thực hiện Quyết định số 01/2020/QĐ-UBND ngày 07/01/2020 của 01/2020/QĐ-UBND huyện Bắc Hà về Quy định nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội Ủy ban nhân dân xã đã chỉ đạo Công chức chuyên môn tham mưu với UBND xã trong việc triển khai Quyết định đến cán bộ, công chức, MTTQ, các đoàn thể và quần chúng

nhân dân trên địa bàn xã Kết quả đã triển khai được 09 cuộc với hơn 258

người tham dự Qua đó, đã nâng cao được nhận thức của từng Đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội

Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân xã đã ban hành Kế hoạch số 219/KH-BCT ngày 11/5/2020 của BCT XDĐSVH-ĐTVM xã Bản Liền

về việc thực hiện Phong trào “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” năm 2020; Kế hoạch số 457/KH-BCT ngày 21/9/2020 của BCT XDĐSVH-ĐTVM xã Bản Liền về việc đánh giá, công nhận các danh hiệu văn hóa trong phong trào “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn xã Bản Liền năm 2020 để lồng ghép triển khai

Quyết định số 21/2020/QĐ-UBND ngày 17/8/2020 của UBND huyện Bắc Hà về Quy định nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội

Đồng thời, thực hiện theo Công văn số 333/BCĐ ngày 03/9/2020 và Công văn số 345/BCĐ ngày 17/9/2020 của BCT XDĐSVH huyện Bắc

Hà về việc dự tập huấn phong trào “ TDĐKXDĐSVH” năm 2020; Ủy ban nhân dân xã đã lập danh sách tập huấn tại Công văn số 400/UBND ngày 21/9/2020 trong đó gồm thành phần BCT xã, Ban chủ nhiệm các CLB Gia đình phát triển bền vững ở 04 khóm; 31 tổ Nhân dân tự quản

( gồm tổ trưởng, tổ phó và thư ký) với hơn 115 người tham gia Nội dung

tập huấn cũng đã lồng ghép triển khai Quyết định số 21 của UBND huyện

2.2 KẾT QUẢ THỰC HIỆN

* Công tác tuyên truyền, phổ biến và tổ chức thực hiện nghiệm các quy định của Đảng, pháp luật của nhà nước về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, gắn với việc xây

dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa.

Công tác tuyên truyền được coi là nhiệm vụ đầu tiên và xuyên suốt trong việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội Chính vì vậy, Đảng bộ và chính quyền xã Bản Liền đã chú trọng trong việc tổ chức tuyên truyền nếp sống văn hóa mới này cho toàn thể người dân với nhiều hình thức đa dạng: tuyên truyền trong các hội nghị, các buổi họp chi tổ hội, các

CLB, tuyên truyền băng rôn, khẩu hiệu và tuyên truyền qua hệ thống trạm truyền thanh xã đến tận người dân… Kết quả, đã thực hiện

được 12 cuộc với 309 người dự, tuyên truyền được 10 băng rol tại trụ sở

UBND xã và 04 khóm ( trong các dịp Ngày Quốc tế hạnh phúc 20/3; Ngày Gia đình Việt Nam 28/6; Ngày Pháp Luật Việt Nam 09/11); trên hệ

thống truyền thanh được 04 bài, phối hợp với Hội LHPN xã tuyên truyền được 04 cuộc có 65 người dự ( thông qua sinh hoạt các CLB và mô hình

của Hội LHPN); đăng tải trên trang thông tin điện tử của xã để người dân

có thể truy cập; đăng tải trên tài khoản facebook, nhóm zalo của CB, CC

xã nhằm tuyên truyền đến cán bộ, công chức và đến tận người dân…Từ các hoạt động tuyên truyền đó đã dần dần làm thay đổi nhận thức của cán

bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trong việc thực hiện nếp sống văn minh Trong đó, cán bộ đảng viên luôn tiên phong gương mẫu trong việc thực hiện Quy định này, đồng thời vận động gia đình, người thân và nhân dân nơi cư trú nghiêm chỉnh thực hiện

* Quán triệt đến từng đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức chấp hành kỷ luật, kỷ cương, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống phô trương, hình thức

Việc triển khai Quyết định của UBND huyện đến từng đảng viên, cán bộ, công chức thực hiện với nhiều hình thức như: thông qua các cuộc họp chi bộ hàng tháng; sinh hoạt cán bộ, công chức đầu tuần của Ủy ban nhân dân xã;…

Hầu hết Đảng viên, cán bộ và nhân dân xã đã gương mẫu chấp hành quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới Hiện tượng tổ chức đám cưới linh đình đã được hạn chế đáng kể Nhiều đám cưới tổ chức gọn nhẹ, khách mời dự tiệc cưới chủ yếu là những người trong họ tộc và bạn bè thân thiết Nhiều đám cưới đã thực hiện “ hạn chế không sử dụng thuốc lá”, không uống nhiều bia rượu, giữ gìn an toàn giao thông,

Để thực hành tiết kiệm và tránh hiện tượng lấn chiếm lòng đường tổ chức đám cưới, ở địa phương có vài hộ gia đình có sân rộng đã tạo điều kiện cho các hộ gia đình mượn để tổ chức đám cưới nhằm tránh lãng phí

và đảm bảo an toàn giao thông Không lạm dụng công quỹ, phương tiện, tài sản công phục vụ vào mục đích cá nhân

* Việc xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực hiện các quy định

về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang phù hợp với điều kiện, đặc điểm, phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương.

Việc tổ chức thực hiện Quyết định số 21 của UBND huyện đã tạo

sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động về thực hành tiết kiệm trong việc cưới, việc tang và lễ hội Nhiều cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên đã tích cực, tự nguyện hưởng ứng, thực hiện có hiệu quả Quyết định gắn với các phong trào, mô hình góp phần tiết kiệm, duy trì những nét đẹp văn hoá, thuần phong, mỹ tục, phù hợp với đạo lý, tư tưởng nhân văn trong việc xây dựng nếp sống văn minh trong giai đoạn hiện nay

Về việc cưới:

Phải được tổ chức theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình ( Theo Luật hôn nhân và gia đình năm 2014); pháp luật về đăng ký

và quản lý hộ tịch và các quy định khác có liên quan; lễ đăng ký kết hôn

và trao giấy chứng nhận kết hôn phải thực hiện theo đúng quy định của Luật hôn nhân và gia đình; thực hiện đúng theo hướng dẫn tại Thông tư 04/2011/TT-BVHTTDL ngày 21 tháng 01 năm 2011 của Bộ Văn hóa Thể thao và du lịch; Quyết định số 21/2020/QĐ-UBND ngày 17/8/2020 của UBND huyện Bắc Hà về Quy định nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội Theo đó, việc đăng ký kết hôn và trao giấy chứng nhận kết hôn được Ban Tư pháp xã thực hiện tại UBND xã theo đúng thủ tục do pháp luật quy định Việc tổ chức lễ cưới tại gia đình được đảm bảo trang trọng, tiết kiệm, vui tươi, lành mạnh, phù hợp với phong tục tập quán truyền thống của địa phương và phù hợp với hoàn cảnh của hai gia đình; các thủ tục chạm ngõ, ăn hỏi, rước dâu được thực hiện theo đúng phong tục, tập quán, không phô trương hình thức, rườm rà, không nặng về đòi hỏi lễ vật; hạn chế việc tổ chức đám cưới linh đình Nhiều gia đình tiệc cưới cần tiết kiệm (không tổ chức linh đình, kéo dài nhiều ngày), phù

hợp với hoàn cảnh gia đình, không phô trương, lãng phí, đảm bảo vệ sinh

an toàn thực phẩm, hạn chế việc thuốc lá trong đám cưới; không mở nhạc ( âm thanh có công suất lớn) sau 22h và trước 5h sáng Bên cạnh đó, việc thực hành tiết kiệm sắp xếp tổ chức lễ ăn hỏi và đám cưới vào một ngày

để giảm thiểu việc đi lại và tốn kém, nhưng vẫn đảm bảo tính nghiêm túc, lành mạnh, giữ được bản sắc văn hóa dân tộc Khách mời tham dự đám cưới chủ yếu là những người trong dòng tộc, họ hàng và bạn bè thân thiết Trang trí lễ cưới giản dị, không rườm rà, phô trương, trang phục cô dâu chú rể đẹp, lịch sự, phù hợp với phong tục tập quán của địa phương và đảm bảo thuần phong mỹ tục

Tính đến tháng 10/2020 tổng số đám cưới được tổ chức là 38 đám cưới, trong đó có 38/38 đám cưới tổ chức theo nếp sống văn hóa mới.

Về việc tang:

Thực hiện đúng theo hướng dẫn tại Thông tư

04/2011/TT-BVHTTDL ngày 21 tháng 01 năm 2011 của Bộ Văn hóa Thể thao và du lịch và Quyết định số 21/2020/QĐ-UBND ngày 17/8/2020 của UBND huyện Bắc Hà về Quy định nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang

và lễ hội Theo đó, việc tang cần được tổ chức chu đáo, trang nghiêm, gọn nhẹ, tiết kiệm Không tổ chức ăn uống linh đình, phô trương, lãng phí và đảm bảo an toàn thực phẩm Khi đưa tang phải tuân thủ các quy định của pháp luật về an toàn giao thông và trật tự an toàn xã hội; Hạn chế tối đa việc rắc vàng mã, tiền âm phủ trên đường; Không rắc tiền Việt Nam trên đường, xuống huyệt Không cử nhạc tang sau 22h và trước 5h sáng Việc

an táng và xây cất mộ được thực hiện đúng theo Nghị định số

23/2016/NĐ-CP ngày 05/4/2016 của Chính phủ về xây dựng, quản lý, sử dụng nghĩa trang và cơ sở hỏa táng và các văn bản quy định của Ủy ban nhân dân Tỉnh; các quy định của Bộ Xây dựng và các văn bản quy định của Ủy ban nhân dân Tỉnh

Nét nổi bật trong việc tang ở địa phương nhiều năm qua là nếu người qua đời là cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa, nguyên lãnh đạo

Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã, đảng viên từ 40 năm tuổi đảng trở lên, BCH Đảng bộ xã sẽ thành lập Ban lễ tang để phối hợp với gia đình tang chủ đứng ra tổ chức tang lễ Xã tích cực vận động các gia đình có người thân qua đời dùng hình thức hỏa táng, vừa tiết kiệm vừa đảm bảo vệ sinh môi trường, từ đó đã nhận được sự đồng thuận và hưởng ứng của đông đảo người dân

Tính đến tháng 10/2020, trên địa bàn xã có 62 đám tang; có 62/62 đám cưới được thực hiện theo nếp sống văn hóa mới ( trong đó có 19 đám

tang được thực hiện hỏa táng)

Về lễ hội:

Do có sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy, Ủy ban, việc tổ chức Lễ hội cúng hạ điền và thượng điền ở Đình Tân Quy Đông (khóm Tân Mỹ), Miếu

Bà chúa Xứ ( khóm Tân Hiệp); Miếu Ông Hội đồng ( khóm Sa Nhiên) được duy trì hàng năm và ngày càng được mở rộng về quy mô, đa dạng các nội dung hoạt động Thực hiện đúng theo quy định về Luật tính ngưỡng, tôn giáo và các nội dung của Nghị định số 110/2018/NĐ-CP ngày 29/8/2018 của Chính phủ quy định về quản lý và tổ chức Lễ hội Việc tổ chức các Lễ hội, Ban tổ chức đều thực hiện xin phép tổ chức tại Ủy ban nhân dân xã

Phần Lễ: Được tổ chức trang trọng, đúng nghi thức dân gian truyền

thống, đáp ứng nhu cầu tâm linh của nhân dân

Phần Hội: Được tổ chức trang trọng, mở rộng quy mô, đa dạng về

hình thức, đổi mới về nội dung, tạo sự hào hứng sôi nổi, hấp dẫn và xã hội hóa cao, thực sự tạo được không khí tưng bừng phấn khởi và là Ngày hội lớn của nhân dân và du khách qua chương trình Tế, Lễ trang trọng đúng nghi thức truyền thống Có chương trình hát chầu ( hát bội) để phục vụ quần chúng nhân dân góp phần mang lại không khí tưng bừng của của Ngày hội

Hầu hết các Lễ hội đều được tổ chức phù hợp với truyền thống văn hóa dân tộc; thực hiện đúng nội quy, quy định của Ban Tổ chức lễ hội; trang phục lịch sự, phù hợp với thuần phong mỹ tục; ứng xử có văn hóa trong

hoạt động lễ hội; đảm bảo an ninh trật tự khi tham dự lễ hội, có các điểm bỏ rác đúng nơi quy định và giữ gìn vệ sinh môi trường

Lễ hội là hoạt động văn hoá mang đậm nét văn hoá truyền thống của người Việt Các ngày lễ kỷ niệm, chủ yếu được tổ chức vào những năm chẵn; thường được gắn với các hoạt động thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ Ủy ban nhân dân xã tổ chức bằng hình thức họp mặt, tiếp xúc nội bộ

ôn lại truyền thống một cách thiết thực nên đã hạn chế sự lãng phí Việc treo

cờ Tổ quốc nhân kỷ niệm các ngày lễ trọng đại của đất nước đã trở thành nét đẹp văn hoá

* Phổ biến và nhân rộng các mô hình tổ chức cưới hỏi, tang lễ văn minh, tiết kiệm trong đảng viên, công chức, viên chức và nhân dân

Ủy ban nhân dân xã cũng thường xuyên chỉ đạo công chức chuyên môn và ban nhân dân 04 khóm thực hiện tốt việc nhân rộng các mô hình tổ chức cưới hỏi, tang lễ thực hiện theo nếp sống văn minh, tiết kiệm trong quần chúng nhân dân, trước tiên là thực hiện tại địa bàn dân cư của khóm, sau đó sẽ nhân rộng ra toàn xã Tuy bước đầu triển khai đến từng hộ dân gặp không ít khó

khăn nhưng hiện nay ý thức của người dân đã được nâng lên nên việc thực hiện công tác này được nhiều kết quả khả quan

Việc thành lập và duy trì các CLB tại địa phương ( CLB Gia đình không vi

phạm pháp luật; CLB Gia đình phát triển bền vững; tổ nhóm phòng, chống bạo lực gia đình;…gắn với thực hiện Quy định cũng được địa phương thực hiện tốt

* Công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, môi trường, trật

tự an toàn xã hội

Công tác đảm bảo an toàn thực phẩm, môi trường, trật tự an toàn xã hội trong việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội được các cấp, các ngành quan tâm thực hiện Hiện nay hầu hết các tiệc