Vẽ biểu đồ Histogram...5 Câu 3: Lập bảng hai biến mô tả thu nhập theo giới tính, nhận xét sự khác biệt về thu nhập giữa hai giới...6 Câu 4: Lập bảng thống kê các bệnh của người dân do v
Trang 1ĐẠI HỌC UEH
TRƯỜNG KINH DOANH KHOA TOÁN-THỐNG KÊ
DỰ ÁN CUỐI KỲ Môn học: Thống kê ứng dụng trong kinh tế và kinh doanh
Giảng viên: cô Chu Nguyễn Mộng Ngọc
Mã lớp học phần: 21C1STA50800532
TP Hồ Chí Minh, ngày 23 tháng 12 năm 2021
Trang 2LỜI TỰA
Nhằm xây dựng cho bản thân một nền tảng kiến thức quan trọng về việc xử lý số liệu cũng như bắt nhịp được với sự phát triển của xã hội, bộ môn Thống Kê Ứng Dụng đóng một vai trò vô cùng quan trọng đối với sinh viên, đặc biệt là sinh viên ngành kinh tế Hiểu được điều này, chúng em thực hiện dự án thống kê với mục đích luyện tập và nghiên cứu chuyên sâu hơn về nó thông qua dự án được giao sẵn
Trong thời đại máy móc đang dần thay thế con người, chúng ta cần phải trả lời cho câu hỏi của chúng rằng: “Con người, nói tôi nghe vì sao anh là con người?” Để trả lời câu hỏi hóc búa này và để khẳng định được vị trí của mỗi cá nhân trong xã hội, dự
án này chính là một cách để chúng em phát triển chính mình với những kiến thức được trau dồi sẵn, kết hợp với sự tự học và hợp tác trong công việc nhóm Dự án nhằm mục tiêu kiểm tra, cũng là để chúng em biết được bản thân mình đã tiến đến đâu trong môn học này nhằm đóng góp các thành quả giá trị cho xã hội
Để hoàn thành dự án cuối kỳ này, chúng em đã trải qua quá trình làm việc rất ăn ý, phối hợp với nhau tốt nhằm đem lại một kết quả trọn vẹn nhất Trong gần 3 tháng học tập tại môi trường mới, chúng em cảm ơn cô Chu Nguyễn Mộng Ngọc rất nhiều vì những bài giảng hay, chuyên nghiệp và tận tâm, nhờ cô mà môn Thống kê “khó nhằn” có thể đem lại nhiều hứng thú cho chúng em như vậy Do còn thiếu sót về chuyên môn cũng như kinh nghiệm, chúng em rất mong nhận được sự góp ý của cô
để dự án này được hoàn thiện hơn, xin chân thành cảm ơn cô!
Nhóm Slaytistic gồm 6 thành viên:
1 Nguyễn Hoàng Khánh Nguyên (nhóm trưởng): 31211020756
2 Nguyễn Thùy An: 31211023186
3 Tô Nguyễn Bảo Châu: 31211021446
4 Nguyễn Phương Bảo Ngọc: 31211026412
5 Lê Thùy Trang: 31211020778
6 Nguyễn Ngọc Thảo Ngân: 31211025943
Trong quá trình làm việc, chúng em đều dành 100% công sức cho nhiệm vụ được nhóm trưởng phân công và đã có những buổi họp nhóm thống nhất ý kiến chung để
dự án được hoàn thành trọn vẹn nhất.
Trang 3MỤC LỤC Lời tựa 1 Mục lục 2 NỘI DUNG CHÍNH
Câu 1: Lập bảng tần số mô tả giới tính, nghề nghiệp Vẽ đồ thị 3,4 Câu 2: Lập bảng tần số cho thu nhập phân chia thành 5 nhóm Vẽ biểu đồ Histogram 5 Câu 3: Lập bảng hai biến mô tả thu nhập theo giới tính, nhận xét sự khác biệt về thu nhập
giữa hai giới 6
Câu 4: Lập bảng thống kê các bệnh của người dân do vấn đề ô nhiễm không khí Nhận xét
bệnh nào phổ biến hơn 7
Câu 5: Tính Trung bình, Trung vị, yếu vị mode, phương sai, tứ phân vị của dữ liệu về số
tiền chi trả cho chữa bệnh (nghìn /tháng) Nhận xét 8,9Câu 6: Tính Trung bình, Trung vị, mode, phương sai, tứ phân vị của dữ liệu về số tiền chi trả cho chữa bệnh (nghìn /tháng) của những người từ 50 tuổi trở lên 10
Câu 7: Vẽ box plot mô tả đồng thời số tiền chi trả cho chữa bệnh ở câu 5 và 6
Tổng quan cơ sở lý thuyết về vấn đề ô nhiễm không khí tại các thành phố lớn.
I Khái niệm ô nhiễm không khí Nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí 18,19,20
II Tác hại của ô nhiễm không khí đến con người và môi trường 20,21
III Tình trạng ô nhiễm không khí hiện nay ở các thành phố lớn trên thế giới và ở tại Việt
Nam 21,22,23,24,25
IV Biện pháp hạn chế ô nhiễm không khí 25,26,27
V Học sinh, sinh viên trong thời kỳ vì một “thế giới xanh” 28
DANH MỤC TÀI LIỆU TRÍCH DẪN 29
Trang 4Câu 1: Lập bảng tần số mô tả giới tính, nghề nghiệp Sau đó sử dụng đồ thị phù hợp mô tả lại kết quả các bảng tần số này (đồ thị phải vẽ bằng Excel)
Trang 5Nghề nghiệp Tần số (người) Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Câu 2 : Lập bảng tần số cho thu nhập trên cơ sở phân chia đều thu nhập thành 5 nhóm Sau
đó vẽ histogram cho thu nhập (khuyến khích sử dụng Excel)
Max=5,7 Min=1
Trang 6Đồ thị Histogram mô tả thu nhập của người dân thành phố A vào tháng 3/2020 có xu hướng
lệch phải, thu nhập cao nhất ở nhóm từ 2-2,9 triệu/tháng sau đó giảm dần.
Trang 7Câu 3: Lập bảng hai biến mô tả thu nhập theo giới tính, nhận xét sự khác biệt về thu nhập
giữa hai giới
Vì giới tính là thang đo định danh, thu nhập là thang đo thứ bậc nên ta có bảng sau:
+ Đối với khoảng thu nhập từ 3 triệu trở lên, số lượng nam và nữ đồng thời giảm dần + Khoảng thu nhập ít phổ biến nhất ở nam là khoảng từ 4-5,9 triệu (chỉ xuất hiện 2
người/nhóm) Bên cạnh đó hầu như thu nhập của nữ ít khi rơi vào nhóm từ 5 triệu trở lên (chỉ có 1 người)
=> Theo chiều tăng thu nhập, số lượng nam giảm dần còn số lượng nữ tăng vọt ở nhóm 2,9 triệu (11 người), sau đó giảm dần Nhìn chung, thu nhập của cả hai giới tập trung nhiều nhất ở khoảng 2-2,9 triệu/tháng
Trang 82-Câu 4: Ô nhiễm không khí gây viêm mắt, viêm hô hấp….Lập bảng thống kê các bệnh của người dân do vấn đề ô nhiễm không khí Nhận xét bệnh nào phổ biến hơn
Nhận xét :
Vì có người mắc cả 2 bệnh, có người mắc 1 bệnh và có người không mắc bệnh nào
nên tổng số ca bệnh lên đến 62 ca.
Dựa vào bảng thống kê, ta thấy bệnh viêm hô hấp (38 người) phổ biến hơn bệnh viêm mắt (24 người).
Với mẫu 49 công dân thành phố A (3/2020), tỉ lệ mắc bệnh viêm hô hấp lên đến 77,6%, trong khi đó tỉ lệ viêm mắt chiếm 49% => Bệnh viêm hô hấp có nguy cơ mắccao gần như gấp 1,6 lần so với viêm mắt
Kết luận: Vấn đề ô nhiễm không khí ở thành phố A gây ra các bệnh cho công dân, phổ
biến nhất là viêm hô hấp và viêm mắt, theo đó đa số các ca bệnh được ghi nhận là viêm
hô hấp chiếm tỉ trọng lớn hơn một nửa số ca bệnh
=> Viêm hô hấp phổ biến hơn các bệnh khác
Trang 9Câu 5: Tính Trung bình, Trung vị, yếu vị mode, phương sai, tứ phân vị của dữ liệu về
số tiền chi trả cho chữa bệnh (nghìn /tháng) Nhận xét.
STT Giới tính Số tiền chi trả cho việc khám chữa bệnh (nghìn/tháng)
Trang 10Mode= 20; Mode=50 và Mode=100 (xuất hiện 6 lần)
Phương sai mẫu của số tiền chi trả cho chữa bệnh (nghìn/tháng):
+ Mỗi người dành khoảng 70 nghìn/tháng cho việc chi trả tiền chữa bệnh
+ Đa số mọi người chi 20-50-100 nghìn/tháng để chữa bệnh
+ Số tiền chi trả càng cao thì càng ít người muốn dành khoảng chi tiêu của mình ra
+ Với nhóm người từ 50 tuổi trở lên có xu hướng dành khoảng chi tiêu lớn hơn để chữa bệnh so với nhóm người trẻ
Câu 6: Tính Trung bình, Trung vị, mode, phương sai, tứ phân vị của dữ liệu về
số tiền chi trả cho chữa bệnh (nghìn /tháng) của những người từ 50 tuổi trở lên:STT Giới tính Tuổi Số tiền chi trả cho việc khám chữa bệnh (nghìn/tháng)
Trang 11Mode = 300 (xuất hiện 2 lần)
Phương sai mẫu:
Câu 7: Vẽ box plot mô tả đồng thời số tiền chi trả cho chữa bệnh ở câu 5 và 6 Nhận xét
Số tiền chi trả cho chữa bệnh của người dân (nghìn/tháng)
Trang 12- Ngược lại, trung bình số tiền chi cho chữa bệnh của 13 công dân từ 50 tuổi trở lên cao hơn (khoảng 200 nghìn/tháng), dữ liệu có độ phân tán đều hơn cho thấy rằng
Trang 13công dân từ 50 tuổi trở lên có xu hướng chi nhiều tiền hơn cho việc khám chữa bệnh
Câu 8: Kiểm tra mối quan hệ tương quan giữa tuổi và tiền chi tiêu cho khám chữa bệnh
x
xi x s
y
yi y s
49 1 796,101
Trang 14(Trích từ Exploring Research-Neil J.Salkind,2009)
Kết luận: Tuổi và tiền chi tiêu cho khám chữa bệnh của người dân thành phố A (3/2020) có
mối tương quan tuyến tính thuận trung bình (=+0,57) Nghĩa là khi độ tuổi tăng thì số tiền chi cho khám chữa bệnh cũng tăng tương đối
Câu 9: Xây dựng khoảng ước lượng về tuổi với độ tin cậy 90%
Bảng dữ liệu độ tuổi của 49 công dân thành phố A.
Trang 15Do chưa biết độ lệch chuẩn tổng thể nên ước lượng khoảng của 1 trung bình tổng thể là:
Gọi là ước lượng điểm của độ tuổi trung bình người dân thành phố A:
Theo kết quả từ câu 8, ta có:
= = 42,102 (tuổi)
Độ lệch chuẩn mẫu: s = = 14,510 (tuổi)
Với độ tin cậy 90% thì
Câu 10: Kiểm định sự khác biệt thu nhập giữa nam và nữ Nhận xét Chọn độ tin cậy 95%.
Bảng thống kê thu nhập nam và nữ:
Trang 161/ Phát biểu giả thuyết không và giả thuyết đối:
H0: -= 0
Ha: -0
Trong đó:
: thu nhập trung bình của nam ở thành phố A (tháng 3/2020)
: thu nhập trung bình của nữ ở thành phố A (tháng 3/2020)
2/ Xác định mức ý nghĩa :
Theo đề bài: Độ tin cậy 95% => 1 – = 0,95 => = 0,05
Thu nhập của nam (Triệu/tháng) Thu nhập của nữ (Triệu/tháng)
Trang 173/ Thu thập dữ liệu mẫu và tính toán các giá trị thống kê kiểm định:
Làm tròn xuống ta sẽ sử dụng phân phối t với bậc tự do là 46.
Sử dụng phân phối t với bậc tự do 46 (phụ lục B sách thống kê ứng dụng cengage):
Diện tích đuôi bên phảiBậc tự do 0,20 0,10 0,05 0,025 0,01 0,05
46 0,850 1,300 1,679 2,013 2,410 2,687
Ta được ==2,013
Vì là kiểm định 2 phía và t > - nên không thể bác bỏ Ho.
Kết luận: Với độ tin cậy 95%, thu nhập nam và nữ ở thành phố A (3/2020) không có sự
khác biệt
Nhận xét:
Trang 18- Dữ liệu điều tra cho thấy nam và nữ của thành phố A vào tháng 3/2020 làm nhiềungành nghề khác nhau với các mức lương không đồng nhất trong cùng 1 ngành nghề (ví dụ như nghề cán bộ phường thì có mức lương 1,5 triệu/tháng ở nữ và 2triệu/tháng ở nam).
- Tuy nhiên khi thực hiện kiểm định giả thuyết với mẫu dữ liệu gồm 23 công dân nữ và
26 công dân nam ở thành phố A cùng độ tin cậy 95%, ta không đủ bằng chứng để kếtluận rằng thu nhập giữa nam và nữ ở thành phố A vào tháng 3/2020 có sự khác biệt.Điều đó cho thấy được về căn bản, mức thu nhập trung bình giữa nam và nữ ở thànhphố A vào thời điểm khảo sát không có sự chênh lệch đáng kể
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị ô nhiễm, các tính chất lý-hóa-sinhcủa môi trường bị thay đổi, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và các loài sinh vật khác Ô nhiễm môi trường phần lớn là do con người gây ra Hãy thử nhìn cách mà con người chúng ta đối xử với “thế giới xanh” xem? Mỗi ngày môi trường phải tích tụ một lượng khổng lồ khói bụi, rác thải, thậm chí hóa chất độc hại từ các nhà máy, phương tiện giao thông hay các sự cố gây tràn nhiên liệu Ô nhiễm môi trường bao gồm các loại: ô nhiễm đất, nước, không khí và sinh vật Trong đó ô nhiễm không khí hiện đang là vấn đề nhức nhối của nhân loại, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và đời sống con người cũng như môi trường xung quanh
Ô nhiễm không khí là gì?
Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), ô nhiễm không khí là hiện tượng các đặc tính tự nhiên của khí quyển bị làm vấy bẩn bởi các tác nhân hóa học, sinh học hay vật lý Ô nhiễm không khí gây ra khoảng một phần ba ca tử vong do đột quỵ, bệnh mãn tính về đường hô hấp, và
ung thư phổi [1] Thống kê của WHO (2019) còn cho thấy 99% dân số sống ở nơi có chất
lượng không khí thấp hơn mức khuyến cáo Theo số liệu của chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (2021), khu vực thành thị Châu Phi và Châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với
tần suất các thành phố với hơn 100,000 người dân có không khí không đạt chuẩn là 98% [2]
Trang 19Vậy chúng ta phải làm gì để khắc phục tình trạng này? Trước tiên cần tìm ra những nguyên nhân khiến không khí xung quanh chúng ta bị ô nhiễm.
I NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ [3]
1 Nguyên nhân khách quan:
1.1 Ô nhiễm không khí nguyên nhân từ gió bụi
Gió là tác nhân làm các bụi bẩn và khí thải công nghiệp lan rộng hàng kilomet gây ảnhhưởng đến chất lượng cuộc sống con người
1.2 Bão, lốc xoáy
Bão chính là nhân tố chính gây ra lượng lớn khí thải NOx, là một trong những nguyên nhângây ra ô nhiễm không khí Những trận bão cát làm tăng lượng bụi mịn có trong không khí
1.3 Cháy rừng, núi lửa phun trào
Cháy rừng là nguyên nhân chủ yếu gây nên sự gia tăng đột ngột lượng nito oxit trong khôngkhí Bên cạnh cháy rừng, núi lửa phun trào cũng là một vấn nạn gây ô nhiễm không khí trầmtrọng Khi núi lửa phun trào, một lượng khí metan, clo và lưu huỳnh,…bị thoát ra Sự giatăng các khí này khiến không khí bị ô nhiễm trầm trọng hơn
1.4 Thời điểm giao mùa trong năm
Các hiện tượng sương mù thường xuất hiện vào thời điểm giao mùa ở các thành phố lớn, đặc biệt là từ mùa Hè đến mùa Đông Lớp sương mù dày đặc làm cho lượng bụi mịn tích tụ
và tăng lên nhưng không thể thoát được dẫn đến chất lượng bầu không khí trở nên kém hơn
1.5 Các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí khác
Ngoài ra, các yếu tố như phóng xạ, sóng biển hay sự thối rữa xác động vật, nấm mốc… lànhững nguyên nhân khách quan góp phần làm không khí ô nhiễm Tuy nhiên, chúng ta hoàntoàn có thể khắc phục các nguyên nhân khách quan này bằng những biện pháp và chính sáchtích cực
2 Nguyên nhân chủ quan:
2.1 Hoạt động công nghiệp và nông nghiệp
- Các loại khí độc như CO2, CO, SO2 xuất phát từ các nhà máy, công xưởng, các cơ sở sản xuất nằm gần các thành phố
- Trong quá trình đốt cháy khí đốt, than đá và benzen, thì thủy ngân, chì, dioxin cũng được tìm thấy trong xăng, đây là những nhân tố được EPA xếp vào loại gây ung thư, kích ứng da, mắt và phổi trong thời gian ngắn, nhưng về lâu dài sẽ dẫn đến rối loạn máu
- Quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch làm tăng lượng CO2, và quá trình khoan dầu khí cũng sinh ra CH4
Trang 202.2 Hoạt động giao thông vận tải
Các hydrocacbon thơm đa vòng, hoặc PAH, là thành phần độc hại của khói thải giao thông
2.3 Hoạt động quân sự, xây dựng cơ sở vật chất
- Thử nghiệm vũ khí hạt nhân, khói độc hay thử nghiệm tên lửa
- Các hoạt động xây dựng công trình
- Các hoạt động sản xuất như lò rèn, lò đốt rác thải sinh hoạt cũng không kém phần tác độngtiêu cực đến chất lượng không khí
2.4 Hoạt động sinh hoạt hằng ngày
Nấu nướng bằng than củi giải phóng lượng lớn CO2 vào không khí tương tự như các hoạtđộng đốt rừng làm đất canh tác Tuy nhiên các hoạt động này chỉ mang tính nhỏ lẻ và khôngảnh hưởng quá nhiều đến ô nhiễm không khí
2.5 Việc thu gom rác thải, xử lý rác thải
Vấn đề xử lý rác thải của doanh nghiệp cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiễm không khí xung quanh khu vực sinh sống của người dân Một số doanh nghiệp trộn lẫn rác thải công nghiệp và rác thải hóa học, nên khi đốt lên có thể sản sinh ra các loại khí độc hại từ chất hóa học Ngoài ra, các loại rác này không có khả năng phân hủy
mà lắng đọng vào đất và gây ra các vấn đề ô nhiễm môi trường khác
Không chỉ vấn đề xử lý rác thải của doanh nghiệp mà cách các hộ gia đình xử lý rác thải sinh hoạt cũng góp phần gây ra ô nhiễm không khí Một số ao bùn lâu năm không được thu gom rác thải có nguy cơ làm giảm chất lượng không khí
2.6 Khí nhà kính
- Hiệu ứng nhà kính là một trong những nguyên nhân làm gia tăng tình trạng ô nhiễm khôngkhí Khí nhà kính tích tụ nhiệt độ Trái Đất trong bầu khí quyển, dẫn đến hiện tượng toàn cầunóng lên và hàng loạt vấn đề môi trường khác như: biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng cao, tình trạng nắng nóng khắc nghiệt, dịch bệnh lây lan, v.v
- Một số loại khí nhà kính như hydrofluorocarbon (HFCs) là chất có khả năng giữ nhiệt mạnh hơn cả CO2 được sử dụng để giữ nhiệt trong tủ lạnh và máy điều hòa
II.
TÁC HẠI CỦA Ô
NHIỄM KHÔNG KHÍ
1 Đối với con người:
- Ô nhiễm không khí là nguyên nhân chính gây ra các bệnh lý về đường hô hấp Theo
Health, bụi mịn có trong không khí và CO, SO2, NO2 sẽ gây kích ứng niêm mạc, đồng thời
Trang 21cản trở hemoglobin kết hợp oxi khiến tế bào thiếu oxi, dẫn đến suy giảm chức năng phổi cũng
như làm nặng thêm tình trạng bệnh hen và bệnh tim (Lược dịch bởi báo Tuổi Trẻ) [4]
- Bên cạnh đó, theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế [5] hạt bụi mịn và bụi siêu mịn
chính là tác nhân gây ung thư cho con người Ngoài ra, ô nhiễm không khí còn làm tăng tỉ lệmắc các bệnh: ung thư phổi, phì đại tâm thất, bệnh Alzheimer và Parkinson (Theo bệnh
viện Vinmec) [6]
- Khí đốt CO2, CH4 có thể ảnh hưởng đến gan trong thời gian ngắn và gây hại cho hệ thống
miễn dịch, thần kinh và nội tiết cũng như các chức năng sinh sản
- Chì với một lượng lớn có thể gây hại cho não và thận của trẻ em, và thậm chí với mộtlượng nhỏ nó có thể ảnh hưởng đến chỉ số IQ và khả năng học hỏi của trẻ Thủy ngân ảnhhưởng đến hệ thần kinh trung ương
- Với một lượng lớn PAH từ khói thải xe cộ có thể gây kích ứng mắt và phổi, các vấn đề vềmáu và gan, thậm chí là ung thư Trong một nghiên cứu gần đây, con của những bà mẹ tiếpxúc với PAH cao hơn trong thời kỳ mang thai có tốc độ xử lý não chậm hơn và các triệuchứng ADHD tồi tệ hơn
=> Theo một thống kê của WHO, mỗi năm có khoảng 7 triệu ca tử vong trên toàn cầu vì ô
nhiễm không khí cả bên ngoài và trong nhà Ở Việt Nam, khoảng 60.000 người chết mỗi năm có liên quan đến ô nhiễm không khí (Theo WHO tại Việt Nam) [7]
- Ngoài ô nhiễm không khí bên ngoài, ô nhiễm không khí do khói thải từ các hộ gia đình
cũng đe dọa sức khỏe con người Theo thông tin từ báo Tuổi Trẻ 31.10.2019 [8], ước tính
có khoảng 30% các trường hợp ung thư phổi đã tử vong, và khoảng 43% trường hợp tử vong
do các bệnh lý hô hấp có liên quan đến ô nhiễm không khí
2 Đối với môi trường:
- Theo một báo cáo của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) vào năm
2021, trung bình trong 20 năm tới, nhiệt độ toàn cầu sẽ đạt hoặc vượt quá 1,5°C Đồng thời mực nước biển trung bình toàn cầu đã tăng nhanh hơn kể từ năm 1900 so với bất kỳ thế kỷ
nào trước đó [9]. Bên cạnh đó, ô nhiễm không khí làm gia tăng thiên tai và thảm họa tự
nhiên như: hạn hán, mưa axit (Thông tin từ Ban Bảo vệ Môi trường bang Massachusetts)
[10]
- Suy giảm tầng ozon cũng là một trong những hệ quả của ô nhiễm không khí Ở Việt Nam,
suy giảm tầng ozon đã thu hẹp diện tích đất nông nghiệp và trồng trọt Từ đó gây ảnh hưởngtới mùa màng và sản phẩm nông nghiệp
Ô nhiễm không khí còn ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái và các loài vật Như con người, môi trường sống của loài vật cũng bị tàn phá bởi ô nhiễm không khí
- Khí thải ô nhiễm có thể gây ra cái chết cho các loài chim, ảnh hưởng đến quá trình sinh
sản của động vật và phát sinh bệnh dịch (Thông tin từ Ban Bảo vệ Môi trường bang
Massachusetts)[11] Một nghiên cứu của Đại học Massachusetts và Trường Y học thú ý