Bộ đề ngữ văn 12 luyện thi tốt nghiệp, có đáp án chi tiết, chất lượng

Bộ đề ngữ văn 12 luyện thi tốt nghiệp, có đáp án chi tiết, chất lượng Đề ngữ văn 12 luyện thi tốt nghiệp, có đáp án chi tiết, chất lượng

BỘ ĐỀ LUYỆN THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA

NGỮ VĂN LỚP 12 (CÓ ĐÁP ÁN CHI TIẾT)

ta vội than trời trách đất rằng mình là kẻ bất hạnh nhất trên đời.

Một người khôn ngoan thì không cần chạy thục mạng đến tương lai để tìm kiếm những thứ chỉ đem tới cảm xúc nhất thời Họ sẽ dành ra nhiều thời gian và năng lượng để khơi dậy và giữ gìn những giá trị hạnh phúc mình đang có Không cần quá nhiều tiện nghi, chỉ cần sống một cách bình an và vui vẻ là ta đã có hạnh phúc rồi Mà ngay khi đời sống chưa mấy ổn định, ta vẫn có thể hạnh phúc vì thấy mình còn may mắn giữ được thân mạng này Hãy nhìn một người đang nằm hấp hối trong bệnh viện, một người đang cố ngoi lên từ trận động đất, một người suýt mất đi người thân trong gang tấc, thì ta sẽ biết hạnh phúc là như thế nào (…) Cho nên, không có thứ hạnh phúc nào đặc biệt ở tương lai đâu, ta đừng mất công tìm kiếm Có chăng nó cũng chỉ là những trạng thái cảm xúc khác nhau mà thôi Mà cảm xúc thì chỉ có nghiền chứ có bao giờ đủ!”.

(“Hạnh phúc”, trích trong “Hiểu về trái tim” – Minh Niệm)

Thực hiện các yêu cầu:

1 Theo tác giả đoạn trích, thế nào là một người khôn ngoan trong việc tìm kiếm hạnh phúc ?

2 Việc tác giả đưa ra những dẫn chứng về “một người đang nằm hấp hối trong bệnh viện, một người đang cố ngoi lên từ trận động đất, một người suýt mất đi ngườithân trong gang tấc” có tác dụng gì ?

3 Qua đoạn trích, tác giả muốn phê phán loại quan niệm nào về hạnh phúc ?

4 Anh / chị có đồng tình với quan niệm của tác giả: “không có thứ hạnh phúc nào đặc biệt ở tương lai đâu, ta đừng mất công tìm kiếm” không ? Vì sao ?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh / chị hãy viết một đoạn văn (khoảng

200 chữ) trình bày quan niệm của riêng mình về vấn đề: cần làm gì để có cuộc sống hạnh phúc ?

Câu 2 (5,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: “Bài thơ Tây Tiến có phảng phất những nét buồn, nét đau, nhưng đó là cái buồn đau bi tráng chứ không phải là cái buồn đau bi lụy” (Quang Dũng – Tác phẩm chọn lọc, Trần Lê Văn) Phân tích khổ thơ sau đây để làm sáng tỏ ý kiến trên:

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc,

Quân xanh màu lá dữ oai hùm.

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới,

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.

Rài rác biên cương mồ viễn xứ,

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh,

Áo bào thay chiếu anh về đất,

Sông Mã gầm lên khúc độc hành.”

ĐÁP ÁN

PH

ẦN

CÂ U

ỂM

ĐỌC

HIỂU

1 Một người khôn ngoan trong việc tìm kiếm hạnh phúc

là một người “không cần chạy thục mạng đến tương lai đểtìm kiếm những thứ chỉ đem tới cảm xúc nhất thời Họ sẽ

dành ra nhiều thời gian và năng lượng để khơi dậy và giữgìn những giá trị hạnh phúc mình đang có”

thân trong gang tấc” có tác dụng làm rõ thông điệp: hạnhphúc đôi khi chỉ là những điều thật giản dị, bình thường(một hơi thở đối với người hấp hối; sự sống cho người bịcơn động đất vùi dập; được ở bên cạnh người thân yêu)

3 Qua đoạn trích, tác giả muốn phê phán: những ngườikhông ý thức được giá trị của những gì mình đang có, luônchạy theo để tìm kiếm một thứ hạnh phúc không thật ở

tương lai

1,0

4 Theo anh / chị, chúng ta nên sống như một “nguồn sáng” hay như một “nguồn phản chiếu ánh sáng” ? Lí giải ?

Học sinh tự do lựa chọn miễn là có lí giải hợp lí

Tham khảo: chúng ta vừa nên sống như một nguồn sáng

để chính chúng ta trở nên tốt đẹp hơn, để lan tỏa những điều tốt đẹp đến cho người khác; đồng thời cũng nên sống như một nguồn phản chiếu ánh sáng để giúp người khác nhận ra được vẻ đẹp của chính họ

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,2

5

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triểnkhai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõvấn đề mà đề bài yêu cầu Có thể theo hướng sau:

- Bằng lòng với những gì mình đang có

- Cháy hết mình với đam mê của bản thân

- Sống biết sẻ chia, yêu thương người khác…

v.v

1,0

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,25

2 Có ý kiến cho rằng: “Bài thơ Tây Tiến có phảng

phất những nét buồn, nét đau, nhưng đó là cái buồn

đau bi tráng chứ không phải là cái buồn đau bi lụy”

(Quang Dũng – Tác phẩm chọn lọc, Trần Lê Văn).

Phân tích khổ thơ sau đây để làm sáng tỏ ý kiến trên:

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

…

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn

đề; kết bài khái quát được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

1 Giới thiệu vài nét về tác giả Quang Dũng, tác phẩm

“Tây Tiến”

2 Giải thích: ý kiến trên chính là nói về tinh thần bi

tráng: buồn đau nhưng vẫn tràn đầy khí thế hào hùng, lãng

mạn, lạc quan

3 Chứng minh:

a Đoạn thơ quả thật “có phảng phất những nét buồn,

nét đau”:

– Người lính phải đối mặt với bệnh tật, mà cụ thể là cơn

sốt rét rừng quái ác đã khiến hình hài người chiến sĩ trở

nên héo mòn, kì dị

– Người lính phải đối mặt với sự khó khăn thiếu thốn,

ngã xuống không manh chiếu bọc thây

– Người lính phải đối mặt với cái chết: những nấm mồ

rải rác nơi biên cương xa xôi, trở nên hoang vắng lạnh lẽo

3,0

vì quanh năm không người hương khói.

b Tuy nhiên, “đó là cái buồn đau bi tráng chứ không

phải là cái buồn đau bi lụy”:

– Dù đối mặt với bệnh tật, người lính vẫn giữ được khí

thế hiên ngang: ở cách nói chủ động “không mọc tóc”, ở

cách đồng hóa màu da với màu quân phục, ở ánh “mắt

trừng” như muốn đánh bật kẻ thù ra khỏi bờ cõi

– Viết về sự thiếu thốn của người lính, nhưng hình ảnh

“áo bào” lại làm hiện lên trước mắt chúng ta hình ảnh của

những tráng sĩ thuở xưa, chết trong tư thế oai phong lẫm

liệt

– Viết về sự hi sinh của người lính, Quang Dũng đã

không làm giảm đi cái khí thế hùng tráng: họ đã ra đi với

thái độ dứt khoát “chẳng tiếc đời xanh”, họ đã ngã xuống

vì “mộng” lớn; và sự hy sinh ấy được sông núi ghi nhận

Sự kích động dữ dội của con sông Mã là khúc ca đưa tiễn

hào hùng của núi sông dành cho những người con yêu

dấu

4 Đánh giá chung về ý kiến, về đoạn thơ, bài thơ

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,5

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,5

Nhưng đôi khi chúng ta là nguồn phản chiếu ánh sáng Chúng ta là những tấm gương để giúp người khác có thể nhìn thấy ánh sáng phát ra từ lòng tốt và vẻ đẹp của chính họ Khi tự chúng ta không thể phát ra ánh sáng, chúng ta có thể là tấm gương để phản chiếu lại một ánh sáng khác rực rỡ, ấm áp hơn và chính ánh sáng này sẽ giúp sưởi ấm cho cõi lòng ta Đối với một số người, thế giới này có thể là một nơi u buồn, ảm đạm và tăm tối Họ cảm thấy lạnh lẽo, cô đơn và thậm chí mất cả hy vọng Nhưng không có bóng tối nào có thể xóa đi được ánh sáng của một ngọn nến nhỏ bé Bạn có làm được ngọn nến đó không?”.

(Trích “Ánh sáng ấm áp”, từ sách “Sự giàu có tâm hồn” – Steve Goodier, Kì Thưtổng hợp và biên dịch, Nxb Phụ nữ 2009)

Thực hiện các yêu cầu:

1 Theo tác giả, việc chúng ta “làm chính ngọn nến hoặc làm tấm gương phảnchiếu ánh nến” có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống ?

2 Tác giả sử dụng hình ảnh “ánh sáng” để nói về điều gì ở mỗi con người ?

3 Anh / chị hiểu như thế nào về câu nói: “Chúng ta là những tấm gương để giúpngười khác có thể nhìn thấy ánh sáng phát ra từ lòng tốt và vẻ đẹp của chính họ” ?

4 Theo anh / chị, chúng ta nên sống như một “nguồn sáng” hay như một “nguồnphản chiếu ánh sáng” ? Lí giải?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)trình bày suy nghĩ của anh / chị về vấn đề: tuổi trẻ cần làm gì để “thắp sáng” cuộcđời

Câu 2 (5 điểm)

Cảm nhận của anh / chị về đoạn thơ sau:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi…”

(Trích “Tây Tiến” – Quang Dũng)

ĐÁP ÁN

PH

ẦN

CÂ U

– Khi làm chính ngọn nến, chúng ta mang đến tình yêu

và hy vọng, sự động viên để xua đi nỗi buồn– Khi làm tấm gương phản chiếu ánh nến: giúp người khác nhận ra vẻ đẹp và lòng tốt của họ; giúp chính chúng

ta cảm thấy ấm áp

0,5

2 Tác giả sử dụng hình ảnh “ánh sáng” để nói về lòng tốt, 1,0

về niềm tin giữa con người với nhau.

3 Câu nói: “Chúng ta là những tấm gương để giúp ngườikhác có thể nhìn thấy ánh sáng phát ra từ lòng tốt và vẻđẹp của chính họ” có thể hiểu là: thông qua những phảnhồi của chúng ta về hành động của người khác, chúng ta

có thể giúp họ cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của chính

họ, cảm nhận được những điều tốt đẹp mà họ đã làm chongười khác

1,0

4 Anh / chị có đồng tình với quan niệm của tác giả:

“không có thứ hạnh phúc nào đặc biệt ở tương lai đâu, tađừng mất công tìm kiếm” không ? Vì sao ?

Hs tự do bày tỏ quan điểm cá nhân của mình, miễn là có

lí giải hợp lí

Tham khảo:

– Đồng tình, vì tương lai rồi một ngày nào đó cũng sẽ

trở thành hiện tại, nếu chúng ta không bằng lòng vớinhững gì đang có bây giờ, thì một ngày nào đó chúng tacũng sẽ không còn thỏa mãn với những thứ đạt được ở

tương lai Do vậy, cuộc tìm kiếm hạnh phúc sẽ là mộtcuộc rượt đuổi bất tận

– Không đồng tình, vì con người cho dù sống trong hiệntại nhưng vẫn phải tin tưởng những điều tốt đẹp sẽ đến ở

tương lai, có như vậy chúng ta mới nỗ lực cố gắng để cuộcsống ngày càng được như ý muốn

cuộc đời.

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,2

5

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển

khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ

vấn đề mà đề bài yêu cầu Có thể theo hướng sau:

– Cần rèn luyện cho mình những phẩm chất tốt đẹp

– Cần siêng năng học tập để nâng cao tri thức

– Cần biết sống yêu thương, sẻ chia với những người

xung quanh

– Phê phán những người sống lay lắt, vô nghĩa; những

người tạo ra hiệu ứng xấu cho xã hội

v.v

1,0

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,25

2 Trong bài thơ “Tây Tiến”, thiên nhiên đã trở thành

một “nhân vật” để Quang Dũng gửi gắm biết bao nỗi

nhớ niềm thương.

Làm sáng tỏ nhận định trên qua đoạn thơ sau:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

…

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn

đề; kết bài khái quát được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

1 Nêu những nét khái quát nhất về tác giả Quang Dũng

và bài thơ “Tây Tiến”

2 Nhận định chung về thiên nhiên trong bài “Tây

Tiến”: nó là một đối tượng quan trọng (bên cạnh hình

tượng người lính) để Quang Dũng bộc lộ nỗi nhớ

3 Nỗi nhớ thiên nhiên được thể hiện trong đoạn thơ:

3,0

– Nhớ về một thiên nhiên hoang vu, rộng lớn với nhữngđịa danh xa lạ.

– Nhớ về một thiên nhiên hùng vĩ với núi cao, vực thẳm, thác dữ, sông dài

– Nhớ về một thiên nhiên khắc nghiệt, dữ dội: sương lấp, dốc đứng, vực sâu ngàn thước

– Nhớ về một thiên nhiên luôn tiềm ẩn những nguy hiểm: thác gầm thét, cọp trêu người

– Nhớ về một thiên nhiên thơ mộng, mĩ lệ

4 Khái quát chung về vấn đề ở đề bài, về đoạn thơ, về tác giả và tác phẩm

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,5

đang có xu hướng vượt lên hoặc những người vừa mới vượt lên cao hơn mình ở một phương diện nào đó, mục đích là nhằm dìm người ta xuống Đặc điểm thứ hai là việc nói xấu diễn ra lén lút sau lưng người bị hại, người bị hại không hề biết được Nói xấu trước mặt sẽ khiến người ta mất mặt Gây thù chuốc oán là điều mà người Việt thường né tránh Hơn nữa khi nói thẳng sẽ phải cân nhắc, đắn đo Còn khi nói xấu sau lưng, thì người ta có thể thả phanh nói cho sướng miệng, đơm đặt thêm thắt cho

bõ ghét Do thiếu trong sáng nên bệnh này đôi khi còn được gọi là “bệnh thối mồm”.

(Trích từ “Hệ giá trị Việt Nam từ truyền thống đến hiện đại và con đường tới tươnglai” – Trần Ngọc Thêm, NXB Văn hóa văn nghệ, 2016)

Thực hiện các yêu cầu:

1 Theo tác giả, đâu là mục đích của căn bệnh “nói xấu sau lưng” ?

2 Tác giả thể hiện quan điểm, thái độ gì qua đoạn trích ?

3 Từ nội dung đoạn trích, anh / chị hãy lí giải vì sao người ta không nói xấu sau lưngnhững người thấp hơn mình hoặc cao hơn mình ?

4 Anh / chị có đồng tình với tác giả khi ông cho rằng “nói xấu sau lưng” là một “cănbệnh” của người Việt không ? Vì sao ?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)trình bày suy nghĩ của anh / chị về tác hại của hành động “nói xấu sau lưng” ngườikhác

Câu 2 (5,0 điểm)

Tâm hồn lãng mạn và hào hoa là nét đặc biệt nhất khi nói về hình ảnh những ngườichiến sĩ trong binh đoàn Tây Tiến

Làm rõ nhận định trên qua đoạn thơ sau:

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”.

ỂM

ĐỌC

HIỂU

1 Theo tác giả, mục đích của căn bệnh “nói xấu sau lưng”

là: “Trong cộng đồng, mỗi người có một vị trí nhất định nên không ai muốn mất vị trí ấy, cũng không muốn người khác hơn mình, từ đó mà sinh ra cào bằng, đố kị, kèn cựa nhau Nói xấu sau lưng là một công cụ để thực hiện việc cào bằng, kèn cựa ấy”

0,5

2 Quan điểm, thái độ của tác giả qua đoạn trích: một mặt,tác giả đưa ra đánh giá khách quan về một thói quen củangười Việt, nhưng mặt khác, thông qua đó tác giả cũngngầm bày tỏ thái độ phê phán với căn bệnh “nói xấu saulưng”

1,0

3 Người ta không nói xấu sau lưng những người thấp hơnmình hoặc cao hơn mình là vì: những người thấp hơnmình vốn không phải là đối tượng có thể đe dọa đến vị trícủa mình; ngược lại, những người cao hơn mình, đã xáclập vị trí ổn định trong xã hội là đối tượng vượt tầm mình,mình không thể vươn tới

1,0

4 Anh / chị có đồng tình với tác giả khi ông cho rằng “nói xấu sau lưng” là một “căn bệnh” của người Việt Nam không ? Vì sao ?

Câu này hơi khó, đưa ra để xin ý kiến thảo luận

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,

quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,2

5

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển

khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ

vấn đề mà đề bài yêu cầu Có thể theo hướng sau:

– Nói xấu sau lưng người khác gây tác hại tới người nói

xấu:

+ Tạo ra tâm lí hèn nhát, nhụt ý chí phấn đấu

+ Đánh mất cảm tình đối với người khác

– Nói xấu sau lưng người khác gây tác hại tới người bị nói

xấu: có thể tạo ra dư luận không tốt, từ đó ảnh hưởng tiêu

cực tới nạn nhân

– Nói xấu sau lưng người khác gây tác hại tới cộng đồng:

tạo nên tình trạng phe phái, mất đoàn kết, do vậy hiệu quả

công việc sẽ không cao, dẫn đến sự trì trệ của xã hội

v.v

1,0

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,25

2 Tâm hồn lãng mạn và hào hoa là nét đặc biệt nhất khi nói

về hình ảnh những người chiến sĩ trong binh đoàn Tây

Tiến

Làm rõ nhận định trên qua đoạn thơ sau:

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

…

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn

đề; kết bài khái quát được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

1 Nêu những nét khái quát nhất về tác giả Quang Dũng và

bài thơ “Tây Tiến”

2 Vài nét về xuất thân của chiến sĩ Tây Tiến

3 Tâm hồn lãng mạn và hào hoa được thể hiện qua đoạn

thơ:

a Trong đêm liên hoan văn nghệ:

– Cái nhìn lãng mạn của người lính đã biến đêm liên hoan

văn nghệ của tình quân dân thành đêm hội của tình yêu

(hình ảnh đuốc hoa), tràn ngập chất thơ (nhạc về Viên

Chăn xây hồn thơ)

– Cái nhìn đắm say đối với những cô sơn nữ miền sơn

cước: thể hiện qua thái độ ngạc nhiên trước vẻ đẹp rạng rỡ

của những bông hoa núi rừng

b Trong buổi chiều đưa tiễn:

– Khung cảnh buồn nhưng vẫn đầy thơ mộng qua cái nhìn

lãng mạn của người lính: chiều sương, hồn lau, hoa đong

đưa

– Sự lưu luyến khi phải từ giã bản làng, từ giã những cô

gái miền sơn cước cho thấy ở người lính một tâm hồn

nhạy cảm, lãng mạn

4 Đánh giá chung

3,0

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,5

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,5

Trong hôn nhân và tình bạn, đôi khi chúng ta cũng cảm thấy như thế Chúng ta có thể cảm thấy vô cùng bực tức vì những sai lầm và khí chất của người khác Chúng ta tin rằng mối quan hệ sẽ tốt đẹp hơn nếu họ chịu từ bỏ thói quen khó ưa kia hoặc xem lại các hành vi gây khó chịu cho người khác Vì vậy chúng ta thực hiện chiến dịch

“nhổ cỏ dại” để làm thay đổi những người mà ta quan tâm Chúng ta có thể chì chiết, cương quyết, áp đặt hoặc thậm chí van nài, dỗ ngọt Chúng ta dùng mọi cách nhằm thay đổi họ theo ý ta Và rồi cuối cùng, nỗi uất giận dâng cao khi cảm thấy họ vẫn y như thế, không hề thay đổi.

Vấn đề là chúng ta không thể và cũng không nên tìm cách nhổ hết “cỏ dại” mà chúng ta nhìn thấy ở người khác Chúng ta không thể thay đổi người khác mà chỉ có thể thay đổi chính bản thân chúng ta Người khác cũng vậy, họ chỉ thay đổi khi tự bản thân họ muốn Bởi vậy, thay vì buộc họ phải thay đổi cho phù hợp với ta, hãy tập cách yêu thương họ, với tất cả những thứ “cỏ dại” tồn tại trong bản thân họ Đó mới là điều cần thiết để làm cho các mối quan hệ của mình trở nên tốt đẹp hơn, để cho cây hoa đời trong mỗi con người trở nên tươi xinh, rạng rỡ hơn cùng với đám cỏ dại bên mình.”

(Trích “Học cách yêu thương” – Kỳ Thư tổng hợp và biên dịch)

Thực hiện các yêu cầu:

1 Việc tác giả đưa câu chuyện người đàn ông vào trong đoạn trích nhằm mục đích gì

?

2 Theo tác giả, vì sao “chúng ta không thể và cũng không nên tìm cách nhổ hết “cỏdại” mà chúng ta nhìn thấy ở người khác” ?

3 Anh / chị hãy giải thích ý nghĩa của hình ảnh “cỏ dại” được nói tới trong đoạntrích ?

4 Anh / chị có đồng tình với quan điểm: “hãy tập cách yêu thương họ, với tất cảnhững thứ “cỏ dại” tồn tại trong bản thân họ” không ? Lí giải ?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)trình bày suy nghĩ của anh / chị về vấn đề: Làm thế nào để “nhổ cỏ dại” trong chínhbản thân mình ?

Câu 2 (5,0 điểm)

Về hình ảnh người lính trong bài thơ “Tây Tiến”, Quang Dũng có viết:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Hãy làm rõ cái “mộng” và “mơ” đó của người lính Tây Tiến qua bài thơ

Hình ảnh người đàn ông nhổ cỏ dại trong bồn hoa là một

ẩn dụ, qua đó tác giả nhằm nhấn mạnh thông điệp: conngười không thể “dọn dẹp” hết tất cả những thói hư tậtxấu trong cuộc đời này, mà đôi lúc cần phải tập cáchchung sống với chúng, yêu thương chúng

0,5

2 Theo tác giả, vì sao “chúng ta không thể và cũng khôngnên tìm cách nhổ hết “cỏ dại” mà chúng ta nhìn thấy ở

người khác” ?Vì:

1,0

– Thứ nhất, mỗi con người sinh ra đều mang trong mìnhnhững khí chất khác nhau, thứ “cỏ dại” mà chúng ta nhìnthấy ở người khác có thể lại là ưu điểm của họ, chỉ vì tahay lấy ta làm tiêu chuẩn nên mới nhìn ra như thế.

– Thứ hai, không ai có thể thay đổi được bản thân ngườikhác nếu như họ không muốn thay đổi

3 Anh / chị hãy giải thích ý nghĩa của hình ảnh “cỏ dại”

được nói tới trong đoạn trích ?Hình ảnh “cỏ dại” là ẩn dụ để nói về những thói hư tậtxấu trong một con người, nó cũng có thể là những thứchướng tai gai mắt mà ta nhìn thấy ở người khác

1,0

4 Anh / chị có đồng tình với quan điểm: “hãy tập cáchyêu thương họ, với tất cả những thứ “cỏ dại” tồn tại trongbản thân họ” không ? Lí giải ?

Học sinh tự do bày tỏ quan điểm, miễn lí giải hợp lí

Tham khảo:

– Đồng tình: vì ai cũng có trong mình những tật xấu,chúng ta không thể yêu cầu một ai đó trở nên một conngười hoàn hảo được

– Không đồng tình: vì nếu chúng ta thỏa hiệp với nhữngtật xấu từ người khác, thì sẽ không bao giờ giúp họ cảithiện bản thân và trở nên tiến bộ

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,2

5

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triểnkhai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõvấn đề mà đề bài yêu cầu Có thể theo hướng sau:

– Phải suy tư về bản thân để hiểu ra đâu là những thứ

“cỏ dại” mà ta cần nhổ bỏ

– Phải tập luyện cho mình những thói quen tốt, để nó

lấn át những cái xấu (giống như trồng hoa để diệt cỏ vậy)

– Lắng nghe những sự góp ý đúng đắn từ người khác để

thay đổi

– Phải có quyết tâm cao, lòng kiên trì để loại bỏ những

thói hư tật xấu mà mình mắc phải

v.v

1,0

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,25

2 Về hình ảnh người lính trong bài thơ “Tây Tiến”,

Quang Dũng có viết:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Hãy làm rõ cái “mộng” và “mơ” đó của người lính Tây

Tiến qua bài thơ.

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn

đề; kết bài khái quát được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

1 Vài nét về tác giả Quang Dũng, bài thơ Tây Tiến

2 Giải thích:

– Mộng: chí lớn của trang nam nhi, cụ thể là ý nguyện

lên đường, quyết tử cho tổ quốc quyết sinh

– Mơ: là những khát vọng hạnh phúc cá nhân, thể hiện

nét lãng mạn, hào hoa của người lính

3 Chứng minh:

3,0

– Mộng: Người lính Tây Tiến lên đường vì nghĩa lớn,

đó là đánh giặc cứu nước Vì nghĩa lớn này, họ đã bất

chấp gian khổ:

+ Dũng cảm đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt

+ Dũng cảm đối mặt với bệnh tật

+ Dũng cảm đối mặt với cái chết

– Mơ: Người lính Tây Tiến vẫn giữ trong mình nét lãng

mạn, hào hoa của người tri thức Hà thành:

+ Họ nhìn ra những nét thơ mộng, mĩ lệ của thiên nhiên

Tây Bắc

+ Họ rung động trước vẻ đẹp của những bông hoa núi

rừng

+ Họ mơ màng nhớ về những dáng kiều tha thướt trên

đường phố Hà Nội

=> Hai nét “mộng” và “mơ” này kết hợp với nhau, tạo

nên một chân dung người lính Tây Tiến độc đáo, vừa

mang đậm nét sử thi, vừa giàu chất lãng mạn

4 Khái quát vấn đề

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,5

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,5

Dĩ nhiên ta có quyền bận tâm – nhưng thường mối bận tâm của chúng ta sau đó lại chuyển thành lo sợ Và sự lo lắng, còn hơn cả bản thân vấn đề khó khăn đã tạo nên nó, trở thành kẻ thù thực sự của chúng ta.

Tôi thích thái độ của cố Giám mục Hội Giáo lí Tin lành Welch Khi ông 101 tuổi, có người hỏi: “Ngài có suy nghĩ nhiều đến cái chết hay không?” Ông nháy mắt trả lời:

“Hoàn toàn không! Lần cuối cùng anh nghe một giám mục Hội Giáo lí mất ở tuổi

101 là khi nào?” Có lẽ một trong những lí do khiến ngài sống thọ là ngài chẳng bao giờ có thói quen lo lắng.

Nếu một lúc nào đó bạn cảm thấy lo lắng, hãy làm như loài ếch – nuốt chửng những gì khiến chúng ta khó chịu Đừng bao giờ học cách quen với kiểu lo lắng vô bổ, mà thay vào đó luôn cố gắng giữ cho tâm hồn bình yên Thay thế thói quen lo sợ bằng thái độ dũng cảm Tập thói quen vui vẻ, có thói quen tin yêu Cuộc sống của bạn sẽ sớm trở nên hạnh phúc và bình yên đến nỗi không có chỗ cho sự lo lắng nữa.”

(Trích “Học cách yêu thương” – Kỳ Thư tổng hợp và biên dịch)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Căn cứ vào nội dung đoạn trích, anh / chị hãy cho biết: thế nào là lo lắng ?(0,5 điểm)

Câu 2 Việc tác giả đưa câu chuyện của Giám mục Hội Giáo lí Tin lành Welch vàotrong đoạn trích nhằm mục đích gì ? (0,5 điểm)

Câu 3 Anh / chị có đồng tình với ý kiến của tác giả rằng: Sự lo lắng còn đáng sợ hơn

cả bản thân vấn đề khó khăn đã tạo nên nó không ? Vì sao ? (1,0 điểm)

Câu 4 Theo đoạn trích, tác giả khuyên chúng ta đừng nên lo lắng Nhưng người Việtlại có câu: “Một người lo bằng một kho người làm” Quan điểm của anh / chị ? (1,0điểm)

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Hãy lí giải cách ứng xử của nhân vật Mị với nắm lá ngón trong những hoàn cảnh đó

Đồng tình, bởi sự lo lắng sẽ làm cho chúng ta có cảm giác

bi quan, mất tự tin vào khả năng bản thân; đồng thời sự lolắng sẽ thổi phồng, làm quan trọng hóa vấn đề khó khăn

mà chúng ta gặp phải, khiến chúng ta càng nhụt chí

1,0

4 – Sự lo lắng mà tác giả nói tới trong đoạn trích là một thứcảm xúc tiêu cực, đó là thứ cảm xúc bi quan, sợ hãi, rốibời khi đứng trước một khó khăn nào đó Từ thứ cảm xúc

0,5

tiêu cực đó, chúng ta sẽ không còn tỉnh táo và can đảm đểgiải quyết vấn đề.

– Còn sự lo lắng được nói tới trong câu tục ngữ là chỉ sựsuy tính, sắp xếp, vạch ra đường hướng để vượt qua khókhăn Nó là sự tỉnh táo và cẩn thân mang tính lí trí của conngười

=> Cho nên cả hai quan điểm đều hợp lí

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,2

5

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triểnkhai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõvấn đề mà đề bài yêu cầu Có thể theo hướng sau:

– Tin tưởng vào khả năng của chính mình– Học cách chấp nhận khó khăn như một phần tất yếu củacuộc sống, hãy bình thản đón nhận

– Hãy nghĩ rằng: chính sự khó khăn mới tôi rèn nên bảnlĩnh con người

– Dùng lí trí để suy xét kĩ càng về bản chất của vấn đề khókhăn mà chúng ta đang gặp phải, từ đó tìm ra hướng giảiquyết phù hợp

v.v

1,0

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cáchdiễn đạt mới mẻ

0,25

2 Trong truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ”, hình ảnh “nắm

lá ngón” xuất hiện nhiều lần Đầu tiên, khi Mị mới bị

bắt về làm dâu gạt nợ, cô trốn về và định ăn lá ngón tự

tử Sau đó, khi bố cô đã chết, “ở lâu trong cái khổ”, Mị

không còn nghĩ đến chuyện ăn lá ngón tự tử nữa Thế

rồi vào đêm tình mùa xuân, khi bước vào căn buồng u

tối, Mị lại nghĩ đến nắm lá ngón: “Nếu có nắm lá ngón

trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không

buồn nhớ lại nữa”.

Hãy lí giải cách ứng xử của nhân vật Mị với nắm lá

ngón trong những hoàn cảnh đó

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn

đề; kết bài khái quát được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

1 Vài nét khái quát về tác giả, tác phẩm

2 Tóm tắt tác phẩm

3 Lí giải cách ứng xử của nhân vật Mị với nắm lá ngón

trong từng hoàn cảnh:

* Trong truyện ngắn “Vợ nhặt”, nắm lá ngón là chi tiết

xuất hiện nhiều lần Xét về nghĩa đen, đó là một thứ thuốc

độc; nhưng xét về mặt ẩn dụ, nó lại là một phương tiện để

giúp Mị thể hiện khao khát sống của mình

3.1 Lần đầu tiên, khi Mị định ăn lá ngón tự tử:

– Lúc này Mị bị bắt về làm dâu nhà thống lí Từ một cô

gái xinh đẹp, yêu đời, có khát vọng sống tự do nên khi bị

đẩy vào hoàn cảnh ấy, Mị đã rất đau khổ và phẫn uất

– Sự phẫn uất dẫn đến hành động phản kháng đầu tiên là

khóc, rồi trốn về, và đỉnh cao là ý định tìm cái chết

– Như vậy, hình ảnh nắm lá ngón lúc này xuất hiện như

một con đường giải thoát cho Mị khỏi cuộc sống đau khổ

Tìm đến cái chết là hành động tiêu cực, tuy nhiên trong

hoàn cảnh này, cái chết lại thể hiện cho khát vọng ham

3,0

sống, muốn sống cho ra sống; hay nói cách khác, chết đểđược là chính mình.

3.2 Lần thứ hai, Mị không nghĩ đến chuyện tự tử nữa:– Trước kia Mị không đành ăn lá ngón tự tử là vì thươngbố, mình chết rồi mà nợ quan vẫn còn, bố thì già cả, sẽkhổ hơn

– Thế rồi mấy năm sau, bố Mị chết, nhưng Mị cũng khôngbuồn ăn lá ngón tự tử nữa Chi tiết này nói lên hai điều:Thứ nhất, đó là sự tê liệt về mặt tâm hồn của nhân vật Mị(ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi; Mị tưởng mìnhcũng là con trâu con ngựa; lùi lũi như con rùa nuôi trong

xó cửa) Mị không buồn chết nữa có nghĩa là đã mất hết ýniệm về cuộc sống Thứ hai, chi tiết này cũng cho thấy tội

ác của bọn thống trị, chúng đã dùng mọi thủ đoạn, cáchthức hành hạ vô cùng tàn ác, về cả mặt thể xác lẫn tinhthần khiến cho con người gần như mất hết mọi ý thứcphản kháng

3.3 Lần thứ ba, trong đêm tình mùa xuân, ý nghĩ về nắm

lá ngón lại xuất hiện:

– Lúc này, do tác động của không khí mùa xuân, của tiếngsáo gọi bạn tình, của men rượu, Mị rạo rực sống về ngàytrước: từ ý thức về quá khứ tươi đẹp đối lập với hiện tạiđớn đau, Mị nhận ra bi kịch của mình

– Ý nghĩ về nắm lá ngón xuất hiện khi Mị bước vàobuồng: “nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này Mị sẽ ăncho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa, nhớ lại chỉ làmnước mắt ứa ra mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lơ lửng bayngoài đường” Câu văn này bao quát hết những nguyênnhân khiến Mị một lần nữa có ý định tự tử: việc “nhớ lại”cho biết Mị đang nghĩ về quá khứ; dòng nước mắt biểuhiện nỗi đau khổ khi đối lập giữa quá khứ với hiện tại; âmthanh tiếng sáo lại là tiếng gọi giục giã Mị hãy sống làchính mình, bởi Mị hãy còn trẻ

– Ở lần xuất hiện này có nét tương đồng với lần xuất hiệnđầu tiên: cũng đều là muốn tìm đến cái chết để thể hiện sựphản kháng, để được là chính mình Tuy nhiên ở lần thứ

ba này, ý nghĩ về cái chết đến sau những trải nghiệm vô

cùng đau khổ và lâu dài dưới mái nhà thống lí, nên nó

mạnh mẽ hơn gấp bội Chi tiết “nếu có nắm lá ngón trong

tay lúc này Mị sẽ ăn cho chết ngay” thể hiện điều đó Ý

nghĩ về cái chết mạnh mẽ, nhưng không thể chết, nên nó

chuyển hóa thành sức phản kháng Đến cái chết mà Mị

còn không sợ, vậy thì còn điều gì có thể ràng buộc Mị Và

quả thật, lần này Mị đã làm một cuộc cách mạng

4 Khái quát vấn đề

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,5

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,5

Một trong những cảm xúc tiêu cực đó là khi ta tức giận ai đó, hay về một câu chuyện gì không làm ta vừa lòng Sự phản ứng của chúng ta thậm chí trở thành cơn phẫn nộ khi bị đối xử không tốt hoặc bị lợi dụng nhiều lần Sự tức giận này đánh mất khả năng quan sát vấn đề và làm cho mối quan hệ giữa ta với mọi người thêm xa cách, đặc biệt là với kẻ gây tức giận cho mình Cảm giác này có thể mất đi chỉ trong thoáng chốc, nhưng cũng có khi nó lưu giữ trong một thời gian dài Nếu chúng ta phí phạm thời gian cho cơn tức giận, tìm cách để trả thù hay bất kỳ hình thức nào khác thì kẻ chịu thiệt hại cuối cùng cũng chính là chúng ta Khi đó chúng ta đã để cho những niềm vui, những cơ hội trong cuộc sống vụt qua đời mình.

Do đó, khi gặp bất cứ chuyện gì, bất cứ ai gây cảm giác không tốt cho mình, hãy tha thứ cho họ Tha thứ không những loại bỏ hận thù mà còn giúp chữa lành những vết thương đang tồn tại trong mối quan hệ giữa con người với nhau”.

(Trích “Chinh phục mục tiêu” – Brian Tracy, Nguyễn Trung An, MBA dịch)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Theo tác giả, cảm xúc tích cực và tiêu cực đem lại những hệ quả khác nhaunhư thế nào ?

Câu 2 Việc tác giả dẫn ra ví dụ về cảm xúc tức giận nhằm mục đích gì ?

Câu 3 Anh / chị hiểu như thế nào về nhận định: “Cảm xúc có khả năng điều khiểnhành vi của chúng ta” ?

Câu 4 Tác giả khuyên chúng ta rằng: “Khi gặp bất cứ chuyện gì, bất cứ ai gây cảmgiác không tốt cho mình, hãy tha thứ cho họ” Theo anh / chị, điều đó có đồng nghĩavới sự dễ dãi không ? Lí giải ?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Có lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi được thấy một cảnh “đắt” trời cho như vậy: trước mặt tôi là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới và tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cánh một con dơi, toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích khiến đứng trước nó tôi trở nên bối rối, trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào Chẳng biết ai đó lần đầu đã phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức? Trong giây phút bối rối, tôi tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn.”

2 “Gần sáng trời trở gió đột ngột, từng tảng mây đen xếp ngổn ngang trên mặt biển đen ngòm, và biển bắt đầu gào thét, sóng bạc đầu ngoài cửa lạch nổi cồn lên, cao như những ngọn núi tuyết trắng.

Trong phá, các thứ tàu thuyền đều tìm vào bờ để trú, duy ở giữa phá chẳng hiểu vì sao vẫn còn thấy một chiếc thuyền vó bè đang đậu.

Gió rú ào ào chung quanh chiếc xe Reo vừa mới ở trên rừng xuống, chưa dỡ gỗ xuống hết Cái ông lão đã ngoài sáu mươi mà vẫn còn theo đuổi nghề sơn tràng đang ngồi bên bếp lửa giữa trời, vẫn đặt hai con mắt đầy vẻ lo lắng ra ngoài mặt phá, nơi có chiếc thuyền.

Cái bếp lửa cũng bị gió ném tung ra khắp bãi cát, những tàn lửa đỏ rực bay quẩn lên chung quanh chỗ tôi và ông lão ngồi Tôi xem lại xoong cơm đã sống nhăn hộ ông lão đoạn gào lên:

– Chiều gió này không khéo bão cấp 11 rồi?

– Ừ, ừ…! – Ông lão lẩm bẩm, vẫn không rời mắt khỏi chiếc thuyền đang chống chọi với sóng gió giữa phá”.

(Trích “Chiếc thuyền ngoài xa” – Nguyễn Minh Châu)

1,0

3 Nhận định “Cảm xúc có khả năng điều khiển hành vi củachúng ta” có nghĩa là: cảm xúc chi phối và tạo ra hành vi,cảm xúc tiêu cực thường dẫn đến hành vi xấu; cảm xúctích cực sẽ dẫn đến hành vi tốt

Còn dễ dãi là bỏ qua lỗi lầm của người khác một cách tùy

0,5

tiện, không suy xét, điều đó làm cho người khác khôngnhận ra lỗi lầm của mình, ngày càng dấn sâu hơn vào tộilỗi.

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,2

5

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triểnkhai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõvấn đề mà đề bài yêu cầu Có thể theo hướng sau:

– Hãy tâm niệm rằng con người sinh ra không ai là hoànhảo, ai cũng có những hạn chế và do vậy có thể phạm phảilỗi lầm bất cứ lúc nào

– Hãy tâm niệm rằng chính chúng ta cũng có đầy nhữngmặt xấu, cho nên việc người khác lỡ xúc phạm đến chúng

ta cũng là một điều dễ hiểu

– Hãy nhớ rằng: tha thứ thì sẽ làm cho tâm hồn mình trở

nên thanh thản; còn cố chấp, không tha thứ chỉ làm chotâm trạng mình thêm u ám, nặng nề mà thôi

– Hãy cố gắng mỉm cười, hoặc ít nhất là tỏ thái độ bìnhthường khi người khác gây ra lỗi lầm với mình

v.v

1,0

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cáchdiễn đạt mới mẻ

0,25

2 Cảm nhận của anh / chị về hình ảnh “chiếc thuyền ngoài xa” trong hai đoạn trích, từ đó bình luận ngắn

5,0

gọn về quá trình nhận thức của người nghệ sĩ.

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn

đề; kết bài khái quát được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

1 Nêu những nét khái quát nhất về tác giả Nguyễn Minh

Châu và “Chiếc thuyền ngoài xa”

2 Tóm tắt nội dung tác phẩm

3 Phân tích đoạn trích:

a Đoạn 1:

– Bối cảnh xuất hiện: chiếc thuyền xuất hiện trong một

buổi bình minh, tranh sáng tranh tối, khung cảnh mờ ảo

(trời đầy mù, lác đác mưa)

– Điểm nhìn: chiếc thuyền được miêu tả từ xa với những

nét chấm phá: Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào

bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng

hồn; vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc

=> Tất cả tạo nên một khu cảnh đẹp đến hoàn hảo, khiến

người nghệ sĩ vô cùng xúc động

– Ý nghĩa của hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa:

+ Chiếc thuyền là biểu tượng cho cuộc sống của người dân

vùng biển

+ Hình ảnh “chiếc thuyền” được nhìn từ xa, nhìn qua một

màn sương mù, một khung cảnh tranh tối tranh sáng chính

là phản ánh cách nhìn thoát li thực tế, chủ quan, lãng mạn

hóa và lí tưởng hóa cuộc sống của người nghệ sĩ thời bấy

giờ

+ Chính vì “nhìn từ xa”, nên họ chỉ nhìn được cái bề ngoài

tưởng chừng đẹp đẽ, thơ mộng; chứ chưa thấu hiểu được

bản chất thật sự, những cái nhọc nhằn lam lũ ẩn đằng sau

nó

b Đoạn 2:

3,0

– Bối cảnh xuất hiện: chiếc thuyền lưới vó xuất hiện trongcơn bão biển dữ dội.

– Điểm nhìn: được nhìn từ xa, nhưng tác giả không tậptrung miêu tả chiếc thuyền, mà chỉ cố gắng làm nổi bật cáikhung cảnh dữ dội, qua đó thể hiện sự yếu ớt, lẻ loi, côđộc của chiếc thuyền; thể hiện tình trạng hiểm nguy mà nóđang gặp phải

– Ý nghĩa hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa:

+ Chiếc thuyền ở đây vẫn là biểu tượng cho cuộc sống củangười dân vùng biển

+ Đặt chiếc thuyền trong bối cảnh của cơn bão dữ dội, tácgiả muốn nói tới cuộc chiến đấu gian nan của con ngườivới thiên nhiên: trước sức mạnh của thiên nhiên, conngười thật nhỏ bé, yếu ớt; cuộc sống của con người bị đedọa ngiêm trọng

4 Bình luận về quá trình nhận thức của người nghệ sĩ:– Hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa xuất hiện hai lần phảnánh hai chặng đường khác nhau trong quá trình nhận thứccủa người nghệ sĩ:

+ Ở đoạn 1, hình ảnh chiếc thuyền hiện lên đẹp đẽ, tuyệtbích thể hiện cái nhìn cuộc sống từ bề ngoài, từ mặt hiệntượng Đó là cái nhìn có phần phiến diện, bị phủ lên mộtmàn sương mờ ảo của cảm hứng lãng mạn, thi vị hóa cuộcsống của những con người từ trong lí tưởng cách mạngbước ra, những con người vừa giành được chiến thắng.Đây là cái nhìn của con người ĐỨNG TRÊN cuộc sống,con người ngoài cuộc

+ Ở đoạn 2, hình ảnh chiếc thuyền trong phong ba bão tápkhông còn là cái nhìn cuộc sống từ bên ngoài nữa, mà đóchính là sự trải nghiệm của người nghệ sĩ Người nghệ sĩdấn thân vào cuộc sống, vào sinh hoạt của người dân, đểtừ đó thấu hiểu những nỗi nhọc nhằn thống khổ trong cuộcvật lột mưu sinh của họ Đây là cái nhìn của con ngườiĐỨNG TRONG cuộc sống, con người trong cuộc

– Hình ảnh chiếc thuyền trong đoạn trích thứ hai phản ánh

sự trưởng thành trong nhận thức của người nghệ sĩ: nghệ

thuật phải xuất phát từ đời sống; và vẻ đẹp của nghệ thuật

chỉ có được khi người nghệ sĩ thực sự lăn lộn với đời

sống, để chưng cất từ máu và nước mắt của con người

trong cuộc mưu sinh mà làm nên tác phẩm của mình

5 Khái quát vấn đề

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,5

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,5

Khiêm tốn không phải là một hành động, mà là một thái độ Đó là thái độ biết tôn trọng người khác hơn là đề cao bản thân Người khiêm tốn là người biết lắng nghe một cách chân thành Họ quan tâm đến người khác mà không bận tâm đến các yếu tố xung quanh như địa vị, sang hèn, thành công, thất bại… Đối với họ, lắng nghe để hiểu tâm tư tình cảm, hoàn cảnh của người khác là một mong muốn tự thân, là một quá trình của cảm xúc chứ không phải chỉ là một hành động đơn thuần biểu hiện ra bên ngoài.”

(Trích “Điều kì diệu của thái độ sống” – Mac Anderson)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Theo tác giả, đâu là biểu hiện của một người có đức tính khiêm tốn ?

Câu 2 Anh / chị hãy thử nêu ra điểm khác nhau giữa đức tính khiêm tốn và sự yếuđuối ?

Câu 3 Anh / chị hiểu như thế nào về ý kiến: “Khiêm tốn như thỏi nam châm thu hútthiện chí của mọi người và làm nên giá trị của con người” ?

Câu 4 Anh / chị có cho rằng sự khiêm tốn đồng nghĩa với việc hạ thấp giá trị bảnthân không? Vì sao?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)trình bày quan điểm của anh / chị về những điều bản thân cần làm để có được đứctính khiêm tốn

Câu 2 (5,0 điểm)

Phân tích hình tượng nhân vật Trương Ba trong mắt những người thân qua hai mànđối thoại sau, từ đó bình luận ngắn gọn về thông điệp mà Lưu Quang Vũ muốn gửigắm qua vở kịch:

MÀN 1:

– Vợ Trương Ba: (nghĩ ngợi) Tôi nói thật đấy… ông Trương Ba ạ, tôi đã nghĩ kĩ: Có lẽ tôi phải đi…

– Hồn Trương Ba: Đi đâu ?

– Vợ Trương Ba: Chưa biết ! Đi cấy thuê làm mướn ở đâu cũng được… đi biệt… (rưng rưng).

– Hồn Trương Ba: Bà ! (sau một hồi nghĩ ngợi) Sao lại đến nông nỗi này ?

– Vợ Trương Ba: Tôi biết, ông vốn là người hết lòng thương yêu vợ con… Chỉ tại bây giờ… (khóc) Ông đâu còn là ông, đâu còn là ông Trương Ba làm vườn ngày xưa, ông biết không: Thằng Cả đã quyết định dứt khoát sẽ bán khu vườn để có tiền mở thêm vốn liếng cửa hàng thịt.

– Hồn Trương Ba: Thật sao ? Không được !

– Vợ Trương Ba: Ông bảo là không được nhưng tôi biết sự thể rồi sẽ cứ dẫn đến như vậy, ông sẽ đành ưng chịu như vậy… Thôi tùy ông, tôi chỉ muốn ông được thảnh thơi sung sướng… Tôi không còn giúp gì cho ông được, tốt nhất là… là… không còn tôi nữa, cũng như không có khu vườn nữa ! (bỏ ra)

(Khi hồn Trương Ba ngẩng lên thì đã thấy cái Gái đứng trước mặt với cái nhìn lặng lẽ, soi mói)

– Hồn Trương Ba: (như cầu cứu) Gái, cháu…

– Cái Gái: (lùi lại) Tôi không phải là cháu của ông !

– Hồn Trương Ba: (nhẫn nhục) Gái, lớn lên rồi cháu sẽ hiểu… ông đúng là ông nội cháu…

– Cái Gái: Ông nội tôi chết rồi Nếu ông nội tôi hiện về được, hồn ông nội tôi sẽ bóp cổ ông ! Ông dám nhận là ông nội, dám đụng vào cây cối trong vườn của ông nội tôi.

– Hồn Trương Ba: Dù sao… Cháu… Sáng nào ông cũng ra cuốc xới chăm chút cây cối ngoài vườn, cháu không thấy sao: Chỉ có ông nội cháu mới biết quí cây như thế…

– Cái Gái: Quí cây ! Hừ, tôi phải rình lúc này, cả nhà đi vắng hết để đến nói với ông: Từ nay ông không được động vào cây cối trong vườn ông tôi nữa ! Ông mà quí cây à ? Sáng qua, tôi để ý lúc ông chiết cây cam, bàn tay giết lợn của ông làm gãy tiệt cái chồi non, chân ông to bè như cái xẻng, giẫm lên nát cả cây sâm quí mới ươm Ông nội tôi đời nào thô lỗ phũ phàng như vậy !”

MÀN 2:

– Vợ Trương Ba: Ông ở đâu ? Ông ở đâu ?

(Giữa màu xanh cây vườn, Trương Ba chập chờn xuất hiện)

– Hồn Trương Ba: Tôi đây bà ạ Tôi vẫn ở liền ngay bên bà đây, ngay trên bậc cửa nhà ta, trong ánh lửa bà nấu cơm, cầu ao bà vo gạo, trong cái cơi bà đựng trầu, con dao bà dẫy cỏ… Không phải mượn thân ai cả, tôi vẫn ở đây, trong vườn cây nhà ta, trong những điều tốt lành của cuộc đời, trong mỗi trái cây cái Gái nâng niu…

(Dưới một gốc cây, hiện lên cu Tị và cái Gái)

– Cái Gái: (tay cầm một trái na) Cây na này, ông nội tớ trồng đấy ! Quả to mà ngon lắm ! Ta ăn chung nhé !

(Bẻ quả na đưa cho cu Tị một nửa Đôi trẻ ăn ngon lành Cái Gái lấy những hạt na vùi xuống đất)

– Cu Tị: Cậu làm gì thế ?

– Cái Gái: Cho nó mọc thành cây mới Ông nội tớ bảo vậy Những cây sẽ nối nhau mà lớn khôn Mãi mãi…

(Trích “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” – Lưu Quang Vũ)

ĐÁP ÁN

PH

ẦN

CÂ U

0,5

2 – Người khiêm tốn là người biết được giá trị của chínhmình, nhưng do có ý thức tôn trọng người khác, luônmong muốn học hỏi để tiến bộ nên họ thể hiện có chừngmực

– Ngược lại, kẻ yếu đuối lại là kẻ không tin vào giá trị củachính mình, dẫn đến thái độ tự ti, sợ hãi

ngày càng nâng cao giá trị của bản thân.

4 Học sinh tự do bày tỏ quan điểm, miễn lí giải hợp lí Thamkhảo:

Không đồng tình Vì: Khiêm tốn là biết mình biết người,chịu khó lắng nghe, học hỏi để vun bồi cái tốt, diệt trừ cáixấu, ngày càng nâng cao giá trị bản thân, được mọi ngườithêm yêu mến Do vậy, nó không thể đồng nghĩa với việc

hạ thấp giá trị bản thân được

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,2

5

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triểnkhai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõvấn đề mà đề bài yêu cầu Có thể theo hướng sau:

– Luôn luôn ý thức về sự chưa hoàn thiện của bản thân để

có hướng sửa chữa, bồi đắp, hoàn thiện

– Luôn thể hiện thái độ tôn trọng người khác, tâm niệmrằng mỗi người đều là thầy ta, có những cái hay mà ta cầnhọc hỏi

– Hãy nghĩ đến những hệ quả tốt đẹp mà đức tính khiêmtốn mang lại: được mọi người yêu mến, giúp đỡ; giá trịbản thân được nâng cao từng ngày…

– Hãy nghĩ đến những hậu quả của thói kiêu căng, hoặcbệnh tự ti…

v.v

1,0

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,25

2 Phân tích hình tượng nhân vật Trương Ba trong mắt

những người thân qua hai màn đối thoại, từ đó bình

luận ngắn gọn về thông điệp mà Lưu Quang Vũ muốn

gửi gắm qua vở kịch.

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn

đề; kết bài khái quát được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

1 Vài nét khái quát về tác giả Lưu Quang Vũ, vở kịch và

đoạn trích trong SGK

2 Tóm tắt về tình huống bi kịch của Trương Ba

3 Phân tích đoạn trích:

3.1 Đoạn 1:

a Lúc này hồn Trương Ba đang sống nhờ trong thân xác

anh hàng thịt, và hồn ngày càng bị tha hóa, nhiễm phải

nhiều thói hư tật xấu của xác, không làm chủ được mình

b Điều này dẫn đến thái độ chối bỏ của những người thân

đối với Trương Ba

– Vợ Trương Ba:

+ Trương Ba bây giờ đã thay đổi: không còn yêu thương

vợ con (tát con trai); thờ ơ với số phận người khác (cu Tị

ốm mà không biết); không biết cách chăm sóc vườn tược

(dẫn đến việc anh con trai đòi bán khu vườn)

+ Vợ Trương Ba đòi bỏ đi biệt tích

– Cái Gái:

+ Với tâm hồn trẻ thơ, cái Gái không thể hiểu hết những

sự éo le của cuộc đời Nó nhìn vào những hành động của

Trương Ba và dứt khoát chối bỏ, không nhận Trương là

ông nội của nó

3,0

+ Cái Gái đưa ra bằng chứng rất rõ ràng để phản bác lại lílẽ của Trương Ba: Trương Ba nói yêu cây cối, nhưng cáiGái thấy ông chỉ làm “gãy tiệt chồi non”, “dẫm nát cả câysâm quí” Trong trí nhớ của nó, ông nội nó là người khéoléo, thanh cao chứ không phải kẻ có “bàn tay giết lợn”,

“đôi chân to bè”

3.2 Đoạn 2:

b Lúc này hồn Trương Ba đã trả lại thân xác cho anh hàngthịt để được chết Chính hành động chết đi này lại làm choTrương Ba được sống, sống một cách toàn vẹn và đẹp đẽnhư xưa trong mắt của người thân

b Điều này dẫn đến thái độ yêu mến, tôn trọng của nhữngngười thân đối với Trương Ba

– Vợ Trương Ba: Qua lời gọi tha thiết: “Ông ở đâu ? Ôngở đâu ?”, có thể thấy được tình yêu thương, nỗi nhớ sâuđậm của người vợ dành cho Trương Ba Nếu khi Trương

Ba còn sống trong thân xác anh hàng thịt, bà đã định bỏ đibiệt tích, thì giờ đây, khi Trương Ba đã từ bỏ thân xác ấy,

bà lại khát khao được gặp ông

– Cái Gái: Trương Ba trong tâm trí của cái Gái giờ đây làhình ảnh đẹp đẽ, toàn vẹn như xưa Việc cái Gái luôn nhắcđến ông nội với một thái độ yêu mến, trân trọng, tự hàocho thấy nó quí ông nội đến nhường nào Mọi hành động,lời nói của ông nội, đối với nó đều là đẹp nhất, đúng đắnnhất, là kim chỉ nam cho mọi hành động của nó: cây nanày ông nội tớ trồng đấy, ông nội tớ bảo vậy…

4 Bình luận:

– Cuộc đấu tranh giữa hồn Trương Ba với xác anh hàngthịt cũng chính là cuộc đấu tranh giữa cái thanh cao, tốtđẹp với cái phàm tục, xấu xa trong một con người Khi cáiphàm tục lên ngôi, con người sẽ bị đồng loại xa lánh, chốibỏ; ngược lại, nếu con người phục thiện, sẽ lại nhận đượctình yêu mến

– Việc dũng cảm trả lại thân xác cho anh hàng thịt, chết đểđược sống là chính mình đã làm cho hình ảnh Trương Bamãi mãi cao đẹp trong lòng người thân

– Việc hình ảnh Trương Ba xuất hiện mọi nơi cho thấy

Trương Ba sẽ trở nên bất tử trong tâm trí người thân: bất

tử ở những hành động đẹp mà ông đã làm, ở cách sống

đẹp mà ông đã sống Lời thủ thỉ của Trương Ba với vợ đã

nói lên một chân lí: sự có mặt trên đời dài hay ngắn không

quan trọng, cái quan trọng là mình để lại gì khi đã ra đi

5 Khái quát vấn đề

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,5

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách

diễn đạt mới mẻ

0,5

(Trích “Bí mật của hạnh phúc” – Quang Ngọc sưu tầm và giới thiệu)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Căn cứ vào đoạn trích, hãy cho biết vì sao những con yêu tinh quyết định giấuhạnh phúc của con người ?

Câu 2 Những phẩm chất nào của con người được lũ yêu tinh nhắc tới trong đoạntrích ?

Câu 3 Anh / chị hãy lí giải vì sao khi giấu hạnh phúc ở chính bên trong con ngườithì con người sẽ không tìm thấy ?

Câu 4 Anh / chị có đồng tình với lũ yêu tinh, rằng: hạnh phúc là cái quí giá nhất củacon người không ? Lí giải ?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)