Look at the focus of american culture how does the culture of mass consumptionaffect post war america

Việc lựa chọn thực hiện cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai khôngnhững đã giúp Mỹ thực hiện được mục tiêu trên mà bên cạnh đó, còn đưa Mỹđến với thời đại của sản xuất hàng loạt, tạo r

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

KHOA QUỐC TẾ HỌC

 ✍ 

TIỂU LUẬN (Lịch sử, văn hóa, chính trị Hoa Kỳ)

Look at the focus of American culture.

How does the culture of mass consumption

affect post-war America?

What is its role in U.S economy

Giảng viên bộ môn : Lê Phương Loan Nhóm sinh viên thực hiện : Ngô Thị Anh

Lê Thị Thùy Linh

Nguyễn Thị ThảoNguyễn Thị MinhThu

Lớp : 11CNQTH03

Đà Nẵng, tháng 9 năm 2013

ĐÁNH GIÁ CỦA GIẢNG VIÊN

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

là những người có tính độc lập và coi trọng thành tựu Song bên cạnh đó, người

ta biết tới người Mỹ nhiều hơn bởi tính thực dụng, thích mua sắm và chưngdiện Người Mỹ dành 3-4 lần lượng thời gian của mình để đi mua sắm, nhiềuhơn nhiều so với người ở châu Âu Người Mỹ mua sắm các sản phẩm nhiềuhơn 53 lần so với một người nào đó ở Trung Quốc Và người Mỹ lái xe nhiềuhơn những nước khác trên thế giới cộng lại Cá tính khác biệt này đã làm cho xãhội khi nhắc tới văn hóa chung của đa số người Mỹ là nhắc tới “văn hóa tiêudùng hàng loạt Mỹ”

Bài viết này được viết nhằm cung cấp những thông tin về văn hóa tiêudùng hàng loạt của Mỹ thời hậu chiến Ngoài ra cũng cung cấp cái nhìn tổngthể về ảnh hưởng cũng như những vai trò của nó trong việc thúc đẩy nền kinh

tế Mỹ

I Tiêu dùng hàng loạt và sự bùng nổ tiêu dùng hàng loạt

Cuộc nội chiến kéo dài tận 4 năm (1861-1865) -“Chương đau buồn nhất

trong lịch sử nước Mỹ”- kết thúc đã giải quyết hai vấn đề cơ bản của Mỹ từ

năm 1776: xóa bỏ chế độ nô lệ và khẳng định Mỹ là một khối thống nhất khôngthể tách rời Tuy nhiên, nước Mỹ đã phải chịu thiệt hại thảm khốc với hơn600.000 người lính phải thiệt mạng, nhiều cơ sở hạ tầng bị phá hủy, và hơn hết

là đối đầu với một thời đại khó khăn sau khi thống nhất Vì vậy, việc tái thiếtđất nước và khôi phục kinh tế là mục tiêu quan trọng hàng đầu của chính phủ

Mỹ Việc lựa chọn thực hiện cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai khôngnhững đã giúp Mỹ thực hiện được mục tiêu trên mà bên cạnh đó, còn đưa Mỹđến với thời đại của sản xuất hàng loạt, tạo ra ‘cơn sốt’ tiêu dùng hàng loạt vàcuối cùng đưa Mỹ đến với vị thế cường quốc số I thế giới Tiêu dùng hàng loạt,

từ đó trở thành một phần thiết yếu trong cuộc sống của một công dân Mỹ, tồntại và phát triển đến tận ngày nay

1 Tiêu dùng hàng loạt (Mass Consumption):

a Khái niệm tiêu dùng hàng loạt:

Tiêu dùng hàng loạt, hay còn gọi là chủ nghĩa tiêu dùng, là một thuật ngữđược dùng để mô tả hiện tượng người tiêu dùng mua hàng hóa vượt quá nhucầu sử dụng thực của họ Người tiêu dụng mua các mặt hàng chỉ dựa vào bềngoài sản phẩm và cảm hứng, đa số không quan tâm đến chức năng và nhu cầuthực sự của mình Khi nhắc đến tiêu dùng hàng loạt, người ta thường nói rằng:tiêu dùng hàng loạt là mặt còn lại của “đồng tiền sản xuất hàng loạt”

b Sự ra đời của tiêu dùng hàng loạt:

Dù có nhiều nguyên nhân tác động và thúc đẩy, việc sản xuất hàng loạt rađời vẫn là hệ quả chính của sản xuất hàng loạt, hay sâu xa hơn, đó chính là sự

ra đời của cách mạng công nghiệp lần thứ II Cuộc cách mạng công nghiệp lần

II nổ ra vào năm đầu thế kỷ XIX đã mang đến cho loài người một nền côngnghiệp sản xuất phát triển nhanh hơn bao giờ hết Với việc máy móc được cải

tiến và năng suất của người công nhân được tối ưu hóa, hàng hóa được sản xuấtngày càng nhiều và kéo theo sự tiêu dùng phát triển, không ngoại lệ, người dân

Mỹ cũng bị cuốn vào dòng chảy tiêu dùng này Cùng với việc “hệ thống sảnxuất hàng loạt kiểu Mỹ” ra đời, tiêu dùng Mỹ nói chung và “tiêu dùng hàngloạt Mỹ” nói riêng trở thành hiện tượng mới

“Vào cuối thế kỷ 18, các nhà sản xuất Mỹ đã cho xây dựng nhà xưởng nhằm tập trung các công nhân vào một nơi Điều này dẫn đến sự ra đời của

“hệ thống sản xuất hàng loạt theo kiểu Mỹ”, vốn bắt nguồn từ ngành công nghiệp sản xuất vũ khí khoảng năm 1800 Hệ thống này dựa trên sự lắp đặt chính xác chuyển việc sản xuất sang dây chuyền gồm các bộ phận có thể hoán đổi được cho nhau Đổi lại, điều này cho phép một thành phẩm được làm ra theo nhiều giai đoạn, trong đó mỗi công nhân phụ trách một nhiệm vụ.” 1

Hệ thống sản xuất hàng loạt giúp hàng hóa được sản xuất ra với số lượngnhiều hơn so với trước kia Việc nhiều hàng hóa được xuất xưởng lại tác độngngược đến các ông chủ nhà xưởng: “Làm thế nào để tiêu thụ lượng hàng hóatrên mà không gây ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp?” Và cùng với

suy nghĩ đó, các nhà kinh doanh này đã đầu tư tập trung vào vốn cố định, cố

gắng tạo ra lượng hàng hóa tối đa vs chi phí thấp và sử dụng sự phát triển của sản xuất chuyên môn để đạt vị trí bá quyền công nghệ và tối thiểu hóa giá thành sản phẩm [2] Hàng hóa được xuất xưởng với giá thành thấp, người dân

Mỹ đổ xô đi mua những mặt hàng này, mà đặt biệt là xe ô tô và các sản phẩmdân dụng khác

Trong tất các các công ty, doanh nghiệp lúc bấy giờ, công ty Ford (1903)dưới sự điều hành của nhà doanh nghiệp Henry Ford đã trở thành biểu tượngcủa kinh doanh Với nhiều lần tiến hành cải cách, mười năm sau khi thành lập –năm 1913 - dây chuyền sản xuất của Ford được coi là dây chuyền sản xuất chonăng suất cao nhất, đưa sản phẩm của công ty này vào trong danh sách “phảicó” của người tiêu dùng Henry Ford cũng thực hiện những biện pháp giảm giáthành sản phầm đến mức thấp nhất có thể, mà kết quả là hầu như bất cứ ngườidân Mỹ nào có thu nhập trung bình đều có thể lái một chiếc xe Ford thời trang(với giá thành thấp: chưa đến 300$) Nó làm tăng mức sống của người dân Mỹlên một bậc cao: nhà nhà, người người lái xe đi làm, đi chơi Không những vậy,Ford đã đưa Mỹ lên đứng đầu trong danh sách các nước sản xuất ô tô với 45nghìn chiếc vào năm 1907 (gần gấp đôi Pháp, gấp 3 Anh và gấp Canada tận 15lần), và tăng lên đến 485 nghìn chiếc, gấp hơn 10,5 lần chỉ sau 6 năm (con sốnày gấp gần 5 lần tổng ba nước Anh, Pháp và Canada cộng lại) Và tất nhiên

1

không dừng tại đó, con số này tiếp tục bùng nổ trong những năm tiếp theo và

bỏ xa các nước công nghiệp còn lại:

Số lượng sản xuất (đơn vị: nghìn chiếc)Năm Mỹ Canada Pháp Anh Đức Ý Cộng

Việc này cũng thúc đẩy sự ra đời và phát triển của tiêu dùng hàng loạt, khi

mà người ta nhận ra rằng: các nhà sản xuất sẽ cung cấp những mặt hàng có giáthành thấp nhất nếu đó là thị hiếu tiêu dùng của người dân Từ đây, người dân

Mỹ nói chung, và tầng lớp trung lưu mới ra đời – tầng lớp công nhân nhà máy

- nói riêng, bắt đầu thích nghi và tham gia vào “cuộc đua” tiêu dùng hàng loạt.Khi 1 công nhân làm việc trong một nhà máy nào (ví dụ như nhà máy sản xuất

ô tô), chắc chắn họ được khuyến khích sử dụng sản phẩm của doanh nghiệpmình; nhưng bên cạnh đó, họ còn muốn sử dụng các tiện ích khác (như tivi,máy giặt, lò vi sóng…) Vì vậy nên, các công ty, doanh nghiệp như chạy đuacho cuộc sống của chính công nhân mình: họ cải tiến dây chuyền sản xuất, họgiảm giá thành sản xuất, họ thu hút tiêu dùng…và theo đó, lại góm phần choviệc ra đời và phát triển của tiêu dùng hàng loạt

Bên cạnh tác động của sản xuất hàng loạt, các chính sách thúc đẩy về sảnxuất công nghiệp và khuyến khích tiêu dùng cũng là một nguyên nhân khiếntiêu dùng hàng loạt ra đời

Đảng Cộng hòa đã cố gắng tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất cho ngành công nghiệp Hoa Kỳ Đạo luật Thuế quan Fordney-McCumber năm

1922 và Đạo luật Hawley-Smoot năm 1930 đã đẩy các hàng rào quan thuế lên tới mức cao hơn nhằm đảm bảo cho các nhà sản xuất Mỹ một vị thế độc quyền hết trong lĩnh vực này tới lĩnh vực khác trên thị trường nội địa… Chính phủ Liên bang cũng đã bắt đầu một chương trình cắt giảm thuế… hàng loạt các điều luật được thông qua trong khoảng thời gian từ 1921 đến 1929 Trong suốt những năm 1920, các doanh nghiệp tư nhân đã nhận

được sự khuyến khích lớn từ phía chính phủ, bao gồm các khoản vay xây dựng, các hợp đồng vận chuyển thư tín có lợi và những khoản trợ cấp gián tiếp khác Chẳng hạn, Đạo luật Vận tải năm 1920 đã trao quyền quản lý hệ thống đường sắt quốc gia cho tư nhân vốn thuộc về chính phủ trong thời gian chiến tranh Đội tàu buôn từng thuộc quyền sở hữu của chính phủ cũng được bán cho các nhà quản lý tư nhân [4]

Từ khi các cuộc chiến lớn nhỏ bắt đầu nổ ra, cho đến khi bị chịu ảnhhưởng từ chúng, các nhà lãnh đạo kinh doanh, liên đoàn lao động, các phươngtiện truyền thông đại chúng, các tờ báo, các nhà đại diện công ty đã đưa ra lời

nhắn nhủ: “Tiêu dùng hàng loạt không phải là một niềm đam mê cá nhân Thay

vào đó, nó là một trách nhiệm công dân được thiết kế để cải thiện đời sống của tất cả người Mỹ, là phần quan trọng trong chu kỳ sản xuất thịnh vượng thúc đẩy sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng lớn hơn; từ đó góp phần tạo thêm nhiều việc làm lương cao và người tiêu dùng sẽ dần có khả năng thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo quá trình mua sắm của họ.” Chính

điều này đã càng thôi thúc người dân Mỹ đến với tiêu dùng hàng loạt

Ngoài ra, cùng với sự ra đời của những phương tiện truyền thông, mà điđầu là báo viết (lần đầu tiên xuất hiện từ năm 1690) và theo sau đó là truyềnthanh (1920), truyền hình (1940-1950) rồi đến bản tin (1970)…tiêu dùng hàngloạt ngày càng đến gần tầm tay của người dân Mỹ Với những mẫu quảng cáođầu tiên xuất hiện trên những trang báo viết, báo in, người dân Mỹ được tiếpcận ngay với các sản phẩm mới, hòa nhập vào trào lưu hiện hành và theo đuổinhững tiện nghi mới đó

Mặc dù mang lại nhiều mặt trái, nhưng sự ra đời và phát triển của sản xuấthàng loạt, cộng với sự giúp đỡ của chính phủ Mỹ và sự ra đời của các phươngtiện truyền thông cũng như dịch vụ quảng cáo đã góp phần tạo nên tiêu dùnghàng loạt – hoạt động đưa nước Mỹ nói chung và công dân Mỹ nói riêng đếnvới sự phát triển vượt bậc so với các quốc gia khác

2. Sự bùng nổ của tiêu dùng hàng loạt – Thập kỷ 20 “Gầm rú” (the Roaring twenties)

Nước Mỹ bước vào thế kỷ 20 với tư cách là một quốc gia có những tiềm năng khổng lồ và kết thúc nó với vị thế của cường quốc số một thế giới Có hai cách để nhìn nhận quốc gia này: một đất nước với mức sống

cao, những chiếc xe ô tô và những ngôi nhà lớn; hay như là một đất nước chìm trong nạn nói và phân biệt chủng tộc tàn khốc kéo dài [5]

Trong những năm của thập niên 20, Mỹ là quốc gia có mức sống cao nhấttrên Thế giới và người dân Mỹ sở hữu lượng hàng hóa mà người dân ở cácquốc gia khác phải mơ đến [6]Lúc bấy giờ, giá thực phẩm và nhà cửa ở Mỹ rấtthấp Hàng hóa tiêu dùng đến được với cả những người dân có mức sống trungbình Hàng loạt các sản phẩm công nghệ ra đời và chiếm lĩnh thị trường như:

xe ô tô, tủ lạnh, rađiô, máy rửa chén, máy giặt, lò vi sóng…Đặc biệt, những sảnphẩm dân dụng được ưa chuộng hơn cả khi mà mọi người sống với ý chí phải

“bằng anh bằng chị”; việc mua những sản phẩm mới để bắt kịp với hàng xómláng giềng như là một điều tất yếu Từ những việc làm đó, người dân Mỹ dầnbước vào con đường thay đổi lối sống của mình Mua và sử dụng các thiết bịđiện dân dụng giúp hầu hết các gia đình Mỹ giảm tối đa thời gian làm các côngviệc nhà Trong những năm giữa và sau thế kỷ XX, số công việc nhà mà cácgia đình Mỹ giảm xuống đáng kể

Năm Nấu ăn và rửa chén Giặt giũ Các công việc khác

Bảng 2: Số giờ làm việc nhà trên tuần giai đoạn 1900-1975 (đơn vị: giờ) [6]

Điều này giúp tạo thêm nhiều thời gian rảnh cho người dân Mỹ Giờ đây,người dân Mỹ chọn cho mình lối sống cá nhân- lối sống vì bản thân Họ bắtđầu tiêu tốn thời gian cho việc hửng thụ cuộc sống bằng các bữa tiệc tùng vànhảy nhót Từ đây, một điệu nhạc mới ra đời phục vụ cho các buổi tiệc tùng:nhạc Jazz Sự lan truyền và tác động của nó cực kỳ lớn, đến nỗi, khi nhắc đếnnhững năm hai mươi này, người ta nhác đến: kỷ nguyên nhạc Jazz

Bên cạnh đó, cuộc sống người dân Mỹ cũng thoải mái hơn nhiều với mứcthuế quan được giảm đi Họ tiết kiệm được một phần tiền kha khá cho các hoạtđộng khác của gia đình Với những khoản tiền “dư ra bất ngờ” này, việc phungphí tiền bạc vào giải trí và tiêu khiển trở nên phổ biến Trong suốt những năm

20 của thế kỷ XX, những rạp chiếu phim được mở ra trên khắp nước Mỹ vàtiền bạc đổ vào nền công nghiệp này “nhiều như lá cây” Hàng triệu người sẵnsàng trả tiền để được xem ngôi sao điện ảnh yêu thích của mình Cũng từ đây,bước ra từ những bộ phim hài câm, Charlie Chaplin trở thành ngôi sao yêuthích không chỉ của người Mỹ, mà còn của nhiều người dân ở các quốc giakhác; và tên tuổi ông cũng được lưu giữ đến tận bây giờ

Phụ nữ Mỹ thời kỳ này cũng có cuộc sống vui vẻ hơn với những quyềnbình đẳng được xã hội công nhận Người phụ nữ Mỹ trở nên táo bạo hơn baogiờ hết, họ thay đổi cách ăn mặc và phong cách của mình: quyến rũ hơn, mạnh

mẽ hơn Kể cả khi những đạo luật cấm thuốc được ban hành, hình ảnh mộtngười phụ nữ Mỹ, ngồi ở các quán rượu, bar và hút thuốc lá cũng là điều có thểbắt gặp ở bất cứ nơi đâu trên đất Mỹ

Hơn nữa, sự ra đời và phát triển của tín dụng và cho vay tín dụng cũngnhư sự phát triển của truyền thông và quảng cáo đã tạo điều kiện cho tiêu dùnghàng loạt phát triển bùng nổ trong giai đoạn này Người dân Mỹ có thể mua bất

cứ mặt hàng nào họ thích nếu trong tay có một thẻ tín dụng vay mua hàng Dù

là một trong những nguyên nhân tác động đến cuộc đại khủng hoảng sau này,tín dụng và vay tín dụng vẫn đóng một vị thế nhất định trong sự phát triển huyhoàng của nước Mỹ

Thập niên 20 gầm rú này kết thúc cùng với cuộc Đại khủng hoảng bắt đầunăm 1929 Mặc dù không tồn tại theo suốt tiến trình lịch sử của Mỹ, nó đóngvai trò quyết định trong sự thay đổi lối sống và sinh hoạt của người Mỹ Và bêncạnh những mặt trái không nhỏ của nó, thời kỳ này vẫn luôn được nhắc đếnnhư một giai đoạn xa hoa, rực rỡ nhất trong lịch sử Mỹ

II Ảnh hưởng của tiêu dùng hàng loạt đến thời kỳ hậu chiến ở Mỹ

Cứ sau mỗi cuộc chiến, nước Mỹ lại có những bước phát triển rực rỡ vềmọi mặt, đặc biệt là về kinh tế, văn hóa-xã hội, chính trị,

Đối với nước Mỹ, kể từ khi thống nhất vào năm 1776 cho đến nay đấtnước này đã trải qua 3 cuộc chiến tranh vũ trang và cuộc Chiến Tranh Lạnh vớinước Xô Viết (Nga) Có một nhận xét là cứ sau mỗi cuộc chiến, nước Mỹ lạicàng giàu mạnh và phát triển rực rỡ hơn Ví như sau Nội chiến nước Mỹ đã cómột giai đoạn phát triển thường được gọi là “Thời Hoàng Kim” và “Thời ĐạiTiến Bộ”, sau Chiển Tranh Thế giới thứ I (1918) là “Roaring Twenties”, sauChiển Tranh Thế giới thứ II (1945) là sự tăng trưởng kinh tế phi thường và làquốc gia giàu có nhất thế giới, trong suốt những năm tháng trong và sau ChiếnTranh Lạnh, nước Mỹ tiếp tục tục là cường quốc dẫn đầu thế giới, có tầm ảnhhưởng lớn trên cả kinh tế và chính trị

1 Ảnh hưởng về mặt kinh tế:

Nhận thấy nền kinh tế tiêu dùng hàng loạt có ý nghĩa cực kỳ quan trọngđối với nền kinh tế quốc gia thì nó cần phải được kích thích mạnh mẽ hơn bởi

sau chiến tranh người tiêu dùng đã thận trọng hơn trong chi tiêu, tiết kiệm vàtrái phiếu Do đó, bắt đầu từ trong chiến tranh và ngay sau khi mỗi cuộc chiếntranh kết thúc, lãnh đạo doanh nghiệp, chính phủ, các phương tiện truyền thôngđại chúng, nhà quảng cáo đã chuyển tải thông điệp rằng tiêu dùng hàng loạtkhông phải là một niềm đam mê cá nhân mà đó là một trách nhiệm công dânđược thiết kế để cải thiện cuộc sống chất lượng của tất cả người Mỹ Điều đó

đã tạo làn sóng tiêu dùng mạnh mẽ hơn, hàng hóa cần phải sản xuất nhiều hơn,nhiều việc làm được trả lương cao và lần lượt người tiêu dùng giàu có hơn Sựnổi lên và lây lan của văn hóa tiêu dùng đại chúng với tác động của những dịch

vụ quảng cáo mới, những thông điệp hấp dẫn tác động vào tư tưởng của ngườitiêu dùng đã góp phần làm cho chủ nghĩa tiêu dùng hàng loạt ở nước Mỹ ngàycàng phát triển nhiều hơn, có tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế nước Mỹ Tiêudùng hàng loạt là một yếu tố quan trọng đã và đang ảnh hưởng tới kinh tế nước

Mỹ thời hậu chiến

Tác động quan trọng nhất của tiêu dùng hàng loạt đối với nền kinh tếnước Mỹ là góp phần khôi phục và phát triển kinh tế nhanh chóng và hiệu quảsau mỗi cuộc chiến tranh Bằng cách là tiêu dùng hàng loạt đã thúc đẩy pháttriển chu kỳ sản xuất và tiêu thụ của nhà máy sản xuất và thị trường nền kinh tế

Mỹ Sau mỗi cuộc chiến tranh, hàng hóa nước Mỹ trong nước đạt sản lượngkhổng lồ vì đất nước này vẫn không ngừng sản xuất trong suốt quá trình cáccuộc chiến xảy ra, việc này cũng giúp kinh tế Mỹ sau mỗi cuộc chiến thu đượcrất nhiều khoản lợi nhuận khổng lồ khi vừa hạn chế hàng hóa nước ngoài xâmnhập vào thị trường của mình bằng cách thu tiền thuế cao vừa biến cho tất cảnhững nước còn lại làm “thị trường lớn” cho mình tiêu thụ hàng loạt hàng hóa

dư thừa được sản xuất trong suốt những năm có chiến tranh nhờ các chính sáchcủa một nước thắng trong những cuộc chiến

Sau Nội chiến 1865, nước Mỹ đã khôi phục và phát triển nền kinh tế củamình rất nhanh chóng đưa nền kinh tế Mỹ đến với “ Thời Hoàng Kim” huyhoàng trong lịch sử với tính cách tiêu dùng hàng loạt của người Mỹ Sự bùng

nổ của những phát minh khoa học và ra đời của điện quá trình sản xuất hàngloạt và tiêu dùng hàng loạt của nước Mỹ bắt đầu diễn ra từ đây, đến năm 1890,

Mỹ vươn lên vị trí số một thế giới, hơn cả nước Anh trong sản lượng sản xuất

và phát triển kinh tế và nửa sau của thế kỷ 19 này cũng được coi là kỷ nguyêncủa ông trùm giàu có Tổng sản phẩm trong nước gần như gấp đôi so với thập

kỷ trước, một tỷ lệ phần trăm lớn hơn bất cứ thập kỷ nào trước đó Vốn đầu tưcũng tăng lên rất nhiều trong những năm 1880, tăng gần 500 % , trong khi hìnhthành vốn tăng gấp đôi trong thập kỷ này