Giáo án môn Lịch sử lớp 6 sách Kết nối tri thức: Bài ôn tập giữa học kì 1

Giáo án môn Lịch sử lớp 6 sách Kết nối tri thức: Bài ôn tập giữa học kì 1 được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh hệ thống hóa kiến thức lịch sử đã học từ bài 1 đến bài 6 gồm lịch sử và cuộc sống; dựa vào đâu để biết và phục dựng lại lịch sử; thời gian trong lịch sử; nguồn gốc loài người, Xã hội nguyên thủy; sự chuyển biến và phân hóa của xã hội nguyên thủy;... Mời các bạn cùng tham khảo!

Ngày soạn:

ÔN TẬP GIỮA HỌC KỲ I (Thời gian thực hiện: 01 tiết - Tiết 08)

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức

- Hệ thống hóa kiến thức lịch sử đã học từ bài 1 đến bài 6: Lịch sử và cuộc sống, Dựa vào đâu để biết và phục dựng lại lịch sử, Thời gian trong lịch sử, Nguồn gốc loài người, Xã hội nguyên thủy, Sự chuyển biến và phân hóa của xã hội nguyên thủy

2 Về năng lực

bạn trong hoạt động nhóm

các sản phẩm của các bạn trong nhóm hoặc của nhóm khác; có thái độ hợp tác, chia

sẽ, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động nhóm

khác nhau để hoàn thành nhiệm vụ

lịch sử Phân biệt giá trị của tư liệu lịch sử trong việc tái hiện và nghiên cứu lịch sử

xét về những nhân tố tác động đến sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử, quá trình lịch sử

nhân vật lịch sử và liên hệ

3 Về phẩm chất

lại

cuộc sống

trách nhiệm giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá của các dân tộc trên thế giới

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Giáo viên

2 Học sinh

- SGK Lịch sử và địa lí 6

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Hoạt động 1: Khởi động

a Mục tiêu:

hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học; tạo không khí hứng khởi để HS bắt đầu một tiết học mới

b Nội dung:

- GV:

+ Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học: Sử dụng tư liệu lịch sử (video), phương pháp nêu vấn đề, thuyết trình,

+ Tổ chức cho HS làm việc cá nhân

- HS:

+ Suy nghĩ, trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV

+ Lắng nghe và tiếp thu kiến thức

c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chiếu 1 đoạn video về đời sống

người nguyên thủy cho HS quan sát và HĐ

1 Em quan sát thấy gì ? 2 Em có suy nghĩ gì ? 3 Em còn băn khoăn điều gì ?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu, HS

hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV

Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả HS

trình bày cá nhân theo quan điểm và hiểu biết của

từng học sinh

1 Em quan sát thấy gì ? 2 Em có suy nghĩ gì ? 3 Em còn băn khoăn điều gì ?

- Quan sát thấy người

nguyên thủy đang làm

việc

- Cuộc sống đơn giản,

sơ khai, giản dị

- Họ làm cách nào ứng phó với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt,

Bước 4:

Các HS khác nhận xét, đánh giá kết quả

GV nhận xét và dẫn vào bài mới

2 Hoạt động 2: Ôn tập

a Mục tiêu: HS hệ thống và củng cố được các nội dung lịch sử đã học: Lịch

sử là gì ? Giải thích Vì sao phải học lịch sử Hiểu được dựa vào các tư liệu lịch sử để phục dựng lại lịch sử; Hiểu vì sao phải xác định thời gian trong lịch sử; Trình bày được nguồn gốc loài người; Các giai đoạn phát triển của người nguyên thủy, đời sống vật chất và tinh thần của người nguyên thủy, sự chuyển biến và phân hóa của xã hội nguyên thủy từ sự ra đời của kim loại tác động đến sự chueyenr biến của con người

b Nội dung:

- GV:

+ Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học: Sử dụng tư liệu lịch sử, phương pháp nêu vấn đề, thuyết trình,

+ Tổ chức cho HS làm việc nhóm

- HS: Suy nghĩ, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV

c Dự kiến sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học -

HĐ cặp đôi - 3p các câu hỏi sau:

Dãy 1:

Câu 1: Em hiểu lịch sử và môn lịch sử là gì ?

Câu 2: Vì sao phải học lịch sử ?

Câu 3: Có những tư liệu nào để phục dựng lại

lịch sử ?

Dãy 2:

Câu 4: Tại sao phải xác định thời gian trong

lịch sử ?

Câu 5: Nêu các cách tính thời gian trong lịch

sử ?

I Ôn tập

Câu 6: Nêu quá trình tiến hóa và từ vượn

thành người ? Đời sống vật chất và tinh thần của

người nguyên thủy ?

Dãy 3:

Câu 7: Những dấu tích của quá trình chuyển

biến từ Vượn thành Người ở Đông Nam Á và

Việt Nam ?

Câu 8: Tác động của sự phát hiện ra kim loại

đối với sự chuyển biến trong đời sống vật chất và

xã hội nguyên thủy ?

Câu 9: Nêu sự phân hóa của xã hội nguyên

thủy ở Việt Nam ?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội

dung yêu cần

Bước 3:

HS trình bày và báo cáo kết quả (Từng dãy

báo cáo, chia sẻ yêu cầu)

HS nhóm khác nhận xét, đánh giá kết quả, bổ

sung cho bạn (nếu cần)

1 Lịch sử và cuộc sống

- Lịch sử là tất cả những gì đã xảy ra và lịch sử còn được hiểu là 1 môn khoa học nghiên cứu và phục dựng lại quá khứ

- Môn Lịch sử là môn học tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của xã hội

loài người từ khi con người xuất hiện trên Trái Đất cho đến ngày nay

2 Vì sao phải học lịch sử

- Giúp chúng ta tìm hiểu quá khứ, tìm về cội nguồn của chính bản thân, gia đình

và dòng họ…rộng hơn là của cả dân tộc, nhân loại

- Để đúc kết những bài học kinh nghiệm về sự thành công và thất bại trong quá

khứ, để phục vụ hiện tại và xây dựng cuộc sống mới trong tương lai

3 Để phục dựng lại lịch sử

Có 4 loại tư liệu: Tư liệu hiện vật; Tư liệu chữ viết; Tư liệu truyền miệng; Tư

liệu gốc

4 Tại sao phải xác định thời gian trong lịch sử

Lịch sử là những gì đã xảy ra trong quá khứ theo trình tự thời gian Muốn hiểu

và dựng lại lịch sử, cần sắp xếp tất cả sự kiện theo đúng trình tự của nó

5 Các cách tính thời gian trong lịch sử

- Các dân tộc trên thế giới đã sáng tạo ra nhiều cách đo thời gian khác nhau:

đồng hồ cát, đồng hồ nước, đồng hồ đo bằng ánh sáng mặt trời

- Từ xa xưa con người đã nghĩ ra cách làm lịch Có hai loại lịch: âm lịch và dương lịch (công lịch)

- Còn có cách phân chia thời gian thành thập kỉ (10 năm), thế kỉ (100 năm) và

thiên niên kỉ (1000 năm), tính từ năm đầu tiên của các khoảng thời gian đó

6 Quá trình tiến hóa từ vượn thành người: 3 GĐ (Vượn người -> Người tối

cổ - Người tinh khôn)

* Đời sống vật chất và tinh thần của người nguyên thủy:

- Đời sống vật chất: Sống trong hang động, mái đá, làm lều , mài đá tạo công

cụ và vũ khí, bước đầu biết trồng trọt, chăn nuôi, làm gốm

- Đời sống tinh thần: Biết làm đẹp và trang trí, sống tâm linh

7 Dấu tích quá trình chuyển biến từ Vượn thành Người ở Đông Nam Á và Việt Nam

- Dấu tích Vượn người đã được tìm thấy ở Mi-an-ma, In-đô-nê-xi…

- Dấu tích Người tối cổ được tìm thấy ở khắp ĐNÁ

- Ở Việt Nam: đã tìm thấy răng của Người tối cổ ở hang Thẩm Khuyên, Thẩm Hai (Lạng Sơn), công cụ được ghè đẽo thô sơ ở An Khê (Gia Lai), Núi Đọ (Thanh Hóa)… Việt Nam là quê hương của một dạng Người tối cổ

8 Tác động của sự phát hiện ra kim loại đối với sự chuyển biến trong đời sống vật chất và xã hội nguyên thủy

- Khoảng thiên niên kỉ thứ IV người nguyên thủy phát hiện ra kim loại

- Nhờ đó con người có thể khai hoang, mở rộng diện tích trồng trọt, nông nghiệp

và chăn nuôi phát triển, một số nghề được chuyên môn hóa cao

- Người đàn ông có vai trò ngày càng lớn làm chủ gia đình, con cái lấy theo họ cha, hình thành gia đình phụ hệ -> XHNT tan rã

9 Sự phân hóa của xã hội nguyên thủy ở VN

- Từ 4000 năm trước xuất hiện kim loại (Văn hóa Phùng Nguyên ) trên khắp cả

nước Việt Nam

- Con người khai hoang, mở rộng địa bàn cư trú, kinh tế phát triển, đời sống ổn định

- Họ định cư lâu dài ven các con sông lớn hình thành khu vực đông dân cư, là cơ

sở xuất hiện các quốc gia cổ trên đất nước Việt Nam

Bước 4:

GV nhận xét, đánh giá, chốt từng nội dung,

sau mỗi đại diện của nhóm báo cáo

3 Hoạt động 3: Luyện tập

a Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS

đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến vào làm các bài tập

b Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để

hoàn thành bài tập Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy,

cô giáo

c Sản phẩm: Hoàn thành bài tập

d Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS Hoạt động cá nhân - 3p -

Hoàn thành PHT số 1: Khái quát về đặc điểm của

người nguyên thủy ở các giai đoạn sau

Các dạng người

Đặc điểm (Dáng đứng, tay chân,

bộ lông, não) Vượn người

Người tối cổ

Người tinh khôn

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội

dung yêu cầu vào PHT

Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả

II Luyện tập BT1: Hoàn thành PHT về đặc

điểm của các dạng người

Nguyên thủy

Các dạng

Vượn

người

- Dáng hơi khom về phía trước, đi bằng 2 chi sau, tay cầm nắm, mình

có lớp lông dày, thể tích não nhỏ ( 900 cm3), cằm nhô về phía trước, mặt nhiều nếp nhăn, trán nhô ra phía trước

Người tối

cổ

Dáng đứng tương đối thẳng, đi thẳng, 2 tay khéo léo, mình có lớp lông mỏng, thể tích não lớn hơn( 1100 cm3), cằm hơi nhô về phía trước, mặt ít nếp nhăn, trán hơi nhô ra phía trước

Người

tinh khôn

Dáng đứng thẳng, đi thẳng, 2 tay khéo léo hơn, lớp lông biến mất, thể tích não lớn hơn nhiều (1400 cm3), cằm thẳng, mặt nhẵn, trán phẳng

Bước 4: GV NX, ĐG, chốt / máy chiếu

Nhiệm vụ 2:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS Hoạt động cá nhân - 3p -

BT2: Hoàn thành PHT về các

tư liệu lịch sử

hoàn thành PHT số 2: Khái quát về các tư liệu

lịch sử

Tư liệu hiện vật

Tư liệu chữ viết

Tư liệu truyền miệng

Tư liệu gốc

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội

dung yêu cầu vào PHT

Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả

Tư liệu

hiện vật

Là những di tích, đồ vật…của người xưa còn lưu giữ lại trong lòng đất hoặc trên mặt đất, nếu biết khai thác thì ta có thể biết khá cụ thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào về đời sống tinh thần của người xưa

Tư liệu

chữ viết

- Là những bản ghi, tài liệu chép tay hay sách được in, khắc chữ…

- Nguồn tư liệu này ghi chép tương đối đầu đủ về đời sống của con người Tuy nhiên, tư liệu chữ viết thường mang ý thức chủ quan của

tác giả tư liệu

Tư liệu

truyền

miệng

- Là những câu chuyện dân gian (thần thoại, truyền thuyết, cổ tích), được kể truyền miệng từ đời này sang đời khác

- Loại tư liệu này thường không cho biết chính xác về thời gian và địa

điểm, nhưng phần nào phản ánh hiện thực lịch sử

Tư liệu

gốc

- Là tư liệu cung cấp những thông tin đầu tiên và trực tiếp về sự kiện hoặc thời kì lịch sử nào đó Đây là nguồn tư liệu đáng tin cậy nhất khi tìm hiểu lịch sử

Bước 4: HS khác chia sẻ GV NX, ĐG, chốt/ máy

chiếu

- GV nêu thêm một số câu hỏi để khắc sâu kiến

thức:

Câu 1: Em hãy cho biết vai trò của lao động đối

với con người xưa và nay ?

Câu 2: Ngày nay con người có cần phục dựng lại

lịch sử qua các tư liệu lịch sử hay không ? Vì sao ?

- HS lần lượt trả lời, chia sẻ

- GV NX, ĐG, chốt:

Câu 1: Lao động giúp cho

con người dần hoàn thiện hơn về cả thể chất lẫn tinh thần

- Ngày nay lao động vẫn có vai trò quan trọng trong việc tác động đến quá trình phát triển của loài người ngày một văn minh hơn, sáng tạo hơn, lao động với công nghệ cao

Câu 2: Ngày nay con người

cần phục dựng lại lịch sử qua các tư liệu lịch sử Vì: Con

người muốn biết chính xác

về lịch sử thì cần phục dựng lại lịch sử Mà lịch sử được lưu giữ lại ở các tư liệu như hiện vật, truyền miệng, tư liệu viết hay tư liệu gốc

4 Hoạt động 4: Vận dụng

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn

b Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để

hoàn thành bài tập Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo

c Sản phẩm: Hoàn thành bài tập

d Tổ chức thực hiện:

- HS trình bày, bổ sung GV NX, khái quát: Lịch sử và CS, Cách phục dựng lịch sử, Cách tính thời gian trong lịch sử, nguồn gốc loài người, Xã hội nguyên thủy,

sự chuyển biến và phân hóa của XH NT

KÝ DUYỆT

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………