Hoàn thiện công tác thẩm định tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng công thương Đông Anh

Tài liệu tham khảo tài chính ngân hàng Hoàn thiện công tác thẩm định tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng công thương Đông Anh

MỤC LỤC

Trang

Danh mục viết tắt………3

Lời mở đầu……… 4

Chương I: Thẩm định tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của NHTM……….6

1.1.Hoạt động tín dụng của NHTM……… 7

1.1.1 Khái niệm……… 7

1.1.2 Vai trò của tín dụng ngân hàng……… 9

1.1.3 Vai trò của vốn tín dụng ngân hàng……….11

1.1.4 Qui trình tín dụng chung……… 12

1.2 Thẩm định tài chính doanh nghiệp……….16

1.2.1 Khái niệm và sự cần thiết của thẩm định tài chính DN…… 16

1.2.2 Tài liệu sử dụng trong thẩm định tài chínhDN………18

1.2.3 Phương pháp sử dụng trong thẩm định tài chính DN……….22

1.2.4 Nội dung thẩm định tài chính DN……….24

1.2.5 Phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn………38

Chương II: Thực trạng thẩm định tài chính DN trong hoạt động tín dụng tại Chi nhánh NHCT Đông Anh………40

2.1 Tổng quan về Chi nhánh NHCT Đông Anh……….41

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển………41

2.1.2 Cơ cấu bộ máy tổ chức………42

2.1.3 Hoạt động kinh doanh của Chi nhánh NHCT Đông Anh……43

2.2 Thực trạng hoạt động thẩm định tài chính DN tại Chi nhánh

NHCT Đông Anh… ………50

2.2.1 Nội dung thẩm định tài chính DN đang áp dụng……….51

2.2.2 Minh hoạ phân tích tài chính công ty xây dựng Hồng Hà……

60 2.2.3 Đánh giá về hoạt động thẩm định tài chính DN tại Chi nhánh… Chương III: Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định tài chính DN trong hoạt động tại Chi nhánh NHCT Đông Anh………70

3.1 Phương hướng hoạt động của Chi nhánh trong năm 2007… 71 3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định tài chính DN trong hoạt động tín dụng tại Chi nhánh NHCT Đông Anh……….73

3.2.1 Nâng cao chất lượng nguồn thông tin……… 74

3.2.2 Nâng cao trình độ, bổ sung thêm đội ngũ CBTD……… 76

3.2.3 Hiện đại hoá công nghệ ngân hàng……… 80

3.3 Một số kiến nghị……… 81

3.3.1 Kiến nghị với NHCT Việt Nam……… 81

3.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam……… 82

3.3.3 Kiến nghị với các cơ quan quản lý Nhà nước………83

Kết luận……… 84

Danh mục tài liệu tham khảo………86

: Ngân hàng thương mại.

: Ngân hàng công thương

: Tài chính doanh nghiệp

: Lợi nhuận sau thuế

: Lợi nhuận trước thuế

LỜI MỞ ĐẦU

Nền kinh tế Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để hoànhập vào dòng phát triển chung kinh tế toàn cầu, đặc biệt là từ khi Việt Nam trởthành thành viên chính thức của tổ chức thương mại thế giới( WTO) Trong bốicảnh đó, lĩnh vực ngân hàng- tài chính được nhận định là sẽ có những bước nhảyđột biến, cơ hội nhiều song thách thức cũng không hề ít Sự xuất hiện của mộtloạt các ngân hàng thương mại cổ phần ngoài quốc doanh, cùng với sự thâmnhập của các ngân hàng thương mại nước ngoài tên tuổi đã làm cho hoạt độngngân hàng trở nên sôi động, phức tạp hơn bao giờ hết Trong bối cảnh cạnh tranhgay gắt như vậy, mỗi ngân hàng phải tìm cho mình những hướng đi đúng đắn,phải thận trọng trong từng hoạt động, một mặt để đảm bảo an toàn hoạt động mộtmặt vẫn đem lại khả năng sinh lợi cao Muốn vậy, mỗi ngân hàng phải tìm mọicách để giảm thiểu đến mức tối đa các rủi ro, đặc biệt là các rủi ro tín dụng Mộttrong các biện pháp hữu hiệu mà các ngân hàng hiện đã và đang áp dụng là thựchiện một qui trình thẩm định tín dụng một cách khoa học, chặt chẽ, trong đó đặtlên hàng đầu là công tác thẩm định tài chính của khách hàng Làm tốt công tácnày, các ngân hàng sẽ chọn lựa được các khách hàng tốt nhất phù hợp với tiêuchí của ngân hàng là an toàn và sinh lợi Tuy nhiên trên thực tế hoạt động thẩmđịnh tài chính của khách hàng vay vốn của hầu hết các ngân hàng thương mại ởnước ta hiện nay vẫn đang gặp phải những vướng mắc, chưa thật sự khoa học vàchặt chẽ

Xuất phát từ lý do đó cùng với quá trình thực tập tại Chi nhánh Ngân hàng

công thương Đông Anh, em đã quyết định chọn đề tài" Hoàn thiện công tác

thẩm định tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng công thương Đông Anh"

Mục đích của đề tài là nghiên cứu công tác thẩm định tài chính doanhnghiệp của Ngân hàng thương mại trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn,

mà cụ thể là tại Chi nhánh NHCT Đông Anh Trên cơ sở đó đưa ra các nhận định

và đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác này tại Chinhánh

Cấu trúc của chuyên đề, ngoài phần Lời mở đầu và Kết luận được chia làm

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song do kiến thức còn hạn chế nên chuyên đềkhông tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được sự cảm thông và ýkiến đóng góp của các thầy cô

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban lãnh đạo và tập thể cán bộ nhân viên Chi nhánh NHCT Đông Anh, đặc biệt là các anh chị ở phòng Khách hàng doanh nghiệp và phòng Quản lý rủi ro đã tạo điều kiện thuận lợi

và giúp đỡ em trong quá trình thực tập cũng như hoàn thiện chuyên đề Em cũng xin chân thành cảm ơn và tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo Lê Đức

Lữ đã hướng dẫn, chỉ bảo em thực hiện chuyên đề này!

CHƯƠNG I

THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.

1.1 Hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại.

1.1.1 Khái niệm.

1.1.1 Khái niệm Ngân hàng thương mại.

Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh

tế Từ khi ra đời đến nay hệ thống ngân hàng đã trải qua nhiều thay đổi cả về qui

mô, chất lượng và cơ cấu Tuỳ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế nói chung

và hệ thống tài chính nói riêng sẽ có nhiều loại hình ngân hàng Ngân hàngthương mại là loại hình ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất cả về qui mô tài sản,thị phần và số lượng

Hai ngân hàng thương mại đầu tiên trên thế giới là Banca diBarcalone( năm 1401) và Banca di Valencia( năm 1409), cả hai đều ở Tây BanNha

Mặc dù ngân hàng thương mại ra đời từ rất lâu nhưng các nhà kinh tế học,các nhà nghiên cứu vẫn chưa nhất trí nhau về khái niệm Ngân hàng thương mại

Sự khác biệt này xuất phát bởi sự khác nhau về Pháp luật, số lượng các nghiệp

vụ, bối cảnh kinh tế- xã hội của các vùng lãnh thổ khác biệt…Cách tiếp cận đượcđánh giá là thận trọng nhất là xem xét Ngân hàng thương mại dưới góc độ nhữngloại hình dịch vụ mà nó cung cấp Theo đó, Ngân hàng thương mại là tổ chức tàichính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tíndụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán

Ở Việt Nam, theo pháp lệnh " Ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng và công tytài chính" ban hành ngày 24/05/1990 thì: " Ngân hàng thương mại là tổ chứckinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của

khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiệnnghiệp vụ chiết khấu và làm phương tịên thanh toán".

Theo Luật các tổ chức tín dụng ban hành ngày 26/12/1997 thì Ngân hàng làmột doanh nghiệp thực hiện" hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàngvới nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tíndụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán"

Ở Việt Nam, Ngân hàng ra đời vào năm 1951 với tên gọi là" Ngân hàngquốc gia Việt Nam ( tiền thân là Nha tín dụng) Sự ra đời của ngân hàng ở ViệtNam mang nét đặc trưng riêng biệt: Ngân hàng Nhà nước ra đời trước, vừa làmchức năng quản lý tiền tệ vừa làm chức năng của Ngân hàng thương mại( Ngânhàng một cấp) Cho đến ngày 26/03/1988, nghị định 53/HĐBT ra đời quyết địnhchia hệ thống Ngân hàng Việt Nam thành hai cấp, tách bạch giữa chức năngquản lý Nhà nước về lĩnh vực tiền tệ( Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) và chứcnăng kinh doanh tiền tệ( Ngân hàng thương mại)

1.1.2 Khái niệm Tín dụng ngân hàng.

Thuật ngữ tín dụng xuất phát từ chữ La tinh: Creditium nghĩa là tin tưởng,tín nhiệm Theo nghĩa này thì tín dụng là sự chuyển nhượng quyền sử dụng mộtlượng trị nhất định từ người sở hữu sang ngươì sử dụng và khi đến hạn người sửdụng phải hoàn trả cho người sở hữu với một lượng giá trị lớn hơn

Trong thực tế,hoạt động tín dụng rất phong phú và đa dạng ,nhưng dù ở bất

cứ dạng nào tín dụng cũng luôn là một quan hệ kinh tế của nền sản xuất hànghoá, nó tồn tại và phát triển gắn với sự tồn tại và phát triển của những quan hệhàng hoá tiền tệ.Với nền kinh tế thị trường, quá trình sản xuất và lưu thông ngàycàng phát triển,Tín dụng ngân hàng ra đời, phát triển và trở thành nguồn cungcấp tín dụng chủ yếu cho nền kinh tế

Theo nghị định số 49/2000/NĐ-CP ngày 12/09/200 của Chính phủ về tổchức và hoạt động của Ngân hàng thương mại: Ngân hàng thương mại được cấptín dụng cho các tổ chức , cá nhân dưới các hình thức cho vay, chiết khấu thươngphiếu và giấy tờ có giá khác, bảo lãnh, cho thuê tài chinh và các hình thức kháctheo qui định của Ngân hàng Nhà nước.Trong các hoạt động cấp tín dụng thì chovay là hoạt động phổ biến, quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn nhất Dưới góc độmột bài đề tài tốt nghiệp em xin xem xét hoạt động tín dụng dưới khía cạnh làhoạt động cho vay Theo cách hiểu này thì Tín dụng ngân hàng có thể được địnhnghĩa như sau: Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụngvốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời hạn nhất định với một khoảnchi phí nhất định.

1.1.2 Vai trò của tín dụng ngân hàng.

1.1.2.1 Tín dụng ngân hàng là công cụ tài trợ vốn có hiệu quả.

Tín dụng ngân hàng đáp ứng vốn để duy trì quá trình tái sản xuất ,đầu tư,phát triển kinh tế.Do đặc điểm của tuần hoàn vốn nên quá trình sản xuất kinhdoanh của các doanh nghiệp luôn không có sự ăn khớp về thời gian và khối lợnggiữ lượng tiền cần thiết dự trữ vật Do đó luân chuyển tiền tệ của các doanhnghiệp có lúc thừa lúc thiếu Nguồn vốn doanh nghiệp tạm thời nhàn dỗi cùngcác nguồn tiết kiệm từ dân cư, nguồn tiết kiệm từ ngân sách…được ngân hànghuy động để đầu tư cho các nơi có nhu cầu tiêu dùng tạm thời vượt quá thunhậpcủa dân chúng

Tín dụng ngân hàng thúc đẩy quá trình tập trung vốn và tập trung sản xuấtnâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế,tạo điều kiện phát triển kinh tế với nớcngoài .Ngoài ra tín dụng ngân hàng thúc đẩy quá trình luân chuyển hàng

hoá ,luân chuyển tiền tệ thông qua việc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thựchiện các cơ hội đầu tư.Cũng như vậy tín dụng ngân hàng còn thúc đẩy chế độhạch toán kinh doanh, tăng cường quản lý tài chính tăng tích luỹ đối với doanhnghiệp và ngân hàng.

1.1.2.2 Tín dụng ngân hàng là công cụ của Nhà nước điều tiết khối lượng tiền tệ lưu thông.

Trong nền kinh tế khi ngân hàng thực hiện hành vi cấp tín dụng cho nềnkinh tế,cùng với khả năng “tạo tiền” và các “bút tệ” sẽ được nhân rộng và ngượclại khi muốn thu hẹp tín dụng.Chính từ khả năng này mà Nhà nước đã sử dụngtín

dụng ngân hàng như một công cụ để điều tiết khối lượng tiền tệ lưu thông ,thôngqua các chính sách tiền tệ:dự trữ bắt buộc ,hạn mức tín dụng,lãi suất chiếtkhấu,công cụ thị trờng mở…

1.1 2.3 Tín dụng ngân hàng thoả mãn nhu cầu tiết kiệm và mở rộng đầu tư của nền kinh tế.

Với sức mua đồng tiền ổn định sẽ tạo tâm lý an tâm trong dân chúng từ đóhuy động được tối đa các nguồn vốn tiềm tàng trong xã hội,thoả mãn nhu cầuvốn mở rộng đầu tư của nền kinh tế.Mặt khác ngân hàng là trung gian tài chínhđặc biệt có thể giảm thiểu các chi phí và rủi ro,do đó thoả mãn nhu cầu tiết kiệm

và mở rộng đầu tư của nền kinh tế

1.1.2.4 Tín dụng ngân hàng là hoạt động chủ yếu đem lại lợi nhuận cho ngân hàng thương mại.

Trong kinh doanh tiền tệ của ngân hàng ,tín dụng luôn là khoản mục lớnnhất chiếm 70% tài sản có sinh lời của một ngân hàng Nghiệp vụ tín dụng ngày

càng đợc đa dạng hoá càng làm tăng vai trò của tín dụng trong tổng thể kinhdoanh của ngân hàng và do đó thu nhập từ hoạt động tín dụng chiếm phần lớn lợinhuận quyết định hiệu quả của hoạt động kinh doanh ngân hàng

Tóm lại,hoạt động tín dụng với chức năng vai trò của mình không nhữngtrở thành hoạt động quan trọng nhất quyết định sự tồn tại và phát triển của mộtngân hàng thương mại mà còn có vai trò to lớn và ảnh hưởng sâu rộng đến sựphát triển của cả nền kinh tế xã hội

1.1.3 Vai trò của vốn tín dụng ngân hàng đói với DN.

Tín dụng Ngân hàng cung ứng vốn kịp thời cho nhu cầu sản xuất kinhdoanh của DN Ngân hàng với đặc điểm là nhận tiền gửi sẽ tích tụ, tập trungđược một bộ phận vốn nhàn rỗi trong dân cư Bộ phận này được ngân hàng sửdụng để cho các DN vay nhằm bổ sung nhu cầu vốn trong quá trình sản xuấtkinh doanh Nhờ có nguồn vốn này mà quá trình sản xuất của DN được diễn raliên tục, giúp DN mở rộng sản xuất, mở rộng thị trường từ đó mang lại hiệu quảhoạt động sản xuất kinh doanh cao cho DN

Vốn tín dụng kích thích các DN sử dụng vốn một cách hiệu quả, tránh lãngphí vốn Một trong các nguyên tắc của tín dụng là vốn vay phải được hoàn trảđầy đủ cả vốn vay và lãi vay Điều này đặt ra yêu cầu cho mỗi DN là phải sửdụng nguồn vốn Ngân hàng có hiệu quả để có thể tạo ra một tỉ suất lợi nhuận caohơn lãi suất Ngân hàng để vừa đảm bảo trả được nợ vay đồng thời lại có lợinhuận cho DN Như vậy khi sử dụng vốn vay các DN phải nỗ lực hết mình, phảitìm mọi cách để có thể có nguồn thu để chi trả cho ngân hàng

Việc khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn vốn tín dụng còn giúp DN chủđộng hơn trong việc xây dựng các kế hoạch kinh doanh mà không phải phụthuộc quá nhiều vào nguồn vốn tự có Thực tế cho thấy không phải lúc nào DN

cũng có đủ vốn tự có để đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt làvào các dự án lớn hứa hẹn đem lại lợi nhuận cao Đồng thời khi sử dụng vốn vayngân hàng thì cũng có nghĩa là DN đang sử dụng đòn bẩy tài chính Như vậy, khixây dựng được một cơ cấu vốn tối ưu, lợi dụng triệt để mặt tích cực của nguồnvốn vay DN

sẽ có được chi phí trung bình của vốn là thấp nhất

1.1.4 Qui trình tín dụng chung.

Qui trình tín dụng ngân hàng là tổng hợp các nguyên tắc, qui định của ngânhàng trong việc cấp tín dụng Nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với hoạt độngtín dụng của ngân hàng thương mại:

Về mặt hiệu quả: Qui trình tín dụng hợp lý sẽ góp phần nâng cao chất lượng

và giảm thiểu rủi ro tín dụng

Các giai đoạn Nhiệm vụ

1 Lập hồ sơ đề nghị cấp tín dụng Tiếp xúc, phổ biến và hướng dẫn

khách hàng lập hồ sơ vay vốn

2 Phân tích tín dụng Thẩm định về các mặt tài chính và

Tái xét và xếp hạng tín dụngThanh lý hợp đồng tín dụng

1.1.4.1 Lập hồ sơ đề nghị cấp tín dụng.

Đây là khâu căn bản đầu tiên của qui trình tín dụng, là khâu thu thập thôngtin cơ bản ban đầu về khách hàng Tuỳ theo quan hệ giữa khách hàng và ngânhàng, tuỳ vào loại tín dụng yêu cầu mà cán bộ tín dụng hướng dẫn khách hànglập hồ sơ với những thông tin cần thiết Những thông tin mà khách hàng phảicung cấp cho ngân hàng bao gồm:

- Những tài liệu chứng minh năng lực pháp lý của khách hàng

- Những tài liệu chứng minh khả năng hấp thu và khả năng hoàn trả vốnvay

- Những tài liệu liên quan đến bảo đảm tín dụng

Thông thường bộ hồ sơ đề nghị cấp tín dụng của khách hàng DN thườngbao gồm các loại giấy tờ sau:

1) Giấy đề nghị vay vốn

2) Giấy tờ chứng minh tư cách pháp nhân của DN: giấy phép thành lập,điều lệ hoạt động, quyết định bổ nhiệm giám đốc…

3) Phương án sản xuất kinh doanhvà kế hoạch trả nợ.

4) Báo cáo tài chính của thời kì gần nhất

5) Các giấy tờ liên quan đến tài sản cầm cố, thế chấp hoặc bảo lãnh nợvay

6) Các giấy tờ liên quan khác nếu cần

1.1.4.2 Phân tích tín dụng.

Phân tích tín dụng là phân tích khả năng hiện tại và tiềm tàng của việc sửdụng vốn tín dụng, khả năng hoàn trả và khả năng thu hồi vốn vay cả gốc và lãi.Phân tích tín dụng được chia ra làm hai lĩnh vực:

Phân tích phi tài chính: là phân tích các yếu tố ít hoặc không liên quan

trực tiếp tới vấn đề tài chính của khách hàng, đó là:

- Kiểm tra tính pháp lý của khách hàng

- Kiểm tra mục đích của khoản tín dụng đề nghị cấp

- Đánh giá tính cách, uy tín của khách hàng trong kinh doanh

- Phân tích tình hình quản trị DN

- Nghiên cứu triển vọng của DN, xu thế của ngành…

Phân tích tài chính: là phân tích hiện trạng tài chính và các dự báo tài

chính trong tương lai của khách hàng nhằm tìm kiếm và dự đoán những trườnghợp xấu có thể xảy ra, làm giảm khả năng trả nợ của khách hàng Quá trình nàybao gồm:

- Phân tích khái quát về nguồn vốn và sử dụng vốn

- Phân tích các hệ số tài chính

- Phân tích sự lưu chuyển tiền tệ

- Phân tích các dự bao tài chính…

1.1.4.3 Quyết định tín dụng.

Đây là khâu cực kì quan trọng, nó ảnh hưởng đến uy tín và hiệu quả hoạtđộng tín dụng của ngân hàng Quyết định tín dụng được đưa ra trên cơ sở phântích khách hàng ở các bước trên Các bước phân tích trước sẽ góp phần lam chongân hàng tránh được hai loại sai lầm, đó là:

- Chấp thuận cho vay với một khách hàng không tốt Điều này sẽ gâythiệt hại về tài chính cho bản thân ngân hàng

- Từ chối cho vay với một khách hàng tốt Điều này sẽ ảnh hưởng đến uytín, đến cơ hội kinh doanh của ngân hàng

Kết thúc giai đoạn này được đánh dấu bởi những văn bản thể hiện kết quả

ra quyết định tín dụng: Nếu chấp thuận thì ngân hàng sẽ tiến hành kí hợp đồngtín dụng với khách hàng Nếu từ chối cấp tín dụng thì ngân hàng phải có văn bảnthông báo và phải chỉ rõ lý do tại sao lại từ chối

1.1.4.4 Giải ngân.

Giải ngân là việc phát tiền vay cho khách hàng trên cơ sở hợp đồng tíndụng đã kí Nguyên tắc giải ngân là phải luôn gắn liền vận động tiền tệ với vậnđộng hàng hoá hoặc dịch vụ đối ứng nhằm đảm bảo khả năng thu hồi nợ sau này.Tuy nhiên giải ngân cũng phải tuân thủ nguyên tắc đảm bảo thuận lợi, tránh gâykhó khăn cho khách hàng

Trong quá trình giải ngân, ngân hàng có thể kiểm tra và kiểm soát xem vốnvay có được sử dụng đúng mục đích cam kết không, đồng thời có những khắcphục nếu có sai sót ở các khâu trước

1.1.4.5 Giám sát và thanh lý tín dụng.

Giám sát tín dụng nhằm đảm bảo tiền vay được sử dụng đúng mục đích đãcam kết, kiểm soát rủi ro tín dụng, phát hiện và chấn chỉnh kịp thời các sai phạm.Các phương pháp kiểm tra, giám sát rất đa dạng:

- Giám sát hoạt động tài khoản của khách hàng tại ngân hàng

- Phân tích các báo cáo tài chính theo định kì

- Viếng thăm cơ sở sản xuất kinh doanh của khách hàng

- Kiểm tra các điều kiện đảm bảo tiền vay

- Giám sát thông qua các nguồn thông tin khác như: từ các ngân hàng mà

DN cũng có quan hệ tín dụng, từ đối tác, từ nhà cung cấp của DN…Thanh lý tín dụng là khâu kết thúc của qui trình tín dụng, bao gồm : thu nợgốc và lãi; tái xét hợp đồng tín dụng; thanh lý hợp đồng tín dụng

Tóm lại, các giai đoạn tín dụng có quan hệ mật thiết với nhau, giai đoạn

trước là tiền đề để thực hiện giai đoạn sau

1.2 Thẩm định tài chính doanh nghiệp.

Khả năng tài chính của khách hàng là một trong những yếu tố quan trọngquyết định khả năng trả nợ cho ngân hàng Việc đánh giá khả năng tài chính củakhách hàng đã được các nhà quản lý chú ý từ cuối thế kỉ thứ 19 Từ đầu thế kỉ 20đến nay việc phân tích tài chính doanh nghiệp thực sự được phát triển và đượcchú trọng hơn bao giờ hết Vậy thẩm định tài chính doanh nghiệp là gì? Tại saolại phải tiến hành thẩm định tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng?

Và nội dung của thẩm định tài chính doanh nghiệp là gì?

1.2.1 Khái niệm và sự cần thiết của thẩm định tài chính doanh nghiệp 1.2.1.1 Khái niệm.

Thẩm định tài chính doanh nghiệp là sử dụng các công cụ và kĩ thuật phântích nhằm xem xét, rà soát lại một cách khách quan, khoa học, hệ thống và toàndiện tất cả các khía cạnh liên quan đến tình hình tài chính của DNđánh giá tìnhhình tài chính của một doanh nghiệp, xu hướng tài chính và khả năng, tiềm lựccủa DN nhằm mục đích đảm bảo an toàn vốn tín dụng.

1.2.1.2 Sự cần thiết của thẩm định tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của NHTM.

Ngân hàng thương mại là loại hình DN kinh doanh một loại hàng hoá đặcbiệt, đó là tiền tệ Với hoạt động đặc trưng là huy động nguồn tiền gửi của các cánhân, tổ chức rồi dùng để cho vay nhằm mục đích thu lợi nhuận, NHTM vừa có

tư cách là người đi vay vừa là người cho vay Là người đi vay, ngân hàng luônphải trả cho người cho vay- người gửi tiền một số lãi nhất định và luôn phải đốimặt với nguy cơ người gửi tiền rút tiền bất cứ lúc nào Trong khi đó với tư cách

là người cho vay, mặc dù đã có được người đi vay trả cho một chi phí nhất địnhsong ngân hàng luôn ở thế bị động Không phải lúc nào ngân hàng muốn đòi lại

số tiền cho vay cũng được mà phải chờ đến khi kết thúc hợp đồng tín dụng Nhưvậy, nếu các khoản cho vay của ngân hàng ma không đòi được hoặc không đượctrả đầy đủ và đúng hạn thì rủi ro sẽ đến với ngân hàng là rất lớn Như đã trìnhbày ở trên, rủi ro tín dụng là không thể tránh khỏi với mỗi ngân hàng dù muốnhay không Người ta chỉ có thể hạn chế nó thông qua một quá trình phân tíchkhách hàng kĩ càng về cả phương diện tài chính và phi tài chính.Trên thực tế,những yếu tố phi tài chính như uy tín , đạo đức… của khách hàng là rất khó xác

định Vì lý do đó mà những thông tin tài chính định lượng là đặc biệt quan trọngđối với mỗi một ngân hàng, và thẩm định tài chính khách hàng( ở đây là DN) làmột giải pháp đem lại hiệu quả cao.

Tình hình tài chính DN lành mạnh là một trong những điều kiện cần thiết

để xem xét việc cho DN vay vốn Điều kiện này đặt ra vừa tốt cho cả hai phía:khách hàng và ngân hàng

Về phía DN: khả năng tài chính tốt sẽ đảm bảo khả năng trả nợ của

DN Họ sẽ yên tâm rằng sẽ trả được nợ khi nó đến hạn và do vậy giữ được uy tíncủa DN, tạo điều kiện thuận lợi trong mối quan hệ với ngân hàng trong cáckhỏan tín dụng tương lai

Về phía ngân hàng: khả năng tài chính của DN tốt sẽ giúp ngân hàng

tránh được rủi ro không thu hồi được nợ, làm tăng chất lượng các khoản tín dụngcủa ngân hàng từ đó tạo hiệu quả trong hoạt động của ngân hàng

Tuy nhiên, bất kì một DN nào khi lập hồ sơ vay vốn đều cố gắng thể hiệntình hình tài chính của DN là lành mạnh, có khả năng đảm bảo tốt cho việc trả

nợ Nhưng thực sự có phải thề không thì cần phải trải qua một quá trình phântích, thẩm định một cách kĩ càng thì mới có thể có được một cái nhìn trung thựcđược Đây chính là lý do làm cho việc thẩm định tài chính DN là cần thiết vàquan trọng trong hoạt động tín dụng của mỗi một ngân hàng

1.2.2 Tài liệu sử dụng trong hoạt động thẩm định tài chính DN.

Trong quá trình thẩm định tài chính DN, các cán bộ tín dụng phải thu thập,

sử dụng mọi nguồn thông tin cần thiết như từ các thông tin nội bộ DN đến cácthông tin bên ngoài DN( trạnh thái nền kinh tế,chính sách thuế, cơ hội kinhdoanh, sự thay đổi chính sách kinh tế, tiền tệ…,sự phát triển công nghệ, thông tin

về ngành, hàng…) Mỗi loại thông tin đều cung cấp những giá trị nhất định, nógiúp các cán bộ tín dụng có được một cái nhìn chung về tình hình tài chính của

DN Tuy nhiên để đánh giá một cách cơ bản nhất về tình hình tài chính của DNngươi ta sử dụng các Báo cáo tài chính như một nguồn thông tin quan trọng bậcnhất Vì các Báo cáo tài chính cho biết tình hình tài chính của DN ổ thời kì báocáo; cho biết kết quả hoạt động mà DN đạt được; và giá trị thực của chúng là chophép dự đoán các thu nhập và cổ tức trong tương lai Các Báo cáo tài chính ởViệt Nam bao gồm:

- Bảng cân đối kế toán

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ( Ngân quỹ)

- Thuyết minh các Báo cáo tài chính

1.2.2.1 Bảng cân đối kế toán.

Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính trình bày tóm tắt tình hình tàisản và nguồn vốn của DN tại một thời điểm nhất định, thường là cuối quí hoặccuối năm

Đây là một báo cáo tài chính có ý nghĩa rất quan trọng Người ta coi đây làmột bức ảnh chụp nhanh về tình hình tài chính của DN Nó mô tả một cách kháiquát sức mạnh tài chính của DN bằng cách trình bày những thứ mà doanh nghiệp

có và những thứ mà DN nợ tài một thời điểm

Về kết cấu: bảng cân đối kế toán được chia làm hai phần theo nguyên tắccân đối: phần tài sản bằng phần nguồn vốn

Các khoản mục trên Bảng cân đối kế toán được sắp xếp theo khả năngchuyển thành tiền( tính lỏng hay tính thanh khoản) giảm dần từ trên xuống

Bảng cân đối kế toán.

1 Tiền và tương đương tiền 1 Phải trả nhà cung cấp

2 Phải thu 2 Phải trả, phải nộp khác

3 Dự trữ 3 Vay ngắn hạn

4 Vay dài hạn

1 TSCĐ hữu hình 1 Vốn góp ban đầu

2 TSCĐ vô hình 2 Quỹ

3 TS tài chính 3 Lợi nhuận chưa phân phối

Phần tài sản: phản ánh giá trị của toàn bộ tài sản hiện có tại thời điểm lập

báo cáo thuộc quyền quản lý và sử dụng của DN

- Về kinh tế: Số liệu ở phần tài sản phản ánh qui mô và kết cấu các loại vốn,tài sản của DN tại thời điểm hiện có

- Về pháp lý: Số liệu ở phần tài sản phản ánh giá trị của toàn bộ tài sản vàvốn hiện có thuộc quyền quản lý và sử dụng của DN

Phần nguồn vốn: phản ánh nguồn hình thành các laọi tài sản hiện có của

DN tại thời điểm lập báo cáo

- Về kinh tế: Số liệu ở phần nguồn vốn thể hiện cơ cấu các nguồn vốn đượcđầu tư và huy động vào sản xuất kinh doanh của DN

- Về pháp lý: Số liệu ở phần nguồn vốn thể hiện trách nhiệm pháp lý của DNvới người cho vay về các khoản nợ phải trả, đối với khách hàng và cáckhoản phải thanh toán với chủ sở hữu về số vốn đã được đầu tư, đối vớiNhà nước về các khoản phải nộp, với cán bộ nhân viên về các khoản pahỉtrả…

1.2.2.2 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là một báo cáo tài chính phản ánhtổng quát tình hình và kết quả hoạt động kinh doanh của DN trong một niên độ

kế toán

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của DN được coi là một cuốn phimquay chậm về tình hình của một DN Đây là một báo cáo tài chính được rất nhiềunhà phân tích quan tâm vì:

- Những số liệu trên báo cáo cung cấp những thông tin tổng hợp nhất vềphương thức kinh doanh của DN trong kì; chỉ ra rằng các hoạt động đó đem lạilợi nhuận hay gây ra tình trạng lỗ vốn.; phản ánh tình hình sử dụng tiềm năng

về vốn, lao động, kĩ thuật, trinh độ quản lý sản xuất kinh doanh của DN

- Báo cáo kết quả hạot động kinh doanh còn được sử dụng như là một bảnhướng dẫn để dự tính xem DN sẽ hoạt động ra sao trong tương lai

1.2.2.3 Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là một báo cáo tài chính trình bày tình hình số

dư tiền mặt đầu kì , tình hình các dòng tiền thu vào chi ra và tình hình số dư tiềnmặt cuối kì của DN

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ giúp bổ sung tình hình tài chính DN mà Bảngcân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh chưa phản ánh hết

được Chẳng hạn, ngay cả khi trên Báo cáo Kết quả hoạt động kinh doanh chothấy DN có được lợi nhuận lớn trong một thời kì nhưng trên Báo cáo lưu chuyểntiền tệ lại cho thấy tiền mặt của DN không tăng thậm chí có khi là giảm đi.Nghịch lý này được giải thích rằng DN có thể sử dụng lợi nhuận ròng vào nhiềumục đích khác nhau chứ không phải để nó trên tài khoản tiền mặt Ví dụ, DN cóthể đã sử dụng lợi nhuận ròng để tài trợ cho khoản phải thu, tồn kho, TSCĐ, trả

nợ vay, chia cổ tức, đầu tư chứng khoán…

Việc lập báo cáo lưu chuyển tiền tệ một mặt giúp DN tiến hành xử lý ngânquĩ để có một mức ngân quĩ tối ưu Mức ngân quĩ tối ưu là mức ngân quĩ phải

đủ lớn để đảm bảo khả năng thanh toán , mặt khác nó phải đủ để tạo ra khả năngsinh lợi Với ngân hàng, nếu như ngân quĩ nhỏ hơn mức yêu cầu thì chắc chắnkhả năng thanh toán nợ đến hạn của DN sẽ bị đe doạ Còn nếu mức ngân quĩ duytrì cao hơn nhiều so với mức cần thiết thì có thể thấy rằng khả năng của DNtrong việc sử dụng vốn vay để sản xuất kinh doanh là yếu kém, làm giảm khảnăng sinh lợi của tiền

1.2.2.4 Thuyết minh báo cáo tài chính.

Phân tích thuyết minh báo cáo tài chính sẽ cung cấp những thông tin chitiết, cụ thể hơn về một số tình hình liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanhcủa DN trong kì Một chú ý khi phân tích thuyết minh báo cáo tài chính cần xemxét các thông tin chung liên quan đến hoạt động của DN kì phân tích so với kìgốc như: đặc điểm hoạt động, niên độ kế toán, chính sách kế toán áp dụng…

1.2.3 Phương pháp sử dụng trong thẩm định tài chính doanh nghiệp 1.2.3.1 Phương pháp tỷ số.

Đây là phương pháp truyền thống, được áp dụng phổ biến trong thẩm địnhtình hình tài chính doanh nghiệp Các tỷ số thể hiện mối quan hệ giữa các số liệutrên các báo cáo tài chính Chúng chỉ ra những biến động về phương hướng vàcác biến động phản ánh rủi ro, cơ hội và hiệu quả của DN.

Phương pháp tỷ số là phương pháp có tính hoàn thiện cao với các điều kiện

áp dụng ngày càng được bổ sung và hoàn thiện Vì:

- Nguồn thông tin kế toán và tài chính được cải tiến và được cung cấp đầy

đủ hơn Đó là cơ sở để hình thành những tỷ lệ tham chiếu tin cậy cho việc đánhgiá một tỷ số của một DN hay một nhóm DN

- Việc áp dụng công nghệ thông tin cho phép tích luỹ dữ liệu và thúc đẩynhanh quá trình tính toán hàng loạt các tỷ số

- Phương pháp tỷ số giúp các nhà phân tích khai thác có hiệu quả những sốliệu và phân tích một cách hệ thống hàng loạt tỷ số theo chuỗi thời gian liên tụchoặc theo thời gian

- So sánh giữa số thực hiện với số kế hoạch để thấy mức độ phấn đấu củaDN

- So sánh giữa số thực hiện kỳ này với mức trung bình ngành để thấy vị trítài chính của DN trong ngành

- So sánh theo chiều dọc để thấy tỷ trọng của từng loại trong tổng số ở mỗibáo cáo So sánh theo chiều ngang để thấy được sự biến đổi cả về số tuyệt đối vàtương đối của một khoản mục nào đó qua các niên độ kế toán liên tiếp.

1.2.4.1 Thẩm định mức độ tin cậy của các Báo cáo tài chính.

Đứng trên giác độ của doanh nghiệp, các Báo cáo tài chính mà doanhnghiệp cung cấp cho ngân hàng là các báo cáo do bộ phận kế toán tài chính củadoanh nghiệp thực hiện Các báo cáo này được làm ra vì mục đích vay vốn nênthường đã được chỉnh sửa so với bản báo cáo thực tế trong nội bộ của doanhnghiệp Vì vậy các số liệu mà doanh nghiệp cung cấp cho ngân hàng là chưađược đảm bảo

Đứng trên giác độ ngân hàng, khi cân nhắc bất kì một khoản tín dụng nàothì trước hết ngân hàng sẽ xem xét, cân nhắc mọi phương án trả nợ mà kháchhàng đề ra Không mấy ai sẵn lòng cho vay mà các thông tin để đảm bảo rằngtiền của họ sẽ được an toàn và sinh lợi

Xuất phát từ lý do này, việc thẩm định độ tin cậy của các Báo cáo tài chính

là cần thiết.Việc thẩm định mức độ tin cậy này được thực hiện thông qua việc:nghiên cứu kĩ các số liệu, xem xét bảng thuyết minh để hiểu rõ hơn , tiếp xúctrực tiếp với doanh nghiệp…

1.2.4.2 Phân tích các tỷ số tài chính.

Có nhiều cách khác nhau trong việc phân tích tình hình tài chính của doanhnghiệp:

 Mô hình phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp căn cứ vào mục đích

Phân tích nhu cầu vốn của DN

Phân tích tình hình tài chính và khả

năng sinh lợi của DN

Phân tích rủi ro kinh doanh của DN

 Mụ hỡnh phõn tớch tỡnh hỡnh tài chớnh của DN căn cứ vào loại phõn tớch.

Quyết định nhu cầu vay vốn của DN

Đo l ờng và đánh giá:

Tình hình tài chính.Tình hình hoạt động

Đứng trên giác độ ngân hàng thường phân tích theo mô hình thứ hai vàngười ta thường sử dụng kĩ thuật phân tích các tỷ số tài chính.

1.2.4.1.1 Phân tích các tỷ số thanh khoản.

Tỷ số thanh khoản: là tỷ số đo lường khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của

doanh nghiệp Loại tỷ số này bao gồm:

Tỷ số thanh khoản hiện thời: thể hiện mức độ đảm bảo của tài sản lưu động

+ DN trả chậm các nhà cung ứng quá nhiều

+ DN dùng các khoản vay ngắn hạn để mua TSCĐ hoặc trả các khoản nợthay vì dùng lãi trong hoạt động kinh doanh để chi trả

Một tỷ lệ quá cao có thể dẫn tới một số nhận định sau:

+ DN có quá nhiều tiền nhàn rỗi

+ DN có quá nhiều khoản phải thu

+ DN có quá nhiều hàng hoá tồn kho

Tài sản lưu động

Nợ ngắn hạn.

Một xu hướng tăng lên của tỷ số này cũng cần phải được xem xét kĩ càng vì

nó có thể là kết quả của một số bất lợi:

+ Doanh số bán hàng giảm

+ Hàng hoá tồn kho lỗi thời hoặc tồn đọng do kế hoạch sản xuất kinh doanh

o hợp lý

+ Trì hoãn trong thu hồi công nợ

Tuy nhiên cũng cần chú ý rằng nếu tỷ số này nhỏ hơn 1 có thể không phảnánh rằng DN đang gặp vấn đề đối với việc hoàn trả các khoản nợ ngắn hạn.Thêm vào đó nhiều khi tỷ số này không phản ánh đúng khả năng thanh khoảncủa DN, vì nếu hàng hoá tồn kho là hàng hoá khó bán, DN khó có thể chuyểnhoá ngay thành tiền được

Tỷ số thanh khoản hiện thời cho thấy tỉ lệ giữa TSLĐ và Nợ ngắn hạn vềtương đối chứ chưa cho thấy mức độ chênh lệch của chúng về mặt tuyệt đối Vì

lý do đó người ta thường kết hợp phân tích cùng với chỉ tiêu Vốn lưu động ròng.Nếu hai DN có tỷ số thanh khoản hiện thời là tương đương nhau, DN nào có CHỉ

số Vốn lưu động ròng lớn hơn thì được ưa thích hơn

Tỷ số thanh khoản nhanh: đây là thước đo khả năng trả nợ ngay của DN

Tỷ số thanh khoản nhanh =

Tỷ số này bổ sung cho tỷ số thanh khoản hiện thời, nó đánh giá khả năngtrả nợ ngay của DN không dựa vào việc phải bán các loại vật tư hàng hoá Sự

Giá trị tài sản lưu động

Giá trị Nợ ngắn hạn

TSLĐ - Hàng tồn kho Giá trị Nợ ngắn hạn.

khác nhau giữa hai hệ số chính là tốc độ chuyển đổi từ tài sản thành tiền vàngược lại.

Tỷ số thanh khoản tức thời =

Chỉ tiêu này cho biết khả năng thanh toán ngay của DN bằng nguồn tiềnmặt, không bị chi phối bởi thời gian chuyển đổi của hàng tồn kho và các khoảnphải thu Về mặt lý thuyết hệ số này lớn hơn 0.5 trở nên là tốt Tuy nhiên nếu hệ

số này quá lớn thì lại chứng tỏ rằng DN giữ tiền mặt quá nhiều, nó làm giảm khảnăng sinh lời của tiền

1.2.4.1.2 Phân tích tỷ số về khả năng cân đối vốn.

 Hệ số tài trợ TSCĐ: cho thấy 1 đơn vị TSCĐ sẽ được tài trợ bởi bao nhiêu

đồng vốn chủ

Hệ số tài trợ TSCĐ =

Tỷ số này càng nhỏ càng an toàn Tuy nhiên nếu DN nắm giữ nhiều tài sảnnhư chứng khoán có khả năng chuyển đổi ra tiền mặt cao thì thực tế DN sẽ an toàn nhiều hơn so với những gì hệ số này có thể phản ánh Tỷ số này với tỷ sốthanh khoản hiện thời tốt lên hoặc xấu đi một cách đồng thời nhưng ngược chiềunhau

Vốn chủ sở hữu Tài sản cố định

Nợ ngắn hạn

 Hệ số nợ: được dùng để đo lường mức độ sử dụng nợ để tài trợ cho hoạt

động của DN Loại tỷ số này bao gồm: tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu; tỷ số nợtrên tổng tài sản; tỷ số nợ dài hạn

Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu: tỷ số này đánh giá mức độ sử dụng nợ của

DN và qua đó đo lường khả năng tự chủ tài chính của DN

Tỷ số nợ trên VCSH =

Đứng trên giác độ ngân hàng thì tỷ số này chỉ nên biến động từ 0 đến dưới

1 Nếu bằng hoặc lớn hơn 1 thì DN đã quá lệ thuộc vào vốn vay và như vậy rủi

ro của DN sẽ dồn hết cho ngân hàng

Đứng trên giác độ DN thì muốn duy trì tỷ số này cao Vì DN đang trongmôi trường kinh doanh thuận lợi, sản phẩm tiêu thụ tốt, ít cạnh tranh thì điều này

sẽ mang lại cho DN tỷ suất lọi nhuận cao

Tỷ số nợ trên tổng tài sản: tỷ số này dùng để đánh giá mức độ sử dụng nợ

để tài trợ cho toàn bộ tài sản của DN

Tỷ số nợ trên tổng tài sản =

Đứng trên giác độ ngân hàng thì tỷ số nay tốt nhất là trong khoảng từ 0 tới

1, vì DN sẽ có khả năng trả nợ cao hơn Nếu tỷ số này lớn hơn 1 thì có nghĩa làtoàn bộ giá trị tài sản của DN không đủ để trả nợ và thực tế thì DN sẽ phá sảnngay nếu các chủ nợ đến đòi cùng một lúc

Nợ phải trả Vốn chủ sở hữu

Nợ phải trả Tổng tài sản

Về phía chủ DN thì họ muốn có tỷ số này cao vì như vậy sử dụng đòn bẩytài chính nói chung gia tăng khả năng sinh lợi cho chủ DN.

Hệ số tự tài trợ: cho thấy mức độ tự chủ tài chính của DN.

Hệ số tự tài trợ =

Tỷ số này cáng cao thì càng thể hiện năng lực tự chủ tài chính cao và ngượclại Các nhà ngân hàng thì quan niệm tỷ số này cáng cao càng tốt vì như vậy sẽđảm bảo an toàn vốn vay Các DN thì ngược lại họ muốn tỷ số này thấp để tăng

tỷ trọng vốn vay nhằm sử dụng đòn bẩy tài chính để đem lại lợi nhuận cao

 Hệ số khả năng trả lãi:

Tỷ số khả năng trả lãi ( EBIT) =

Tỷ số này cao hay thấp nói chung phụ thuộc vào khả năng sinh lợi của

DN và mức độ sử dụng nợ của DN Tỷ số này cho biết mức độ lợi nhuậnđảm bảo khả năng thanh toán lãi vay của DN Việc không trả được khoản

nợ này thể hiện DN bị mất khả năng thanh toán, nguy cơ đe doạ DN là rấtcao Khoản LNTT và lãi vay( EBIT) của DN được sử dụng để thanh toán lãivay cho chủ nợ, nộp thuế thu nhập DN và phần còn lại thuộc về bản thân

DN Như vậy thì tối thiểu EBIT cũng phải bằng lãi vay, nghĩa là DN cóLNST cảu DN bằng không Điều này chứng tỏ DN làm ăn không có lãinhưng cũng không bị lỗ Tuy nhiên có một điều rằng những thành phần tạonên EBIT là các số liệu trên báo cáo kết quả kinh doanh, nghĩa là chúng chỉ

Vốn chủ sở hữu Tổng nguồn vốn

Chi phí lãi vay Lợi nhuận trước thuế và lãi vay

mang tính sổ sách kế toán, chúng chưa phải là giá trị thực bằng tiền Chính

vì vậy nó chưa phản ánh chính xác lãi thực tế của một DN Với một tỷ sốthanh toán lãi vay thấp mà hệ số nợ lại cao thì chắc chắn ngân hàng sẽkhông cho vay

1.2.4.1.3 Phân tích tỷ số hiệu quả hoạt động.

Vòng quay tổng tài sản: cho biết tổng tài sản được chuyển đổi bao nhiêu

lần thành doanh thu

Vòng quay tổng tài sản =

Nếu tỷ số này thấp có nghĩa là vốn của DN đang được sử dụng không hiệuquả và có khả năng DN thừa hàng tồn kho hoặc tài sản nhàn rỗi hoặc DN đangvay nợ quá nhiều so với nhu cầu thực tế Vòng quay tài sản có thể tính riêng chotừng loại tài sản : TSCĐ và TSLĐ

Vòng quay hàng tồn kho: cho biết số lần hàng tồn kho bình quân luân

chuyển trong kì

Vòng quay hàng tồn kho =

Số vòng quay càng cao thì càng chứng tỏ rằng công việc kinh doanh của

DN là tốt, vì DN chỉ đầu tư hàng tồn kho thấp song vẫn đạt được doanh số cao.Trong một số trường hợp nếu không có thông tin về giá vốn hàng bán thì người

ta có thể sử dụng doanh thu thuần nhưng khi đó thông tin về vòng quay hàng tồnkho sẽ có chất lượng kém hơn

Tổng TS bình quân đầu Doanh thu thuần

Giá vốn hàng bán Giá trị hàng tồn kho

Kỳ thu tiền bình quân: cho biết số ngày cần thiết để thu các khoản phải

thu

Kỳ thu tiền bình quân =

Thời gian thu hồi các khoản nợ của DN thấp có thể cho các thông tin nhưsau:

- Việc thu hồi nợ của DN là có hiệu quả

- Khả năng sinh lợi và điều kiện tài chính của DN là tốt DN thường hoặcchỉ bán hàng trả ngay bằng tiền mặt

Thời gian thu hồi các khoản nợ của DN dài có thể dẫn đến các thông tinsau:

1.2.4.1.4 Phân tích tỷ số về khả năng sinh lợi.

Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu: cho biết một đồng doanh thu mà DN

thu về trong kì có bao nhiêu đồng lợi nhuận

Doanh thu thuần / 360 Giá trị các khoản phải thu

Lợi nhuận sau thuế

Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu =

Tỷ suất sinh lợi của tài sản( ROA): cho biết mỗi đồng tài sản của DN thì

tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận ROA đo lường kết quả sử dụng tài sản của DN

để tạo ra lợi nhuận, không phân biệt tài sản này được hình thành từ vốn chủ hayvốn vay

ROA =

Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu( ROE): cho biết trong một đồng vốn

chủ sở hữu DN bỏ ra thì mang lại bao nhiêu đồng lợi nhuận

ROE =

ROE cao phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh của DN cao và ngược lại.Khi xem xét ROE ta cần lưu ý đến vấn đề đòn bẩy tài chính Khi DN đang kinhdoanh thuận lợi, doanh thu tăng lên và DN đang có lãi thì tăng vay nợ sẽ làm choROE tăng cao Ngược lại, khi tình hình kinh doanh của DN xấu đi thì chính đònbẩy tài chính lại làm đẩy nhanh DN vào kết cục xấu hơn Tuy nhiên dưới góc độ người cho vay, ngân hàng với mục tiêu an toàn vốn luôn muốn khống chế một tỷ

Tài sản tài chính bao gồm: các khoản đầu tư; tiền mặt; tiền gửi; chứngkhoán và các tài sản tài chính khác Ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của thịtrường tài chính thì các tài sản tài chính ngày càng tăng trong cơ cấu tài sản của

DN, đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho DN

Một chú ý khi phân tích khả năng sinh lợi của DN là ngân hàng cần phảichú ý các điểm sau:

- Lợi nhuận được tạo ra có tăng cùng doanh thu không?

- Chất lượng của lợi nhuận: có phải chúng được tạo ra là do kết quả hoạtđộng kinh doanh của DN không? hay một phần hay toàn bộ là do việc bán nhữngchứng khoán bất thường?

- Nếu xảy ra tình trạng làm ăn thua lỗ thì nguyên nhân có được xác minh vàhành động cứu chữa có được thực hiện không?

- Mối quan hệ giữa ROA và ROE( theo mô hình Dupont): nó thể hiện sựđánh đổi cơ bản giữa lợi nhuận và rủi ro mà các DN phải đối mặt trong việc lựachọn các chính sách đòn bẩy tài chính

1.2.4.1.5 Phân tích giá trị thị trường với DN phát hành cổ phiếu.

Các nhóm tỷ số về khả năng thanh khoản, hiệu quả hoạt động, khả năngsinh lời cũng như khả năng cân đối vốn chỉ phản ánh tình hình quá khứ và hiệntại của DN Giá trị tương lai của DN như thế nào còn tuỳ thuộc vào kỳ vọng củathị trường Dưới đây là một số tỷ số cho biết nhận định của thị trường về giá trịtương lai của DN:

Tỷ số P/E : tỷ số này cho biết nhà đầu tư sẵn sàng trả bao nhiêu để có

được một đồng lợi nhuận của DN

P/E =

Tỷ số P/B: tỷ số này so sánh giá trị thị trường của cổ phiếu với giá trị ghi sổ

hay mệnh giá của cổ phiếu

P/B =

Tỷ số này nếu nhỏ hơn 1 thì rất có khả năng DN hoạt động không hiệu quả,không có được sự tin tưởng của các nhà đầu tư

 Đánh giá tình hình TCDN thông qua phân tích tỷ số:

Mục đích cuối cùng của công tác thẩm định TCDN là đưa ra các kết luận vềhoạt động của DN trên cơ sở các số liệu đã tính toán và phân tích Muốn đánhgiá được vấn đề này chúng ta cần phải xem xét ba yếu tố cơ bản sau:

Thứ nhất là phân tích xu hướng phát triển: đây chính là việc so sánh các giátrị theo thời gian để đánh giá xem các tỷ số là tốt lên hay xấu đi Đây là một biênpháp cực kì quan trọng vì nó cho thấy chiều hướng phát triển hoạt động kinhdoanh của DN Một tỷ số tài chính có thể thấp hơn so với mức trung bình của ngành nhưng cao hơn nhiều so với thời kì trước thì vẫn là một bằng chứngthuyết phục ngân hàng

Thứ hai là so sánh với tỷ số trung bình ngành Việc so sánh này sẽ giúpngân hàng đưa ra những nhận định có ý nghĩa về vị thế của DN trên thị trường;sức mạnh tài chính của DN so với đối thủ cạnh tranh…Tuy nhiên cần phải chú ý

Giá cổ phiếu Thu nhập trên một cổ phiếu

Giá trị thị trường của cổ phiếu

Mệnh giá cổ phiếu

một điều rằng giá trị trung bình ngành cũng chỉ là một tiêu chuẩn để tham khảo,ngay cả khi chúng được xây dựng một cách hết sức khách quan Các giá trịngành không được coi là những giá trị mà DN phải đạt tới Điều này xuất phát từviệc mỗi DN có đặc điểm riêng về cơ cấu đầu tư, về công nghệ, về chất lượngdản phẩm… và khác nhau về giá trị kì vọng với các tỷ số tài chính Bởi vậykhông có gì là sai lầm khi một DN thực hiện một chiến lược bán hàng giá thấp

và thu lợi nhuận biên thấp để đạt tới một mức doanh thu thuần cao Như vậy cóthể kết luận rằng vị thế tài chính mạnh không nhất thiết đòi hỏi DN phải đạt trênmức trung bình ngành với tất cả các tỷ số

Thứ ba là so sánh giá trị các tỷ số tài chính của các DN trong cùng mộtngành Mỗi một DN đều có những nét đặc trưng riêng có, song do hoạt độngtrong cung một lĩnh vực thì đều có những nét tương đồng Việc sử dụng các tỷ sốtài chính của một DN có cơ cấu tương đương như DN cần phân tích cũng manglại những cái nhìn nhất định Tuy nhiên cần chú ý không nên so sanh hai DN mà

có sự khác biệt quá lớn về công nghệ,kĩ thuật, lao động, qui mô… vì rất dễ bịmác sai lầm

 Những hạn chế của việc phân tích các tỷ số tài chính.

Không thể phủ nhận những giá trị mà việc phân tích các tỷ số tài chính manglại cho các nhà phân tích tín dụng Tuy nhiên, việc phân tích này còn tồn tại một

số hạn chế :

- Thứ nhất là độ tin cậy của các số liệu trong các báo cáo tài chính Như đãtrình bày ở trên, các kết quả phân tích tài chính có được là từ các số liệutrong các Báo cáo tài chính Nếu như các số liệu này thiếu chính xác mà

trong quá trình thẩm định cán bộ tín dụng không phát hiện ra thì những kếtluận đưa ra từ phân tích sẽ bị sai lệch

- Thứ hai là việc xác định tỷ số bình quân ngành để dùng làm cơ sở đốichiếu so sánh là việc không hề đơn giản Thêm vào đó có nhiều DN có qui

mô lớn và hoạt động đa ngành nên rất khó xây dựng và ứng dụng hệ thống

tỷ số bình quân ngành Do vậy có thể nói việc phân tích các tỷ số tài chínhthường chỉ có ý nghĩa trong những DN nhỏ và không có hoạt động đangành

- Thứ ba là các yếu tố thời vụ có ảnh hưởng rất lớn đến tình hình hoạt độngcủa DN và làm cho các tỷ số tài chính có khuynh hướng thay đổi bấtthường Chẳng hạn vào mùa vụ thì hàng hoá tồn kho của DN lên cao hơn sovới bình thường Và lúc này nếu sử dụng tỷ số vòng quay hàng tồn kho sẽthấy dường như DN hoạt động kém hiệu quả

- Thứ tư là các tỷ số tài chính được xây dựng và tính toán từ các Báo cáo tàichính, nên mức độ chính xác của nó phụ thuộc rất lớn vào chất lượng vànguyên tắc thực hành kế toán Thế nhưng nguyên tắc và thực hành kế toán

có thể lại khác nhau giữa các DN, giữa các ngành Phương thức kế toán chophép có nhiều cách hạch toán khác nhau trong khuôn khổ các nguyên tắc kếtoán được chấp nhận phổ biến( GAAP) Chẳng hạn với khoản mục khấuhao: có nhiều cách tính khấu hao như khấu hao tuyến tính, khấu hao giảmđều…mỗi cách sẽ cho một kết quả khác nhau

- Thứ năm là nếu các tỷ số tài chính được sử dụng một cách riêng lẻ thì sẽkhông phản ánh được tình hình thực tế hoạt động của DN Thêm vào đómột DN có thể cùng một lúc có nhiều tỷ số tài chính được coi là tốt và

nhiều tỷ số tài chính được coi là không tốt, và như vậy khó có thể đưa ramột kết luận chung chính xác.

- Thứ sáu là các Báo cáo tài chính xét về bản chất là những báo cáo tạm thờicủa một DN đang hạot động, với giả định là DN tiếp tục hoạt động trongmột thời gian không xác định trong tương lai Chính vì vậy Báo cáo kết quảhoạt động kinh doanh hàng năm không phản ánh tình hình lãi lỗ cuối cùngcủa DN, mà chỉ đánh giá tại một thời điểm Bảng cân đối kế toán khôngphản ánh giá trị của DN được bán mà chỉ đơn thuần là giá trị của các nguồnlực của DN được hạch toán vào một ngày nhất định Thêm vào đó các Báocáo tài chính chỉ phản ánh những hoạt động biểu hiện bằng tiền, nó khôngghi lại những sự kiện phi tài chính như: thời tiết xấu, chiến tranh, thiêntai…

1.2.5 Phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn.

Bảng phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn là một trong những

cơ sở và công cụ để các nhà quản trị tài chính hoạch định chính sách tài chínhcủa DN trong thời kì tới Thông tin mà bảng kê diễn biến nguồn vốn và sử dụngvốn cho biết DN đang tiến triển hay gặp khó khăn Thông tin này đặc biệt hữuích đối với các nhà ngân hàng vì nó cho biết DN đã làm gì với số vốn của họ

Để lập được bảng phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn, người tathường tổng hợp sự thay đổi các khoản mục trong bảng cân đối kế toán giữa haithời kì là đầu kì và cuối kì Mỗi sự thay đổi đều được phân biệt ở hai cột sử dụngvốn và nguồn vốn theo nguyên tắc:

- Nếu các khoản mục bên tài sản tăng hoặc các khoản mục bên nguồn vốngiảm thì điều đó thể hiện việc sử dụng vốn

- Nếu các khoản mục bên tài sản giảm hoặc các khoản mục bên nguồn vốntăng thì điều đó thể hiện việc tạo nguồn.

Tuy nhiên, để đánh giá tình hình sử dụng vốn ta còn phải xem xét việc vốnvay có được sử dụng đúng mục đích hay không? Có huy động vốn ngắn hạn đầu

tư vào dai hạn không? Vốn lưu động thường xuyên tăng hay giảm? Để làm sáng

tỏ vấn đề này cần làm rõ mối quan hệ giữa vốn lưu động thường xuyên và tài sảnlưu động

Nguồn vốn dài hạn trước hết được đầu tư để hình thành tài sản dài hạn,phần dư ra( nếu có) và nguồn ngắn hạn được đầu tư để hình thành tài sản ngắnhạn Chênh lệch giữa nguồn vốn dài hạn với tài sản dài hạn được gọi là nguồnvốn lưu động thường xuyên Mức độ an toàn của tài sản ngắn hạn phụ thuộc vào

độ lớn của nguồn vốn lưu động thường xuyên

VLĐ thường xuyên = Nguồn dài hạn – TS dài hạn

= TS ngắn hạn - Nguồn ngắn hạn

Trong trường hợp đặc biệt khi nguồn VLĐ thường xuyên < 0( nghĩa là DNhình thành TS dài hạn bằng nguồn vốn ngắn hạn) là dấu hiệu việc sử dụngvốn sai, cán cân thanh toán chắc chắn đã mất thăng bằng, hệ số thanh toán

nợ ngắn hạn < 1, DN lúc này phải dùng TS dài hạn để thanh toán nợ ngắnhạn