BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 6 CHƯƠNG 4 TRÁCH NHIỆM xã hội của DOANH NGHIỆP

Kim tự tháp về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp của Carroll gợi ý rằng doanh nghiệp phải thực hiện trách nhiệm xã hội ở bốn cấp độ bao gồm: Kinh tế, Pháp lý, Đạo đức và Nhân văn.. Trá

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH MARKETING

KHOA MARKETING

MÔN: ĐẠO ĐỨC & TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI

TRONG MARKETING

BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 6

CHƯƠNG 4:

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP

Giảng viên: ThS Nguyễn Thái Hà

Thành phố Hồ Chí Minh, 2022

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 6

MỤC LỤC

CHƯƠNG 4: TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP 1

4.3 Các cách tiếp cận vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp 1

4.3.1 Tiếp cận theo thứ tự ưu tiên 1

4.3.2 Tiếp cận theo tầm quan trọng 7

4.3.3 Tiếp cận theo tình huống 9

4.4 Các nghĩa vụ trách nhiệm xã hội 10

4.4.1 Nghĩa vụ kinh tế 10

4.4.2 Nghĩa vụ pháp lý 12

4.4.3 Nghĩa vụ về đạo đức 14

4.4.4 Nghĩa vụ về nhân văn 15

CHƯƠNG 4: TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP

4.3 Các cách tiếp cận vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

4.3.1 Tiếp cận theo thứ tự ưu tiên

CSR mà hầu hết các tập đoàn sử dụng ngày nay đã trở nên phổ biến sau khi nó được định nghĩa bởi "Kim tự tháp về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Pyramid of Corporate Social Responsibility)" của Giáo sư Archie B Carroll, Đại học Georgia vào năm 1991 Mặc dù đơn giản, nhưng khả năng mô tả ý tưởng về CSR với bốn lĩnh vực đã khiến kim tự tháp trở thành một trong những các lý thuyết được các công ty chấp nhận nhiều nhất về CSR kể từ đó

Kim tự tháp về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp của Carroll gợi ý rằng doanh nghiệp phải thực hiện trách nhiệm xã hội ở bốn cấp độ bao gồm: Kinh tế, Pháp lý, Đạo đức và Nhân văn Các nghĩa vụ không giống nhau nên chúng cần xác định thứ

tự ưu tiên để thực hiện

Trách nhiệm Kinh tế

Ở cấp độ cơ bản, kinh doanh có trách nhiệm kinh tế Có vẻ kỳ quặc khi gọi trách nhiệm kinh tế là trách nhiệm xã hội, nhưng trên thực tế, đây là điều quan trọng nhất Trước hết các hệ thống doanh nghiệp là một tổ chức kinh doanh, nó phải có mục tiêu sản xuất hàng hóa và dịch vụ

mà xã hội cần, muốn bán chúng với mức giá hợp lý (mức giá mà các thành viên trong xã hội cho rằng mức giá này đại diện cho giá trị của hàng hóa và dịch vụ được cung cấp) và mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp đủ để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, mang lại lợi nhuận cho các nhà đầu tư

Nếu không có lợi nhuận, công ty sẽ không thể trả lương cho công nhân của họ, nhân viên sẽ mất việc làm ngay cả trước khi công ty bắt đầu các hoạt động CSR Có lợi nhuận là cách duy nhất để một công ty có thể tồn tại lâu dài và mang lại lợi ích cho

xã hội

Ngày nay, sự siêu cạnh tranh toàn cầu trong kinh doanh đã nhấn mạnh tầm quan trọng của trách nhiệm kinh tế của doanh nghiệp Tính bền vững kinh tế đã trở thành một chủ đề cấp thiết, nhưng chúng vẫn chưa đủ

1

Trách nhiệm Pháp lý

Trách nhiệm pháp lý là nghĩa vụ của doanh nghiệp trong việc tuân theo pháp luật Trách nhiệm của doanh nghiệp đối với xã hội là tuân thủ các luật này Điều này sẽ cho thấy cách các công ty tiến hành hoạt động kinh doanh của họ trên thị trường Luật việc làm, sự cạnh tranh với các công ty khác, các quy định về thuế và sức khỏe,

sự an toàn của nhân viên là một số ví dụ về các trách nhiệm pháp lý mà một công ty phải tuân thủ Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không đồng ý với các luật đã được thông qua hoặc sắp được thông qua, xã hội cũng cung cấp một cơ chế để những người bất đồng chính kiến có thể được nêu quan điểm thông qua các tiến trình chính trị

Trong những thập kỷ trước, xã hội đã chứng kiến sự gia tăng của các luật và quy định nhằm giám sát và kiểm soát hành vi kinh doanh Với sự gia tăng của các đổi mới công nghệ, các quy định ảnh hưởng đến nền kinh tế kỹ thuật số đang trở thành một chủ đề cấp bách hơn

Về bản chất, luật pháp hiện tại không đầy đủ vì ít nhất ba lý do Thứ nhất, luật pháp không thể giải quyết tất cả các chủ thể hoặc vấn đề mà doanh nghiệp có thể phải đối mặt Các vấn đề mới liên tục xuất hiện như trong các lĩnh vực như công nghệ, thương mại điện tử, thực phẩm biến đổi gen, giao dịch với người lao động không có giấy tờ và việc sử dụng điện thoại di động khi lái xe… Thứ hai, luật thường có độ trễ

so với những cải tiến công nghệ Ví dụ, khi công nghệ cho phép các phép đo ô nhiễm môi trường chính xác hơn, các luật dựa trên các biện pháp được thực hiện bởi các thiết bị cũ sẽ trở nên lỗi thời nhưng không được cập nhật thường xuyên Thứ ba, luật

do các nhà lập pháp được bầu làm ra và thường phản ánh lợi ích cá nhân cũng như động cơ chính trị của các nhà lập pháp hơn là những biện minh đạo đức phù hợp

Mặc dù mọi người muốn tin rằng các nhà lập pháp tập trung vào những điều đúng đắn và tốt nhất cho xã hội, nhưng từ lịch sử của chính trị, thỏa hiệp và ra quyết định

tư lợi thường cho thấy các kết quả ngược lại Do đó, luật và quy định riêng của chúng là không đủ

Trách nhiệm Đạo đức

Vì luật là cần thiết nhưng chưa đủ, nên cần có trách nhiệm đạo đức để thực hiện các hoạt động, tiêu chuẩn và các thực hành được xã hội mong đợi hoặc cấm đoán, mặc

dù chúng không được hệ thống hóa thành luật

Trách nhiệm đạo đức thể hiện phạm vi đầy đủ của các chuẩn mực, tiêu chuẩn, giá trị

và kỳ vọng phản ánh những gì mà người tiêu dùng, nhân viên, cổ đông và cộng đồng coi là công bằng, phù hợp với việc tôn trọng hoặc bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan

Không giống như hai cấp độ đầu tiên, đây là điều mà một công ty không bắt buộc phải làm Tuy nhiên, tốt nhất là một công ty nên có trách nhiệm đạo đức vì điều này không chỉ cho các bên liên quan thấy rằng công ty có đạo đức và công bằng, mà mọi người cũng sẽ cảm thấy thoải mái hơn khi mua hàng hóa, dịch vụ từ công ty

Về mặt lịch sử, những thay đổi trong quan niệm về đạo đức hoặc giá trị của công chúng trước sự ra đời của các luật mới và chúng trở thành động lực thúc đẩy sự ra đời của các luật và quy định Bên cạnh đó, trách nhiệm đạo đức có thể được coi là bao hàm và phản ánh các giá trị và chuẩn mực mới xuất hiện mà xã hội mong đợi doanh nghiệp phải đáp ứng, và chúng có thể phản ánh tiêu chuẩn thực hiện cao hơn

so với tiêu chuẩn trước đây hoặc hiện tại mà pháp luật yêu cầu Trong những năm gần đây, các vấn đề đạo đức trên toàn cầu đã nhân rộng, thúc đẩy việc nghiên cứu các chuẩn mực và thông lệ kinh doanh có thể chấp nhận được

Trách nhiệm Nhân văn

Trên đỉnh kim tự tháp, chiếm không gian nhỏ nhất là hoạt động từ thiện Mặc dù đây

là mức CSR cao nhất, nhưng không nên xem nhẹ nó vì nhiều người muốn kinh doanh với các công ty đang đóng góp cho xã hội và chúng phản ánh kỳ vọng hiện tại của công chúng về hoạt động kinh doanh

Số lượng và bản chất của các hoạt động này là tự nguyện hoặc tùy nghi, được thực hiện bởi mong muốn của doanh nghiệp là tham gia vào các hoạt động xã hội và pháp luật không yêu cầu Các hoạt động đó có thể bao gồm việc tặng quà của công ty, đóng góp sản phẩm, dịch vụ, tình nguyện của nhân viên, phát triển cộng đồng và bất

kỳ hình thức sử dụng tự nguyện nào khác của tổ chức với cộng đồng hoặc các bên liên quan

Mặc dù đôi khi có một động lực đạo đức cho các công ty tham gia vào hoạt động từ thiện, nhưng đây thường được coi là một cách thiết thực để công ty chứng tỏ rằng mình là một doanh nghiệp tốt Sự khác biệt chính giữa trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm từ thiện là những trách nhiệm từ thiện thường không được mong đợi theo nghĩa luân lý hoặc đạo đức Cộng đồng mong muốn doanh nghiệp đóng góp tiền bạc,

cơ sở vật chất và thời gian của nhân viên cho các chương trình hoặc mục đích nhân đạo, nhưng họ không coi các công ty là phi đạo đức nếu công ty không cung cấp các dịch vụ này Do đó, những trách nhiệm này mang tính tùy nghi hơn, hoặc tự nguyện hơn về phía doanh nghiệp Loại trách nhiệm này đòi hỏi công ty phải cống hiến cho cộng đồng chỉ vì công ty là một thành viên của cộng đồng

Như vậy có thể thấy, đa phần những gì mà chúng ta hay nói về Trách nhiệm Xã hội của Doanh nghiệp tại Việt Nam đa phần chỉ tập trung vào khía cạnh Trách nhiệm Từ thiện và Trách nhiệm Đạo đức Việc bỏ qua các Trách nhiệm Kinh tế và Trách nhiệm Pháp lý khiến cho các Startup dường như quá mơ mộng và không thực tế khi kỳ vọng mang lại một giá trị gì đó cho mọi người nhưng lại chưa thể tự nuôi sống chính bản thân doanh nghiệp Điều này thậm chí có thể tạo ra thêm nhiều gánh nặng xã hội

và mang đến những trào lưu xấu

Sự phát triển của thực hành trách nhiệm xã hội đã mang lại một xã hội hài lòng hơn với hoạt động kinh doanh Tuy nhiên, sự hài lòng này mặc dù đã làm giảm số lượng các yếu tố dẫn đến sự chỉ trích trong kinh doanh, nhưng đồng thời lại khiến sự kỳ vọng tăng lên dẫn đến nhiều lời chỉ trích hơn…

Bên cạnh sự cố gắng của các doanh nghiệp, hơn ai hết, người tiêu dùng cần thấu hiểu

và có cái nhìn đúng đắn về Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp để có thể cùng nhau tạo ra những giá trị tốt nhất cho xã hội

Câu hỏi: Khi nào doanh nghiệp hay tổ chức cảm thấy rằng mình đã thực hiện xong nghĩa vụ thứ nhất và bắt đầu các nghĩa vụ tiếp theo?

Đối với doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế, chức năng nhiệm vụ chủ yếu là thực hiện các hoạt động kinh tế, sử dụng các nguồn lực kinh tế xã hội và mang lại của cải vật chất, giá trị kinh tế và sự thỏa mãn của xã hội Các tổ chức luôn có những chức năng, nhiệm vụ nhất định, được tổ chức tốt để thực hiện chúng, luôn cố gắng phấn

đấu để có được những nguồn lực tốt nhất và luôn tìm cách chuyên môn hóa sâu để có năng lực tốt nhất trong việc hoàn thành những chức năng và nhiệm vụ tốt nhất

Câu chuyện Hành trình hóa “kỳ lân” của tựa game Việt Axie Infinity

Cơn sốt game Play-to-Earn (P2E) có lẽ sẽ không thu hút sự chú ý đến thế nếu không

có câu chuyện của Axie Infinity

Trong năm qua, dư luận cả nước đặc biệt chú ý tới Axie Infinity Đây là tựa game do Sky Mavis - một studio game có trụ sở đặt tại TP.HCM phát triển với sự tham gia của nhiều người Việt

Axie Infinity là tựa game được xây dựng với bối cảnh là một vũ trụ của các thú cưng (được gọi là các axie) Người chơi sẽ điều khiển đội quân axie của mình để chiến đấu với những người chơi khác và nhận về phần thưởng

Người chơi Axie Infinity có thể trao đổi, mua bán các nhân vật với nhau và quy điểm thưởng trong game ra tiền bằng việc bán cho các người chơi khác nhờ công nghệ Blockchain Họ cũng có thể lai tạo các axie để cho ra đời những nhân vật mới

Được thai nghén từ 4 năm trước, thế nhưng phải đến một năm gần đây Axie Infinity mới được nhiều người biết đến Ngoài game play hấp dẫn, Axie Infinity còn gây ấn tượng mạnh bởi tổng giá trị vốn hóa của AXS (token tiện ích của tựa game này) đã ngấp nghé vượt mốc 10 tỷ USD Tựa game Việt hiện có khoảng 2 triệu người chơi hoạt động mỗi ngày

Axie Infinity là thành quả của Sky Mavis - studio game do CEO Nguyễn Thành Trung (SN 1992) cùng 4 người khác đồng sáng lập Ba trong tổng số năm founder của dự án là người Việt, ngoài ra còn có một người Mỹ và một người Na Uy Hiện Sky Mavis - công ty mẹ của Axie Infinity có khoảng 40 nhân viên với 80% là người Việt

Đầu tiên phải là trách nhiệm kinh tế, khi Axie Infinity là tựa game P2E đầu tiên trên nền tảng Blockchain, việc đem lại lợi nhuận cho nhà đầu tư, duy trì trả lương cho nhân viên là vấn đề cấp thiết

Khi đại dịch Covid-19 càn quét toàn cầu, nhiều người thất nghiệp và lâm vào cảnh

nợ nần Có thời gian rảnh và muốn tìm cách kiếm thêm thu nhập, người dân

Philippines nhanh chóng tìm đến Axie Vào tháng 5, CNBC đăng tải bài viết với tựa

đề “Người dân Philippines chơi game kiếm tiền mã hóa trong thời kỳ dịch bệnh”, miêu tả cách người dân ở thành phố Cabanatuan phía bắc Manila vượt qua những khó khăn của Covid-19 nhờ chơi Axie

“Quan trọng là chúng tôi có tiền để mua thức ăn, trả nợ và trang trải cuộc sống hàng ngày Axie Infinity giúp tôi thanh toán hóa đơn và các khoản nợ Tôi rất biết ơn Axie

đã giúp chúng tôi được phần nào", một bà mẹ 3 con chia sẻ trong bài viết của CNBC

Việc đăng ký pháp lý và trụ sở tại Singapore nhưng trụ sở chính tại Việt Nam, Axie Infinity vẫn tuân thủ mọi pháp lý ở mỗi thị trường mà Axie đặt chân đến Không trách Axie khồng đăng kí trụ sở tại Việt Nam được vì Việt Nam chưa có chế tài nào

về tiền mã hóa cũng như công nghệ blockchain, luật thường có độ trễ so với những cải tiến công nghệ

Vào hồi tháng 11 thì Axie Infinity đối diện với vụ hack gần 100K USD và có tới 155 người là nạn nhân của vụ hack đó, đứng trước sự hoang mang lo lắng của nhà đầu tư, người chơi thì Axie đã cho biết có kế hoạch hoàn lại tiền cho những ai bị đánh cắp tài sản và cũng như cải thiện lại khả năng bảo mật Axie với sứ mệnh hướng về cộng đồng, đảm bảo quyền lợi cũng như trải nghiệm tốt nhất cho các bên tham gia

Đặc biệt để phát triển cộng đồng, ủng hộ những nhà sáng tạo game phát triển thì Axie Infinity có khoản tài trợ 400k USD để khuyến khích những người trẻ sáng tạo nội dung game

4.3.2 Tiếp cận theo tầm quan trọng

Khó để tách riêng các nghĩa vụ do mối liên hệ giữa chúng và cũng hầu như không thể thực hiện đồng thời đầy đủ các nghĩa vụ vì vậy doanh nghiệp cần thực hiện các nghĩa vụ trước được xem là quan trọng hơn

Các nghĩa vụ cơ bản: những nghĩa vụ kinh tế và pháp lý cơ bản tối thiểu

Nghĩa vụ kinh tế của một doanh nghiệp là sản xuất hàng hóa và dịch vụ thỏa mãn người tiêu dùng của xã hội nhưng phải ở mức giá cả có thể cho phép duy trì được công việc kinh doanh và làm hài lòng các nhà đầu tư

Bất cứ doanh nghiệp nào hoạt động trên thị trường đều phải thực hiện hoạt động

nghĩa vụ kinh tế Thực hiện nghĩa vụ kinh là đảm bảo sự tồn tại của doanh nghiệp Ba đối tượng liên quan nhất đến nghĩa vụ kinh tế là: người tiêu dùng, người lao động và chủ đầu tư

Khía cạnh pháp lý trong trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp là doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ những quy định về pháp lý chính thức đối với các bên hữu quan Những điều luật như thế này sẽ điều tiết được cạnh tranh, bảo vệ khách hàng, bảo vệ môi trường, thúc đẩy sự công bằng và an toàn và cung cấp những sáng kiến chống lại những hành vi sai trai

Các nghĩa vụ cần thiết: nghĩa vụ kinh tế, pháp lý và đạo đức cần thiết

Khía cạnh kinh tế trong trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp là sản xuất hàng hóa và dịch vụ mà xã hội cần và muốn với một mức giá có thể duy trì doanh nghiệp

ấy và làm thỏa mãn nghĩa vụ của doanh nghiệp với các nhà đầu tư; là tìm kiếm nguồn cung ứng lao động, phát hiện những nguồn tài nguyên mới, thúc đẩy tiến bộ công nghệ, phát triển sản phẩm; là phân phối các nguồn sản xuất như hàng hoá và dịch vụ như thế nào trong hệ thống xã hội Trong khi thực hiện các công việc này, các doanh nghiệp thực sự góp phần vào tăng thêm phúc lợi cho xã hội, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Khía cạnh kinh tế trong trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp là cơ sở cho các hoạt động của doanh nghiệp và phần lớn các nghĩa vụ kinh tế trong kinh doanh đều được thể chế hoá thành các nghĩa vụ pháp lý

Về cơ bản, nghĩa vụ pháp lý bao gồm năm khía cạnh: (i)Điều tiết cạnh tranh; (ii)Bảo

vệ người tiêu dùng; (iii)Bảo vệ môi trường; (iv)An toàn và bình đẳng; (v)Khuyến khích phát hiện và ngăn chặn hành vi sai trái Thông qua trách nhiệm pháp lý, xã hội buộc các thành viên phải thực thi các hành vi được chấp nhận Các tổ chức không thể tồn tại lâu dài nếu họ không thực hiện trách nhiệm pháp lý của mình

Khía cạnh đạo đức trong trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp là những hành vi

và hoạt động mà xã hội mong đợi ở doanh nghiệp nhưng không được quy định trong

hệ thống luật pháp, không được thể chế hóa thành luật

Các nghĩa vụ tiên phong: nghĩa vụ phát triển, tiên phong, tự nguyện