Đề tài: Chứng minh sự ra đời tồn tại và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh là tính tất yếu của lịch sử

Hệ thống tư tưởng này bao gồm những quan điểm về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; vận dụng và phát triển

Đề tài: Chứng minh sự ra đời tồn tại và phát triển của

tư tưởng Hồ Chí Minh là tính tất yếu của lịch sử

A Phần mở đầu

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm của Hồ Chí Minh trong

sự nghiệp cách mạng của ông được Đảng Cộng sản Việt Nam tổng kết, hệ thống hóa Hệ thống tư tưởng này bao gồm những quan điểm về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng

xã hội chủ nghĩa; vận dụng và phát triển Chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam

Các nội dung trong tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành và phát triển gắn với các thời kì hoạt động của Hồ Chí Minh trong phong trào cách mạng Việt Nam và quốc tế vào đầu và giữa thế kỷ 20 Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh nhận định Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết tinh của văn hóa dân tộc Việt Nam, tư tưởng cách mạng Pháp, tư tưởng tự do của Hoa Kỳ, lý tưởng cộng sản Mác-Lênin,

tư tưởng văn hóa phương Đông, văn hóa phương Tây và phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh đã được xác định là một hệ tư tưởng chính thống của Đảng Cộng sản Việt Nam bên cạnh chủ nghĩa Mác-Lênin, được chính thức đưa ra

từ Đại hội VII của Đảng Đảng Cộng sản, Nhà nước Việt Nam cùng các quan điểm chính thống ở Việt Nam hiện nay đều thống nhất đánh giá Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là cách vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam và coi tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng Cộng Sản Việt Nam và của dân tộc Việt Nam Đảng Cộng sản Việt Nam xác định lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam cho mọi hành động và thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đảng Cộng sản Việt

Nam luôn tăng cường tuyên truyền thúc đẩy việc học tập và làm theo Tư tưởng Hồ Chí Minh ở tất cả các tầng lớp trong xã hội

B Nội dung

I Định nghĩa về tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành và phát triển trong quá trình lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc nghiên cứu, vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện Việt Nam, lãnh đạo Đảng và nhân dân ta đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng xã hội mới Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận dụng những nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng nước ta Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII (tháng 6-1991), trên cơ sở nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn, lẩn đầu tiên Đảng Cộng sản Việt Nam đã đưa ra khái niệm về tư tưởng Hồ Chí Minh và khẳng định: "cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng nêu cao tư tưởng Hồ Chí Minh”Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX (năm 2001), khái niệm và nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh đã được xác định rõ hơn

Kế thừa Đại hội IX, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đã nêu định nghĩa tư tưởng Hồ Chí Minh: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc

về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi”

Tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa to lớn đối với cách mạng Việt Nam và dân tộc Việt Nam Cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền

tảng tư tưởng của Đảng ta Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta

II Hoàn cảnh ra đời, hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Hoàn cảnh ra đời.

Nguyễn Sinh Cung sinh ra và lớn lên tại quê hương Kim Liên, Nam Đàn , Nghệ An trong một gia đình nhà nho yêu nước Người từng có quãng thời gian 10 năm sống ở Huế, được khai tâm bằng chữ Hán, được hấp thụ tinh thần bất khuất của các phong trào đấu tranh chống Pháp , cách đối nhân xử thế nhân nghĩa, khí khái, thủy chung từ gia đình và của nhiều nhà nho yêu nước Người đã tận mắt chứng kiến bao nỗi thống khổ của nhân dân những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ

XX Chính hoàn cảnh lịch sử của Việt Nam và thời đại đã tác động rất lớn đến tư tưởng của Người để từ đó bước đầu hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh Do đó

tư tưởng Hồ Chí Minh ra đời là tất yếu của lịch sử

2 Hoàn cảnh lịch sử:

2.1 Hoàn cảnh lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên tròng hoàn cảnh đất nước và thế giới có nhiều biến động

_ Chính quyền nhà Nguyễn đã thi hành chính sách đói nội , đối ngoại bảo thủ, phản động,… không mở ra khả năng cho Việt Nam cơ hội tiếp xúc và bắt nhập với sự phát triển của thế giới Không phát huy được những thế mạnh của dân tộc

và đất nước, chống lại âm mưu xâm lược Việt Nam của chủ nghĩa thực dân phương Tây

_ Khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam (1858) và Hiệp định Patơnốt (1884) được ký kết, xã hội Việt Nam trở thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến, thừa nhận nền bảo hộ của thực dân Pháp trên toàn cõi Việt Nam

_ Cuối thế kỷ XIX, các cuộc khởi nghĩa vũ trang dưới khẩu hiệu “Cần vương” do các văn than, sỹ phu lãnh đạo cuối cùng cũng thất bại Hệ tư tưởng phong kiến đã lỗi thời trước các nhiệm vụ lịch sử

_ Các cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam đã làm cho xã hội Việt Nam có sự phân hóa giai cấp-xã hội sâu sắc Tạo tiền đề bên trong cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc đầu thế kỷ XX

_ Đầu thế kỷ XX, các phong trào vũ trang kháng chiến chống Pháp rầm rộ, lan rộng ra cả nước nhưng đều thất bại (chủ trương cầu viện, dùng vũ trang khôi phục của Phan Bội Châu; chủ trương “y Pháp cầu tiến bộ” khai thông dân trí , nâng cao dân trí,… trên cơ sở đó mà dần dần tính chuyện giải phóng dân của Phan Chu Trinh; khởi nghĩa năng cốt cách phong kiến của Hoàng Hoa Thám; khởi nghĩa theo khuynh hướng tư sản của Nguyễn Thái Học) Phong trào cứu nước của nhân dân ta muốn đi đến thắng lợi, phải đi theo con đường mới

Sự xuất hiện tư tưởng Hồ Chí Minh là một tất yếu, đáp ứng nhu cầu lịch sử của cách mạng Việt Nam

2.2 Hoàn cảnh thời đại

Trong khi con thuyền Việt Nam còn lênh đênh chưa rõ bờ bến phải đi tới việc cứu nước như đêm tối “không có đường ra” thì lịch sử thế giời trong giai đoạn này cũng đang có những biến chuyển to lớn

_ Chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn cạnh trang tự do đã chuyển sang giai đoạn đọc quyền, xác lập quyền thống trị của chúng trên phạm vi toàn thế giới Chủ nghĩa độc quyền đã trở thành kẻ thù chung của tất cả các dân tộc thuộc địa

_ Có một thực tế lịch sử là, trong quá trình xâm lược và thống trị của chủ nghĩa thực dân, tại các nước nhược tiểu ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latinh,

sự bóc lột phong kiến trước kia vẫn được duy trì và bao trùm lên nó là sự bóc lột

tư bản chủ nghĩa Bên cạnh các giai cấp cơ bản trước kia, đã xuất hiện thêm các giai cấp, tầng lớp xã hội mới, trong đó có công nhân và tư sản

_ Từ cuộc đấu tranh sôi nổi của công nhân các nước tư bản chủ nghĩa cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX đã dẫn đến một cao trào mới của cách mạng thế giới với đỉnh cao là Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi (1917) Cuộc cách mạng vĩ đại này đã làm “Thức tỉnh các dân tộc châu Á” , Cuộc cách mạng vô sản ở nước Nga thành công đã nêu một tấm gương sáng về sự giải phong các dân tộc bị áp bức, mở ra trước mắt họ thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc

_ Quốc tế III được thành lập (1919), Phong trào công nhân trong các nước thuộc địa càng có quan hệ mật thiết với nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là Chủ nghĩa độc quyền

3 Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM :

Tư tưởng HCM không hình thành ngay một lúc mà phải trải qua một quá trình tìm tòi, xác lập, phát triển và hoàn thiện, gắn liền với quá trình hoạt động phong phú của người

3.1 Thời kì trước năm 1911:

Giai đoạn hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cách mạng (từ 1890-1911) : Trong thời trẻ, với những đặc điểm quê hương gia đình và môi trường sống, HCM đã tích lũy được những hiểu biết và phẩm chất tiêu biểu sau : thứ nhất

là truyền thống yêu nước và nhân nghĩa của dân tộc, vốn văn hóa dân tộc và bước đầu tiếp xúc với văn hóa phương Tây, hình thành hoài bão cứu dân cứu nước khi chứng kiến cuộc sống khổ cực, điêu đứng của nhân dân và tinh thần đấu tranh bất khuất của cha anh

Hồ Chí Minh (lúc nhỏ tên Nguyễn Sinh Cung, sau đổi thành Nguyễn Tất Thành) sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890 trong 1 gia đình nho học yêu nước, gần gũi với nhân dân Cụ phó bảng Nguyễn Sinh sắc, thân sinh của Người, là 1 nhà nho cấp tiến, có lòng yêu nước, thương dân sâu sắc.Tấm gương lao động cần cù, ý chí kiên cường vượt qua gian khổ để đạt mục tiêu, đặc biệt là tư tưởng thương dân, lấy dân làm hậu thuẫn cho cải cách chính trị xã hội của cụ phó bảng đã có ảnh hưởng sâu sắc với quá trình hình thành nhân cách của Nguyễn Tất Thành Sau này, những kiến thức học được từ người cha, những tư tưởng mới của thời đại đã được Hồ Chí Minh nâng lên thành tư tưởng cốt lõi trong đường lối chính trị của mình Cuộc sống của người mẹ_bà Hoàng Thị Loan cũng ảnh hưởng đến tư tưởng, tình cảm của Nguyễn sinh Cung về đức tình nhân hậu, đảm đang, sống chan hòa với mọi người Còn phải kể đến mối quan hệ và tác động qua lại giữa ba chị em Nguyễn Thị Thanh (Nguyễn Thị Bạch Liên),Nguyễn Sinh Khiêm (Nguyễn Tất Đạt), Nguyễn Sinh Cung (Nguyễn Tất Thành) về lòng yêu nước, thương nòi

Thuở thiếu thời, tận mắt chứng kiến cuộc sống nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột đến cùng cực của đồng bào mình Khi vào Huế, Nguyễn Tất Thành lại tận mắt thấy tội ác của thực dân Pháp và thái độ ươn hèn của bọn phong kiến Nam triều.Thêm vào đó là những bài học thất bại của những nhà yêu nước tiền bối và đương thời Tất cả đã thôi thúc Anh ra đi tìm đường cứu nước Người đã nhận ra rằng không

thể cứu nước theo con đường của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hoàng Hoa Thám Người từ chối Đông Du không phải vì đã hiểu bản chất của đế quốc Nhật

mà chỉ cảm thấy rằng: không thể dựa vào nước ngoài để giải phóng dân tộc "Điều

mà Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm nhận thức được và nó dẫn Người đi đúng đường là: nguồn gốc những đau khổ và áp bức dân tộc là ở ngay tại "chính quốc", ở nước đế quốc đang thống trị dân tộc mình"

Nguyễn Ái Quốc đã tự định ra cho mình 1 hướng đi mới, phải tìm hiểu rõ bản chất của những từ Tự do,Bình đẳng, Bác ái của nước Cộng hòa Pháp, phải đi

ra nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác Sau khi xem xét họ làm như thế nào, sẽ trở về giúp đồng bào mình

3.2 Thời kì 1911-1920:

Giai đoạn tìm tòi, khảo nghiệm (1911-1920) : đây là giai đoạn bôn ba tìm đường cứu nước HCM đã : tìm hiểu các cuộc cách mạng lớn trên thế giới và khảo sát cuộc sống của nhân dân các dân tộc bị áp bức Tiếp xúc với Luận cương của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa, HCM đã tìm thấy con đường chân chính cho sự nghiệp cứu nước giải phóng dân tộc Đứng hẳn về Quốc tế III, tham gia thành lập Đảng CS Pháp Sự kiện đó đánh dấu bước chuyển biến về chất trong tư tưởng HCM, từ CN yêu nước đến CN Lênin, từ giác ngộ dân tộc đến giác ngộ giai cấp từ người yêu nước thành người cộng sản

_ Năm 1911, Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc sang phương Tây tìm đường cứu nước Việc Ngườ ra đi tìm đường cứu nước xuất phát từ ý thức dân tộc, hoài bão cứu nước Qua cuộc hành trình đến nhiều nước thuộc đại,phụ thuộc, tư bản, đế quốc, Người đã xúc động trước hoàn cảnh khổ cực,bị áp bức của những người dân lao động, Người nhận thấy ở đâu người nhân dân cũng mong muốn thoát khỏi ách

áp bức, bóc lột

_ Nhờ những bài học từ thời niên thiếu về lí tưởng "bốn bể đều là anh em",

"năm châu họp làm một nhà", Người đã xót thương với nỗi đau vong nô của dân tộc khác Người đã nảy sinh ra ý thức cần đoàn kết những người bị áp bức để đứng lên đấu tranh cho nguyện vọng và quyền lợi chung.Với lòng yêu nước nồng nàn,

Hồ Chí Minh kiên trì chịu đựng mọi khó khăn, gian khổ.Người chú xem xét tình hình đất nước,suy nghĩ những điều mắt thấy tai nghe, hăng hái học tập,tham gia các buổi diễn thuyết của nhiều nhà chính trị và nhà triết học Năm 1919, thay những yêu Việt nam yêu nước tại Pháp, Nguyễn Ái Quốc gửi Bản yêu sách của nhân dân An Nam tới hội nghị Véc-xây, đòi chình phủ Pháp thừa nhận các quyền

tự do, dân chủ và bình đẳng của nhân dân Việt Nam

_ Đi qua hơn 30 nước ,chặng đường 22 vạn km, tìm hiểu các cuộc cách mạng lớn của thế giới, khảo sát cuộc sống của các dân tộc bị áp bức, tiếp xúc với cương lĩnh của Lê-nin, tiến thẳng con đường giải phóng dân tộc chân chính

_ Người đứng hẳn về quốc tế thứ 3, tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp

Sự kiện đó đã đánh dấu bước chuyển biến về bản chất tư tưởng của Người từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Mác Lê-nin, từ giác ngộ dân tộc đến giác ngộ giai cấp, từ người yêu nước thành người cộng sản

3.3 Thời kì 1921-1930:

Giai đoạn hình thành tư tưởng về con đường cách mạng VN (1921-1930) : HCM hoạt động tích cực` trong Ban nghiên cứu thuộc địa của Đảng CS Pháp, tham gia sáng lập Hội liên hiệp thuộc địa, SX báo Le Paria nhằm tuyên truyền CN Mác LêNin vào các nước thuộc địa HCM sang Matxcova dự hội nghị quốc tế nông dân

và được bầu vào Đoàn Chủ tịch của Hội giữa năm 1923 HCM về Quảng Châu tổ chức Hội VN cách mạng thanh niên, ra báo Thanh niên, mở các lớp huấn luyện chính trị, đào tạo cán bộ, đưa Hội về nước hoạt động cuối năm 1924 Vào tháng 2 năm 1930, Người chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản trong nước, sáng lập Đảng CS Việt Nam và trực tiếp thảo các văn kiện : Chánh cương vắn tắt, Sách

lượt vắn tắt, Chương trình và Điều lệ vắn tắt của Đảng Các văn kện này cùng với

2 tác phẩm Người hoàn thành và xuất bản trước đó là Bản án chế độ Thực dân Pháp (1925) và Đường Kách Mệnh (1927), đã đánh dấu sự hình thành cơ bản tư tưởng HCM về con đường cách mạng của VN

_ Trong giai đoạn từ năm 1921 đến năm 1930, Nguyễn Ái Quốc có những hoạt động thực tiễn và hoạt động lý luận hết sức phong phú, sôi nổi trên địa bàn nước Pháp, Liên Xô, Trung Quốc, Thái Lan Trong thời gian này Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng đã hình thành về cơ bản

_ Người Viết những bài báo tố cáo chủ nghĩa thực dân, đề cập đến mối quan

hệ mật thiết giữa cách mạng thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc, khẳng định cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa là 1 bộ phận của cách mạng vô sản thế giới Các tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc có tính chất lý luận chứa đựng những nội dung căn bản sau đây:

_ Bản chất của thực dân là "ăn cướp", " giết người", vì vậy , chủ nghĩa thực dân là kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa, giai cấp công nhân, nhân dân lao động toàn thế giới Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải đi theo con đường vô sản và là bộ phận của cách mạng vô sản thế giới.Giải phóng dân tộc phải gắn liền với giải phóng nhân dân lao động, giải phóng giai cấp công nhân Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ khăng khít nhưng không phụ thuộc lẫn nhau Cách mạng giải phóng dân tộc

có thể bùng nổ và giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc Cách mạng thuộc địa trước hết là 1 cuộc "dân tộc cách mệnh", đánh đuổi bọn ngoại xâm, giành độc lập, tự do

_Ở 1 nước nông nghiệp lạc hậu,nông dân là lực lượng chủ yếu bị đế quốc, phong kiến bóc lột nặng nề Vì vậy, cách mạng muốn thắng lợi phải thu phục được, lôi cuốn được nông dân đi theo, xây dựng khối công nông liên minh làm động lực cho cách mạng Đồng thời, thu hút các giai cấp khác trong xã hội

_ Cách mạng muốn thành công trước hết phải có Đảng lãnh đạo Đảng phải theo chủ nghĩa Mác Lê-nin và có đội ngũ các bộ sẵn sang hy sinh và chiến đấu

Cách mạng là của toàn thể quần chúng nhân dân chứ không phải 1 người Vì vậy, cần phải tập hợp, giác ngộ và từng bước tổ chức quần chúng nhân dân đấu tranh từ thấp lên cao

3.4 Thời kì 1930-1945:

Giai đoạn vượt qua thử thách, kiên trì con đường đã xác định của CM VN (1930-1941) : do không nắm được tình hình thực tế các thuộc địa ở Phương Đông

và Việt Nam, lại bị chi phối bởi quan điểm Tả khuynh, tại ĐH 6 (1928) Quốc tế CS

đã chỉ trích và phê phán đường lối của HCM vạch ra trong Hội nghị hợp nhất thành lập Đảng Hội nghị Trung ương tháng 10 – 1930 của Đảng ta, theo chỉ đạo của Quốc tế CS cũng ra án “nghị quyết” thu hồi Chánh cương vắn tắt và Sách lượt vắn tắt, đổi tên Đảng CS Việt Nam thành Đảng CS Đông dương Trong thời gian đó, HCM tiếp tục tham gia các hoạt động trong Quốc tế cộng sản, nghiên cứu CN Mác Lênin và chỉ đạo cách mạng VN kiên định quan điểm của mình ĐH 7 Quốc tế Cộng sản 1935 đã có sự tự phê bình về khuynh hướng tả khuynh, cô độc, biệt phái,

bỏ rơi mất ngọn cờ dân tộc và dân chủ trong phong trào Cộng sản để cho các đảng

tư sản, tiểu tư sản và phát xít nắm lấy và chống phá CM ĐH có sự chuyển hướng

về sách lượt, chủ trương thành lập mặt trận dân chủ chống Phát xít Năm 1936, Đảng ta đề ra “chiến sách” mới, phê phán những biểu hiện tả khuynh, cô độc, biệt phái trước đây Trên thực tế, từ đây Đảng đã trở lại với Chánh cương vắn tắt, Sách lượt vắn tắt của HCM Nghị quyết HN TW tháng 11-1939 khẳng định rõ “đứng trên lập trường giải phóng dân tộc, lấy quyền lực dân tộc làm tối cao, tất cả mọi vấn đề của cuộc cách mạng, cả vấn đề điền địa cũng phải nhằm vào cái mục đích

ấy mà giải quyết”