tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc - lý luận và thực tiễn hoạt động xét xử qua vụ án cá độ bóng đá tại seagames 23

Người nào đánh bạc dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật có giá trị lớn hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi quy định tại Điều này và Điều 249 của Bộ luật này ho

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Từ trước đến nay, đánh bạc luôn được xem là một loại tệ nạn xã hội

mà chưa có giải pháp tối ưu nào đề loại trừ loại tội phạm này ra khỏi đờisống xã hội Nhận thức được tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi đánh bạcnên từ lâu trong các văn bản pháp luật hình sự của chúng ta đã quy định đây

là một loại tội phạm hình sự Đến năm 1985, khi xây dựng bộ luật hình sựđầu tiên của nước ta tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc đã được pháp điểnhóa tại Điều 200 BLHS Cùng với sự phát triển đi lên của đất nước, tội phạm

về đánh bạc cũng phát triển mạnh mẽ hơn với nhiều hình thức mới và tínhnguy hiểm cho xã hội của nó cũng tăng lên Chính vì sự phát triển của loạitội phạm về đánh bạc mà khi xây dựng BLHS 1999, các nhà làm luật đã tách

Điều 200 BLHS 1985 thành Điều 248 quy định về “tội đánh bạc” và Điều

249 quy định về “Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc”.

Tội đánh bạc và tội tổ chức đánh bạc là loại tội phạm nguy hiểm gâyhậu quả nghiêm trọng cho toàn xã hội, xâm hại đến các quan hệ xã hội, gâymất trật tự công cộng của xã hội Loại tội phạm này còn kéo theo sự pháttriển của nhiều loại tội phạm nguy hiểm khác như tội tham nhũng, tham ô,

ma túy, mại dâm, trộm cắp, cướp tài sản Hành vi cá độ bóng đá là mộthành vi mới trong tội phạm đánh bạc và tổ chức đánh bạc hiện nay chưa cóvăn bản pháp lý nào quy định cụ thể về hành vi này Chính vì vậy việcnghiên cứu những nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh hành vi phạm tộicũng như tìm ra các giải pháp để loại bỏ hành vi nguy hiểm này ra khỏi đờisống xã hội là điều hết sức cần thiết

Ngoài ra, có thể thấy tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc là một đề tài

đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu nhưng chỉ dưới góc độ cơ sở lýluận hoặc thực tiễn loại tội phạm này qua các vụ án đánh bạc, tổ chức đánhbạc cụ thể Nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu về tội đánh bạc, tội tổ chứcqua hành vi cá độ bóng đá

Và đó chính là lý do để chúng tôi chọn đề tài “Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc - lý luận và thực tiễn hoạt động xét xử qua vụ án cá độ bóng

đá tại Seagames 23” Ở đây đề tài của chúng tôi nghiên cứu tội đánh bạc, tội

tổ chức đánh bạc dưới góc độ lý luận và gắn với thực tiễn hoạt động xét xửtội này thông qua vụ án cá độ bóng đá tại Seagames 23 Vụ án cá độ bóng đátại Seagames 23 là một vụ án về tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc có tính chấtnghiêm trọng được cả xã hội quan tâm

Qua việc nghiên cứu về mặt lý luận cũng như thực tiễn xử lý tội đánhbạc, tội tổ chức đánh bạc trong thời gian qua mà đặc biệt là qua thực tiễn xét

xử vụ án cá độ bóng đá tại Seagames 23, chúng tôi nhận thấy việc xử lý tộiđánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hiện nay còn nhiều vướng mắc cần được khácphục cả về mặt lý luận cũng như về mặt thực tiễn Việc nghiên cứu thực tiễn

xử lý tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc qua vụ án cá độ bóng đá tạiSeagames 23 với mong muốn tìm hiểu sâu hơn về hình thức đánh bạc, tổchức đánh bạc bằng hành vi cá độ bóng đá Với việc chọn đề tài này chúng,tôi muốn nghiên cứu sâu hơn về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc và hành

vi cá độ bóng đá nhằm tìm ra được nguyên nhân và điều kiện phát sinh tộiphạm để từ đó đưa ra các giải pháp góp phần vào công tác đấu tranh loại bỏhành vi phạm tội nay ra khỏi đời sống xã hội

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Khi nghiên cứu đề tài này mục đích của chúng tôi là phân tích,đánh giá về mặt lý luận những quy định của pháp luật về tội đánh bạc và tội

tổ chức đánh bạc, đồng thời nghiên cứu thực tiễn áp dụng những quy địnhcủa pháp luật vào hoạt động xét xử loại tội phạm này Từ việc nghiên phântích, đánh giá cả về mặt lý luận cũng như mặt thực tiễn chúng tôi đã tìm ranhững vướng mắc, bất cập để từ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm góp phầnvào việc đấu tranh với loại tội phạm về đánh bạc

Tội đánh bạc và tội tổ chức đánh bạc là loại tội phạm phát sinh từtrong ý thức chủ quan của con người, do vậy các biện pháp chế tài trừng phạtchỉ là những biện pháp tạm thời trước mắt không thể mang lại hiệu quả lâudài cũng như làm loại trừ loại tội này ra khỏi đời sống xã hội Chính vì vậymuốn đẩy lùi tiến tới loại trừ tội phạm này ra khỏi đời sống xã hội thì Đảng

và Nhà Nước ta cần áp dụng các biện pháp mềm mỏng lấy tuyên truyền giáodục ý thức pháp luật cho nhân dân, làm cho nhân dân hiểu được tính chất vàmức độ nghiêm trọng của loại tội này để từ đó mọi người có ý thức tránh xaloại tội này cũng như phát huy tinh thần đấu tranh phòng chống loại tội phạmnày trong nhân dân.

3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đề tài này nghiên cứu mặt lý luận về tội đánh bạc và tội đánh bạctheo quy định của BLHS 1999, nghiên cứu tình hình tội đánh bạc và tội đánhbạc trong toàn quốc những năm trở lại đây, đồng thời phân tích mổ xẻ thựctiễn xử lý tội đánh bạc và tội tổ chức đánh bạc của vụ án cá độ bóng đá tạiSeagames 23 để làm minh chứng cho những đánh giá về lý luận cũng nhưthực tiễn xử lý loại tội phạm này

4 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu được đặt ra, chúng tôinghiên cứu vấn đề trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biệnchứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của triết học Mác_LêNin Bên cạnh đóchúng tôi còn sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp phân tích tổng hợp nhằm làm sáng tỏ các quy địnhcủa pháp luật về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

- Phương pháp thống kê để thấy được số liệu về tình hình tội phạmnói chung cũng như tình hình tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc nói riêng

- Phương pháp điều tra khảo sát nhằm nắm bắt được những khókhăn vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật cả về mặt lý luận cũngnhư mặt thực tiễn

- Phương pháp so sánh giữa các quy định của BLHS 1999 về tộiđánh bạc, tội tổ chức đánh bạc so với quy định của BLHS 1985 về loại tộiphạm này và các văn bản pháp lý có liên quan

5 Bố cục đề tài

Đề tài ngoài phần mở đầu và phần kết luận, phần nội dung được chialàm ba chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

Chương 2: Thực trạng tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc và thựctiễn xét xử qua vụ án cá độ bóng đá tại Seagames 23

Chương 3: Nguyên nhân phạm tội và một số kiến nghị nhằm đấutranh phòng chống tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

Trong những năm gần đây cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế

đã kéo theo sự phát triển của các loại tội phạm trong đó có tội phạm đánhbạc Tội phạm về đánh bạc đang gia tăng với nhiều hình thức sát phạt nhauthu hút nhiều tầng lớp nhân dân tham gia Loại tội phạm này đã có sự biếnđổi rất lớn về hình thức chơi, ngày càng đa dạng và phong phú hơn Một loạihình đánh bạc xuất hiện ở nước ta trong khoảng 10 năm trở lại đây và đangngày càng phát triển rộng lan rộng ra khắp mọi nơi đó là hình thức cá độbóng đá Hình thức này phổ biến ở các nước tư bản và đã du nhập vào ViệtNam vào những năm cuối thế kỷ XIX Hành vi cá độ bóng đá và hành viđánh bạc, tổ chức đánh bạc khi du nhập vào Việt Nam đã nhanh chóng tạothành một mạng lưới trong toàn quốc có sự liên kết chặt chẽ với các tổ chức

cá độ quốc tế nhất là các tổ chức cá độ ở Ma Cao Chúng ta đã từng biết đếnnhững vụ án nổi tiếng liên quan đến cá độ bóng đá như: Vụ án Năm Cam vàđồng bọn tổ chức đánh bạc trong cả nước một thời gian dài, vụ án PMU18khi tổng giám đốc PMU18 Trần Việt Dũng đã dùng 2,4 triệu USD vào việc

cá độ bóng đá, vụ án về đường dây cá độ bóng đá do Dũng “Kiều” cầm đầunhận độ tới 10 triệu USD và nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng khác Nhưng

vụ án nổi tiếng và được quần chúng nhân dân trong và ngoài nước quan tâmnhất đó là vụ án cá độ bóng đá tại Seagames 23 năm 2005 tổ chức tạiPhilippine của các cầu thủ bóng đá U23 Việt Nam Đây là vụ án thu hút được

sự quan tâm của nhiều người dân không chỉ vì hành vi đánh bạc, tổ chứcđánh bạc là của các cầu thủ bóng đá mà còn vì tính chất nghiêm trọng của vụ

án có liên quan đến danh dự của tổ quốc, tình yêu đất nước và lòng tin củahàng triệu con tim giành cho bóng đá nước nhà Mặc dù trước đó đã có rấtnhiều dấu hiệu vi phạm của các cầu thủ bóng đá ngay cả ở các giải trong

nước cũng như các giải quốc tế Nhưng đây là lần đầy tiên một vụ án đượcđưa ra xét xử liên quan đến các hành vi của cầu thủ khi thực hiện nhiệm vụquốc gia Việc đa vụ án ra xét xử là một yêu cầu bức thiết nhằm làm trongsạch nền bóng đá nước nhà, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật và tạotiền đề cho việc xử lý những hành vi cá độ khác làm mất đi sự trong sáng củabóng đá.

Về hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc, BLHS 1999 đã có quy địnhnhư sau:

Điều 248 : Tội đánh bạc

“1 Người nào đánh bạc dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật có giá trị lớn hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi quy định tại Điều này và Điều 249 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về một trong các tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:

a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc có giá trị rất lớn hoặc đặc biệt lớn;

c) Tái phạm nguy hiểm.

3 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ ba triệu đồng đến ba mươi triệu đồng”

Điều 249 Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

“1 Người nào tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc với quy mô lớn hoặc đã

bị xử phạt hành chính về hành vi quy định tại Điều này và Điều 248 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về một trong các tội này, chưa được xoá án tích

mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến ba trăm triệu đồng hoặc phạt tù từ một năm đến năm năm.

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ

ba năm đến mười năm:

a) Có tính chất chuyên nghiệp.

b) Thu lợi bất chính lớn, rất lớn hoặc đặc biệt lớn.

c) Tái phạm nguy hiểm.

3 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến một trăm triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản”.

Như vậy theo quy định của BLHS 1999, hành vi đánh bạc là hành vichơi được thua bằng tiền hoặc hiện vật dưới bất kỳ hình thức nào

Hành vi tổ chức đánh bạc là hành vi rủ rê, lôi kéo, tụ tập, tập hợpngười khác vào việc đánh bạc, bố trí địa điểm cho người khác đánh bạc;cung cấp phương tiện, dụng cụ, che dấu, bảo vệ, bảo kê cho người khác đánhbạc và phục vụ cho đám bạc hoạt động

7, 3 cây 8…) hoặc là 3 cây liên tiếp cùng tên (như 10, J, Q rô hoặc chuồn…)gọi là phỏm, còn nếu không ăn thì bốc con trên cùng của số bài còn lại đặt ởgiữa và đánh cho người cánh sau mình một cây Nếu ai có 3 phỏm thì gọi là

ù, trong một ván mà có nhiều người cùng ù một lúc thì ai hạ bài trước thìngười đó ăn, người ù sẽ ăn của tất cả mọi người còn lại Hiện này nhiêu nơicòn có hình thức ù mới mà không cần có 3 phỏm đó là ù K tức là ai có trongtay 3 cây K thì sẽ gọi là ù K và người đó cũng sẽ ăn của mọi người còn lại.Nếu mà không có ai ù thì khi hết ván các bên sẽ phân định thắng thua bằng

cách tính điểm, ai thấp điểm nhất thì người đó sẽ thắng và lần lượt là về nhì,

ba, tư Hình thức này các bên sẽ đặt tiền theo một tỷ lệ nhất định từ trướcnhư 5_10_15 tức là ai về cuối thì mất 15.000 đồng, người về ba mất 10.000đồng và người về nhì mất 5.000 đồng Nếu mà có người ù thì ba người cùngmất 15.000 đồng con nếu mà ù đền thì người để cho người kia ăn 3 quân ùthì phải đền gấp 3 lần số tiền mà mình mất khi ù thường thay cho nhữngngười khác Nếu người nào không có phỏm thì gọi là cháy và sẽ phải mấtcho người về nhất bằng số tiền mà họ mất khi người kia ù

1.1.2.2 Đánh bài tiến lên

Đánh bài tiến lên là hình thức cũng dùng bộ bài 52 quân như trênnhưng cách chơi đơn giản hơn, sẽ có bốn người cùng chơi và mỗi ngườiđược chia 13 quân bài Mọi người đánh với nhau quân cao hơn sẽ bắt quânthấp hơn của những người vòng trước mình theo thứ tự đến khi nào màngười nào hết bài trên tay đầu tiên thì người đó là người về đầu và lần lượt là

về thứ hai, thứ ba và về cuối Đánh bài tiến lên có hai cách chơi đó là : Đánhbài tiến lên đồng màu, đồng chất tức là chỉ những quan bài cùng loại vớinhau như các quân cơ, rô, bích, chuồn mới bắt được nhau Quân bài cao nhấttrong cách chơi này là quân cơ và bộ bài cao nhất là bộ tứ 2 Cách chơi nàythì quân bài cao hơn sẽ chặn được quân bài cùng loại thấp hơn ví dụ nhưquân 10 Cơ thì chặn được những quân Cơ như 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Cơ mà khôngchặn được những quân bài khác cùng loại cao hơn hay là những quân bàithấp hơn nhưng khác loại, duy chỉ có bộ tứ 2 là chặn được bất kỳ quân bàinào thấp hơn và trong bộ tứ 2 thì chỉ 2 cao mới chặn được 2 thấp lần lượt caonhất là 2 Cơ, rồi 2 Rô, 2 Chuồn và cuối cùng là 2 Bích Các quân bài chỉghép thành đôi khi cùng mà đen (chuồn và bích) hoặc cùng màu đỏ (rô vàcơ), hay ba quân cùng bộ hoặc là bộ tứ 4 quân giống nhau thì được dùng đểchặn quân 2 Hoặc là các quân bài được xếp thành dây khi mà có từ 3 quânbài kế tiếp nhau cùng là quân cơ hoặc quân rô… thì sẽ làm một dây và nếudây từ 4 quân trở lên thì chặn được 2 Nếu ai về sau cùng mà vẫn còn nắm 2trên tay thì gọi là thối 2 Cách chơi này sẽ có tỷ lệ thắng thua theo quy địnhtrước giống như đánh phỏm vậy, ngoài ra còn có phạt thối 2 và phạt chặt tứquý đối với 2 theo quy định trước

Đánh bài tiến lên lộn xộn, cũng giống như trên nhưng các quân bàikhông phân biệt là quân Rô, Cơ, Bích, Chuồn để xếp thành bộ hay các dâyvới nhau và cao nhất vẫn là quân Cơ Cách chơi này đơn giản hơn khi sự kếthợp giữa các quân bài không có các quy tắc chặt chẽ như bài tiến lên đồngchất đồng màu Cách chơi này có luật gọi là “ăn trắng” nếu như khi phátxong bài mà người nào trong phần bài của mình có 6 đôi, hoặc là nắm 4 quân

2, hoặc là nắm 4 quân 3, hoặc là nắm một dây từ 3 cho tới A (át), hoặc là cácquân bài đỏ cả hoặc là đen cả Nếu như ăn trắng thì tất cả mọi người đều phảitrả cho người ăn trắng một số tiền như nhau theo quy định Còn có luật “ănlăn” tức là khi người phát cái đầu tiên hoặc là người đánh tiếp sau người phátcái đầu tiên mà không ai chặn được và họ đánh hết tất cả bài trên tay màkhông ai đánh được quân bài nào thì người đó sẽ ăn lăn, nếu một người ănlăn thì tất cả mội người đều phải trả một khoản tiền cho người kia giống như

họ ăn trắng trừ trường hợp có một người có bài có thể chặn người ăn lăn mà

đã không chặn lại thì người này sẽ phải đền “lăn” và sẽ trả tiền thay cho haingười còn lại Còn lại thì vẫn ăn giống như bài tiến lên đồng chất đồng màu

Cách chơi bài tiến lên này rất đơn giản nên có rất nhiều người thamgia chơi lại bài này, thường thì người chơi bài này đánh với nhau một tỷ lệ

ăn khá thấp như 5,10,15 nhưng do cách chơi này việc kết thúc một ván bàirất nhanh nên các con bạc cũng nhanh chóng kiếm được khoản lợi rất lớn

và chơi đề ba số Chơi đề hai số là cách chơi đánh hai số sau của giải đặc biệtvới tỷ lệ ăn là 70 lần số tiền mình đánh nếu trúng đề Và chơi đề ba số tức làđoán ba số cuối của giải đặc biệt và nếu trúng thì sẽ ăn được 600 lần số tiềnmình đã đánh.

Chơi lô là trên cơ sở của chơi số đề, nhưng cải biên ở chổ: bắt buộcngười chơi phải tự chọn nhiều ô chữ số trong bảng 100 ô chữ số do chủ đềđưa ra, để các ô chữ số tự chọn đó tạo thành một nhóm ô trong bảng 100 ôchữ số Còn cách xác định thắng, thua, cách tính tiền của người chơi lô đề vàcách tính tiền đối với người thắng cuộc được tính theo quy định chung vềchơi lô Người chơi lô đề cũng được chủ đề giao cho tích kê để giữ nhưngười chơi số đề Nhóm chữ số lô trong bảng 100 ô chữ số được người chơigọi như sau:

+ Lô đề chùm là các ô chữ số mà người chơi đề tự chọn để tạothành một chùm ô chữ số

+ Lô đề ngang là các ô chữ số mà người chơi đề tự chọn để tạothành một hàng ngang

+ Lô đề thẳng là các ô chữ số mà người chơi đề tự chọn để tạothành một hàng thẳng đứng

+ Lô đê xiên là các ô chữ số mà người chơi tự chọn để tạo thànhmột hình xiên Có lô đề xiên 3 hoặc xiên 4 ô chữ số Hình xiên này có thể làxiên từ phải qua trái hoặc từ trái qua phải [9; 20,21]

Chơi lô, chơi đề là một hiện tượng đã xuất hiện ở nước ta cuối nhữngnăm 80, đầu những năm 90 của thế kỷ XX và từng được xem như là một vấnnạn của đất nước khi mà tỷ lệ người tham gia là rất đông Hình thức lô đề sựbiến tướng của hình thức chơi xổ số nhà nước với mục đích là ích nước lợinhà thành một hình thức đánh bạc rất nguy hiểm Các con bạc đặt tiền chonhững con số mà mình chọn với những tỷ lệ được thua mà chủ đề đã đưa ratrước cho các con bạc chọn Người chơi thì nhiều mà người thắng thì ít vìmỗi ngày chỉ có hai giải nên chủ đề luôn luôn là người thắng Hình thức nàysau một thời gian đã bị cơ quan chức năng ngăn chặn nên có dấu hiệu giảmxuống Tuy vậy khoảng ba năm trở lại đây thì hình thức này lại tiếp tục rộ

lên và thu hút ngày càng nhiều hơn nữa các thành phần trong xã hội tham gia

mà nhất là giới trẻ Không những thế ngày càng có nhiều hơn các chươngtrình xổ số của các địa phượng phát hành nên người chơi có rất nhiều lựachọn, do vậy hình thức biến tướng hiện nay lại cũng có rất nhiều cách chơinguy hiểm hơn trước như bao lô, lô thượng, lô hạ, giải đặc biệt…

1.1.2.4 Cá độ bóng đá

Đây cũng là một hình thức đánh bạc đang phổ biến hiện nay, cáchchơi cá độ bóng đá không giới hạn thành phần tham gia, chỉ cần có tiền là cóthể cá độ được Ở cách chơi này thường thì người chơi chọn một hoặc một sốkết quả của các trận đấu sắp diễn ra để bắt độ theo một bảng mà nhà cái đãđưa ra từ trước đó Trong bảng kết quả đó thì nhà cái cũng đã đưa ra chongười chơi biết về tỷ lệ thắng độ khi tham gia Người chơi cũng sẽ có mộttích kê ghi các kết quả của mình đã đánh để sau đó đối chiếu với nhà cái khitrận đấu kết thúc Còn hiện nay nhiều người chơi độ với nhau dựa vào uy tínvới nhau nên họ chỉ cần thông tin cho nhau là bắt như thế nào thôi chứ khôngcần tích kê Hình thức cá độ bóng đá hiện nay đang thu hút rất nhiều ngườitham gia mà đặc biệt là giới trẻ

Ngoài các hình thức kể trên, trong thực tiễn còn bắt gặp những hìnhthức đánh bạc khác như đánh chắn, chơi xóc đĩa, đỏ đen, đánh cờ…mà mụcđích cuối cùng của những người chơi cũng là thắng thua bằng tiền hoặc hiệnvật có giá trị

1.1.3 Yếu tố cấu thành tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

1.1.3.1 Khách thể của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

Khách thể của tội phạm này là các quan hệ xã hội trong lĩnh vực quản

lý trật tự công cộng bị các hành vi phạm tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạcxâm phạm tới Trật tự công cộng là những hoạt động bình thường của xã hội,

là sự hoạt động của mọi người ở những nơi công cộng Sự hoạt động bìnhthường được hiểu là trước khi có sự xâm phạm của tội phạm thì mọi hoạtđộng của con người được diễn ra theo một nề nếp quy cách, tức là trong khuvực công cộng đó đối với mọi quan hệ xã hội đó đều ở trạng thái ổn định

Khi có sự tác động của tội phạm các quan hệ xã hội bị xâm hại, hoạt độngbình thường bị phá vỡ bằng việc vi phạm quy tắc sống lành mạnh.

Như ta đã biết cờ bạc, mại dâm, nghiện hút, xì ke, ma tuý lâu naychúng ta vẫn coi là những tệ nạn xã hội do chế độ cũ để lại Mấy năm gầnđây đánh bạc đã và đang phát triển mạnh cả về số lượng và tính chất gây nênmất trật tự công cộng, an toàn xã hội ảnh hưởng đến tài sản của nhà nước vàcủa nhân dân Là một tệ nạn xã hội, đánh bạc ảnh hưởng mạnh mẽ đến đờisống của cả xã hội và của gia đình, nạn cờ bạc trong giai đoạn hiện nay đãlàm cho không ít người bị phá sản, tan nát nhà cửa, vợ chồng ly tán Trênthực tế đánh bạc không chỉ là một tệ nạn xã hội mà nó đã trở thành một tộiphạm nguy hiểm cho xã hội đang được cả xã hội quan tâm và lên án Khi tộiđánh bạc, tội tổ chức đánh bạc xảy ra sự ảnh hưởng đầu tiên phải kể đến làtrật tự cuộc sống của những người xung quanh, nhất là sự ảnh hưởng đếnnhân cách của con cái họ, tiếp theo đó là ảnh hưởng tiêu cực đến khu vựccông cộng nơi đó, và rồi đến toàn xã hội làm cho việc quản lý xã hội gặpphải những vấn đề hết sức khó khăn Chính vì vậy đấu tranh chống loại tộiphạm này không phải là trách nhiệm của riêng cá nhân, của riêng gia đình,của riêng cơ quan nhà nước cơ quan bảo vệ pháp luật, mà đây là trách nhiệmcủa cả cộng đồng, của toàn xã hội, bởi vì đây là loại tội phạm mà khách thểcủa nó xâm phạm đến trật tự công cộng, tức là xâm phạm đến quyền và lợiích của cả cộng đồng

1.1.3.2 Chủ thể của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

Chủ thể của tội phạm là người có năng lực TNHS đạt độ tuổi luật định

và đã đạt thực hiện hành vi phạm tội cụ thể

Điều 248 BLHS 1999 quy định như sau: “Người nào đánh bạc dưới bất cứ hình thức nào…”

Điều 249 BLHS 1999 quy định: “Người nào tổ chức đánh bạc hoặc

gá bạc với quy mô lớn…”

Theo đó ta có thể nhận thấy toàn bộ phần giả định là “người nào”.Người nào có nghĩa là bất kỳ ai mà có năng lực TNHS và đạt độ tuổi pháp

luật quy định cũng đều có thể trở thành chủ thể của tội đánh bạc, tội tổ chứcđánh bạc.

Thực tế cho thấy rằng bất kỳ người nào từ nhỏ đến lớn, từ nam đến

nữ, từ trong mọi thành phần của xã hội ai cũng có thể tham gia đánh bạc.Bước đầu có người chỉ để vui chơi giải trí, nhưng sau đó việc được thuađược giải quyết bằng tiền, hiện vật hoặc các lợi ích vật chất khác Và hìnhthành tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc Chủ thể tội đánh bạc, tội tổ chứcđánh bạc không chỉ là người dân thường mà ngay cả những cán bộ trong cơquan nhà nước, là những người đại diện cho dân Thậm chí đến cả những cán

bộ bảo vệ pháp luật, thi hành pháp luật cũng vi phạm pháp luật và có ý thứccoi thường pháp luật Họ không những dùng tiền của mình để đánh bạc mà

họ còn tham ô cả tài sản của nhà nước để dùng vào việc đánh bạc Chẳng hạnNguyễn Xuân Thương, thủ quỹ ngân hàng nông nghiệp thị xã Cẩm PhảQuảng Ninh, tham ô 160 tỉ đồng dùng hết vào việc đánh đề; Nguyễn VănMinh cán bộ công ty vật tư kỹ thuật lâm nghiệp sở lâm nghiệp tỉnh QuảngNgãi tham ô 189 triệu đồng, Minh đã ra Đà Nẵng đánh bạc một đêm thua hết

162 triệu đồng… Ngay tại cơ quan tư pháp như Viện kiểm sát địa phươnghàng ngày, các cán bộ Viện kiểm sát, công an cũng thi nhau tụ tập để đánhbạc mặc dù số tiền dùng đánh bạc không cao nhưng hiện tượng này cần phảiđược ngăn chặn ngay Như vậy, qua phân tích cho thấy chủ thể của tội đánhbạc, tội tổ chức đánh bạc là những người từ đủ 16 tuổi trở lên và có đầy đủnăng lực TNHS theo quy định của BLHS

1.1.3.3 Mặt chủ quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

Mặt chủ quan của tội phạm là những biểu hiện tâm lý bên trong của tộiphạm bao gồm: lỗi, động cơ, mục đích phạm tội

Hành vi khách quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc là hành vigây nguy hiểm cho xã hội, có hại cho trật tự công cộng, những hành vi nàyđược thực hiện thông qua ý thức chủ quan của tội phạm, hay nói cách kháchành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc là sự thể hiện ý chí chủ quan của ngườiphạm tội về hành vi đó Mặt chủ quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạcđược thể hiện ở 3 dấu hiệu là lỗi, mục đích và động cơ

- Về lỗi: Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc được thực hiện bởi lỗi cố

ý trực tiếp Điều này có nghĩa là trong ý thức chủ quan, người phạm tội nhậnthức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội tức là họ có khả năng nhậnthức rõ hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc của họ tất yếu sẽ ảnh hưởng đếnnhững người xung quanh, ảnh hưởng đến trật tự khu vực xã hội Trước hết

đó là sự ồn ào nơi đặt sòng bạc, sau đó là quy tắc nề nếp sống của xóm làngkhu vực bị phá vỡ Đồng thời người phạm tội đánh bạc, tổ chức đánh bạccũng có đủ khả năng nhận thức được hậu quả tất yếu khi thực hiện hành vi viphạm, hậu quả sẽ xảy ra trước hết từ phía gia đình, mâu thuẫn vợ chồng nảysinh, tài sản bị phá tán, gia đình tan vỡ, con cái hư hỏng Đánh bạc là hành visát phạt nhau, người này được thì người kia phải mất, người được thì vui vẻ,người mất thì cay cú phát sinh mâu thuẫn và rồi sẽ xảy ra những hậu quảđáng tiếc, có người trở nên điên loạn để trốn nợ rồi bỏ nhà đi lang thang.Người phạm tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc cũng nhận thức được rằng hành

vi của họ sẽ làm phát sinh ra những tội phạm khác như trộm cắp, cướp tàisản, giết người, tham ô, tham nhũng…

- Động cơ, mục đích: Đây là dấu hiệu bắt buộc trong mặt chủ quan củatội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc Xét về mặt pháp lý và mặt xã hội nguyênnhân phát sinh tội đánh bạc xuất phát từ những lợi ích ham muốn của cánhân, ham muốn tiền nhưng không phải bằng con đường làm ăn chân chính,

mà bằng con đường bóc lột tiền của của người khác từ việc trục lợi Do vậy,

về tội đánh bạc thì động cơ mục đích mang tính chất cá nhân, đó là động cơsát phạt và mục đích bóc lột tiền của nhau, người này lấy tiền của người khác

và ngược lại Còn đối với tội tổ chức đánh bạc động cơ là tư lợi và mục đích

là thu lợi bất chính từ việc tổ chức đánh bạc Điều khác biệt giữa hai tội này

đó là với tội đánh bạc thì động cơ là sát phạt lẫn nhau có được thua bằngtiền, tức là việc thu lợi bằng việc sát phạt giữa các con bạc với nhau, con bạcnày lấy tiền của con bạc khác và ngược lại Còn tội tổ chức đánh bạc thìkhông có động cơ sát phạt nhưng có mục đích trục lợi từ việc tổ chức đánhbạc, đó là sự thu lợi bất chính từ việc lập ra các song bạc và thu tiền xâu củacác con bạc

1.1.3.4 Mặt khách quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

Mặt khách quan của tội phạm là những biểu hiện của tội phạm ra bênngoài thế giới khách quan, bao gồm: hành vi, hậu quả, mối quan hệ giữahành vi và hậu quả, công cụ phương tiện, phương pháp thủ đoạn, thời gianđịa điểm, hoàn cảnh phạm tội

Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc là có CTTP hình thức do vậy dấuhiệu của mặt khách quan chỉ được đặc trưng bởi hành vi khách quan là hành

vi đánh bạc, hành vi tổ chức đánh bạc Tuy nhiên mặt khách quan của hai tộinày có sự thể hiện khác nhau ở hành vi khách quan

a Đối với tội đánh bạc

Hành vi đánh bạc là hành vi được thực hiện dưới bất kỳ hình thức nàođược thua bằng tiền hoặc hiện vật có giá trị lớn Tức là hành vi dùng tiền haylợi ích vật chất khác để giải quyết được thua, hay hành vi đánh bạc là hành visát phạt, bóc lột nhau Tiền ở đây có thể là tiền Việt Nam, ngoại tệ hoặc làcác loại tài sản có giá trị lớn như nhà cửa, ô tô, xe máy, hàng hóa, gia súchay các loại tài sản khác có giá trị…

Tuy nhiên không phải bất cứ hành vi đánh bạc nào cũng bị truy cứuTNHS về tội đánh bạc mà chỉ CTTP khi thoả mãn 3 điều kiện sau đây:

- Tiền hoặc hiện vật dùng vào việc đánh bạc ở mức giá trị lớn

Đây là trường hợp đánh bạc với số tiền hoặc hiện vật dùng vào việcđánh bạc có giá trị từ một triệu đồng đến dưới mười triệu đồng, bao gồm:tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc thu giữ được trực tiếp tại chiếu bạc; tiềnhoặc hiện vật thu giữ được trong người các con bạc mà có căn cứ để xác định

đã được hoặc sẽ được dùng để đánh bạc; tiền hoặc hiên vật thu giữ được ởnhững nơi khác mà có đủ căn cứ đã được hoặc sẽ được dùng để đánh bạc(mục 6 phần I NQ 02/2003/NQ-HĐTP) Việc xác định số tiền hoặc hiện vậtdùng vào việc đánh bạc trong vụ án cụ thể phụ thuộc vào tính chất của cuộcchơi bạc Cụ thể :

Trong trường hợp có nhiều người cùng tham gia việc đánh bạc thì việcxác định tiền, giá trị hiện vật dùng để đánh bạc đối với từng người là tổng sốtiền, giá trị hiện vật của những người cùng đánh bạc Trường hợp một người

đánh với nhiều người khác (như chơi số đề, cá độ bóng đá…) thì việc xácđịnh tiền, giá trị hiện vật dùng để đánh bạc đối với người đánh bạc với nhiềungười là tổng số tiền, giá trị hiện vật mà họ và những người đánh bạc khácdùng để đánh bạc Còn đối với người tham gia đánh bạc với người này làtiền, giá trị hiện vật mà bản thân họ và người đó cùng dùng để đánh bạc [21;5]

Việc hướng dẫn như trên thể hiện sự phân biệt số lượng tiền, giá trịhiện vật của từng cá nhân dùng vào việc đánh bạc với số lượng tiền, giá trịhiện vật để định tội đối với một vụ án cụ thể Trong trường hợp nhiều ngườicùng tham gia đánh bạc thì số tiền, giá trị hiện vật dùng để định tội danh làtổng số tiền của từng người chơi bạc dùng vào việc phạm tội Còn trongtrường hợp một người đánh bạc với nhiều người khác nhau thì số tiền, giá trịhiện vật dùng để định tội đối với người đánh bạc với nhiều người là tổng sốtiền, giá trị hiện vật mà họ và những người đánh bạc khác dùng để đánh bạc;

và đối với người tham gia đánh bạc với người này là số tiền, giá trị hiện vật

nà bản thân họ và người đó dùng vào việc đánh bạc

Trong trường hợp đánh bạc nhiều lần, thì việc xác định TNHS đối với

họ không được tính tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng để đánh bạc của tất cảcác lần đánh bạc mà phải căn cứ vào từng lần đánh bạc để xem xét Cụ thểnhư sau:

+ Trường hợp đánh bạc nhiều lần nhưng tổng số tiền, giá trị hiệnvật dùng để đánh bạc của từng lần dưới 1.000.000 đồng và không thuộc mộttrong các trường hợp khác để truy cứu TNHS (đã bị xử phạt vi phạm hànhchính về quy định tại điều 248 và Điều 249 BLHS hoặc đã bị kết án về mộttrong các tội này chưa được xoá án tích mà còn vi phạm) thì người đánh bạckhông phải chịu TNHS về tội đánh bạc

+ Trường hợp tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng để đánh bạc củalần đánh bạc nào từ 1.000.000 đồng trở lên thì người đánh bạc phải bị truycứu TNHS về lần đánh bạc đó Ví dụ ngày 01/01/2009 Nguyễn Văn A,Nguyễn Văn B, Nguyễn Văn C, Nguyễn Văn D đánh bạc với nhau , mỗingười dùng 200.000 đồng vào việc đánh bạc, đến khi A và D thua hết số tiềntrên thì họ chấm dứt cuộc chơi đánh bạc Ngày 03/03/2009 bốn người trên lại

tiếp tục đánh bạc với nhau Số tiền mà từng con bạc dùng vào việc đánh bạcnhư sau: Nguyễn Văn A 400.000 đồng, Nguyễn Văn B 300.000 đồng,Nguyễn Văn C 400.000 đồng, Nguyễn Văn D 350.000 đồng Tổng số tiềncác con bạc dùng vào việc đánh bạc là 1.450.000 đồng Do vậy A,B,C,D chỉ

bị truy cứu TNHS về tội đánh bạc với lần đánh bạc vào ngày 03/03/2009, màkhông bị truy cứu TNHS về tội đánh bạc vào ngày 01/01/2009

+ Trường hợp đánh bạc từ hai lần trở lên mà tổng số tiền, giá trịhiện vật dùng để đánh bạc của từng lần đánh bạc từ 1.000.000 đồng trở lên,thì người đánh bạc phải bị truy cứu TNHS về tội đánh bạc với tình tiết tăngnặng TNHS “phạm tội nhiều lần” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 48BLHS

Trong trường hợp thứ nhất, phạm tội đánh bạc do đánh bạc được thuabằng tiền hoặc hiện vật có giá trị lớn; tội phạm được coi là hoàn thành từ thờiđiểm số tiền, giá trị hiện vật dùng vào việc đánh bạc là 1.000.000 đồng

- Đã bị xử phạt hành chính về hành vi đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc

hoặc gá bạc

Tội phạm đánh bạc do đã bị xử phạt hành chính về hành vi quy địnhtại Điều 248 hoặc Điều 249 BLHS mà còn vi phạm Đây là trường hợp trước

đó đã bị xử phạt hành chính bằng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền về mộttrong các hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc chưa hết thời gianđược coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính mà lại thực hiện hành viđánh bạc với số tiền hoặc hiện vật có giá trị dưới 1.000.000 đồng Thời hạnđược coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính quy định tại khoản 1 Điều

11 PLXLVPHC như sau : “cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính, nếu qua một năm kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt mà không tái phạm thì được coi như chưa bị xử phạt vi phạm hành chính” Như vậy, về lý luận sẽ xảy ra

các khả năng phạm tội đánh bạc trong trường hợp này Khả năng thứ nhất đã

bị xử phạt vi phạm hành chính do đánh bạc với số lượng không lớn, chưa hếtthời hạn được coi như bị xử phạt vi phạm hành chính lại thực hiện hành viđánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng Khảnăng thứ hai, đã bị xử phạt vi phạm hành chính do tổ chức đánh bạc với số

lượng lớn, chưa hết thời hạn được coi như chưa bị xử phạt vi phạm hànhchính lại thực hiện hành vi đánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vậtdưới 1.000.000 đồng Khả năng thứ ba, bị xử phạt vi phạm hành chính do gábạc với số lượng không lớn chưa hết thời hạn được coi như chưa bị xử phạt

vi phạm hành chính lại thực hiện hành vi đánh bạc với số lượng tiền hoặc giátrị hiện vật dưới 1.000.000 đồng

Trong điều kiện thứ hai này, phạm tội đánh bạc do đã bị xử phạt hànhchính quy định tại Điều 248 hoặc Điều 249 BLHS mà còn vi phạm thì tộiphạm được coi là hoàn thành từ thời điểm thực hiện hành vi đánh bạc với sốtiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng [06; 21]

- Đã bị kết án về tội đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc màchưa được xóa án tích

Đây là trưòng hợp trước đó đã bị kết án (bị áp dụng hoặc được miễnhình phạt) về một trong các tội (đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc),chưa được xoá án tích mà lại thực hiện hành vi đánh bạc với số tiền hoặc giátrị hiện vật dưới 1.000.000 đồng Như vậy, về lý luận sẽ xẩy ra các khả năngphạm tội đánh bạc trong trường hợp này như sau : Khả năng thứ nhất, bị kết

án về tội đánh bạc, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi đánh bạc với

số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng Khả năng thứ hai, bịkết án về tội tổ chức đánh bạc, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành viđánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng Khảnăng thứ ba, bị kết án về tội gá bạc, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành

vi đánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng

Thời hạn đương nhiên được xoá án tích đối với người bị kết án về tộiđánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc phụ thuộc phụ thuộc vào việcngười bị kết án được miễn hay bị áp dụng hình phạt Cụ thể:

+ Nếu người bị kết án về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gábạc được miễn hình phạt, thì họ đương nhiên được xoá án tích kể từ khi bản

án có hiệu lực pháp luật Cho nên, sau ngày bản án kết tội ( nhưng đượcmiễn hình phạt) một người về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

có hiệu lực pháp luật mà người đó lại thực hiện hành vi đánh bạc với số tiền

hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng, thì người đó không bị coi là phạmtội đánh bạc.

+ Nếu người đó bị kết án về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc

gá bạc và bị áp dụng hình phạt, thì thời hạn đương nhiên được xoá án tích kể

từ khi chấp hành xong bản án hoặc từ khi hết hiệu lực thi hành bản án phụthuộc vào mức hình phạt đã tuyên Do đó:

● Trong thời hạn một năm, kể từ khi chấp hành xong bản án hoặc

từ khi hết thời hiệu thi hành bản án kết tội một người về tội đánh bạc, tội tổchức đánh bạc hoặc gá bạc và bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giamgiữ hoặc phạt tù nhưng được hưởng án treo mà người bị kết án lại thực hiệnhành vi đánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng,thì người đó bị coi là phạm tội đánh bạc Còn sau một năm, kể từ ngày chấphành xong bản án hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án kết tội về tội đánhbạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo khônggiam giữ hoặc phạt tù nhưng được hưởng án treo mà người bị kết án lại thựchiện hành vi đánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000đồng, thì người đó không bị coi là phạm tội đánh bạc

● Trong thời hạn ba năm, kể từ khi chấp hành xong bản án hoặc từkhi hết thời hiện thi hành bản án kết tội về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạchoặc gá bạc và bị phạt tù đến ba năm mà người bị kết án lại thực hiện hành

vi đánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng, thìngười đó bị coi là phạm tội đánh bạc Sau thời hạn ba năm, kể từ ngày chấphành xong bản án hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án kết tội về tội đánhbạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc và bị phạt tù đến ba năm mà người bịkết án lại thực hiện hành vi đánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vậtdưới 1.000.000 đồng, thì người đó không bị coi là phạm tội đánh bạc

● Trong thời hạn năm năm, kể từ khi chấp hành xong bản án hoặc

từ khi hết thời hiện thi hành bản án kết tội về tội đánh bạc (và bị phạt tù từtrên ba năm đến bảy năm), tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc ( và bị phạt tùtrên ba năm đến mười năm) mà người bị kêt án lại thực hiện hành vi đánhbạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng, thì người đó

bị coi là phạm tội đánh bạc Sau thời hạn ban năm, kể từ ngày chấp hành

xong bản án hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án kết tội về tội đánh bạc(và bị phạt tù trên ba năm đến bảy năm ), tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc(và bị phạt tù trên ba năm đến mười năm) mà người bị kết án lại thực hiệnhành vi đánh bạc với số lượng tiền hoặc giá trị hiện vật dưới 1.000.000 đồng,thì người đó không bị coi là phạm tội đánh bạc Trong trường hợp thứ banày, tội phạm đánh bạc bị kết án về tội quy định tại Điều 248 hoặc Điều 249BLHS, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm; tội phạm được coi là hoànthành từ thời điểm thực hiện hành vi đánh bạc với số tiền hoặc giá trị hiệnvật dùng vào việc đánh bạc có giá trị dưới 1.000.000 đồng.

b Đối với tội tổ chức đánh bạc

Hành vi tổ chức đánh bạc là hành vi kích động, rủ rê, lôi kéo ngườikhác cùng tham gia đánh bạc, đó là việc dùng lời nói hành động của mình tácđộng vào ý trí của người khác để họ tự nguyện một phần hoặc toàn bộ vàoviệc tham gia đánh bạc Trong loại tội này người tổ chức đánh bạc có thểđồng thời là người tham gia đánh bạc, nếu trong trường hợp người vừa kíchđộng, rủ rê, lôi kéo các con bạc khác tham gia vừa trực tiếp tham gia đánhbạc thì họ sẽ bị truy cứu TNHS về cả hai tội này

Đối với tội tổ chức đánh bạc điều kiện để CTTP cũng phải thoả mãn

ba điều kiện đó là: Đã bị xử phạt hành chính về hành vi đánh bạc, tổ chứcđánh bạc hoặc gá bạc; Đã bị kết án về một trong các tội đánh bạc, tội tổ chứcđánh bạc, tội gá bạc chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; Và tổ chức đánhbạc có quy mô lớn Trong ba điều kiện CTTP của tội tổ chức đánh bạc thì đã

có hai điều kiện giống với điều kiện của tội đánh bạc đã được phân tích ởtrên còn điều kiện thứ ba được quy định như sau:

Dấu hiệu “quy mô lớn” trong tội tổ chức đánh bạc cũng giống như dấuhiệu “có giá trị lớn” của tội đánh bạc Đây cũng là một trong những dấu hiệu

có ý nghĩa phân định ranh giới tội phạm và hành vi vi phạm hành chính đốivới tội tổ chức đánh bạc

Theo quy định tại các điểm a, b, c tiểu mục 7.2 Mục 7 Nghị quyết số02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của HĐTPTANDTC (NQ02/2003) thìđánh bạc có quy mô lớn thuộc một trong các trường hợp sau:

“a Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong cùng một lúc cho từ 10 người đánh bạc trở lên hoặc cho từ 2 chiếu bạc trở lên;

b Có tổ chức nơi cầm cố tài sản cho người tham gia đánh bạc; có lắp đặt trang thiết bị phục vụ cho việc đánh bạc; khi đánh bạc có phân công người canh gác phục vụ cho việc đánh bạc; có lắp đặt lối thoát khi bị vây bắt, sử dụng phương tiện như ô tô, xe máy, điện thọai trợ giúp cho việc đánh bạc.

c Tổng số tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc trong cùng một lúc từ 10.000.000 đồng trở lên”

Ngoài ra theo quy định tại tiểu mục 7.2, mục 7, người tổ chứcđánh bạc hoặc gá bạc thuộc trường hợp chưa đến mức được hướng dẫn tạicác điểm a, b và c tiểu mục 7.1, mục 7 này, nếu tổng số tiền hoặc hiện vậtdùng để đánh bạc có giá trị từ một triệu đồng đến dưới mười triệu đồng thìtuy họ không phải chịu TNHS về "tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc" nhưng

họ phải chịu TNHS với vai trò đồng phạm của tội đánh bạc

1.2 Các tình tiết định khung của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

1.2.1 Tái phạm nguy hiểm

Tái phạm nguy hiểm là tình tiết tăng nặng định khung hình phạt đốivới tội đánh bạc được quy định tại điểm c khoản 2 Điều 248 BLHS 1999.Theo quy định tại khoản 2 Điều 49 BLHS 1999 thì những trường hợp sauđây được coi là tái phạm nguy hiểm: Đã bị kết án về tội rất nghiêm trọng, tộiđặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại phạm tội rấtnghiêm trọng, tội đặc biệt nghiêm trọng do cố ý; đã tái phạm, chưa được xóa

án tích mà lại phạm tội do cố ý Khi áp dụng tình tiết tăng nặng định khunghình phạt tái phạm nguy hiểm trong trường hợp này cần chú ý:

- Thứ nhất, tội đánh bạc quy định tại khoản 1 Điều 248 BLHS là tộiphạm ít nghiêm trọng; quy định tại khoản 2 Điều 248 BLHS là tội phạm

nghiêm trọng Cho nên “đã bị kết án về tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại phạm tội đánh bạc”

quy định tại các khoản 1 và khoản 2 Điều 248 BLHS thì không phải là phạm

tội trong trường hợp tái phạm nguy hiểm mà chỉ là tái phạm Người phạm tộikhông bị xử phạt theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 248 BLHS mà chỉ

áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS “tái phạm” quy định tại điểm g khoản 1Điều 48 BLHS

- Thứ hai, tội đánh bạc là tội phạm được thể hiện do lỗi cố ý Dovậy, đã tái phạm chưa được xóa án tích mà lại phạm tội đánh bạc thì đượccoi là phạm tội trong trường hợp tái phạm nguy hiểm Khi xét xử, Tòa án ápdụng điểm c khoản 2 Điều 248 BLHS đối với bị cáo Nếu phạm tội có tínhchất chuyên nghiệp; tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc có giá trị rất lớn hoặcđặc biệt lớn, thì phải áp dụng cả ba tình tiết định khung hình phạt quy địnhtại các điểm a, b và c khoản 2 Điều 248 BLHS Đây là trường hợp ngườiphạm tội đã có ít nhất hai án tích trở lên, chưa được xoá án tích nay lại thựchiện hành vi phạm tội đánh bạc; trong đó: Án tích thứ nhất là án tích về bất

cứ tội gì (tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng, tội rất nghiêm trọng hoặc tộiđặc biệt nghiêm trọng) do cố ý hoặc vô ý; án tích thứ hai là án tích về mộttrong các tội: tội ít nghiêm trọng do cố ý, tội nghiêm trọng do cố ý, tội rấtnghiêm trọng do cố ý, tội đặc biệt nghiêm trọng do cố ý [06; 22]

1.2.2 Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp

Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp là trường hợp đánh bạc từ nămlần trở lên mà tổng số tiền, giá trị hiện vật của từng lần đánh bạc từ1.000.000 đồng trở lên và lấy tiền, hiện vật do đánh bạc làm nguồn sốngchính (áp dụng hướng dẫn tại Mục 5 NQ 01/2006/NQ-HĐTP ngày12/5/2006) Như vậy, nếu đánh bạc từ năm lần trở lên mà tổng số tiền, giá trịhiện vật dùng để đánh bạc của từng lần đánh bạc từ 1.000.000 đồng trở vàngười đánh bạc không lấy tiền, hiện vật do đánh bạc làm nguồn sống chính

mà có làm việc khác mang lại nguồn thu nhập được xem là nguồn sống chínhcủa bản thân và gia đình thì chỉ bị coi là phạm tội đánh bạc Họ chỉ bị truycứu TNHS theo khoản 2 Điều 248 BLHS 1999 khi số tiền, hiện vật dùng vàoviệc đánh bạc có giá trị lớn, đặc biệt lớn hoặc tái phạm nguy hiểm; mà không

bị coi là phạm tội có tính chất chuyên nghiệp [22; 4]

1.2.3 Tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc có giá trị rất lớn, đặc biệt lớn

Tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc có giá trị rất lớn là trường hợp sửdụng tiền, hiện vật có giá trị từ mười triệu đồng đến dưới một trăm triệuđồng Còn đánh bạc với số lượng tiền, hiện vật có giá trị đặc biệt lớn làtrường hợp sử dụng tiền, hiện vật có giá trị từ một trăm triệu đồng trở lên vàoviệc đánh bạc [21;3]

1.2.4 Thu lợi lớn, rất lớn hoặc đặc biệt lớn

Là trường hợp người thực hiện hành vi tổ chức đánh bạc đã thu đượcmột khoản lợi nhuận từ việc thực hiện hành vi đánh bạc Trong trường hợpnày tính chất xâm hại tới quan hệ sở hữu cũng như quan hệ quản lý của nhànước Do vậy, theo quy định tại tiểu mục 7.2, mục 7 Nghị quyết02/2003/NQ–HĐTP ngày 17/4/2003 của HĐTPTANDTC thì:

- Thu lợi bất chính từ 5 triệu đồng đến dưới 15 triệu đồng là trườnghợp thu lợi lớn

- Thu lợi bất chính từ 15 triệu đồng đến dưới 45 triệu đồng là trườnghợp thu lợi rất lớn

- Thu lợi bất chính từ 45 triệu đồng trở lên là trường hợp thu lợi đặcbiệt lớn

1.3 Những điểm mới tiến bộ của BLHS 1999 so với BLHS 1985 quy định về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

BLHS 1999 ra đời là một bước ngoặt lớn đánh dấu sự hoàn thiện của

hệ thống pháp luật xã hội chủ nghĩa và trình độ nhận thức của cơ quan lậppháp nước ta đối với tội đánh bạc và tội tổ chức đánh bạc Trên cơ sở kế thừanhững quy định hợp lý trong BLHS 1985, bằng sự tiếp thu có chọn lọc, đồngthời phân tích đánh giá những quy định thiếu tính khả thi và chưa phù hợp

trong thực tiễn áp dụng vào xét xử, BLHS 1999 đã có những quy định mới

về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc một cách hoàn thiện hơn, đầy đủ hơn,đáp ứng được nhu cầu của cuộc đấu tranh phòng chống loại tội phạm đangngày càng phát triển này

3.1.1 Về phương diện hình phạt

BLHS 1985 được ban hành trên cơ sở thực tiễn tệ nạn đánh bạc, mạidâm, ma tuý, lâu nay chúng ta vẫn coi là tệ nạn do xã hội cũ để lại Vì vậy,đấu tranh chống lại tệ nạn này từ trước đến nay chúng ta vẫn lấy giáo dục,thuyết phục và xử lý hành chính là chủ yếu Chính vì vậy mà trong BLHS

1985 các tội về đánh bạc, chứa mại dâm, môi giới mại dâm, tổ chức dùngchất ma tuý có hình phạt chưa nghiêm khắc, tội đánh bạc có mức án cao nhấtchỉ là 3 năm tù, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc có mức án cao nhất chỉ là 7năm tù

Trong những năm gần đây, các tội này đang diễn ra rất phức tạp cónhiều xu hướng gia tăng về số lượng và tính chất, mức độ nghiêm trọng của

nó, những tội này là nguyên nhân làm phát sinh ra nhiều tội phạm khác nhưtội trộm cắp, cướp của, giết người, cố ý gây thương tích, mại dâm, ma tuý…

và dẫn đến hậu quả không ít người phá sản, tan nát nhà cửa, vợ chồng ly tán,gây mất trật tự xã hội [26;16] Nhận thức đúng đắn tính nguy hiểm và tác hạicho xã hội của hai loại tội phạm này, BLHS 1999 đã có sự sửa đổi về mứchình phạt theo hướng nâng cao hơn Cụ thể: tội đánh bạc theo quy định tạiĐiều 248 BLHS 1999 có mức hình phạt cao nhất là 7 năm tù giam và 10 năm

tù giam đối với tội tổ chức đánh bạc quy định tại Điều 249 BLHS 1999.Ngoài ra, tại khoản 1 Điều 200 BLHS 1985 quy định hình phạt đối với tộiđánh bạc là phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc bị phạt tù

từ 3 tháng đến 3 năm Còn khoản 1 Điều 248 BLHS 1999 quy định hình phạt

là phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặcphạt tù từ 3 tháng đến 3 năm Đối với tội tổ chức đánh bạc quy định tạikhoản 2 Điều 200 BLHS 1985 quy định hình phạt cảnh cáo, cải tạo khônggiam giữ đến 1 năm hoặc bị phạt tù từ 6 đến 3 năm, còn khoản 1 Điều 249BLHS 1999 quy định hình phạt tiền từ 10 triệu đến 300 triệu đồng hoặc bịphạt tù từ 1 năm đến 3 năm, tức là đã bỏ hình phạt cảnh cáo, cải tạo khônggiam giữ đối với tội tổ chức đánh bạc mà chỉ quy định hình phạt tiền và phạt

tù BLHS 1999 còn quy định thêm hình phạt bổ sung là hình phạt tiền đốivới người đánh bạc: “Người phạm tội đánh bạc còn có thể bị phạt tiền từ 3triệu đồng đến 30 triệu đồng”; Điều 249 tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc:

“Người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 100 triệu đồng, tịchthu một phần hoặc toàn bộ tài sản”

Quy định như vậy với mục đích thu lại một phần giá trị để bù đắp lạithiệt hại cho nhà nước, đồng thời xử lý cương quyết, nghiêm minh với bọntội phạm Mặt khác trong CTTP tăng nặng đối với tội đánh bạc, tội tổ chứcđánh bạc mức hình phạt cũng cao hơn Đối với tội đánh bạc, mức hình phạttăng nặng lên tới 7 năm tù, đối với tội tổ chức đánh bạc mức hình phạt tăngnặng lên tới 10 năm tù Điều này cho thấy những kẻ coi thường pháp luật sẽ

bị trừng phạt nghiêm minh, cho thấy Đảng, Nhà Nước ta rất chú trọng, quantâm tới việc xử lý loại tội phạm này Và thông qua đó nó còn giáo dục ý thứctuân thủ pháp luật cho mọi người dân trong xã hội

1.3.2 Về các tình tiết định tội

BLHS 1999 quy định thêm nhiều tình tiết mới So với BLHS 1985 thìtội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo BLHS 1999 được quyđịnh thêm trong CTTP các dấu hiệu: đánh bạc bằng tiền hoặc bằng hiện vật

có giá trị lớn (đối với tội đánh bạc); tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc với quy

mô lớn (đối với tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc); đã bị xử phạt hành chính

về hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc; đã bị kết án về một trongcác tội này chưa được xoá án tích mà còn vi phạm Đây là những dấu hiệubắt buộc trong của tội đánh bạc và tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc đượcquy định tại khoản 1 Điều 248 và khoản 1 Điều 249 BLHS 1999 Người thựchiện hành vi đó chỉ phải chịu TNHS khi có một trong các dấu hiệu này Việcquy định các dấu hiệu định tội nhằm để xác định rõ ranh giới giữa tội phạm

và hành vi hành chính, khi hành vi có mức độ nguy hiểm cho xã hội cao vàkhi hành vi chỉ cần xử lý hành chính chưa đến phải truy cứu TNHS [20;16]

1.3.3 Về các tình tiết định khung tăng nặng

Điều 200 BLHS 1985 được tách thành hai điều riêng biệt ở BLHS

1999 là Điều 248 BLHS 1999 quy định về tội đánh bạc và Điều 249 quyđịnh về tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc Điểm khác đầu tiên và cũng làđiểm tiến bộ trong kỹ thuật lập pháp của các nhà làm luật nước ta đó chính làquy định về CTTP tăng nặng Bởi vì Điều 200 BLHS 1985 thì CTTP tăngnặng được quy định tại đoạn 2 khoản 2 của điều luật với một tình tiết tăngnặng cho tội đánh bạc nặng là: tái phạm nguy hiểm Còn Điều 248 BLHS

1999 lại quy định thêm hai tình tiết CTTP tăng nặng cho tội đánh bạc là: có

tính chất chuyên nghiệp và tiền hoặc hiện vật dùng vào việc đánh bạc có giátrị lớn hoặc đặc biệt lớn, và Điều 249 BLHS 1999 cũn quy định thêm hai tìnhtiết CTTP tăng nặng cho tội tổ chức đánh bạc là: có tính chất chuyên nghiệp

và thu lợi bất chính lớn, rất lớn hoặc đặc biệt lớn

Có thể thấy điểm vướng mắc của Điều 200 BLHS 1985 quy định vềCTTP tăng nặng tại đoạn 2 khoản 2 như trên đã dẫn đến nhiều cách hiểu và

áp dụng điều luật khác nhau về tội này Nguyên nhân một phần là do chưa cóvăn bản hướng dẫn giải thích của cơ quan có thẩm quyền về tội danh nàytrong BLHS 1985 Theo tác giả Phạm Mạnh Hùng (trong bài “về Điều 200

bộ luật hình sự” đăng trên tạp chí Tòa án tháng 01/1998), tác giả cho rằngngười phạm tội đánh bạc mà tái phạm nguy hiểm thì chỉ có thể áp dụng tìnhtiết tăng nặng TNHS được quy định tại điểm h khoản 1 Điều 39 BLHS 1985,

để xem xét tình tiết tăng nặng trong phạm vi khung hình phạt ở khoản 1 Điều

200 BLHS 1985 chứ không được áp dụng đoạn 2 khoản 2 Điều 200 BLHS

1985 Hay nói cách khác, đoạn 2 khoản 2 Điều 200 BLHS 1985 quy định vềtình tiết phạm tội trong trường hợp tái phạm nguy hiểm, chỉ có thể áp dụngcho người phạm tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc chứ không thể áp dụng chongười phạm tội đánh bạc, bởi vì những lý do sau:

Thứ nhất: Điều 200 BLHS 1985 chia làm 2 khoản, tình tiết tái phạmnguy hiểm nằm trong đoạn 2 khoản 2 Điều 200 BLHS 1985 cho nên chỉ có ýnghĩa áp dụng trong phạm vi khoản 2 Điều 200 BLHS 1985

Thứ hai: Điều 200 BLHS 1985 quy định về các tội khác nhau, khoản 1quy định về tội đánh bạc còn khoản 2 quy định về tội tổ chức đánh bạc hoặc

gá bạc Khoản 1 Điều 200 và đoạn 1 khoản 1 Điều 200 đều đề cập đến vấn

đề CTTP cơ bản của các tội, đối chiếu với mức độ tối thiểu và mức độ tối đakhung hình phạt đối với các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

có thể thấy hình phạt về cơ bản là giống nhau Qua đó có thể thấy lý do nhàlàm luật tách ra hai khoản khác nhau của Điều 200 BLHS 1985 chủ yếu làmuốn đưa thêm tình tiết phạm tội trong trường hợp tái phạm nguy hiểm làmtình tiết định khung tăng nặng riêng cho tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

Thứ ba: đoạn 2 khoản 2 Điều 200 thể hiện chính sách hình sự có sựphân hoá của nhà nước ta là do hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá

bạc đều là những hành vi nguy hiểm cho xã hội Tuy nhiên so với hành viđánh bạc thì hành vi tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc có tính chất nguy hiểmlớn hơn vì sự tồn tại hành vi này là điều kiện thúc đẩy tệ nạn đánh bạc diễn

ra trong đời sống xã hội Chính vì vậy mà các nhà làm luật quy định tội tổchức đánh bạc trong trường hợp tái phạm nguy hiểm sẽ phải xử phạt nghiêmkhắc hơn tội đánh bạc cũng trong trường hợp đó Sự tồn tại tại đoạn 2 khoản

2 Điều 200 BLHS 1985 tách bạch so với khoản 1 cũng nhằm mục đích này.[18;36]

Theo quan điểm của chúng tôi, chúng tôi đồng ý với tác giả PhạmMạnh Hùng ở chỗ về hình thức, Điều 200 BLHS 1985 quy định rõ tình tiếttái phạm nguy hiểm nằm trong đoạn 2 khoản 2 mà khoản 2 là CTTP của tội

tổ chức đánh bạc và gá bạc Về nội dung thì dựa vào tính nguy hiểm cho xãhội của tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc cao hơn, BLHS 1999 tách Điều 200của BLHS 1985 thành hai điều luật quy định về hai tội, đều có CTTP đặctrưng, có CTTP tăng nặng riêng Vì vậy BLHS 1999 khắc phục được nhữngvướng mắc của Điều 200 BLHS 1985

Ngoài ra trong CTTP tăng nặng của hai điều này còn quy định thêmcác tình tiết mới: có tính chất chuyên nghiệp; tiền hoặc hiện vật dùng vàoviệc đánh bạc có giá trị lớn hoặc đặc biệt lớn (tội đánh bạc); thu lợi bất chínhrất lớn hoặc đặc biệt lớn (ở tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc) và tình tiết táiphạm nguy hiểm cho cả hai điều này, là tình tiết định khung hình phạt, là cơ

sở cá thể hoá hình phạt chính xác hơn, thể hiện tính khả thi và tính chính xáctrong việc xử lý tội phạm, vì nó thể hiện đầy đủ các trường hợp phạm tội vớicác mức độ tương ứng

Mặt khác sau khi ban hành BLHS 1999 còn có các văn bản hướng dẫnthi hành như NQ 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của HĐTPTANDTChướng dẫn thi hành một số quy định trong BLHS 1999, công văn 3171 củaVKSNDTC, NQ 01/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006 của HĐTPTANDTChướng dẫn áp dụng một số quy định của BLHS 1999 (NQ01/2006) tạo sựnhận thức và áp dụng xử lý các tội được thống nhất

Tóm lại, từ diễn biễn phức tạp cũng như tính chất, mức độ, hậu quả táchại của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc gây ra với chiều hướng gia tăng cả

về số lượng và mức độ quan trọng, Điều 200 BLHS 1985 quy định về tộiphạm và hình phạt có những điểm hạn chế sau:

- Hình phạt đối với tội phạm còn nhẹ

- Một điều luật nhưng có hai CTTP cơ bản mà không có CTTP địnhkhung tăng nặng là không hợp lý

- Chưa phản ánh bao quát hết đặc điểm của tội đánh bạc, tội tổ chứcđánh bạc hoặc gá bạc hiện nay, mà trước đây khi xây dựng BLHS 1985 chưaxuất hiện hoặc đã có nhưng chưa rõ ràng

- BLHS 1985 ra đời nhưng không có văn bản hướng dẫn thi hành.Nhận thức được những hạn chế đó các nhà làm luật đã ban hànhBLHS 1999 thay thế BLHS 1985 để khắc phục những hạn chế của BLHS

1985 Điều đó chứng tỏ so với BLHS cũ BLHS mới là bộ luật hoàn chỉnhhơn, vừa kế thừa vừa phát huy những quy định hợp lý, đồng thời hoàn thiệnsửa chữa những thiếu sót của BLHS cũ, thể hiện sự tiến bộ trong kỹ thuật lậppháp của nhà nước

1.3.4 Phương diện tách thành hai tội độc lập

Điều 200 BLHS 1985 tách thành Điều 248 BLHS 1999 quy định về tộiđánh bạc và Điều 249 BLHS 1999 quy định về tội tổ chức đánh bạc hoặc gábạc Việc tách riêng các tội nói trên nhằm xác định cụ thể hơn tính nguyhiểm của các tội phạm đối với nhau, từ đó đảm bảo nguyên tắc cá thể hoáhình phạt Đánh bạc là tệ nạn xã hội phức tạp gây mất trật tự trị an xã hội,ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình, công tác của cá nhân và hoạt động bìnhthường của xã hội Việc phát hiện xử lý cũng như đấu tranh loại trừ tệ nạnnày ra khỏi đời sống xã hội là hết sức khó khăn và phức tạp Tội tổ chứcđánh bạc là hành vi nguy hiểm, tiếp tay cho việc đánh bạc Trong thực tiễnhành vi đánh bạc phát triển và tồn tại cũng xuất phát từ sự hỗ trợ của tội tổchức đánh bạc, tuy nhiên đây là hai hành vi khác nhau và nó cũng là hai tộiđộc lập với nhau, có CTTP riêng, tính chất nguy hiểm riêng nên nó phải cóCTTP tăng nặng khác nhau

Để cá thể hoá TNHS cụ thể hơn đối với từng loại người tham gia vàoviệc đánh bạc trong BLHS 1999 nhà làm luật đã xây dựng CTTP của tội tổ

chức đánh bạc và tội gá bạc ra khỏi CTTP của tội đánh bạc với khung hìnhphạt nặng hơn (trong trường hợp tái phạm nguy hiểm) Do vậy hành vi tổchức đánh bạc và hành vi gá bạc chỉ có thể bị xử lý về tội tổ chức đánh bạc,tội gá bạc chứ không bị xử lý thêm về tội đánh bạc với vai trò đồng phạm,người giúp sức, dù người tổ chức đánh bạc, gá bạc có trực tiếp tham gia đánhbạc hay không Vì thế nếu một người vừa có hành vi tổ chức đánh bạc (cóthể cả hành vi gá bạc) vừa có hành vi đánh bạc thì chỉ bị xử lý về một tội: tội

tổ chức đánh bạc Tương tự với tội gá bạc Việc người tổ chức đánh bạc hoặc

gá bạc còn trực tiếp tham gia vào việc đánh bạc thì chỉ có thể xem như tìnhtiết thuộc diễn biến của vụ án để cân nhắc khi quyết định hình phạt đối vớingười phạm tội [18;36]

Có thể thấy rằng tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc là 3hành vi khác nhau đó là: hành vi đánh bạc, hành vi tổ chức đánh bạc và hành

vi gá bạc Khi một người thoả mãn đặc điểm của các hành vi trong các tộiphạm thì người đó sẽ bị xử lý về các tội tương ứng, tức là một người thoảmãn đặc điểm về CTTP của tội đánh bạc thì bị xử lý về tội đánh bạc, nếuthoả mãn đặc điểm về CTTP của tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc thì bị xử

lý về tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc Nếu chỉ xử lý về một tội là bỏ lọt tộiphạm Ba hành vi là 3 tội riêng biệt thoả mãn CTTP thì sẽ bị xử lý về tộiphạm đó, thoả mãn CTTP của 2 tội thì bị xử lý 2 tội hoặc thoả mãn CTTPcủa 3 tội thì bị xử lý về cả 3 tội Điều đó là lẽ đương nhiên, cũng như mộtngười vừa có hành vi trộm cắp tài sản vừa có hành vi giết người thì bị xử lý

về 2 tội: tội trộm cắp tài sản và tội giết người (Điều 93 BLHS 1999) Bởi vìCTTP của các tội này đều là lỗi cố ý

BLHS 1999 ra đời đã thể hiện rõ quan điểm, đó là có nhiều hành vi thì

bị xử lý về nhiều tội Điều này chứng tỏ bằng việc tách Điều 200 của BLHS

1985 thành hai điều riêng biệt có CTTP riêng cho mỗi tội, đồng thời quyđịnh CTTP tăng nặng cho từng điều luật Và đây cũng là điểm ưu việt hơnhẳn, thể hiện sự tiến bộ về kỹ thuật lập pháp hình sự của nhà nước ta

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỘI ĐÁNH BẠC, TỘI TỔ CHỨC ĐÁNH BẠC QUA THỰC TIỄN XÉT XỬ VỤ ÁN CÁ ĐỘ BÓNG ĐÁ TẠI

SEAGAMES 23 2.1 Tình hình tội phạm tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc

2.1.1 Tình hình tội phạm tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc trong thời gian qua

Trong những năm trở lại đây cùng với sự phát triển mạnh về kinh tế,đời sống của nhân dân ngày càng được nâng cao, tầng lớp người giàu cóngày càng xuất hiện nhiều dẫn đến các nhu cầu của con người ngày càngtăng lên Từ lâu nay nhân dân chúng ta thường quen với việc đánh bạc vìmục đích giải trí nhưng vẫn chưa hiểu biết hết tác hại nguy hiểm của loạihình này Chính vì vậy mà trong những năm gần đây tệ nạn về cờ bạc pháttriển ngày một mạnh mẽ hơn với nhiều vụ án lớn như Năm Cam, PMU18, vụ

cá độ bóng đá tại Seagames 23 năm 2005 Mỗi năm có tới hàng nghìn tụđiểm cờ bạc bị cơ quan chức năng phát hiện và xử lý, bắt hàng ngàn đốitượng, tịch thu hàng trăm tỷ đồng xung quỹ nhà nước, cùng với rất nhiều tàisản có giá trị khác

Tình hình về tội phạm đánh bạc và tổ chức đánh bạc phát triển ngàycàng phức tạp, thu hút nhiều tầng lớp trong xã hội tham gia từ nông dân chođến trí thức và nguy hiểm hơn là ngày càng nhiều cán bộ, đảng viên trongcác cơ quan nhà nước tham gia vào việc đánh bạc Các cơ quan chức năngtrong thời gian qua đã mạnh tay trong việc truy quét các tụ điểm đánh bạc,

xử lý nghiêm minh các đối tượng liên quan đến tội phạm này Thế nhưngloại tội phạm này không giảm xuống mà còn ngày càng tăng lên, tụ điểm này

bị dẹp thì lại có các tụ điểm mới khác mọc lên Ngày càng nhiều hình thứcđánh bạc mới được các con bạc tổ chức và địa bàn đánh bạc thì ngày càngđược mở rộng, được bố trí canh gác hết sức nghiêm ngặt và bí mật Địa điểmđánh bạc rất đa dạng, từ các sòng bạc đến các nhà nghỉ, khách sạn cũng đượcthuê làm địa điểm đánh bạc Có nhiều kẻ tổ chức đánh bạc bằng cách dùngthuyền đi trên sông, dùng nhà dân làm các địa điểm ghi đề, cá độ bóng đá

Có nhiều người đánh giá ở Việt Nam cứ bước chân ra đường là gặpcảnh đánh bạc với các hình thức như chơi đỏ đen, chẵn lẻ, tổ tôm, xóc đĩa,chơi bài, ghi số đề, cá độ bóng đá Các hình thức đánh bạc công khaithường có nhiều người tham gia với những giá trị nhỏ, còn các con bạc lớnthường tham gia vào những cạnh bạc bí mật, địa điểm kín đáo và có tổ chức.Các hình thức đánh bạc với giá trị tiền mặt và tài sản có giá trị lớn thường làcác hình thức như: đánh phỏm, cá độ bóng đá, đánh lô đề

Những tháng đầu năm 2009, các tội phạm về đánh bạc và tổ chức đánhbạc vẫn diễn biến hết sức phức tạp khi mà các vụ đánh bạc bị các cơ quanchức năng phát hiện ngày càng nhiều và có nhiều vụ án người tham gia làcác cán bộ cơ quan nhà nước như ở Nghệ An, TP Hồ Chí Minh

Trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh trong năm 2008 các cơ quan chức năng đãkhám phá ra 7 vụ đánh bạc trong đó có 3 vụ bị đưa ra xử lý về hình sự còn 4

vụ khác vì chưa đủ các yếu tố CTTP nên chỉ bị xử phạt hành chính Trênthực tế thì ở ngay tại địa bàn thành phố Hà Tĩnh cũng như trên địa bàn cáchuyện lân cận, hiện tượng đánh bạc vẫn diễn ra thường xuyên mặc dù vớiquy mô nhỏ Và ngay tại các địa điểm chơi xổ số kiến thiết, hình thức ghi lô

đề cũng được nhà cái thực hiện một cách công khai

2.1.2 Tình hình tội phạm tội đánh bạc, tội tổ chức đánh qua hoạt động cá độ bóng đá

2.1.2.1 Khái niệm cá độ bóng đá

Hiện nay chưa có một văn bản pháp lý nào quy định cụ thể khái niệm

cá độ bóng đá Chúng ta mới chỉ có khái niệm: “Cá độ là đánh cuộc với nhau

về tỷ số thắng, thua của trận đấu để lấy tiền của nhau” [30; 90]

Qua đây chúng ta có thể hiểu được khái niệm cá độ bóng đá như sau:

Cá độ bóng đá là hình thức đánh cuộc với nhau về tỷ số thắng, thuacủa trận đấu bóng đá để lấy tiền của nhau Như vậy cá độ bóng đá là mộthình thức đánh bạc bằng cách những người chơi dùng tiền hoặc hiện vật cógiá trị đánh cuộc với nhau Cá độ bóng đá là hình thức các bên tham giadùng tiền để đặt cho tỷ số mà mình đã chọn trước đó theo một tỷ lệ thắng độ

đã có sẵn từ trước Việc cá độ theo đúng nguyên nghĩa của nó thì những

người tham gia chỉ dựa vào may rủi và một ít kinh nghiêm đúc rút qua cáctrận đấu để mong thắng độ chứ không phải theo xu hướng mua độ như hiệnnay.

Bên cạnh đó trong vụ án này còn xuất hiện một khái niệm và cũngchính là hành vi phạm tội tổ chức đánh bạc của các cầu thủ đó là hành vi

“bán độ” Vậy theo “Đại từ điển tiếng Việt” thì: “Bán độ là chịu thua đốiphương để được trả tiền theo thủa thuận trước (hình thức mua bán gian lậntrong thi đấu).[13;95]

2.1.2.2 Hoạt động cá độ bóng đá qua các giải thi đấu

Chuyện cá độ bóng đá ở Việt Nam chúng ta bắt đầu nổi lên từ TigerCup năm 1996 tổ chức tại Singapore trong trận đấu hòa với tỷ số 1-1 giữađội tuyển Việt Nam và đội tuyển Lào Trong phòng thay đồ, sau trận đấu đóhuấn luyện viên trưởng của đội tuyển Việt Nam lúc bấy giờ là ông Weigangchỉ thẳng vào mặt bốn cầu thủ chủ chốt nói rằng “các anh nhận bao nhiêutiền để bán rẻ tổ quốc”, rồi ông đề nghị với trưởng đoàn bóng đá Việt Nam

“hãy mua vé và đưa những kẻ bán độ này về nước vì họ không xứng đángđứng trong hàng ngũ đội tuyển quốc gia” Trước đó thì những học trò củaông Weigang đã gọi điện sang báo với ông về việc một số cầu thủ đã bán độtrong trận đấu với Lào Đáng ra đây là một vụ án lớn nhưng sau đó trưởngđoàn Tô Hiền đã làm công tác tư tưởng với bốn cầu thủ trên và đề nghị ôngWeigang cho họ lấy công chuộc tội Trong giải này đội tuyển Việt Nam đãgiành được tấm huy chương Đồng

Sau đó vụ án chìm xuống nhưng khi cơ quan điều tra mở rộng hồ sơcủa Mạnh “bệu” và Toàn “còi” đã phát hiện thêm một nhân vật nữa là Thắng

“Tài dâu” Thắng từng nhận làm anh đỡ đầu ít nhất cho hai trong bốn cầu thủnói trên đã bị ông Weigang chỉ mặt

Hai năm sau tại Tiger Cup 1998, trận chung kết thua Singapore 0-1cũng từng nằm trong nghi án bán độ liên quan đến Thắng “Tài dậu” qua sựđột ngột dở đều của hàng loạt cầu thủ Thể Công Một trận đấu mà sau đó cáccầu thủ đã to tiếng cãi vả nhau, chỉ trích người này người kia

Đến Segames 21 tại Malaysia, đội tuyển Việt Nam bị loại một cáchbất thường ngay từ vòng ngoài, cũng nằm trong hồ sơ nghi án bán độ của cơquan công an, nhất là trong trận đấu với chủ nhà Malaysia, đội tuyển ViệtNam thua với tỷ số 0-2 Trước trận đấu, tay chân của Thắng “Tài dâu” là ĐỗĐức Toàn đã bắn tin về Việt Nam rằng đội tuyển của chúng ta sẽ thua 1-2trái.

Tiếp đến là trận đấu với câu lạc bộ Perak (Malaysia) ngay trên sân MỹĐình với kết quả hòa 2-2 ở hai hiệp chính và sau đó đội tuyển Việt Nam bịthua trên chấm 11m, trước đó đội bóng này đã từng bị thua với tỷ số 2-4trước Sông Lam Nghệ An Trận đấu có nghi án liên quan đến cầu thủ NhưThành, Văn Quyến, Quốc Vượng, Văn Trương và kết quả là cầu thủ NhưThành bị án treo giò 5 năm của Liên đoàn bóng đá Việt Nam

Tiếp đó là vụ việc đã được cơ quan chức năng khởi tố đưa ra xét xử là

vụ án cá độ bóng đá tại Seagames 23 Còn bóng đá trong nước cũng từng cónhiều vụ bán độ nổi tiếng mà trong đó nổi tiếng nhất là vụ dùng tiền muachức vô địch mùa giải 2000 - 2001 của đội tuyển Sông Lam Nghệ An Tiếp

đó là vụ việc trọng tài Lương Trung Việt đứng ra móc nối với Nguyễn TiếnHuy (giám đốc điều hành Ngân hàng Đông Á) mua chức vô địch mùa bóng

2003 - 2004 cho câu lạc bộ Ngân hàng Đông Á Tiếp đến là chính vị vua áođen này lại đứng ra đạo diễn việc “mua” chức vô địch giải bóng đá hạng nhấtquốc gia mùa bóng 2004 - 2005 cho câu lạc bộ Đông Á thép Pomina LươngTrung Việt cũng từng đứng ra nhận 10 triệu đồng của Lê Việt Cường để tácđộng trọng tài Vũ Trọng Chiến “bắt” giúp đội Cần Thơ trụ hạng [33; 10]

Sau này khi bị cơ quan chức năng xử lý hiện tượng bán độ của các cầuthủ, trọng tài và lãnh đạo của các câu lạc bộ thì tình trạng bán độ đã giảmxuống nhưng vẫn âm thầm tồn tại với những hình thức tinh vi hơn

Thời gian gần đây lại có nhiều đường dây cá độ bóng đá lớn bị cơquan chức năng phát hiện mà điển hình là đường dây cá độ quốc tế do BùiQuang Hưng từng là chiến sĩ công an Hà Nội làm ông trùm “nhận độ ở ViệtNam” thực hiện nhiều phi vụ lớn, mỗi phi vụ lên tới 1,8 triệu USD Cũngtrong năm 2005, đường dây cá độ bóng đá do Ngô Tiến Dũng cầm đầu chỉ

trong hai tháng nhận độ hơn 10 triệu USD hay riêng Bùi Tiến Dũng (tổnggiám đốc PMU 18) dùng số tiền lên tới 2,4 triệu USD để cá độ bóng đá.

2.1.2.3 Các hình thức cá độ bóng đá

Hiện nay cá độ bóng đá đang là một trò chơi rất được yêu thích khôngchỉ đối với giới trẻ hâm mộ môn túc cấu hấp dẫn nhất hành tinh mà nó lôikéo hầu như toàn bộ các tầng lớp trong xã hội tham gia Ngày nay với sựphát triển của xã hội cũng như sự phát triễn của các phương tiện thông tin đạichúng, việc nắm bắt các thông tin của các sự kiện trên toàn cầu trở nên rấtđơn giản mà nhất là thông tin về các giải bóng đá nóng bỏng trên hành tinhnày Việc cá độ bóng đá đã xuất hiện ở Việt Nam trong khoảng thời gian từđầu những năm 90 trở lại đây và ngày càng phát triển tinh vi hơn Đã xuấthiện rất nhiều ông trùm cá độ bóng đá từ bắc vào nam thâu tóm các hoạtđộng cá độ mà còn nguy hiểm hơn là chúng từng bước mua chuộc các cầuthủ chủ chốt của các câu lạc bộ tham gia vào đường dây cá độ của chúng.Qua việc mua chuộc các cầu thủ trong nước chúng đã vươn bàn tay vô hìnhcủa mình vào nền bóng đá nước nhà không chỉ trong những giải đấu lớn màngay cả trong những giải đấu được xem như là bước đi đầu tiên của các cầuthủ trong các giải bóng đá trẻ

Hiện nay có hai hình thức cá độ bóng đá chủ yếu đó là:

- Bắt tỷ số: Đây là hình thức cá độ bóng đá mà các bên tham gia cá độvới nhau theo một luật chơi rất đơn giản do nhà cái đưa ra từ trước các bên

sẽ dựa vào đó để mà đặt tiền cho những tỷ số mà họ cho là có thể sẽ là kếtquả cuối cùng của trận đấu Tỷ lệ ăn độ là do nhà cái đưa ra từ một ngàytrước khi trận đấu diễn ra Các trận đấu bóng đá trong nước thì không có mộtkênh thông tin nào đưa ra tỷ lệ thắng thua cũng như bảng tỷ lệ mà chủ yếu làcác bên chơi độ tự dàn xếp và đưa ra tỷ lệ với nhau Hình thức độ với bóng

đá trong nước thì chỉ có những người trong “nghành” mới tham gia với nhau

và chỉ có họ mới biết được cụ thể tỷ lệ đó là như thế nào Còn đối với cáctrận bóng đá thế giới thì đã có sẵn bảng tỷ lệ do báo bóng đá đưa ra chonhững người tham gia xem và đặt cược với những tỷ lệ ăn thua tuỳ thuộc vàokết quả của trận đấu Bắt tỷ số trận đấu thường chơi với một số tiền đặt cượcnhỏ mà hầu như những người chơi chỉ nói là bắt để mà xem cho nó có hứng

thú thôi, thực chất thì có rất nhiều người cũng bắt đầu chỉ là cách chơi chovui nhưng sau dần máu cá độ trào dâng dẫn đến không làm chủ được bảnthân Sau nhiều lần thất bại cay cú muốn lấy lại những gì đã mất nên họ lạilao vào cuộc chơi với số tiền ngày càng lớn.

- Bắt độ đội bóng sẽ giành chiến thắng mà những người chơi hay dùngthuật ngữ “đi trận” Đây là hình thức mà các bên đặt tiền cho đội bóng mà họcho là sẽ giành chiến thắng trong trận đấu, thường thì nhà cái sẽ đưa ra các tỷ

lệ cho từng trận đấu để người chơi đánh, tỷ lệ thắng độ thường là rất thấp với

tỷ lệ phổ biến từ 75% đến 100% số tiền đặt cược, tức nếu tỷ lệ là 80 thì nếungười đó đặt 100.000 đồng cho trận đấu và giành thắng lợi thì họ sẽ nhận lại

số tiền 100.000 mà họ đã đặt và nhận thêm 80.000 đồng tiền thắng độ trongtrận đấu đó Với một bảng tỷ lệ do nhà cái đưa ra, nếu mà trận đấu giữa haiđội mà có chênh lệch về đảng cấp hoặc là đội chủ nhà mà được đánh giá caohơn thì nhà cái sẽ đưa ra tỷ lệ chấp từ 0 : 1/4, 0 : 1/2, 0 : 2/3, hay 0 : 1 1/2thậm chí còn có những tỷ lệ chấp cao hơn lên tới 0 : 2 chảng hạn tỷ lệ chấp

là 0 : 1/4 thì đội được chấp là đội cửa dưới, nếu bắt đội cửa dưới mà kết quảtrận đấu đội cửa dưới thắng thì người độ sẽ thắng và nhận tiền thắng độ, nếuhòa thì người đi cửa dưới sẽ được nhận một khoản tiền thắng độ bằng 1/4 sốtiền mà họ sẽ nhận được nếu như họ thắng độ Còn nếu mà đội cửa trênthắng với cách biệt một bàn thì người đi cửa dưới thua nhưng vẫn được nhậnlại 1/4 số tiền mà họ đã đặt cược, nếu mà đội chấp thắng với cách biệt từ haibàn trở lên thì người chơi thua Cách chơi này thường xác suất là rất cao vìngười chơi chỉ có thể rơi vào ba trường hợp là hoà, thắng hoặc là thua nênkhoảng cách giữa chiến thắng và thấp bại là rất mong manh Một người chơi

sẽ có 33,3% cơ hội thắng lợi, 33,3% là lấy lại vốn còn 33,3% là thua nênngười chơi luôn nghĩ là mình nắm trong tay phần thắng lớn chí ít cũng lấy lạiđựơc vốn

2.2 Thực trạng hoạt động xét xử tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc qua vụ án cá độ bóng đá tại Seagames 23

2.2.1 Vụ án cá độ bóng đá tại Seagames 23

Lý Quốc Kỳ một tên trùm trong làng cá độ bóng đá đã tìm cách làmquen với một số cầu thủ trong đó đã quen thân với cựu cầu thủ quốc gia