Phân tích chi tiết hình tượng người lái đò Sông Đà Nguyễn Tuân ( có nâng cao, mở rộng)

HÌNH TƯỢNG NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ I Khái quát về nhân vật ông lái đò a Lai lịch Quê ông ở ngay chỗ ngã tư sông sát tỉnh Tên gọi Người lái đò Lai Châu Tuy là bạn vong niên với nhà văn nhưng ông đò không.

HÌNH TƯỢNG NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

I Khái quát về nhân vật ông lái đò

a Lai lịch:

- Quê ông ở ngay chỗ ngã tư sông sát tỉnh.

- Tên gọi: Người lái đò Lai Châu

 Tuy là bạn vong niên với nhà văn nhưng ông đò không được gọi bằng một cái tên riêng Đây là một dụng ý nghệ thuật của Nguyễn Tuân Ông muốn nâng hình tượng người lái đò sông Đà trở thành đại diện cho biết bao người lao động vô danh đang ngày đêm thầm lặng, cần mẫn trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước

- Công việc: Làm nghề chở đò dọc sông Đà đã 10 năm liền Với khoảng thời

gian chinh chiến này, đủ để đôi tay của ông vững vàng và trở thành một tay

lái lão luyện Trên dòng sông Đà, ông xuôi ngược hơn trăm lần rồi Chính tay ông giữ lái đò độ sáu chục lần

 Thấy được sự từng trải, gắn bó với nghề ở ông lão lái đò Phải là người say

mê công việc và yêu mến thiên nhiên Tây Bắc đến mức nào mới có thể gắn

bó với dòng sông suốt cả một đời người như thế

b Ngoại hình

Tuổi đã 70 nhưng còn rất khỏe khoắn, tráng kiện: “cái đầu bạc… quắc thước”, “ thân hình cao to và gọn quánh như chất sừng, chất mun”, “tay ông lêu nghêu như cái sào, chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh gò lại như kẹp lấy cái cuống lái tưởng tượng, giọng ông nói ào ào như tiếng nước trước mặt ghềnh sông Nếu cụ Mết ( Rừng xà nu - Nguyễn Trung Thành ) có giọng nói ồ ồ trong lồng ngực mang

âm hưởng của núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ thì ông lái đò của Nguyễn Tuân lại mang đặc trưng “ăn sóng nói gió” của người lao động vùng sông nước Trên bả vai

ông, dấu vết nghề nghiệp vẫn còn hằn lên với một “củ nâu” Đó là dấu vết của con

sào mỗi lần ông đẩy thuyền xuôi ngược qua bao ghềnh thác Nguyễn Tuân gọi đó là

“huân chương lao động siêu hạng” mà cuộc đời dành tặng cho người anh hùng lao động

vô danh, thầm lặng ở miền sông nước Đà giang này

Có thể thấy, hình tượng người lái đò qua ngòi bút của Nguyễn Tuân hiện lên là một người lao động có ngoại hình khỏe khoắn, dẻo dai, mang đậm dấu ấn của sông nước, của nghề nghiệp Ông đò như được sinh ra từ sóng, từ thác dữ Sông Đà

c Am hiểu tường tận về dòng sông

Ông là một con người hiểu biết, từng trải, thành thạo về con sông đến độ lấy mắt

mà nhớ tỉ mỉ như đóng đanh vào lòng tất cả những luồng nước của tất cả những con thác hiểm trở Đối với người lái đò, Sông Đà như một thiên anh hùng ca mà ông thuộc tất cả những cái chấm than, chấm câu và những đoạn xuống dòng Chính vì vậy mà Nguyễn Tuân gọi ông là thổ công trên sông nước

II Vẻ đẹp/ hình tượng người lái đò Sông Đà:

1 Vẻ đẹp trí dũng: Anh hùng trên chiến trường sông nước

Người anh hùng trí dũng: PC anh dũng, kiên cường và mưu trí của người lái đò khi đối mặt với thác nước sông Đà

Trong TP “Người lái đò Sông Đà”, để làm nổi bật hình tượng và vẻ đẹp của người lái đò, nhà văn đã sáng tạo một đoạn văn đầy không khí trận mạc Cuộc vượt thác chính là trận chiến của con đò mà người lái đò là vị tướng chỉ huy Nhà văn gọi

đây là cuộc chiến đấu gian lao của người lái đò trên chiến trường Sông Đà, trên một quãng thủy chiến ở mặt trận Sông Đà Bằng cái nhìn sắc sảo của một nhà quân

sự, Nguyễn Tuân đã chỉ rõ sự chênh lệch lớn về cả thế và lực giữa ông lái đò và thác dữ Một bên là thiên nhiên lớn lao, dữ dội và hiểm độc với đội quân đông đảo,

hùng hậu, hiếu chiến:“những boong ke chìm”, “pháo đài nổi”, “đá tướng”, “đá quân”, “luồng ống”, “luồng chết” … đã giăng sẵn trận địa với những vòng mai

phục và một bên là con người nhỏ bé trên con thuyền độc mộc chỉ có mái chèo là

vũ khí Nhưng kì lạ thay, đối mặt với thác dữ, người lái đò ấy vẫn chẳng hề nao núng: “Ông đò hai tay giữ mái chèo khỏi bị hất lên khỏi sóng trận địa phóng thẳng vào mình” Đó cũng là bản lĩnh cứng cỏi hiên ngang, là cái gan góc bình tĩnh

của một người lao động Tây Bắc Vẻ trí dũng của người lái đò Lai Châu lần lượt diễn ra theo ba hiệp đấu của cuộc thủy chiến

Ở trùng vi thạch trận thứ nhất:

 Hình ảnh sông Đà

+ Chia thành năm cửa trận, trong đó có bốn cửa tử một cửa sinh, cửa sinh được nguỵ trang nằm lập lờ phía tả ngạn sông.

+ Nhà văn đặc tả chân dung và tư thế của những hòn đá: những hòn đá bệ vệ oai phong lẫm liệt; Một hòn ấy trông nghiêng thì y như là đang hất hàm hỏi cái thuyền phải xưng tên tuổi trước khi giao chiến; Một hòn khác lùi lại một chút

và thách thức cái thuyền có giỏi thì tiến gần vào Bằng các từ ngữ giàu giá trị biểu cảm: bệ vệ, oai phong lẫm liệt, hất hàm hỏi, thách thức, + NT nhân hóa,

nhà văn đã làm cho những hòn đá Sông Đà hiện lên như một đội quân hiếu chiến, ngỗ ngược, xấc xược Chúng đã bày binh bố trận tỉ mỉ để dụ con người vào vòng vây của nó Người đọc cảm nhận được không khí trận chiến gay cấn, hồi hộp, kịch tính

+ Khi con thuyền lọt vào giữa trận tuyến, “mặt nước hò la vang dậy”, ùa vào định

“bẻ gãy cán chèo võ khí” trên tay người lái đò Nhà văn đã sử dụng nghệ thuật so

sánh, nhân hóa và những liên tưởng độc đáo + vận dụng tri thức về quân sự, đấu vật, võ thuật để miêu tả hình ảnh sóng nước Sóng nước như một đám quân liều

mạng xông vào “đá trái”, “thúc gối vào bụng, vào hông thuyền” rồi có lúc

“chúng đội cả thuyền lên” Nước như một đô vật “túm thắt lưng ông đò đòi lật ngửa mình ra giữa trận nước vang trời thanh la não bạt” rồi đánh miếng “đòn hiểm’ vào chỗ “hạ bộ”người lái đò Một chiếc thuyền đơn độc không biết lùi đi

đâu để tránh một cuộc giáp lá cà có đá dàn trận đại sẵn Có thể nói, sóng nước chính là biểu tượng cho sức mạnh và sự hung bạo, dữ dội của Sông Đà, làm cho con sông trở thành kẻ thù số một của con người

 Tinh thần chiến đấu của người lái đò:

- Đối diện với một thạch trận đầy nguy hiểm như vậy, ông lái đò vẫn không

hề nao núng mà bình tĩnh, đầy mưu trí như một vị chỉ huy, lái con thuyền

vượt qua ghềnh thác ông đò hai tay giữ mái chèo khỏi bị hất lên khỏi sóng trận địa phóng thẳng vào mình Ngay cả khi bị thương, dính miếng đòn hiểm, người lái đò vẫn “cố nén vết thương, hai chân vẫn kẹp chặt lấy cuống lái Đòn đau khiến ông đò mặt méo bệch đi Ở đây, nhà văn không dùng từ

“méo xệch” mà dùng từ “méo bệch” để đặc tả cái đau đớn do sự tàn bạo của

dòng nước đến mức làm bợt bạt cả sắc mặt người Phép điệp từ đánh hồi lủng, đánh đòn tỉa, đánh đòn âm vào chỗ hiểm càng gợi lên cơn đau dồn

dập, hành hạ người lái đò Đồng thời sự đau đớn của ông lái đò còn được

nhà văn miêu tả gián tiếp thông qua hình ảnh “mặt sông trong tích tắc lòa sáng lên như một cửa bể đom đóm rừng ùa xuống mà châm lửa vào đầu ngọn sóng” Bị trúng đòn, mắt người lái đò như thấy một cửa bể đom đóm,

thị giác bị quay cuồng choáng voáng Rồi cảm giác bỏng rát như bị châm lửa bởi sóng thác dữ dội đập vào da thịt đau rát Tuy nhiên ông đò vẫn giữ được phong thái điềm tĩnh, mưu trí, dũng cảm như một vị thuyền trưởng tài hoa

Trên cái thuyền sáu bơi chèo vẫn nghe rõ “tiếng chỉ huy ngắn gọn tỉnh táo”

của ông Ông lái đò thật sự là một con người lão luyện, luôn bình tĩnh, dũng cảm, biết nén mọi đau đớn để chiến thắng đối thủ hiểm ác của mình Ông đã

điều khiển con thuyền vượt qua trùng vi thạch trận thứ nhất Vậy là phá xong trùng vi thạch trận thứ nhất Hai chữ phá xong buông ra thật nhẹ

nhàng, điềm tĩnh trước sự cuồng nộ của sông Đà và người đọc cũng thấy được sự tự chủ, bình tĩnh của ông lái đò

 Qua trùng vi thạch trận thứ nhất, Nguyễn Tuân đã bộc lộ sự khâm phục, trân trọng, ngưỡng mộ của nhà văn dành cho người lái đò sông Đà Dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân, ông lái đò hiện ra phi thường, tài hoa Đây cũng chính là sự chuyển mình trong PCNT của nhà văn bởi trước CM, ông chỉ tìm thấy cái tài hoa, phi thường ở tầng lớp nhà Nho đặc tuyển thì sau CM, với

“NLĐSĐ", Nguyễn Tuân đã tìm thấy vẻ đẹp tài hoa phi thường ở ngay những con người lao động nhỏ bé, đời thường

2 Vẻ đẹp tài hoa: ông đò - một nghệ sĩ trong nghệ thuật vượt thác ghềnh

Tư chất tài hoa, tài tử của ông đò được nhà văn tô đậm qua cuộc “giao tranh” với dòng sông nơi bãi đá ngầm Quan sát trận thủy chiến này, mới thấy Nguyễn Tuân chú tâm miêu tả cái hung bạo, dữ dội của Đà giang còn là để tạo nên một “địch thủ” tương xứng với “tầm vóc” con người có tài, có trí và có tay lái ra

Trùng vi thạch trận thứ hai:

Người nghệ sĩ tài hoa trong nghệ thuật leo thác vượt ghềnh: cách nói ẩn dụ ca ngợi

sự khéo léo, điêu luyện của ông lái đò khi vượt thác

 Hình ảnh sông Đà

- Cách bày binh bố trận hoàn toàn khác so với vòng thứ nhất: tăng thêm nhiều

cửa tử để đánh lừa con thuyền vào, và cửa sinh lại bố trí lệch qua phía bờ hữu ngạn => Nguy hiểm

- Âm thanh của thác nước như tiếng gầm của loài hổ dữ: Dòng thác hùm beo

đang hồng hộc tế mạnh trên sông đá => Bằng nghệ thuật liên tưởng độc đáo, sông Đà hiện lên như một loài thủy quái Hai tiếng hồng hộc diễn tả sức

nước ghê gớm và sự cuồng nộ của thác nước sông Đà

 Đến vòng hai, dù không chủ động tấn công như vòng đầu nhưng sông Đà vẫn hiện nguyên hình là một kẻ thù nguy hiểm với tinh thần chiến đấu ngày càng quyết liệt

 Tinh thần chiến đấu của người lái đò:

- Quy luật trên Sông Đà là thứ quy luật khắc nghiệt Một chút thiếu bình tĩnh,

thiếu chính xác hay lỡ tay đều phải trả giá bằng mạng sống Vì thế khi vào

trận mạc, ông đò “không một phút nghỉ tay nghỉ mắt, phải phá luôn vòng vây thứ hai và đổi luôn chiến thuật

- Ông chuyển từ thế trận phòng ngự sang thế chủ động tấn công Với kinh

nghiệm 10 năm vượt thác sông Đà, người lái đò đã “nắm chắc binh pháp của thần sông, thần đá”, thuộc quy luật phục kích của lũ đá nơi ải nước hiểm trở này Đó là sự hiểu biết của con người làm chủ thiên nhiên, làm chủ

hoàn cảnh Ông hiểu về con sông cặn kẽ như hiểu chính bản thân mình vậy Đến đây, ta băn khoăn tự hỏi, có phải chính vẻ đẹp của ông đò trong thiên tùy bút này đã gợi cảm hứng để nhà thơ Vũ Quần Phương viết lên những dòng thơ mộc mạc:

"Tôi thuộc ngầm thuộc đá Tôi thuộc lũ, thuộc dòng

[ ]

Sống cuộc đời sông nước Tôi lấy nước làm nhà Nước là bầu là bạn Tôi nhìn nước trên sông Gắng hiểu dòng dưới đáy"

(Với sông Đà - Vũ Quần Phương)

- Ông đò đã điều khiển con thuyền bằng đôi tay tài hoa và trí tuệ sáng suốt

Qua sự liên tưởng độc đáo của Nguyễn Tuân, ông lái đò như không phải chèo thuyền vượt thác mà là “cưỡi lên thác sông Đà” Tác giả cũng ví thác sông Đà như

một con hổ hung bạo đã vào cuộc chiến sinh tử với người lái đò nên ông lái đò đã

cưỡi lên thác thì phải cưỡi đến cùng như là cưỡi hổ, nhằm đúng con sóng mà lướt

thì cũng như nắm được cái bờm của con hổ để có chỗ bám, chỗ ghì tay Rồi ông đò

ghì cương lái của con thuyền để bám chắc lấy luồng nước đúng mà phóng nhanh vào cửa sinh Cái tư thế oai phong, hùng dũng, táo bạo, nhanh nhẹn gợi hình ảnh

Võ Tòng đánh hổ trong tiểu thuyết “Thủy hử” của Thi Nại Am Nhưng Sông Đà không chịu bỏ cuộc một cách dễ dàng Một bọn thủy quân đang chờ sẵn chỗ ải

nước chỉ chờ con thuyền đến là xô ra để níu con thuyền vào tập đoàn cửa tử

Nhưng ông đò đã nhớ mặt từng đứa một bởi cuộc đời ông đã trải qua bao lần vượt thác, đã am hiểu tường tận địa hình của dòng sông này để rồi giờ đây ông nhớ mặt

từng đứa ngự tại đâu, chiến thuật như thế nào, cách đối phó ra sao: “đứa thì ông tránh mà rảo bơi chèo nhanh, đứa thì ông đè sấn lên mà chặt đôi ra để mở đường tiến” Hàng loạt các ĐT mạnh được huy động trở thành một đội quân ngôn ngữ

hùng hậu khiến người đọc hình dung ra động tác nhanh gọn, quyết đoán và tinh thần chiến đấu kiên cường của ông đò Chính nhờ sự mưu trí và tài năng của mình,

ông đò đã vượt qua hết các cửa tử, làm cho bọn đá phải thua cuộc với bộ mặt tiu nghỉu, xanh lè thất vọng Ông đã vượt qua trùng vi thạch trận thứ hai bằng bản lĩnh

và sự tài hoa, mưu trí của mình

Như vậy ở vòng đấu thứ hai, ta thấy đó là một cuộc đấu liên tiếp dồn dập, cam go, quyết liệt, không cân sức giữa thiên nhiên man dại và con người lao động nhỏ bé, đời thường Người lái đò tiếp tục chiến thắng bằng sự mưu trí, dũng cảm như một

anh hùng Ông lái đò là một hình tượng đẹp về người lao động mới Qua hình

tượng này, nhà văn muốn khẳng định anh hùng không chỉ xuất hiện trong bom

gầm, đạn réo, trong khói lửa chiến tranh mà còn xuất hiện ngay trong cuộc sống hàng ngày với những con người đơn sơ, giản dị trong cuộc vật lộn với thiên nhiên Không phải ai khác mà chính họ đã làm nên những thiên anh hùng ca lao động thật đáng trân trọng biết bao!

Trùng vi thạch trận thứ ba:

- Ở trùng vi thạch trận thứ ba, mức độ nguy hiểm tiếp tục gia tăng Tuy thạch

trận bố trí ít cửa hơn nhưng “bên phải, bên trái đều là luồng chết”, luồng sống ở ngay giữa bọn đá hậu vệ của con thác Đá xếp thành cổng, cánh mở cánh khép hòng “bắt chết” chiếc thuyền ở cửa trận cuối cùng Dường như

Sông Đà đang giăng một cái bẫy thật nham hiểm mà nếu sơ sẩy, con sông sẵn sàng vồ lấy bất cứ ai ngang qua khúc sông này

- Nếu như ở cuộc giao tranh thứ nhất và thứ hai, Nguyễn Tuân cực tả vẻ đẹp

trí dũng song toàn và phẩm chất anh hùng của ông lái đò thì ở chặng thứ ba này, nhà văn muốn cho người đọc thấy được sự khéo léo của người lái đò Lai Châu Bằng kinh nghiệm dày dặn, tay lái ra hoa của mình, người lái đò

cứ thế phóng thẳng thuyền, trọc thủng cửa giữa Động từ vút lặp lại 2 lần

được đặt liền kề nhau đã gợi tả tốc độ con thuyền lao đi nhanh giữa bạt ngàn sóng nước, giữa hàng ngàn khối đá hung hãn Sự bình tĩnh, xử lí tình huống một cách tài tình, linh hoạt, mưu trí của người lái đò đã được bộc lộ một cách đáng ngưỡng mộ Tài năng của “tay lái ra hoa” được nhà văn miêu tả

gián tiếp qua con thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động lái được lượn được Phép so sánh khiến người đọc

vừa cảm nhận được tốc độ nhanh mạnh của con thuyền nhưng cũng vừa thấy được sự khéo léo, dứt khoát, quyết đoán của ông đò Chỉ có con người điêu luyện, thuần thục mới có thể ung dung vượt thác như vậy Ông lái đò trong tay chỉ có một mái chèo “như cái que giữa bạt ngàn sóng thác” nhưng vẫn hiện lên như một vị tướng bách chiến bách thắng, phá thành vượt ải Cụm từ

“Thế là hết thác” như một tiếng reo vui, một tràng pháo tay tán thưởng tài nghệ có một không hai của người lái đò

- Tài trí kết hợp với tài năng, bản lĩnh và sự gan dạ của ông đò dường như đạt

đến độ hoàn mĩ Từ sự chênh lệch giữa thiên nhiên và con người, ông lái đò

đã cho chúng ta thấy một cái kết khác Một cái kết mà ông làm chủ được vận mệnh của mình trước tự nhiên hoang dã và rộng lớn

Đọc đến đây ta thấy một quan niệm mới của Nguyễn Tuân về người nghệ sĩ:

Không cứ là những người làm thơ, viết văn mà bất cứ ai thành thục trong nghề nghiệp của mình đều có thể xem là người nghệ sĩ trong lĩnh vực ấy Nhà văn cũng

công nhận và tự hào cái công lao của những người dù không làm văn nghệ trên mặt trận văn hóa, nhưng góp mồ hôi công sức của mình vào công cuộc xây dựng đất nước.Ông lái đò là một người nghệ sĩ như thế

NHẬN XÉT CHUNG:

- Vẻ đẹp của con người lao động trong cuộc sống đời thường, biểu tượng của

con người Tây Bắc ( thứ vàng 10 đã qua thử lửa ) - những con người đang đóng góp công sức, làm chủ đất nước

- Ông lái đò chính là một người nghệ sĩ trong nghệ thuật vượt thác ghềnh, một

tay lái ra hoa

- Ông là hiện thân cho khát vọng chiến thắng, chinh phục thiên nhiên của con

người

*Quan niệm của Nguyễn Tuân về người anh hùng:

Trong quan niệm của Nguyễn Tuân, chủ nghĩa anh hùng đâu chỉ

có trên chiến trường súng đạn Anh hùng không chỉ xuất hiện trong bom gầm, đạn réo, trong khói lửa chiến tranh mà còn xuất hiện ngay trong cuộc sống hàng ngày với những con người đơn sơ, giản dị trong cuộc vật lộn với thiên nhiên Không phải ai khác mà chính họ đã làm nên những thiên anh hùng ca lao động thật đáng trân trọng biết bao!

*Quan niệm của Nguyễn Tuân về người nghệ sĩ:

Nguyễn Tuân hay hướng tới cái phi thường để gây ấn tượng và cảm xúc mãnh liệt

vì vậy con người trong sáng tác của ông bao giờ cũng là đấng tài hoa, siêu phàm Đến với những trang văn độc đáo của Nguyễn Tuân, người đọc nhận ra rằng: Khái niệm tài hoa, nghệ sĩ trong sáng tác của Nguyễn Tuân có nghĩa rộng, không cứ là những người làm thơ, viết văn mà bất cứ ai thành thục trong nghề nghiệp của mình đều có thể xem là người nghệ sĩ trong lĩnh vực ấy Nhà văn cũng công nhận và tự hào cái công lao của những người dù không làm văn nghệ trên mặt trận văn hóa, nhưng góp mồ hôi công sức của mình vào công cuộc xây dựng đất nước.Trong người lái đò sông Đà, Nguyễn Tuân đã xây dựng một hình tượng người lái đò nghệ

sĩ mà nhà văn trân trọng gọi là tay lái ra hoa

3 Ung dung, bình dị trong cuộc sống đời thường

Trong cuộc sống lao động đời thường, người lái đò hiện lên với vẻ

đẹp tâm hồn bình dị, khiêm nhường Sau những lần chèo đò vượt thác, khi

sông nước trở lại cảnh thanh bình: Dòng sông vặn mình vào một cái bến

cát có hang lạnh Sóng thác xèo xèo tan trong trí nhớ”, người lái đò trở về

cuộc sống thường ngày, “nướng ống cơm lam” và kể chuyện về những loài

cá quý hiếm ở Sông Đà, về những cái hầm cá hang cá mùa khô nổ những tiếng to như mìn bộc phá Có thể thấy, ông lái đò mang trong mình tâm thái của một người

nghệ sĩ: ung dung, tự do, tự tại Lúc này, ông không chỉ là một cao nhân mà còn là một “tao nhân”

Tất cả họ không bàn thêm về chiến thắng vừa giành được của mình trên Sông Đà bởi đối với họ, cuộc chiến đấu và chiến thắng sông Đà chỉ là một câu chuyện

thường ngày “Cuộc sống của họ là ngày nào cũng chiến đấu với sông Đà dữ dội, ngày nào cũng giành lấy sự sống từ tay những con thác, nên nó cũng không có gì

là hồi hộp đáng nhớ.” Hình ảnh ông đò hay cũng chính là hình ảnh đại diện cho

những người lao động đang âm thầm làm việc và cống hiến cho cuộc sống, cho quê hương Lớp lớp những con người như thế đã được trân trọng, ngợi ca trong trường ca của Nguyễn Khoa Điềm:

“Họ đã sống và chết Giản dị và bình tâm Không ai nhớ mặt đặt tên Nhưng họ đã làm ra Đất Nước.”

 Qua hình tượng người lái đò, Nguyễn Tuân bày tỏ thái độ mên yêu,

NHẬN XÉT:

- Ông lái đò là một người lao động bình thường nhưng lại là một người chiến sĩ phi thường trong cuộc chinh phục, chế ngự thiên nhiên vốn hiểm trở, dữ dội Thiên nhiên Tây Bắc khắc nghiệt đã tôi luyện lên bản lĩnh, sự kiên cường, dũng cảm và mưu trí cho con người Ông lái đò đã chiến đấu đầy quả cảm với con sông Đà hung bạo, ông là hiện thân cho sức mạnh của con người Tây Bắc

- Ông lái đò là một người lao động nhưng lại mang cốt cách của một người nghệ sĩ Trong nghệ thuật vượt thác leo ghềnh, ông là một con người phi thường, tài hoa; một nghệ sĩ có phong thái ung dung, tự tin; một tay lái ra hoa điêu luyện, khéo léo Chính nhờ sự thiện nghệ của mình, ông đã điều khiển con thuyền của mình vượt qua tất cả các trùng vi thạch trận của sông Đà

- Qua hình tượng nhân vật ông lái đò, người đọc không chỉ thấy được cái tâm của nhà văn với cuộc đời và con người mà còn thấy rõ tài năng của Nguyễn Tuân trong nghệ thuật xây dự ng nhân vật:

+ Tô đậm sự hung bạo của sông Đà chính là cách nhà văn làm bật lên nét trí dũng, tài hoa ở ông lái đò Đây là thủ pháp “vẽ mây nẩy trăng” quen thuộc trong văn học

+ Nguyễn Tuân đã sử dụng kho từ ngữ phong phú, giàu chất tạo hình với những liên tưởng so sánh bất ngờ mà vô cùng chính xác để khắc họa chân dung nhân vật + Khi miêu tả cuộc chiến đấu của ông lái đò với dòng sông hung bạo, Nguyễn Tuân đã vận dụng vốn tri thức uyên bác về nhiều lĩnh vực: thể thao, võ thuật, quân

sự, điện ảnh…

=> Những đoạn văn miêu tả hình ảnh ông lái đò cũng mang đậm phong cách nghệ thuật độc đáo của Nguyễn Tuân: ngôn ngữ phong phú, kiến thức uyên bác, cảm hứng trước nhữ ng cảnh tượng gây cảm giác mãnh liệt và sự vật, con người được phát hiện, miêu tả ở phương diện cái đẹp

- TP là một bước chuyển lớn trong phong cách nghệ thuật Nguyễ n Tuân Trước CMT8, nhà văn thường tìm cảm hứng cho sáng tác của mình trong những vẻ đẹp

“một thời vang bóng” Sau CMT8, Nguy ễn Tuân “ đi từ thung lũng đau thương ra cánh đồng vui ” Ông đã tìm thấy vẻ đẹp tài hoa, nghệ sĩ ngay chính trong những con người lao động bình thường Thông qua hình ảnh ông lái đò, nhà văn đã thể hiện tấm lòng trân trọng, cảm phục với những con người góp phần to lớn vào công cuộc xây dựng Tổ Quốc