Kiến thức - Nêu được thế nào là phương pháp động lực học.. - Vận dụng giải một số bài toán đơn giản 2.. Năng lực chung - Năng lực tự học và nghiên cứu tài liệu.. - Năng lực trình bày và
Trang 1TI T: Ế BÀI 20: M T S VÍ D V CÁCH GI I CÁC BÀI TOÁN THU C PH N Ộ Ố Ụ Ề Ả Ộ Ầ
Đ NG L C H C Ộ Ự Ọ
I M C TIÊU Ụ
1 Kiến thức
- Nêu được thế nào là phương pháp động lực học
- Vận dụng giải một số bài toán đơn giản
2 Năng lực
a Năng lực chung
- Năng lực tự học và nghiên cứu tài liệu
- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề
- Năng lực hoạt động nhóm
b Năng lực đặc thù môn học
- Giải được bài tập đơn giản về chuyển động của vật dưới tác dụng của các lực bằng phương pháp động lực học
3 Phẩm chất
- Có thái độ hứng thú trong học tập
- Có ý thức tìm hiểu và liên hệ các hiện tượng thực tế liên quan
- Có tác phong làm việc của nhà khoa học
II THI T B D Y H C VÀ H C LI U Ế Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
1 Giáo viên
- SGK, SGV, K ho ch bài d y.ế ạ ạ
- Các bài t pậ ví d ụ
- Máy chi uế (n u có).ế
2 H c sinh ọ
- SGK, vở ghi, gi y nháp, bút, thấ ước k ẻ
III TI N TRÌNH D Y H C Ế Ạ Ọ
Ho t đ ng 1: M đ u (th i gian…….) ạ ộ ở ầ ờ
a M c tiêu ụ
- Đ t v n đ : N u tác d ng lên m t v t ch có 1 l c thì vi c xác đ nh gia t c r t đ n gi n,ặ ấ ề ế ụ ộ ậ ỉ ự ệ ị ố ấ ơ ả
nh ng n u tác d ng lên v t có nhi u l c thì vi c xác đ nh gia t c sẽ nh th nào?ư ế ụ ậ ề ự ệ ị ố ư ế
b N i dung ộ
- GV yêu c u HS d a vào SGK đ a ra các bầ ự ư ước gi i.ả
- GV yêu c u HS gi i các bài toán trong SGK dầ ả ướ ự ợi s tr giúp c a GV.ủ
c S n ph m ả ẩ
- HS gi i đả ược các bài toán đ ng l c h c c b n khác.ộ ự ọ ơ ả
d T ch c th c hi n ổ ứ ự ệ
Các b ướ c th c hi n ự ệ N i dung th c hi n ộ ự ệ
Bước 1: GV chuy n giaoể
nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ - N u tác d ng lên v t có nhi u l c thì vi c xác đ nh gia t csẽ nh th nào?ế ư ếụ ậ ề ự ệ ị ố
Bước 2: HS th c hi nự ệ
nhi m v h c tệ ụ ọ ập - HS nghiên c u SGK đ tr l i cho câu h i mà GV đ a ra.ứ ể ả ờ ỏ ư
Bước 3: Báo cáo k t quế ả
ho t đ ng và th o lu nạ ộ ả ậ - GV m i 1 – 2 b n ng u nhiên đ ng d y trình bày các bgi i.ả ờ ạ ẫ ứ ậ ước
Bước 4: Đánh giá k t qu ,ế ả
th c hi n nhi m v h cự ệ ệ ụ ọ
t pậ
- GV ti p nh n và nh n xét câu tr l i c a HS.ế ậ ậ ả ờ ủ
- GV d n d t HS vào bài: “ẫ ắ Ta cùng nhau làm m t s bài t p ộ ố ậ
sau.”
Ho t đ ng 2: H ạ ộ ình thành ki n th c ế ứ
Ho t đ ng ạ ộ 2.1 Chuy n đ ng nhanh d n và chuy n đ ng ch m d n ể ộ ầ ể ộ ậ ầ (th i gian……) ờ
Trang 2a M c tiêu ụ
- HS nh n bi t và hi u đậ ế ể ược khái ni m chuy n đ ng bi n đ i, chuy n đ ng nhanh d n,ệ ể ộ ế ổ ể ộ ầ chuy n đ ng ch m d n ể ộ ậ ầ
b N i dung ộ
- GV cho HS đ c ph n đ c hi u trong m c I, GV đ a ra câu h i và yêu c u HS tr l i.ọ ầ ọ ể ụ ư ỏ ầ ả ờ
- GV yêu c u HS và liên h tìm các ví d th c t đ giúp các em hi u đầ ệ ụ ự ế ể ể ược rõ h n vơ ề chuy n đ ng nhanh d n, chuy n đ ng ch m d nể ộ ầ ể ộ ậ ầ
- HS th c hi n yêu c u c a giáo viênự ệ ầ ủ
c S n ph m ả ẩ
- HS nêu được khái ni m chuy n đ ng bi n đ i, chuy n đ ng nhanh d n, chuy n đ ngệ ể ộ ế ổ ể ộ ầ ể ộ
ch m d n ậ ầ
- HS l y đấ ược ví d v chuy n đ ng nhanh d n, chuy n đ ng ch m d n ụ ề ể ộ ầ ể ộ ậ ầ
d T ch c ho t đ ng ổ ứ ạ ộ
Các b ướ c th c ự
hi n ệ N i dung th c hi n ộ ự ệ D ki n s n ph m ự ế ả ẩ
Bước 1: GV giao
nhi m vệ ụ - GV yêu c u HS đ c bước gi i chính các bài toán thu cảầ ọ SGK và nêu cácộ
ph n đ ng l c h c.ầ ộ ự ọ
- GV yêu c u HS ầ lên b ng phân tíchả các l c trong các ví dự ụ
I CÁC B ƯỚ C GI I CHÍNH Ả
B ướ c 1: Ch n v t kh o sát ọ ậ ả chuy n đ ng, bi u di n các l c ể ộ ể ễ ự tác d ng lên v t ụ ậ
B ướ c 2: Ch n hai tr c vuông ọ ụ góc Ox và Oy, trong đó Ox cùng
h ướ ng v i chuy n đ ng c a ớ ể ộ ủ
v t ho c cùng h ậ ặ ướ ng v i l c ớ ự kéo khi v t đ ng yên Phân tích ậ ứ các l c theo hai tr c này Áp ự ụ
d ng đ nh lu t 2 Niu-t n theo ụ ị ậ ơ hai tr c t a đ Ox và Oy ụ ọ ộ
+ Ox: F x = F 1x + F 2x +… = m.a x (1) + Oy: F y = F 1y + F 2y +… = m.a y (2)
B ướ c 3: Gi i h ph ả ệ ươ ng trình (1) và (2) đ tìm gia t c ho c ể ố ặ
l c, tùy t ng bài toán ự ừ
Bước 2: HS th c ự
hi n nhi m vệ ệ ụ
- HS đ c thông tin SGK, ọ đ ng t iứ ạ
ch nêu các bỗ ước gi i.ả
- HS v n d ng ậ ụ các bước đã nêu để
bi u di n các l c và phân tích cácể ễ ự
l c trên hình vẽ trên b ng.ự ả
Bước 3: Báo cáo,
th o lu nả ậ
- GV m i 1 - 2 b n đ ng t i chờ ạ ứ ạ ỗ trình bày câu tr l i ả ờ
- GV m i HS khác nh n xét, bờ ậ ổ sung
Bước 4: GV k t lu nế ậ
nh n đ nhậ ị - GV đánh giá, nh n xét, chu nki n th c.ế ứ ậ ẩ
GV k t lu n l i: có 3 bế ậ ạ ước đ gi iể ả bài toán thu c ph n đ ng l c h c,ộ ầ ộ ự ọ
c n ph i thành th o phép phânầ ả ạ tích l c cùng v i phự ớ ương pháp gi iả
h phệ ương trình đ gi i bài toán.ể ả
Ho t đ ng 2 ạ ộ 2 Các lo i bài toán ạ (th i gian……) ờ
a M c tiêu ụ
- HS hi u để ược quy trình gi i bài toán đ ng l c h c t đó áp d ng gi i các bài t p ví dả ộ ự ọ ừ ụ ả ậ ụ trong SGK
b N i dung ộ
- GV t ch c cho HS tìm hi u SGK, nghiên c u n i dung các bài t p ví d , th c hi n cácổ ứ ể ứ ộ ậ ụ ự ệ
bước gi i theo đúng trình t ả ự
c S n ph m ả ẩ
- Hình vẽ, l i gi i chi ti t cho các bài t p ví d ờ ả ế ậ ụ
- Gi i đả ược các bài t p khác v ph n đ ng l c h c, m r ng cho bài toán mà v t đ ng yên.ậ ề ầ ộ ự ọ ở ộ ậ ứ
d T ch c ho t đ ng ổ ứ ạ ộ
Các b ướ c th c ự
hi n ệ N i dung th c hi n ộ ự ệ D ki n s n ph m ự ế ả ẩ
Bước 1: GV giao
nhi m vệ ụ
Nhi m v 1 ệ ụ Bài toán xác đ nh ị gia t c khi bi t l c tác d ng vào ố ế ự ụ
II CÁC LO I BÀI TOÁN Ạ
1 Bài toán xác đ nh gia t c ị ố
Trang 3v t ậ
- GV cho HS t đ c và tóm t t n iự ọ ắ ộ dung ví d 1 vào v ụ ở
+ GV chia l p m i bàn thành m tớ ỗ ộ nhóm đ cùng h tr nhau trongể ỗ ợ
vi c gi i bài toán.ệ ả + Các nhóm th o lu n và trao đ iả ậ ổ
đ gi i bài toán.ể ả + Đ i di n 1 nhóm lên b ng trìnhạ ệ ả bày bài gi i.ả
+ Các nhóm khác theo dõi và nh nậ xét
khi bi t l c tác d ng vào ế ự ụ
v t ậ
- Hình vẽ th hi n đ y đ cácể ệ ầ ủ
l c tác d ng lên v t và phânự ụ ậ tích l c lên các tr c t a đ ự ụ ọ ộ
Phương trình đ nh lu t 2 Niu-ị ậ
t n theo 2 tr c t a đ Ox vàơ ụ ọ ộ Oy
- Gi i h phả ệ ương trình và tìm
ra k t qu ế ả
Bước 2: HS th c ự
hi n nhi m vệ ệ ụ - HS theo dõi SGK, tr l i các câuh i theo yêu c u c a GV.ỏ ầ ủ ả ờ
- HS chăm chú nghe gi ng, chú ýả cách trình bày l i gi i c a GV trongờ ả ủ quá trình làm bài t p ậ
- Th o lu n nhóm đ tìm câu trả ậ ể ả
l i cho câu h i theo yêu c u c aờ ỏ ầ ủ giáo viên
Bước 3: Báo cáo k tế
qu ho t đ ng vàả ạ ộ
th o lu n ả ậ
- GV m i 1 b n đ ng t i ch đ cờ ạ ứ ạ ỗ ọ
đ u bài Ví d 1 ầ ụ
- GV m i 1 b n đ i di n c a cácờ ạ ạ ệ ủ nhóm lên b ng trình bày l i gi i víả ờ ả
d 1 ụ
- GV m i HS khác nh n xét bài làmờ ậ
c a b n, b sung ý ki n.ủ ạ ổ ế
Bước 4: Đánh giá
k t qu , th c hi nế ả ự ệ
nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ
- GV đánh giá, nh n xét, t ng k tậ ổ ế
và chuy n sang n i dung khác.ể ộ
K t lu n ế ậ : Các em c n tuân th cácầ ủ
bước gi i, thành th o phép phânả ạ tích l c và gi i h phự ả ệ ương trình
Bước 1: GV chuy nể
giao nhi m v h cệ ụ ọ
t pậ
Nhi m v 2: Bài toán xác đ nh ệ ụ ị
l c tác d ng vào v t khi bi t gia ự ụ ậ ế
t c ố
- GV cho HS t đ c và tóm t t n iự ọ ắ ộ dung ví d 2 vào v ụ ở
+ GV chia l p m i bàn thành m tớ ỗ ộ nhóm đ cùng h tr nhau trongể ỗ ợ
vi c gi i bài toán.ệ ả + Các nhóm th o lu n và trao đ iả ậ ổ
đ gi i bài toán.ể ả + Đ i di n 1 nhóm lên b ng trìnhạ ệ ả bày bài gi i.ả
+ Các nhóm khác theo dõi và nh nậ xét
2 Bài toán xác đ nh l c tác ị ự
d ng vào v t khi bi t gia ụ ậ ế
t c ố
- Hình vẽ th hi n đ y đ cácể ệ ầ ủ
l c tác d ng lên v t và phânự ụ ậ tích l c lên các tr c t a đ ự ụ ọ ộ
- Phương trình đ nh lu t 2 Niu-ị ậ
t n theo 2 tr c t a đ Ox vàơ ụ ọ ộ Oy
- Gi i h phả ệ ương trình và tìm
ra k t quế ả
Bước 2: HS th cự
hi n nhi m v h cệ ệ ụ ọ
t pậ
- HS theo dõi SGK, t đ c ph n đ cự ọ ầ ọ
hi u và tr l i các câu h i theo yêuể ả ờ ỏ
c u c a GV.ầ ủ
- HS chăm chú nghe gi ng, chú ýả cách trình bày l i gi i c a GV trongờ ả ủ
Trang 4quá trình làm bà t p ậ
- Th o lu n nhóm đ tìm câu trả ậ ể ả
l i cho câu h i theo yêu c u c aờ ỏ ầ ủ giáo viên
Bước 3: Báo cáo k tế
qu ho t đ ng vàả ạ ộ
th o lu n ả ậ
- GV m i 1 b n đ ng t i ch đ cờ ạ ứ ạ ỗ ọ
đ u bài Ví d 2 ầ ụ
- GV m i 1 b n đ i di n c a cácờ ạ ạ ệ ủ nhóm lên b ng trình bày l i gi i víả ờ ả
d 2 ụ
- GV m i HS khác nh n xét bài làmờ ậ
c a b n, b sung ý ki n.ủ ạ ổ ế
Bước 4: Đánh giá
k t qu , th c hi nế ả ự ệ
nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ
- GV đánh giá, nh n xét, t ng k tậ ổ ế
và chuy n sang Ví d 3.ể ụ
K t lu n ế ậ : N u thành th o đế ạ ược các ví d 1 và 2 thì có th làm t tụ ể ố
được ví d 3.ụ
Ho t đ ng ạ ộ 3: Luy n t p ệ ậ ( th i gian… ) ờ
a M c tiêu ụ
- Giúp HS n m th t v ng các bắ ậ ữ ước gi i bài toán ph n đ ng l c h c.ả ầ ộ ự ọ
b N i dung ộ
- HS l n lầ ượt làm các bài t p ví d 3 và bài t p 1 trang 82 – SGK.ậ ụ ậ
c S n ph m ả ẩ
- L i gi i chi ti t cho các bài t pờ ả ế ậ
d T ch c th c hi n ổ ứ ự ệ
Các b ướ c th c hi n ự ệ N i dung th c hi n ộ ự ệ
Bước 1: GV giao nhi mệ
vụ - GV yêu c u HS đ c và tóm t t đ u bài các bài t p đầ ọ ắ ầ ậ ược giao.
Bước 2: HS th c hi n ự ệ
nhi m vệ ụ
- HS t gi i các bài t p đự ả ậ ược GV giao cho dướ ự ợi s tr giúp c aủ nhóm và GV
Bước 3: Báo cáo, th o ả
lu nậ - HS l n lv , đ a ra nh n xét, b sung khi đở ưầ ượt lên b ng gi i bài t p, các HS khác gi i chi ti t vàoậ ả ổ ả ậược GV yêu c u.ầ ả ế
Bước 4: GV k t lu n ế ậ
nh n đ nhậ ị
- Ph n l n HS đã t làm đầ ớ ự ược các bài t p đậ ược giao, GV tr giúpợ
nh ng HS v n còn lúng túng khi gi i bài t p.ữ ẫ ả ậ
Ho t đ ng ạ ộ 4: V n d ng ậ ụ (th i gian… ) ờ
a M c tiêu ụ
- H c sinh v n d ng đọ ậ ụ ượ các bc ước gi i bài toán ph n đ ng l c h c.ả ầ ộ ự ọ
- Giúp h c sinh t v n d ng, tìm tòi m r ng các ki n th c trong bài h c và tọ ự ậ ụ ở ộ ế ứ ọ ương tác v iớ GV
b N i dung ộ
- Hoàn thành các bài t p 2,3,4 trang 82 trong SGK.ậ
c S n ph m ả ẩ
- HS n m v ng các bắ ữ ước gi i chính, ả trình bày chi ti t cho các bài t pế ậ theo các bước
d T ch c th c hi n ổ ứ ự ệ
Các b ướ c th c hi n ự ệ N i dung th c hi n ộ ự ệ
Bước 1: GV giao
nhi m vệ ụ - GV yêu c u HS tóm t t đ u bài - GV yêu c u HS vẽ hình bi u di n các vecto l c và phân tích l c.ầầ ắ ầể ễ ự ự
- GV yêu c u HS v n d ng các bầ ậ ụ ước gi i chính đ làm bài t pả ể ậ
Bước 2: HS th c hi n ự ệ
nhi m vệ ụ
HS ti p nh n nhi m v và hoàn thành các bài t p 2,3,4ế ậ ệ ụ ậ
Bước 3: Báo cáo, th oả HS báo cáo k t qu c th vào đ u gi c a ti t sau.ế ả ụ ể ầ ờ ủ ế
Trang 5lu nậ
Bước 4: GV k t lu n ế ậ
nh n đ nhậ ị - GV đánh giá k t qu , th c hi n nhi m v h c t pNhi m v v nhà: ệ ụ ề ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
- Xem l i các bạ ước gi i bài toán đ ng l c h cả ộ ự ọ
- Hoàn thành nhi m v GV giao ho t đ ng v n d ngệ ụ ở ạ ộ ậ ụ -Xem trước n i dung ộ Bài 21: Mô-men l c Cân b ng c a v t ự ằ ủ ậ
r n ắ
IV ĐIỀU CHỈNH, THAY ĐỔI, BỔ SUNG (NẾU CÓ)
V KÝ DUYỆT
Ngày…tháng…năm…