Tiểu luận học phần Công nghệ và phương pháp dạy học công nghệ ở tiểu học

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC BÀI TẬP LỚN Học phần Công nghệ và phương pháp dạy học công nghệ ở tiểu học ĐỀ 2 1. Dựa theo chương trình phần Công nghệ, sách giáo khoa Công nghệ 3, hãy xây dựng khung nội dung (Tên bài học, phân phối số tiết, nội dung chính của bài học, mục tiêu bài học) của chủ đề “Sử dụng đèn học”. 2. Lựa chọn nội dung trong chủ đề trên để thiết kế 1 tiết kế hoạch bài dạy theo hướng hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất học sinh. 3. Phân tích các phương pháp, kĩ thuật dạy học, hình thức tổ chức dạy học sử dụng trong tiết dạy trên

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC



BÀI TẬP LỚN Học phần: Công nghệ và phương pháp dạy học công nghệ ở tiểu học

ĐỀ 2:

1 Dựa theo chương trình phần Công nghệ, sách giáo khoa Công nghệ 3, hãy xây dựng khung nội dung (Tên bài học, phân phối số tiết, nội dung chính của bài học, mục tiêu bài học) của chủ đề “Sử dụng đèn học”

2 Lựa chọn nội dung trong chủ đề trên để thiết kế 1 tiết kế hoạch bài dạy theo hướng hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất học sinh

3 Phân tích các phương pháp, kĩ thuật dạy học, hình thức tổ chức dạy học sử dụng trong tiết dạy trên

Hà Nội – 2022

DANH MỤC TÀI LIỆU VIẾT TẮT

1 Dựa theo chương trình phần Công nghệ, sách giáo khoa Công nghệ 3, hãy xây dựng khung nội dung Tên bài học, phân phối số tiết, nội dung chính của bài học, mục tiêu bài học của chủ đề “Sử dụng đèn học”

Chủ

đề

Dựa theo CT, SGK: Chân trời sáng tạo lớp 3

Điều chỉnh, bổ sung của bài học

Tên bài

học /tuần

Số tiế t

Mục tiêu bài học (Yêu cầu cần đạt)

Nội dung chính của bài học

Sử

dụng

đèn

học

Bài 2: Sử

dụng đèn

học

03 1 Nêu được tác dụng và mô tả được các bộ phận chính của đèn học

2 Nhận biết được một số loại đèn học thông dụng

3 Xác định vị trí đặt đèn; bật, tắt, điều chỉnh được

độ sáng của đèn học

4 Nhận biết và phòng tránh được những tình huống mất an toàn khi sử dụng đèn học

1 Các bộ phận chính của đèn học

2 Một số loại đèn học thông dụng

3 Sử dụng đèn

học (nội dung

thực hành)

Chủ:“đề này, tôi sẽ điều chỉnh làm 2 bài

vì khi cho nội dung trong 1 bài thì nó quá nặng và không tập trung vào các mạch nội dung, 2 bài đó”là:

- Một:“số đèn học thông dụng (1 tiết):

+ Ứng:“với YCCD, ND chính số

1, 2 của bài học và

bổ sung thêm YCCD: Nhận biết các nút, chức năng bật, tắt, điều chỉnh

(cấu tạo).”

- Sử:“dụng đèn học đúng cách, an ” toàn

(2 tiết):

+ Ứng:“với YCCD

số 3, 4; ND chính số

3 của bài học.”

2 Lựa chọn nội dung trong chủ đề trên để thiết kế 1 tiết kế hoạch bài dạy theo hướng hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất học sinh

Chủ đề “Sử dụng đèn học” gồm 3 tiết học, tôi lựa chọn tiết số 1 của bài “Sử dụng

đèn học” để thiết kế 1 tiết kế hoạch bài dạy theo hướng hình thành và phát triển năng

lực, phẩm chất học sinh Sau đây là phần thiết kế bài dạy của tôi:

Trường Tiểu học ……… …

Giáo viên: ………

Môn: Công nghệ lớp 3

Ngày dạy: / /2022

KẾ HOẠCH BÀI DẠY Phần 1: Công nghệ và đời sống Bài 2: Sử dụng đèn học (tiết 1)

A YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức, kỹ năng:

- Nêu được tác dụng và mô tả được các bộ phận chính của đèn học

- Nhận biết được một số loại đèn học thông dụng

2 Năng lực chung, phẩm chất:

 NL tự học, tự chủ: hoàn thành nhiệm vụ học cá nhân

 NL giao tiếp và hợp tác: biết chú ý lắng nghe GV và cùng thảo luận nhóm

+ NL giải quyết vấn đề và sáng tạo: nêu được cách thức giải quyết vấn đề

đơn giản theo hướng dẫn.

3 Năng lực công nghệ:

 NL nhận thức công nghệ: nêu được vai trò của các sản phẩm công nghệ trong đời sống gia đình, nhà trường (đèn học)

 NL giao tiếp công nghệ: nói, vẽ hay viết để mô tả những thiết bị, sản phẩm công nghệ phổ biến trong gia đình

 NL sử dụng công nghệ: sử dụng được một số sản phẩm công nghệ phổ biến trong gia đình

+ NL đánh giá công nghệ: đưa ra được lí do thích hay không thích một sản phẩm công nghệ

B ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

1 Đồ dùng

- Giáo viên (GV): Laptop, máy chiếu, Slices PowerPoint có chứa nội dung bài học (Tranh minh họa bài đọc, BT trong SGK…)

- Học sinh (HS) : Sách giáo khoa (SGK), vở bài tập (VBT), bảng con, phấn, vở, bút chì, bút máy, tẩy…

2 Phương pháp và kỹ thuật dạy học

- Phương pháp vấn đáp, quan sát, trò chơi học tập

- Trình bày 1 phút, động não, chia sẻ nhóm đôi

C HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Hoạt động 1: Khởi động (3-5 phút)

 Mục tiêu: Kích thích sự tò mò, khám phá kiến thức của HS.

 Cách tiến hành:

- GV tổ chức trò chơi “Đố vui” GV đưa ra

câu đố:

Cái gì bật sáng trong đêm

Giúp cho nhà dưới, nhà trên sáng ngời?

- GV yêu cầu HS trả lời câu đố

- GV nhận xét, chốt đáp án, dẫn dắt liên kết

với nội dung bài (Gợi ý: Đáp án chính là cái

đèn Đèn là một đồ dùng quen thuộc ở mỗi nhà,

nó giúp cho căn nhà của chúng ta được thắp

sáng vào ban đêm Vậy còn đèn học thì sao?)

- GV đặt câu hỏi:

+ Các em ở nhà có sử dụng đèn học

không?

+ Tác dụng chính của đèn học là gì?

+ Sử dụng đèn học như thế nào là đúng

cách?

- GV yêu cầu HS trả lời theo tình hình thực tế,

GV không chốt đúng hay sai

- GV cho HS nêu ý kiến thắc mắc liên quan

đến bài học

- GV dẫn dắt vào bài học (Gợi ý: Để tìm hiểu

và trả lời các thắc mắc, chúng ta sẽ bước vào

bài ngày hôm nay “Bài 2 Sử dụng đèn học” Ở

tiết 1, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về tác dụng và

cấu tạo của đèn học)

- HS quan sát lắng nghe

- HS xung phong trả lời (Đáp án:

Cái đèn)

- HS lắng nghe

- HS lắng nghe

- HS trả lời theo tình hình thực tế

- HS nêu ý kiến thắc mắc liên quan đến bài học

- HS lắng nghe

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (10-11 phút)

2.1 Tác dụng của đèn học và một số loại đèn học phổ biến

 Mục tiêu: HS tìm hiểu tác dụng của đèn học; Nhận biết được một số loại đèn

học thông dụng

 Cách tiến hành:

 Tác dụng của đèn học:

- GV cho HS quan sát Hình 1 trong SGK trang

10 và thảo luận cặp đôi để hoàn thành yêu cầu:

“Em hãy quan sát Hình 1 và cho biết bạn nhỏ

đang sử dụng đèn học để làm gì?”

- GV yêu cầu HS trả lời (theo nhóm) GV yêu

cầu thêm một vài HS nhận xét câu trả lời của

bạn

- GV nhận xét, tuyên dương

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận (Gợi ý:

Đèn học cung cấp ánh sáng hỗ trợ việc học tập,

giúp bảo vệ mắt)

- GV cho HS quan sát Hình 2 trong SGK trang

10 và thảo luận cặp đôi để hoàn thành yêu cầu:

“Nếu chọn một chiếc đèn học có trong Hình 2,

em sẽ chọn đèn nào? Tại sao?”

- GV cho HS thỏa sức trả lời theo ý kiến cá

nhân của mình (GV có thể gợi ý cho HS như

thích kiểu dáng, màu sắc, nếu như HS gặp

khó khăn khi trả lời)

- GV và HS cùng tổng hợp lại tất cả các ý

kiến

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận (Gợi ý:

Đèn học có nhiều kiểu dáng và màu sắc đa

dạng, nên việc lựa chọn loại đèn học nào còn

tùy thuộc vào sở thích, nhu cầu và điều kiện

của bản thân)

- HS quan sát, lắng nghe, thảo luận (thực hiện cá nhân rồi chia sẻ với bạn)

- HS trả lời, nhận xét

- HS lắng nghe

- HS rút ra kết luận

- HS lắng nghe

- HS trả lời

- HS tổng hợp

- HS rút ra kết luận

2.2 Một số bộ phận chính của đèn học (15-19 phút)

 Mục tiêu: HS tìm hiểu tác dụng của đèn học; Nhận biết được một số loại đèn

học thông dụng

 Cách tiến hành:

- GV tổ chức trò chơi: “Dán vào vị trí đúng”

với 2 vòng chơi, theo hình thức 4 nhóm GV

nêu luật chơi: Các nhóm tham gia đầy đủ 2

vòng chơi, nhóm nào có tổng điểm cả 2 vòng

cao nhất sẽ nhận được một món quà bí mật

- GV phát sơ đồ cấu tạo của đèn học có kèm

theo thẻ tên (thẻ tên có thể tháo, dán tùy chỉnh)

và 4 cái đèn học đã chuẩn bị (Đèn học là mô

hình thật giống Hình 3 trong SGK, trang 11)

- HS lắng nghe, nhận nhóm

- HS nhận sơ đồ cấu tạo của đèn học có kèm theo thẻ tên và đèn học (theo nhóm)

cho 4 nhóm đã chia (Phụ đề 1)

- GV nêu cách chơi, luật chơi vòng 1: HS thảo

luận nhóm 4 trong 3 phút, quan sat đèn học và

sau đó dán thẻ tên vào các bộ phận tương ứng

của đèn học (Ví dụ: Thẻ tên “Công tắc” dán

vào bộ phận số 6) Nhóm nào có đáp án đúng

nhất sẽ ở vòng này được 5đ/10đ Ngoài ra, khi

thành viên của các nhóm có nhận xét và bổ

sung ý thì nhóm đó sẽ được cộng thêm

0,5-1đ/10đ, mỗi nhóm chỉ được 1 (Ví dụ:

Thành viên nhóm 1 chỉ nhận xét kết quả nhóm

3, 4 thì được 0,5đ, nếu có bổ sung sẽ được cộng

tròn 1đ).

- GV ra tín hiệu trò chơi bắt đầu và kết thúc

- GV mời đại diện 4 nhóm lên trình bày và

thuyết minh kết quả

- GV mời HS nhận xét, bổ sung (nếu có) kết

quả của các nhóm

- GV và HS cùng đưa ra kết quả cuối cùng

(Gợi ý: 1.Chụp đèn; 2.Thân đèn; 3 Dây nguồn;

4.Bóng đèn; 5.Đế đèn; 6.Công tắc)

- GV công bố nhóm chiến thắng và tổng điểm

các nhóm của vòng 1 GV nhận xét, tuyên

dương

- GV yêu cầu thành viên mỗi nhóm lên bảng

mang sơ đồ cấu tạo của đèn học về vị trí nhóm

mình

- GV phát thêm 6 thẻ nội dung (thẻ có thể

tháo, dán tùy chỉnh) cho mỗi nhóm, trong thẻ có

ghi mô tả về tác dụng của các bộ phận chính

của đèn học (Phụ đề 2)

- GV nêu cách chơi, luật chơi vòng 2: HS thảo

luận nhóm 4 trong 3 phút và dán thêm 6 thẻ vào

sơ đồ cấu tạo trên tương ứng ở các bộ phận

chính của đèn học Các tính điểm vòng 2 tương

tự vòng 1 (GV có thể nhắc lại cách tính điểm

nếu HS không nhớ)

- GV ra tín hiệu trò chơi bắt đầu và kết thúc

- GV mời đại diện 4 nhóm lên trình bày và

thuyết minh kết quả

- GV mời HS nhận xét, bổ sung (nếu có) kết

quả của các nhóm

- HS lắng nghe

- HS thực hiện

- Đại diện nhóm lên trình bày và thuyết minh kết quả

- HS nhận xét, bổ sung (nếu có)

- HS và GV cùng đưa ra kết quả cuối cùng

- HS lắng nghe

- HS mang sơ đồ cấu tạo của đèn học về vị trí nhóm mình

- HS nhận thẻ

- HS lắng nghe

- HS thực hiện

- Đại diện nhóm lên trình bày và

- GV và HS cùng đưa ra kết quả cuối cùng.

(Phụ đề 3)

- GV công bố nhóm chiến thắng vòng 2 GV

tính tổng điểm của các nhóm sau 2 vòng rồi

công bố nhóm chiến thắng trò chơi và trao quà

(GV có thể trao các phần quà khác để khích lệ

các nhóm còn lại)

- GV nhận xét, tuyên dương

- GV chiếu slide, giới thiệu HS: “Một số kiểu

công tắc đèn phổ biến”

- GV yêu cầu HS quan sát hình và nhắc lại tên

các kiểu công tắc GV mời 2-3 HS nhắc lại

trước lớp

- GV nhận xét, tuyên dương

- GV yêu cầu HS: “Cùng bạn quan sát và gọi

tên những bộ phận chính của một chiếc đèn

học”

- GV gọi 2-3 HS (theo nhóm) gọi tên những

bộ phận chính của một chiếc đèn học GV mời

thêm một vài HS nhận xét và bổ sung (nếu có)

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận (Gợi ý:

Đèn học gồm có các bộ phận chính như bóng

đèn, chụp đèn, thân đèn, công tắc và dây

chuyền).

- GV nhận xét, tuyên dương

thuyết minh kết quả

- HS nhận xét, bổ sung (nếu có)

- HS và GV cùng đưa ra kết quả cuối cùng

- HS nhận kết quả, nhận quà

- HS lắng nghe

- HS quan sát, lắng nghe

- HS quan sát hình và nhắc lại tên các kiểu công tắc

- HS lắng nghe

- HS thực hiện

- HS gọi tên những bộ phận chính của một chiếc đèn học, nhận xét

- HS rút ra kết luận

- HS lắng nghe

Hoạt động 3: Củng cố và dặn dò (3-4 phút)

 Mục tiêu: Ghi nhớ, khắc sâu nội dung bài học.

 Cách tiến hành:

- GV hỏi: “Qua bài học ngày hôm nay con nhớ

nhất điều gì?” GV mời 3-4 HS trả lời

- GV hỏi: “Trong bài học ngày hôm nay em

còn điều gì băn khoăn hay thắc mắc không?”

GV mời HS trả lời

- GV nhận xét quá trình học tập của HS trong

- HS trả lời

- HS trả lời

- HS lắng nghe

- Đánh giá kết quả đạt được và nhấn mạnh

trọng tâm bài

- GV hướng dẫn HS chuẩn bị hình ảnh cho tiết

học sau

- HS lắng nghe

- HS lắng nghe, chuẩn bị

D Điều chỉnh sau bài dạy (nếu có)

3 Phân tích các phương pháp, kĩ thuật dạy học, hình thức tổ chức dạy học sử dụng trong tiết dạy trên

Trong:“Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giáo dục công nghệ được thực hiện

từ lớp 3 thông qua môn Tin học và Công nghệ ở cấp Tiểu học Công nghệ là môn học bắt buộc trong giai đoạn giáo dục cơ bản Nội dung giáo dục công nghệ rộng, đa dạng, thuộc nhiều lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ khác nhau Cũng bởi vậy nên thiết kế một kế

hoạch bài dạy môn Công nghệ lớp 3 nói chung và thiết kế 1 tiết kế hoạch bài dạy “bài

2: Sử dụng đèn học” môn Công nghệ lớp 3 nói riêng được thực hiện một cách chi tiết

nhằm hướng hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất học sinh (HS) Trong 1 tiết

kế hoạch bài dạy này, tôi không chỉ tập chung phát triển ở HS năng lực (NL) công nghệ, mà còn góp phần hình thành, phát triển các năng lực chung, phẩm chất chủ yếu,

đó là yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm; các NL chung, đó là NL tự

học, tự chủ, NL giao tiếp và hợp tác, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo Các NL và

phẩm chất này được hình thành và phát triển xuyên suốt từ đầu đến cuối hoạt động học nhằm thể hiện nguyên lí “Người học là trung tâm” Một tiết của bài “Sử dụng đèn học”

có ba hoạt động chính đó là HĐ khởi động; HĐ hình thành kiến thức mới và HĐ củng

cố, dặn dò Đây là ba HĐ cốt lõi nhằm truyền thụ kiến thức cho HS, nhưng để có một tiết học hay với các HĐ thú vị thì tập trung vào người học thôi là không đủ mà còn phải kết hợp với cả các phương pháp, kĩ thuật dạy học, hình thức tổ chức dạy học nữa,

có như vậy thì mới khơi gợi được hứng thú học tập, tìm hiểu công nghệ ở HS Qua đó, giúp HS học tập và làm việc hiệu quả trong môi trường công nghệ ở gia đình, nhà trường, xã hội.”

3.1 Hoạt động 1: Khởi động

Khởi động là:“hoạt động đầu tiên, hoạt động này nhằm giúp học sinh huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân về các vấn đề có nội dung liên quan đến bài học mới Hoạt động khởi động sẽ kích thích tính tò mò, sự hứng thú, tâm thế của học sinh ngay từ đầu tiết học Mà hoạt động khởi động là bước “ thực hiện các động tác nhẹ trước khi thực hiện công việc” nên việc khởi động cũng cần nhẹ và sinh

động để tạo sự hấp dẫn cho học sinh Chính vì vậy, tôi đã sử dụng phương pháp gợi

mở-vấn đáp kết với với kĩ thuật KWL và sử dụng hình thức dạy học đồng loạt cả lớp

nhằm đạt được mục tiêu của bài học và hoạt động.”

Xuyên suốt HĐ:“khởi động, tôi sử dụng hình thức dạy học đồng loạt cả lớp, bởi đây

là hình thức hoạt động mà toàn thể học sinh trong lớp có thể cùng thực hiện một nhiệm

vụ học tập Điều này, giúp cho GV dễ điều hành, quản lí lớp và dễ sử dụng các phương tiện, phương pháp, kĩ thuật dạy học để thực hiện bài dạy theo chương trình, ít lệ thuộc vào môi trường xung quanh Đặc biệt, trong một thời gian ngắn có thể thông báo được nhiều kiến thức đến với HS Ngoài ra, nó còn rất phù hợp với hình thức tổ chức dạy học theo trường, lớp ở trường Tiểu học.”

Ở:“HĐ đầu trong HĐ khởi động, tôi sử dụng phương pháp gợi mở-vấn đáp, tôi đặt

một câu hỏi dạng câu đố nhằm tạo sự kích thích, gây tò mò cho HS về nội dung bài học Ngoài ra, câu hỏi này cũng sẽ tạo một bước đệm cho hệ thống câu hỏi sau này Sau khi HS tìm ra được câu trả lời, tôi sẽ đưa ra một vài câu hỏi nhằm liên kết với nội dung chính của bài học là “Sử dụng đèn học”, cũng như qua việc trả lời hệ thống câu hỏi dẫn dắt của GV, HS thể hiện được suy nghĩ, ý tưởng của mình, từ đó khám phá và lĩnh hội được đối tượng học tập Ngay khi, hệ thống câu hỏi được đưa ra, tôi đã vận

dụng ngay kỹ thuật dạy học KWL, K là kiến thức, kĩ năng HS đã có từ thực tiễn; W là

những điều HS muốn biết, thắc mắc về bài học; L là những điều HS tự giải đáp / trả lời Có thể hiểu là HS sẽ phải vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm trong thực tiễn cuộc sống hàng ngày của các em để tự trả lời câu hỏi và nêu những thắc mắc, những điều HS muốn GV giải đáp trong bài học ngày hôm nay Từ đó, GV dẫn dắt vào tiết học.”

Qua việc vận dụng phương pháp dạy học và hình thức tổ chức HĐ 1 giúp HS phát triển các năng lực đặc thù sau: NL nhận thức công nghệ được thể hiện ở việc HS nêu được tác dụng chính của đèn học; NL sử dụng công nghệ được thể hiện ở việc HS nêu được cách sử dụng đèn học đúng cách

3.2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Hoạt:“động hình thành kiến thức mới là hoạt động cơ bản trong bài học của SGK

HĐ này nhằm giúp học sinh phân tích, khám phá và rút ra kiến thức mới Đây là HĐ quan trọng nhất, trọng tâm nhất, có vai trò và tác dụng làm cơ sở cho các hoạt động luyện tập và vận dụng cũng như toàn bộ quá trình dạy học phát triển năng lực học sinh

Vì vậy, tôi đặc biệt quan tâm, dành nhiều thời gian và trí tuệ cho việc nghiên cứu, thực hiện nội dung hoạt động cơ bản này Trong kế hoạch bài giảng này, HĐ hình thành

kiến thức mới gồm 2 HĐ thành phần sau: 2.1 Tác dụng của đèn học và một số loại đèn

học phổ biến; 2.2 Một số bộ phận chính của đèn học Mỗi hoạt động này sẽ có cách sử

dụng hoặc kết hợp các phương pháp, kĩ thuật, hình thức dạy học khác nhau nhằm đạt được mục tiêu của bài học và hoạt động.”