Hiện nay, Du lịch thực sự là ngành kinh tế mũi nhọn và có tiềm năng phát triển bền vững. Tất nhiên, Việt Nam cũng thuộc một trong những điểm đến hấp dẫn trong 30 quốc gia có tiềm năng cạnh tranh phát triển ngành du lịch thế giới. Tính đến thời điểm hiện tại, Đà Nẵng – Hội An luôn là địa điểm hấp dẫn, thu hút nhất bao gồm cả khách nội địa và khách quốc tế bởi những kiến trúc phố cổ, mang theo những bản sắc vốn có. Đặc biệt là Hội An được biết đến là “phố cổ” gần như nguyên vẹn với hơn 1000 di tích kiến trúc từ phố xá, hội quán, miếu, đình, ... đến những món ăn truyền thống. Tạp chí du lịch “Travel + Leisure” đã công bố trao giải “The Worlds Best Awards 2021” cho danh sách top 15 “Thành phố đáng sống nhất trên thế giới” và thật vinh hạnh khi Hội An đứng vị trí đầu tiên trong năm nay. Hội An còn được mệnh danh là “viên ngọc nhỏ của một vùng đất”. Với nhiều du khách, họ đánh giá khá cao về ẩm thực ở Hội An vì ở đây có nhiều món ăn có rau, khiến cho khách phương xa cảm thấy như được ở quê nhà. Song, không khí ở Hội An được đánh giá là khá dễ chịu, tạo sự thoải mái cho người. Ở đây rất hạn chế phương tiện giao thông đi lại, vì vậy, du khách có thể thoải mái đi dạo, thư thái ngắm nhìn thành phố đầy thơ mộng. Vì trở nên ngày một nổi tiếng nên thành phố cổ này đang dần bị thương mại hóa, nghĩa là dần mất đi nét đẹp mộc mạc, giản dị của nó từ chất lượng dịch vụ đến những hàng quán ăn đặc trưng.
Trang 1KHOA DU LỊCH Ngành QUẢN TRỊ KHÁCH SẠN
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
Trang 2i BẢNG ĐÁNH GIÁ ĐÓNG GÓP
1 Tống Hoàng Vân Anh 197KS24645 100%
7 Trương Lê Mỹ Sang 197KS12845 100%
8 Nguyễn Ngọc Minh Thư 197KS25156 100%
9 Nguyễn Thị Ngọc Trâm 197KS13053 100%
10 Hoàng Thị Phương Linh 187KS22725 100%
Trang 3ii NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
Trang 4iii MỤC LỤC
i BẢNG ĐÁNH GIÁ ĐÓNG GÓP 2
ii NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN 3
iii MỤC LỤC 4
iv NỘI DUNG 1
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
1.1 Lý do chọn điểm đến du lịch Hội An 1
1.2 Xác định vẫn đề nghiên cứu 1
1.3 Mục tiêu nghiên cứu 2
2 THỰC TRẠNG 4
2.1 Giới thiệu khái quát về Hội An 4
2.2 Phân tích tình hình Hội An đang dần bị thương mại hóa và khó giữ được hình ảnh hoài cổ trước đây: 7
3 GIẢI PHÁP 11
3.1 Quy hoạch du lịch 11
3.2 Huy động vốn và đầu tư phát triển du lịch 11
3.3 Quản lí chính sách về du lịch 12
3.4 Tuyên truyền quảng bá du lịch 13
3.5 Đào tạo nguồn nhân lực 15
3.6 Bảo tồn di sản văn hoá và các di tích đi đôi với ý thức con người 16
3.7 Bảo vệ môi trường 18
4 KẾT LUẬN 20
v TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 5iv NỘI DUNG
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.1 Lý do chọn điểm đến du lịch Hội An
Hiện nay, Du lịch thực sự là ngành kinh tế mũi nhọn và có tiềm năng phát triển bền vững Tất nhiên, Việt Nam cũng thuộc một trong những điểm đến hấp dẫn trong 30 quốc gia có tiềm năng cạnh tranh phát triển ngành du lịch thế giới Tính đến thời điểm hiện tại, Đà Nẵng – Hội An luôn là địa điểm hấp dẫn, thu hút nhất bao gồm cả khách nội địa
và khách quốc tế bởi những kiến trúc phố cổ, mang theo những bản sắc vốn có Đặc biệt
là Hội An - được biết đến là “phố cổ” gần như nguyên vẹn với hơn 1000 di tích kiến trúc
từ phố xá, hội quán, miếu, đình, đến những món ăn truyền thống
Tạp chí du lịch “Travel + Leisure” đã công bố trao giải “The World's Best Awards 2021” cho danh sách top 15 “Thành phố đáng sống nhất trên thế giới” và thật vinh hạnh khi Hội An đứng vị trí đầu tiên trong năm nay Hội An còn được mệnh danh là “viên ngọc nhỏ của một vùng đất” Với nhiều du khách, họ đánh giá khá cao về ẩm thực ở Hội
An vì ở đây có nhiều món ăn có rau, khiến cho khách phương xa cảm thấy như được ở quê nhà Song, không khí ở Hội An được đánh giá là khá dễ chịu, tạo sự thoải mái cho người Ở đây rất hạn chế phương tiện giao thông đi lại, vì vậy, du khách có thể thoải mái
đi dạo, thư thái ngắm nhìn thành phố đầy thơ mộng Vì trở nên ngày một nổi tiếng nên thành phố cổ này đang dần bị thương mại hóa, nghĩa là dần mất đi nét đẹp mộc mạc, giản
dị của nó từ chất lượng dịch vụ đến những hàng quán ăn đặc trưng
1.2 Xác định vẫn đề nghiên cứu
Điểm đến du lịch Hội An là nơi đã và đang không ngừng phát triển với những giá trị văn hoá, giá trị lịch sử đầy bản sắc Song hành cùng với sự phát triển này thì phố cổ Hội An đang phải đối diện với những thách thức lớn bởi sự phát triển du lịch thiếu bền vững làm ảnh hưởng đến văn hoá, xã hội khi ngày càng bị thương mại hoá, biến mất chất phố cổ và dịch vụ kém chất lượng Du lịch có thể có ảnh hưởng quan trọng đến sự hiểu biết và đánh giá từ những du khách đi đến điểm du lịch thông qua sự cảm nhận, trãi nghiệm của mỗi du khách Du khách có thể so sánh nơi điểm đến này với những điểm
Trang 6đến khác Vì vậy cần xác định rõ được vấn đề thông qua đó có thể cải thiện được tình trạng mà phố cổ Hội An đang phải đối diện với nguy cơ tiềm tàng
Các tác động văn hoá – xã hội của phát triển du lịch là vấn đề ảnh hưởng tiêu cực đến Hội An Sự bùng phát về phát triển du lịch, Hội An là một trong những tâm điểm thu hút khách nhất và các nhà đầu tư lớn khiến cho Hội An đối diện với những nguy cơ
và thách thức lớn
Đô thị ngày càng mọc lên như nấm lấy trung tâm phố cổ để làm định hướng phát triển làm mất đi nét bình yên thanh bình của phố cổ Các khu vực lân cận của phố cổ là những khu đất trống, khu vườn rộng trong các khu nhà dân đóng góp rất lớn trong việc tạo nên cảm giác trầm mặc tĩnh lặng cho thành phó cũng dần dần được bán đi Du lịch phát triển còn làm thay đổi một số nét truyền thống văn hoá của địa phương Trật tự kinh doanh buôn bán bị đảo lộn, giá cả chặt chém, lấn chiếm vỉa hè, xả rác ngoài đường phố, giao thông quá tải Ngày xưa khi du khách đến Hội An để tìm kiếm sự bình yên, tĩnh lặng thì ngày nay Hội An chỉ còn là cái xác không hồn
1.3 Mục tiêu nghiên cứu
Những giá trị văn hóa mang theo mình sự phát triển về kinh tế, cách thức tổ chức
xã hội và sự phát triển nội tại của mỗi con người cả vật chất lẫn tinh thần Theo tác giả Ngô Đức Thịnh – Viện trưởng nghiên cứu văn hóa Việt Nam: “Giá trị văn hóa là yếu tố cốt lõi của văn hóa được sánh tạo và kết tinh theo dòng thời gian lịch sử của mỗi cộng đồng, biểu tượng, nét đặc trưng tại điểm đến đó” Cơ sở để làm nền móng phát triển các hoạt động du lịch, kinh doanh lưu trú, ẩm thực, tô rõ thêm nét du lịch văn hóa tại đó Điển hình là phố cổ Hội An, địa điểm không chỉ thu hút ánh nhìn tò mò, tham quan của khách du lịch, mà còn được UNESCO ghé xem và công nhận một trong những di sản văn hóa thế giới tại Việt Nam
Trôi theo dòng thời gian, du lịch văn hóa phố cổ Hội An đã và được nhiều nhà đầu
tư kinh doanh quan tâm và tham gia các dự án Tuy nhiên với sự xây dựng và vận hành phát triển du lịch tại đây vô tình làm thay đổi thuyết biến đổi xã hội vốn có tại khu phố
cổ này, xảy ra thuyết xung đột giữa khách du lịch, nhà kinh doanh du lịch với dân địa phương, nơi mà các hệ giá trị, chuẩn mực văn hóa tồn tại từ lâu đời được đem ra là công
Trang 7cụ tranh giành quyền lợi, hái sung cho mỗi người Du lịch “tha hóa” làm mất bản chất,
vẻ đẹp tự nhiên vốn có được công nhận, đặc biệt là văn hóa phi vật thể phố cổ dễ bị biến đổi theo thời gian và tác động con người Những chương trình kinh doanh buôn bán, ép dân nhường chỗ buôn bán đang dần biến nơi đây thành khu chợ về đêm có thời gian mở
và đóng, chứ không còn vẻ ban đầu là con phố cổ nơi người dân địa phương sẽ sinh hoạt sau thời gian dành cho công việc
Qua vấn đề được nghiên cứu trên, bài báo cáo này mong muốn đánh giá và phân tích thực trạng tại Phố cổ Hội An, để thực hiện mục tiêu nghiên cứu:
• Giải quyết tình trạng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa vốn có để hướng tới du lịch bền vững
• Đưa ra đề xuất và giải pháp, ngăn chặn sự hiện đại hóa đối với kiến trúc Phố cổ Hội An
Trang 8cổ đó đã tạo nên Hội An của hiện tại.Trong các tài liệu cổ của phương Tây bên cạnh lịch
sử hình thành và phát triển, Hội An đã được thế giới biết đến dưới nhiều tên gọi khác nhau trong đó phổ biến nhất là: Faifo, Haisfo, Hoài phố, Ketchem, Cotam… Chúng ta không chỉ được đắm chìm trong vẻ đẹp bình dị, hoài cổ, bình yên của nơi này, mà chúng
ta còn được thu hút và say đắm bởi sự giao thoa giữa các nền văn hóa phương Đông đến
từ Nhật Bản, Trung Quốc và văn hóa Việt khi đến đây Bởi Hội An trước đây vốn là thương cảng đông đúc và sầm uất nhất tồn tại dưới triều Nguyễn cách đây khoảng 200 năm, điều đặc biệt này đã tạo nên một Hội An đa văn hóa, đa sắc màu tồn tại đến ngày
Trang 9nay để phát triển du lịch và được du khách trong và ngoài nước biết đến Vào năm 1999, Phố cổ Hội An được công nhận là di sản thế giới được UNESCO công nhận Bên cạnh
đó, Hội An cũng may mắn được tạp chí danh tiếng Travel & Leisure bình chọn vào top
25 điểm đến tốt nhất thế giới năm 2019, Phố cổ Hội An đứng thứ 20 trong danh sách Khí hậu của Hội An là do phía bắc bị chặn bởi đới Hoành Sơn và phía tây được bao bọc bởi khối núi phía bắc của tỉnh Kon Tum nên cũng giống như các khu vực khác của Quảng Nam và các tỉnh, thành phố lân cận, Hội An cũng nằm trong khu vực nhiệt đới ẩm gió mùa Hội An là khu vực chuyển tiếp với khí hậu nam bắc xen kẽ, đặc trưng của nó là khí hậu nhiệt đới đặc trưng của phương nam Mỗi năm có 2 mùa khác nhau: mùa mưa kéo dài từ tháng 8 đến tháng 12 và mùa khô từ tháng 1 đến tháng 7, thỉnh thoảng có những đợt rét không dữ dội và dai dẳng Hội An không có thời kỳ quá nóng, nhiệt độ trung bình vào các tháng 6, 7 và 8 là 28 - 30 ° C Các tháng mùa đông như tháng
12, tháng 1 và tháng 2 thích hợp cho du lịch vì nhiệt độ lúc này chỉ khoảng 18-23 ° C
Hình 2.2 Vẻ đẹp sông Thu Bồn bên cạnh khu Phố cổ Hội An
Trang 10Đô thị cổ nơi này là một quần thể di tích kiến trúc gồm có nhiều loại hình như: Nhà
ở, Hội quán, Đình, Chùa, Miếu, Giếng, Cầu, Nhà thờ tộc, Bến cảng, chợ kết hợp với hệ thống đường giao thông ngang dọc tạo thành các ô vuông kiểu bàn cờ, mô hình phổ biến của các đô thị thương nghiệp thành phố phương Đông thời Trung đại, được xem là bảo tàng sống về kiến trúc và lối sống đô thị cũng như thể hiện rất rõ sự giao thoa giữa các nền văn hóa Ngoài ra, Hội An cũng nổi tiếng với những lễ hội truyền thống đặc sắc như:
lễ hội thành hoàng làng, lễ tưởng niệm các tổ sư ngành nghề, lễ kỷ niệm các bậc thánh nhân tôn giáo, và các trò chơi dân gian như hò khoan, hò giã gạo, bài chòi,
Hình 2.3 Một số hình ảnh của Phố cổ Hội An
Trang 112.2 Phân tích tình hình Hội An đang dần bị thương mại hóa và khó giữ được hình ảnh hoài cổ trước đây:
Nói đến Hội An, ta thường nghĩ ngay đến sự cổ kính, những mái tường rêu phong phủ bụi thời gian, nơi mọi người du ngoạn, thưởng thức khung cảnh thâm nghiêm, thanh tịnh
Hơn 20 năm trước, Hội An khi ấy đang là một đô thị nhỏ với gần 1.000 ngôi nhà
cổ và gần 200 di tích đình, chùa, miếu đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng Phải đến năm 1999, khi thị xã bên dòng sông Hoài được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, một lộ trình dài hơi cho phát triển du lịch bền vững của Hội An được đặt ra Và sau chừng ấy thời gian, Hội An nay đã trở thành đô thị du lịch sôi động với sự phát triển vượt bậc của các loại hình dịch vụ du lịch
• Kiến trúc nhà cổ ở Hội An
Hình 2.4 Đường phố tập nập tại Hội An
Nhà cổ có cấu trúc khá đặc sắc, phần lớn đều bằng gỗ được làm theo dạng hai mái,
đa số nhà chính và nhà phụ không chung một mái mà là hai nếp mái kế tiếp nhau Mái lợp ngói âm dương – người ta xếp một hàng ngói ngửa lên và sau đó tiếp tới một hàng ngói úp xuống, các viên ngói được cố định bằng vữa, toàn bộ mái toát lên một vẻ mạnh
mẽ, cứng cáp Có hệ thống: sân trời, giếng nước, sân vườn, nơi ở, bếp, không gian thờ tự… Đường phố ở khu phố cổ được bố trí ngang dọc theo kiểu bàn cờ với những con phố ngắn và hẹp, uốn lượn, ôm lấy những ngôi nhà
Trang 12Hình 2.5 Phố cổ với những ánh đèn “thương mại”
Khách du lịch từ các nơi đổ về và nhiều người đổ xô mua nhà để kinh doanh làm giàu bằng mọi cách đã khiến một đô thị cổ Hội An bao đời nay hiền hòa bỗng chốc náo nhiệt và mất dần một Hội An xưa cũ
Theo điều tra trong số gần 600 người đăng ký kinh doanh, hơn 420 người là chủ sở hữu di tích nhà ở, nhà thờ đứng tên và hơn 170 người ở nơi khác đến thuê nhà để kinh doanh Và trong tổng số hơn 600 nhà cổ thì đã có 155 nhà hiện được dùng cho việc kinh doanh và buôn bán để phục vụ du khách
Theo thống kê của Trung tâm Quản lý và Bảo tồn DSVH Hội An, từ năm 2000 đến nay, có đến 114 di tích nhà cổ đã được chủ nhà chuyển nhượng, bán cho người khác và thậm chí một số ngôi nhà cổ bị chuyển nhượng qua lại 2 đến 5 chủ Thế nhưng, khi những nhà cổ này được chủ sở hữu chuyển nhượng thì người chủ mới của ngôi nhà đã
Hình
8
Trang 13tự ý tháo bỏ các cấu kiện, bộ phận bên trong để phù hợp mục đích làm nơi kinh doanh, buôn bán đã làm mất đi những giá trị nguyên gốc của nhà cổ Hội An
Qua việc chuyển nhượng nhà ở phố cổ điều này làm cho Hội An gần như là mất đi linh hồn và điều này tạo ra sự mất mát lớn trong lòng phố cổ Hội An là những di tích, là
di sản sống và đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến cho nhiều du khách không muốn đến Hội An nữa vì nó giống như là đã mất đi phần linh hồn và nơi đây chỉ
là phần xác là nơi mà các doanh nghiệp kinh doanh nhỏ lẻ dùng để buôn bán, kinh doanh
• Di sản dần bị hủy hoại trước tình trạng thương mại hóa
Trước đây, người dân chỉ để một phần không gian mặt tiền để buôn bán nhỏ Nhưng hiện nay hoàn toàn ngược lại, phần lớn không gian dùng để kinh doanh, không gian truyền thống lại bị thu nhỏ hoặc tháo dỡ hoàn toàn
Ví dụ: Các vách ngăn, hệ cửa hầu hết thay bằng chiếc giá đỡ hàng hóa bằng kim loại
Phần lớn các kiến trúc đều xây dựng bằng gỗ rất dễ cháy bên cạnh đó là 538 di tích kinh doanh các mặt hàng dễ cháy như: nón lá, quạt giấy, quần áo, tranh ảnh, lồng đèn,
đồ lưu niệm… bày bán từ trong nhà ra tận vỉa hè, không đúng quy định
Hiện tượng hàng rong, nâng giá, ép giá, nạn hành khất, đeo bám du khách, tranh giành thu tiền bán vé dịch vụ… làm giảm đi tính tuyệt vời và nét đẹp văn hóa trong Hội
An Nói tóm lại môi trường du lịch, môi trường văn hóa trong hoạt động Hội An bị “ô nhiễm” cả về nghĩa đen và nghĩa bóng
Trang 14Hình 2.6 Phố đèn lồng Hội An
Với việc hòa mình vào khu phố cổ cùng với ánh đèn lồng lấp lánh và hưởng thức nghệ thuật hát Bài Chòi, việc du khách ồ ạt đến đây đặt biệt vào buổi tối khiến cho khu phố cổ trở nên ngộp ngạt và quá tải Kèm theo tình trạng chen lấn, lộn xộn của các phương tiện trên phố đi bộ, đường xá lại quá nhỏ hẹp Điều này hoàn toàn trái ngược với loại hình du lịch khám phá và trải nghiệm thảnh thơi bình yên bên khu phố cổ sông Hoài Tuy hiện nay đã có những chính sách bảo tồn giá trị di sản nhưng khá khó khả thi
do ngân sách địa phương có hạn vì thế chỉ mới dừng lại ở hình thức, màu sắc và kiểu dáng bên ngoài, còn tính chất của vật liệu và phương pháp xây dựng truyền thống chưa được chú trọng
Trích từ bài viết “Thấy gì từ du lịch Hội An?” vào năm 2018 với những luận điểm chặt chẽ đã nêu lên rằng: “ Điều quan trọng nhất để cho một di sản có thể phát huy được giá trị của nó trong phát triển du lịch chính là cách ứng xử của con người đối với di sản như thế nào.” Hội An hôm nay và trong tương lai vẫn sẽ đi trên con đường tìm kiếm những giá trị xưa cũ đích thực Ngoài việc không ngừng cải thiện, học hỏi những cái mới
để ngày càng hoàn thiện hơn và tốt hơn nữa Và sẽ luôn có nơi đóng băng trong thời gian, không gian cổ xưa đích thực được lấp đầy nếu tất cả chúng ta cùng chung tay gìn giữ và phát huy được giá trị lịch sử của Hội An
Trang 153 GIẢI PHÁP
3.1 Quy hoạch du lịch
Một trong những yếu tố quan trọng, góp phần đảm bảo cho sự phát triển của ngành
du lịch chính là công tác quy hoạch hợp lí Việc quy hoạch các làng quê, làng nghề nằm tại khu vực ven Hội An thành các điểm đến du lịch cộng đồng là giải pháp được đánh giá thiết thực và có tiềm năng Cụ thể, Hội An có thể tập trung quy hoạch các làng nghề này thành các điểm đến du lịch với sản phẩm du lịch, loại hình du lịch đặc trưng tại nơi
đó
Những làng nghề truyền thống được chuyên gia du lịch đánh giá cao về tiềm năng quy hoạch du lịch hiện nay có thể kể đến là làng Mộc Kim Bồng, làng gốm Thanh Hà, làng Trà Quế, rừng dừa Bảy Mẫu… Tại đây, không những trải nghiệm được giá trị văn hóa, mà chúng ta có thể khai thác các loại hình, sản phẩm du lịch mới lạ và phù hợp với cảnh quan tự nhiên Ví như với làng gốm Thanh Hà, dòng sản phẩm đồ gốm có thể đi kèm với loạt dịch vụ như trải nghiệm làm nghệ nhân gốm, nghỉ dưỡng làng nghề ven sông,…
Ngoài ra, với việc quy hoạch hợp lí, ta có thể triển khai tổ chức các cụm du lịch theo chuyên đề như: cụm du lịch cộng đồng, làng thủ công- mỹ nghệ, cụm du lịch sinh thái sông nước Thu Bồn,… Từ đó, có thể định hướng được nhu cầu, mong muốn của du khách và tổ chức các tuyến du lịch phù hợp
Song song, Nhà nước và chính quyền địa phương cần xem xét, quản lí chặt chẽ các
dự án đầu tư, quy hoạch du lịch nhằm đảm bảo chất lượng của dự án Tốt hơn hết là nên hợp tác với các chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch du lịch cùng các chuyên gia trong lĩnh vực liên quan để đảm bảo tính chuyên môn Ngoài ra việc khảo sát và ghi nhận ý kiến cộng đồng địa phương cũng vô cùng cần thiết để có thể tạo nên mối liên kết chặt chẽ giữa chính quyền và người dân địa phương
3.2 Huy động vốn và đầu tư phát triển du lịch
Sự xuống cấp của cơ sở hạ tầng khiến nhu cầu của du khách và cộng đồng địa phương không được đáp ứng triệt để, gây nên vấn đề ô nhiễm môi trưởng Đó chính là hậu quả của việc khai thác du lịch quá nhanh nhưng không đầu tư đầy đủ và hiệu quả