Tác động của chủ nghĩa bảo hộ thương mại trong nền kinh doanh quốc tế

- Bảo hộ thương mại hay còn gọi bảo hộ mậu dịch là chính sách ngoại thương của nhà nước nhằm một mặt dùng các biện pháp hay các chính sách đóng cửa thanh toán nội địa, danh mục hàng hóa

213 71LAWB2005 3 01 - NHÓM 9 - ĐỀ 1 Luật Kinh doanh Quốc tế (Trường Đại học Văn Lang)

213 71LAWB2005 3 01 - NHÓM 9 - ĐỀ 1 Luật Kinh doanh Quốc tế (Trường Đại học Văn Lang)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG

KHOA THƯƠNG MẠI

LUẬT KINH DOANH QUỐC TẾ

BÀI TẬP NHÓM TÁC ĐỘNG CỦA CHỦ NGHĨA BẢO HỘ THƯƠNG

MẠI TRONG KINH DOANH QUỐC TẾ

Nhóm th c hi ự ện : Nhóm 9

L p ớ : 213_71LAWB20053_01

TP Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2022

DANH SÁCH NHÓM

1 Ngô Thanh Vân 217341200050 Chuẩn bị nội dung 95%

2 Phạm Mai Trâm 217340120002 Chuẩn bị nội dung,

thuyết trình

100%

3 Võ Thị Mỹ Trinh 2173401200098 Chuẩn bị nội dung,

power point 100%

4 Nguyễn Thị Thảo Uyên 2173401200024 Chuẩn bị nội dung 95%

5 Trần Chí Tường 2173401200142 Chuẩn bị nội dung 95%

6 Phạm Thị Thanh Tuyền 2173401200057 Chuẩn bị nội dung 95%

7 Nguyễn Ngọc Tuyết 2173401200187 Chuẩn bị nội dung,

tổng hợp Word

100%

8 Lê Đức Tú 2173401200065 Chuẩn bị nội dung,

thuyết trình 95%

9 Nguyễn Trang Anh

Thư 2173401200196 Chuẩn bị nội dung,thuyết trình 100%

10 Trương Anh Tú 2173401200156 Chuẩn bị bố cục,

nội dung

100%

11 Nguyễn Thị Tú Trinh 1273401200194 Chuẩn bị nội dung 95%

M C Ụ L C Ụ

1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀỀ B O H THẢ Ộ ƯƠNG M I Ạ 4

1.1 B o h th ả ộ ươ ng m i là gì? ạ 4

1.2 Nguyên nhân dâẫn đêến vi c áp d ng nh ng chính sách b o h th ệ ụ ữ ả ộ ươ ng m iạ 4

1.3 Xu h ướ ng b o h th ả ộ ươ ng m i hi n nay: ạ ệ 5

2 CÁCH TH C TH C HI N LU T B O H THỨ Ự Ệ Ậ Ả Ộ ƯƠNG M I Ạ 5

3 VI T NAM VÀ NH NG CHÍNH SÁCH B O H THỆ Ữ Ả Ộ ƯƠNG M I: Ạ 6

4 TÁC Đ NG C A CH NGHĨA B O H THỘ Ủ Ủ Ả Ộ ƯƠNG M I ĐỐỐI V I KINH DOANH QUỐỐC Ạ Ớ TỀỐ 8

4.1 Tác đ ng tích c c: ộ ự 8

4.2 Tác đ ng tiêu c c: ộ ự 8

5 GI I PHÁP:Ả 9

1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO HỘ THƯƠNG MẠI

1.1 Bảo hộ thương mại là gì?

- Bảo hộ thương mại hay còn gọi bảo hộ mậu dịch là chính sách ngoại thương của nhà

nước nhằm một mặt dùng các biện pháp hay các chính sách đóng cửa thanh toán nội địa, danh mục hàng hóa hạn chế xuất nhập khẩu để bảo vệ thị trường nội địa trước sự cạnh tranh ngoại nhập Mặt khác có thể hiểu như sau: là việc áp dụng nâng cao một số tiêu chuẩn thuộc các lĩnh vực như chất lượng, vệ sinh, an toàn, lao động, môi trường, xuất xứ hay việc áp đặt thuế xuất nhập khẩu, trợ cấp cao và hạn ngạch đối với một số mặt hàng nhập khẩu nào đó để bảo vệ và nâng đỡ các nhà kinh doanh trong nước bành trướng ra thị trường nước ngoài

1.2 Nguyên nhân dẫn đến việc áp dụng những chính sách bảo hộ thương mại

- Khi nhận thấy các mặt hàng nhập khẩu gia tăng gây đe dọa và thiệt hại nghiêm trọng các mặt hàng trong nước, chính phủ sẽ phải thực hiện chính sách hạn chế nhập khẩu Việc hình thành bảo hộ thương mại đến từ 2 nguyên nhân chủ quan và khách quan:

 Đầu tiên về phần khách quan: bảo hộ thương mại hình thành khi có sự phát triển không đều giữa điều kiện tái sản xuất của các quốc gia, do đó cần phải bảo hộ nên kinh tế kém phát triển hơn để tạo ra sự đồng đều về điều kiện tái sản xuất, ngoài ra đó cũng là chính sách để cân bằng sự cạnh tranh

 Về phần chủ quan: nhà nước cần có chính sách bảo hộ cho ngành sản xuất mới

ra đời, chưa thể gia nhập thị trường và chưa cạnh tranh được với doanh nghiệp

đã có chỗ đứng trên thị trường Vì vậy với sự bảo hộ, doanh nghiệp có cơ hội

để tăng khả năng cạnh tranh

- Mặt khác, còn xuất phát từ những ưu điểm của chính sách này, giúp làm:

 Làm giảm bớt sức cạnh tranh của hàng nhập khẩu, từ việc đánh thuế nhập khẩu cao làm tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, từ đó hỗ trợ xuất khẩu và sản xuất trong nước

 Khuyến khích và tăng cường thêm sức mạnh đầu tư cho các nhà sản xuất trong nước trên thị trường nội địa

 Thông qua việc thực hiện thuế quan bảo hộ, việc có những hàng rào bảo hộ sẽ giúp cho sản phẩm nước ngoài giá cao hơn Nhờ vậy mà hàng trong nước phần nào có lợi thế hơn về giá so với hàng nhập khẩu Chính vì vậy, sẽ thúc động hoạt động sản xuất trong nước qua đó khắc phục một phần tình trạng thất nghiệp

 Mong muốn hạn chế tiêu cực của nền kinh tế thị trường trong điều kiện năng lực điều hành nền vĩ mô chưa tốt

 Những tác động ngoài mong muốn của các nền văn hóa khác nhau cũng buộc chính phủ phải áp dụng chính sách để ngăn cản việc nhập khẩu những sản phẩm được coi là có hại

1.3 Xu hướng bảo hộ thương mại hiện nay:

- Theo phân loại của GTA, các biện pháp này có thể được chia thành viện trợ nhà nước, phá giá cạnh tranh, trợ cấp tiêu dùng, trợ cấp xuất khẩu, thuế xuất khẩu hoặc hạn chế, cấm nhập khẩu, trợ cấp nhập khẩu, bảo vệ sở hữu trí tuệ, các biện pháp đầu tư, các biện pháp nhập cư, mua sắm công, y tế và các biện pháp kiểm dịch, rào cản kỹ thuật đối với thương mại, biện pháp thuế quan, biện pháp phòng vệ thương mại, hàng rào phi thuế quan, hạn ngạch, tài chính thương mại,…

2 CÁCH THỨC THỰC HIỆN LUẬT BẢO HỘ THƯƠNG MẠI

Cho đến nay đã có một số biện pháp bảo hộ thương mại phổ biến được áp dụng ở các quốc gia bao gồm:

- Áp dụng thuế, thậm chí đánh mức thuế cao đối với các mặt hàng ngoại nhập

- Áp dụng hạn ngạch trần trên số lượng hàng hóa ngoại nhập đang bán ở thị trường trong nước bằng những trở ngại về pháp lý trong việc cấp phép

- Đề ra các trở ngại pháp lý cho các sản phẩm ngoại nhập bằng tiêu chuẩn khắt khe cho mặt hàng ngoại nhập

- Hỗ trợ các mặt hàng quốc nội bằng cách trợ giá và giảm thuế, hỗ trợ tiếp thị

- Kiểm soát tỷ lệ thay đổi ngoại tệ để hạn chế thao túng hàng hóa ngoại nhập nhằm

hạ giá sản phẩm trong nước

Ngoài ra, khi cạnh tranh thương mại quốc tế ngày càng tăng cao, cùng với sự khủng hoảng kinh tế toàn cầu, các nước nhập khẩu, đặc biệt là các nước phát triển hàng đầu thế giới như Mỹ, Nhật, EU có xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại bằng những hình thức bảo hộ kiểu mới:

- Giới hạn hoạt động thương mại quốc tế trong các lĩnh vực liên quan đến quốc phòng, ngành quan trọng của mọi quốc gia

- Đảm bảo cân bằng cán cân thương mại giữa quốc gia nhập và xuất khẩu

- Hạn chế nguồn lao động trong các lĩnh vực nhập khẩu, phát triển nguồn nhân lực thay thế trong nước giúp tạo thêm việc làm cho người dân

- Ngăn chặn độc quyền nhóm khi một ngành công nghiệp mới hình thành để hỗ trợ ngành công nghiệp mới trong nước

- Thực thi chính sách thương mại công bằng, yêu cầu các quốc gia xuất khẩu phải

hạ thấp những điều luật khắt khe để được mở rộng thị phần vào quốc gia đó

Tại châu Âu, xu hướng bảo hộ thương mại thể hiện rõ nét nhất khi nước Anh tổ chức trưng cầu dân ý (Brexit) vào năm 2016, và hiện Anh đã chính thức rời EU, tạo ra các điều kiện, cơ hội để nước Anh đàm phán thương mại song phương với các đối tác mới trên phạm vi toàn thế giới

- Tại Mỹ, ngay từ khi tranh cử Tổng thống năm 2016, Donald Trump luôn nêu ra khẩu hiệu “Nước Mỹ trước hết” Ngày 23/1/2017, Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh rút khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) mà Mỹ và 11 nước trong khu vực đã

ký, đồng thời, chủ trương đàm phán và thúc đẩy các hiệp định thương mại song phương thay vì đa phương nhằm phát huy lợi thế của Mỹ và gia tăng lợi ích của Mỹ trong thương mại quốc tế; thúc đẩy xu hướng gia tăng bảo hộ và sẵn sàng tăng thuế nhập khẩu đối với mặt hàng mà Mỹ có lợi thế để bảo vệ sản xuất trong nước

3 VIỆT NAM VÀ NHỮNG CHÍNH SÁCH BẢO HỘ THƯƠNG MẠI:

- VIỆT NAM

Năm 2006: Việt Nam chính thức là thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Việt Nam đã cam kết từ thời điểm gia nhập WTO không áp dụng mới và không áp dụng thêm các biện pháp hạn chế số lượng nhập khẩu không phù hợp với quy định của WTO Cụ thể:

 Bãi bỏ các biện pháp hạn ngạch trước thời điểm gia nhập:

+ Bãi bỏ hạn ngạch xuất khẩu từ thời điểm gia nhập

+ Bãi bỏ tất cả các hạn ngạch nhập khẩu trừ hạn ngạch thuế quan đối với thuốc lá nguyên liệu, trứng gia cầm, đường thô, đường tinh luyện, muối + Bãi bỏ các việc cấm nhập khẩu đang được áp dụng tại thời điểm gia nhập WTO như: thuốc lá điếu, xì gà, ô tô cũ, xe máy có dung tích 175 trở lên

 Việt Nam cũng đã đàm phán để thỏa thuận về các vấn đề thuế quan như:

+ Mức thuế xuất nhập khẩu tối đa từ 200% hạ thấp còn 60% và từ 31 mức thuế quan giảm xuống chỉ còn 25 mức

+ Bỏ áp dụng mức giá tối thiểu đối với tất cả các mặt hàng nhập khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

+ Cam kết cắt giảm 22% thuế xuất nhập khẩu so với mức hiện hành Mức cắt giảm đối với mặt hàng nông nghiệp là 10.6%, mặt hàng công nghiệp là 23.9%

+ Gần đây nhất là từ ngày 1/1/2020 Việt Nam sẽ chính thức bãi bỏ hạn ngạch thuế quan nhập khẩu đối với mặt hàng đường từ các nước ASEAN + Từ 1/7/2022, Việt Nam sẽ giảm thuế tối huệ quốc (MFN) đối với sản phẩm thịt heo đông lạnh nhập khẩu Mỹ từ 15% xuống còn 10%

 Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã áp dụng các hình thức khác nhau để thúc đẩy việc xuất khẩu cho những mặt hàng còn chưa đứng vững ở thị trường quốc tế bằng biện pháp trợ cấp như:

+ Đối với gạo: Hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo, hỗ trợ lãi suất thu mua lúa gạo trong vụ thu hoạch

+ Đối với mặt hàng cà phê: Hỗ trợ lãi suất tạm trữ, hoàn phụ thu Ưu đãi miễn, giảm về tiền thuê đất

+ Đối với linh kiện ô tô: Doanh nghiệp đáp ứng đủ một số điều kiện như sản lượng xe sản xuất, lắp ráp tối thiểu… thì các linh kiện ô tô buộc phải nhập khẩu sẽ được ưu đãi thuế 0%

+ Đối với một số sản phẩm vật liệu hàn có xuất xứ từ Malaysia, Thái Lan và Trung Quốc, mức thuế tạm thời được áp dụng từ 0% - 36.56%

- THẾ GIỚI

Năm 2017, Mỹ đã áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu thép và nhôm theo Mục 232 Đạo luật Thương mại mở rộng năm 1962 dưới hình thức tăng thuế nhập khẩu Cụ thể, một số sản phẩm thép được sản xuất tại Hàn Quốc hoặc Đài Loan, sau đó đưa sang Việt Nam để gia công đơn giản rồi xuất khẩu Mỹ sẽ bị áp thuế cao nhất là 456%

Song với đó, Bộ Thương mại Mỹ công bố mức thuế chống bán phá giá sơ bộ đối với mặt hàng mật ong của Việt Nam Theo đó, mức thuế chung dành cho các doanh nghiệp Việt Nam từ mức trên 410% giảm xuống chỉ còn 58.74 – 61.27%.

 Việt Nam cần có một kế hoạch để giải quyết chủ nghĩa bảo hộ thương mại đang ngày càng tăng về lâu dài:

+ Có thể thấy rằng, Việt Nam đang làm tốt trong việc tạo ra quan hệ thương mại với vô số quốc gia và ký kết các FTA đa phương song phươg với hơn 50 quốc gia tính tới 2016

+Việt Nam cần phải điều trình sản xuất để tránh tình trạng sưu cung và phù hợp hơn với nhu cầu thị trường

+ Thắt chặt kiểm soát chất lượng đối với các sản phẩm sản xuất dành cho thị trường nước ngoài Với các tiêu chuẩn ngày càng tăng, Việt Nam cần phải chú ý hơn đến chất lượng sản phẩm đặc biệt là mặt hàng nông sản

+ Doanh nghiệp cần đẩy mạnh tìm kiếm thị trường tiềm năng nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu, phải có ý thức nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động nắm bắt thông tin, chuẩn bị và sẵn sàng nhiều kịch bản để thích ứng với bối cảnh; chủ động các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá; tăng cường liên kết, hợp tác trong sản xuất, kinh doanh để tạo sức mạnh đối phó với các tranh chấp thương mại quốc tế…

 Đề cập đến hiện trạng COVID 19 đã gây ra sự sụt giảm trong thương mại thế giới và là tin xấu cho một nền kinh tế toàn cầu được dự đoán sẽ giảm mạnh

+ Các quốc gia đã thực hiện nhiều cách ứng phó khác nhau để tạo thuận lợi cho thương mại, đặc biệt là trong vật tư y tế bằng cách chú trong vào xuất khẩu, giảm thuế nhập khẩu nông sản để tối đa hóa nguồn cung hàng hóa quan trọng cho thị trường nội địa

+ Theo báo cáo của WTO ghi lại giữa tháng 10/2019 đến giữa tháng 5/2020, các thành viên WTO đã thực hiện 256 biện pháp bảo hộ thương mại liên quan rõ ràng đến đại dịch COVID 9, 57% trong số đó đã tạo ra lợi nhuận đáng kể trong thương mại, bằng cách: Ban hành sự hạn chế nhập khẩu để cách ly các công ty trong nước khỏi sự cạnh tranh quốc tế có nguy cơ làm giảm năng suất của cả nhà sản xuất và công nhân nói chung tụt xuống vịu thế kinh tế hạng hai

4 TÁC ĐỘNG CỦA CHỦ NGHĨA BẢO HỘ THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI KINH

DOANH QUỐC TẾ

4.1 Tác động tích cực:

- Đánh thuế các sản phẩm nhập khẩu nước ngoài để bảo vệ các sản phẩm trong nước nhằm tăng trưởng kinh tế trong nước

- Nâng cao chất lượng hàng hóa nhập khẩu

- Giảm tình trạng thâm hụt thương mại với các đối tác trong quan hệ trao đổi thương mại giữa hai bên

4.2 Tác động tiêu cực:

- Khiến người tiêu dùng bị hạn chế sự lựa chọn và phải trả nhiều tiền hơn cho hàng hóa và dịch vụ Bởi nếu chính phủ đưa ra hạn ngạch về số lượng nhập khẩu, áp dụng luật bảo hộ thương mại nhằm bảo vệ ngành công nghiệp, công ty và việc làm nhưng song với đó cũng sẽ hạn chế sự có sẵn của sản phẩm, hàng hóa và đôi khi còn phải giải quyết vấn đề này bằng những sản phẩm chất lượng kém, lạm phát cũng sẽ tăng

- Các ngành công nghiệp trẻ không thể phát triển Câu hỏi đặt ra là khi nào một ngành công nghiệp trẻ cần sự bảo hộ của chính phủ? Khi nào thì sẽ được coi là một công ty vững mạnh đã có lợi thế để so sánh với công ty nước ngoài và thị trường nước ngoài? Vấn đề nằm ở việc bảo hộ bao lâu, điều này sẽ tiêu tốn của chính phủ một khoản tiền và tiêu hao đáng kể về tài chính Nền công nghiệp trẻ sẽ trở nên thiếu hiệu quả, không có động thái đầu tư hiệu quả, thông minh dài hạn bằng cách

sử dụng vốn hoặc cổ phiếu phổ thông từ thị trường vốn quốc tế

- Kiểm soát tỷ giá hối đoái gây ra sự lạm phát dài hạn Vì quốc gia đang giữ giá trị tiền tệ của mình ở mức thấp nhất để có thể bán sản phẩm và hàng hóa của mình với mức giá rẻ hơn thị trường nước ngoài, còn lại những sản phẩm nước ngoài sẽ có mức giá cao đối với những hóa mà người dân cần để tồn tại, chính phủ giúp cho doanh nghiệp nhưng đang phải khiến người dân của mình tiêu dùng ở hạn mức cao hơn

5 GIẢI PHÁP:

- Cần nhận thức được rằng áp dụng luật bảo hộ thương mại không phải là một giải pháp cho các vấn đề trong dài hạn ngược lại còn kiềm chế sự phát triển kinh tế

- Tránh áp dụng các biện pháp bảo vệ một cách riêng biệt, vì thương mại tự do được coi là giải pháp duy nhất cho khủng hoảng bằng cách kích thích tăng trưởng trong tương lai và tạo việc làm trong tương lai

- Cộng đồng thương mại quốc tế cần ngày càng nắm bắt hơn các tiêu chuẩn thương mại quốc tế Điều này sẽ đơn giản hóa các rào cản và chính sách pháp lý không cần thiết, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển

- Có thể cân nhắc sử dụng chính sách tài khóa giảm phát Nghĩa là đánh thuế cao hơn

và chấp nhận rằng chi tiêu chính phủ thấp hơn Thuế cao hơn làm giảm thu nhập khả dụng của người tiêu dùng dẫn đến giảm chi tiêu tiêu dùng và chi tiêu ít hơn cho hàng nhập khẩu Ngoài ra, chính sách tài khóa giảm phát giúp giảm lạm phát và do đó cải thiện khả năng cạnh tranh của xuất khẩu