NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP i PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN ii PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN iii LỜI CẢM ƠN iv TÓM TẮT v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT viii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ix DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, BIỂU ĐỒ x Chương 1 1 TỔNG QUAN 1 1.2. Mục tiêu của đề tài 1 1.3. Đối tượng thi công 1 1.4. Phương pháp thi công 1 1.5. Giới hạn của đề tài 1 Chương 2 2 THIẾT KẾ THI CÔNG MÔ HÌNH 2 2.1 Giới thiệu chung về động cơ 2 2.2. Các thông số cơ bản động cơ 3 2.3. Mẫu xe sử dụng 3 2.4. Phần sa bàn 5 2.5. Phần động cơ 5 2.5.1. Các cảm biến 7 2.5.2. Các cơ cấu chấp hành 11 2.5.3. Các bộ phận phụ đi kèm 14 2.7. Các yêu cầu khi sử dụng mô hình 20 Chương 3 21 HỆ THỐNG ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ 1SZ – FE 21 3.1. Mạch nguồn 21 3.1.1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động 21 3.1.2. Sự bố trí các relay 22 3.1.3. Cơ cấu chống mắc sai cực accu 23 3.2. Mạch khởi động 24 3.3. Mạch nguồn cung cấp cho ECU 25 3.4. ECU động cơ 26 3.4.1. Các giắc cắm từ ECU 26 3.4.2. Tên các chân ra từ ECU 27 3.3.3. Bảng giắc cắm đo kiểm mô phỏng ECU 33 3.5. Giắc chẩn đoán 34 3.6. Các tín hiệu đầu vào của hệ thống điều khiển 35 3.6.1. Bộ tạo tín hiệu G và NE 35 3.6.2. Bộ đo gió 38 3.6.3. Cảm biến nhiệt độ nước làm mát 42 3.6.4. Cảm biến vị trí bướm ga (loại tuyến tính) 43 3.6.5. Cảm biến kích nổ 45 3.6.6. Cảm biến oxi (loại zirconia) 47 3.6.7. Công tắc áp suất dầu 50 3.7. CÁC CƠ CẤU CHẤP HÀNH 51 3.7.1. Hệ thống đánh lửa 51 3.7.2. Hệ thống phun nhiên liệu 62 3.7.3. Hệ thống bơm nhiên liệu 72 3.7.4. Hệ thống điều khiển xupap thông minh 77 3.7.5. Hệ thống điều khiển tốc độ không tải 82 3.7.6. Hệ thống làm mát 90 Chương 5 107 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 107 5.1. Kết luận 107 5.2. Khuyến nghị 107 5.3. Hướng phát triển 107 TÀI LIỆU THAM KHẢO 108
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO
Tp Hồ Chí Minh, tháng 8 năm 2021
Trang 3CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
THI CÔNG MÔ HÌNH ĐỘNG CƠ TOYOTA 1SZ – FE
Sinh viên thực hiện:
I.NỘI DUNG:
• Thi công và trùng tu mô hình dạy học động cơ Toyota 1SZ – FE
• Nghiên cứu hệ thống điện điều khiển động cơ
• Thiết kế thêm hộp đánh pan cho mô hình
• Viết hướng dẫn sử dụng hộp đánh pan cho việc dạy học sinh viên các khóa sau
II TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1., 2., 3., 4
III TRÌNH BÀY:
01 quyển thuyết minh đồ án
Upload lên google drive của khoa file thuyết minh đồ án (word, powerpoint, poster)
IV THỜI GIAN THỰC HIỆN:
Trang 4CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
_ * * * _ _ _
PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Họ và tên sinh viên 1: MSSV:
Họ và tên sinh viên 2: MSSV:
Ngành:
Tên đề tài:
Họ và tên giáo viên hướng dẫn:
NHẬN XÉT 1 Về mặt nội dung đề tài & khối lượng thực hiện:
2 Ưu điểm:
3 Khuyết điểm:
4 Đề nghị cho bảo vệ hay không:
5 Đánh giá loại:
6 Điểm: (Bằng chữ: )
Tp.HCM, ngày tháng năm 2021
Giảng viên hướng dẫn
Trang 5CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
_ * * * _ _ _
PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
Họ và tên sinh viên 1: MSSV:
Họ và tên sinh viên 2: MSSV:
Ngành:
Tên đề tài:
Họ và tên giáo viên phản biện:
NHẬN XÉT 1 Về mặt nội dung đề tài & khối lượng thực hiện:
2 Ưu điểm:
3 Khuyết điểm:
4 Đề nghị cho bảo vệ hay không:
5 Đánh giá loại:
6 Điểm: (Bằng chữ: )
Trang 6LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, xin chân thành cảm ơn đến Khoa Cơ Khí - Động Lực nghành Công nghệ
và Kĩ thuật ô tô thuộc trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM đã tạo điều kiện tốt nhất để chúng em học tập và nghiên cứu thực hiện đề tài tại xưởng Động cơ xăng tại trường
Cùng với đó, xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy đã đồng hành hướng dẫn chúng em suốt giai đoạn thực hiện đồ án tốt nghiệp Sự nhiệt tình và phong cách chuyên nghiệp của thầy là nguồn động lực lớn giúp chúng em thực hiện đề tài một cách nghiêm túc và chất lượng nhất có thể
Chúng em cũng chân thành cảm ơn quý thầy cô trong khoa Đạo tạo Chất lượng cao trong khóa 2017 – 2021 đã tận tình giảng dạy, trang bị cho sinh viên những kiến thứcvà kĩ năng cần thiết để hôm nay, chúng em có đủ hành trang thực hiện đồ án tốt nghiệp Bên cạnh đó, nhờ có sự động viên ủng hộ về cả vật chất lẫn tinh thần trong suốt thời gian
từ khi mới bước chân vào đại học của cha mẹ và những người thân, cho đến nay, những
sự ủng hộ đó vẫn không đổi, xin chân thành cảm ơn
Trong quá trình thực hiện khóa đề tài, cảm ơn sự nhiệt tình và hy sinh thời gian quý báu của các bạn bè đồng khóa đã động viên tinh thần cũng như hỗ trợ khắc phục những thiếu sót của chúng tôi về dụng cụ, tài liệu và những kỹ năng chuyên môn cần thiết khác Sau hết, sẽ có những thiếu sót là việc khó tránh khỏi nhưng chúng em đã cố gắng hoàn thành đề tài khóa luận tốt nghiệp trong phạm vi và khả năng Chúng em rất mong nhận được sự thông cảm, góp ý và tận tình chỉ bảo của quý thầy
CHÂN THÀNH CẢM ƠN!
TP Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 08 năm 2021
Nhóm thực hiện
Trang 7TÓM TẮT
Trong ngành Công nghệ và Kĩ thuật ô tô, một trong những kĩ năng không thể không nhắc đến là Chẩn đoán và sửa chữa Thế giới ngày nay với khoa học công nghệ ngày càng tiên tiến, dẫn đến sự xuất hiện các dòng xe trên thị trường gần như tiệm cận sự hoàn thiện về phần cơ khí, hiệu suất sử dụng, sự thông minh trong các tính năng vận hành nhưng vô tình phức tạp thêm nhiều về hệ thống điện Chính vì thế, trong quá trình sử dụng ô tô không thể tránh khỏi những hư hỏng trong hệ thống điện về khung gầm, động cơ hay các tiện ích phụ Nắm bắt được hiện thực này, việc thi công mô hình phục vụ việc đào tạo sinh viên chuyên ngành công nghệ và kĩ thuật ô tô trong việc chẩn đoán là điều cần thiết
Mô hình dạy học động cơ Toyota 1SZ – FE là sản phẩm mà nhóm chúng em thi công và hoàn thiện Vốn để phục vụ việc đào tạo sinh viên trong việc chẩn đoán, mô hình này là trang bị bảng mô phỏng các giắc từ ECU và hộp đánh pan (hộp dùng để tạo lỗi cho hệ thống điện ngẫu nhiên) để người sử dụng hiểu được cách thức vận hành của hệ thống điện điều khiển động cơ Khi đã hiểu rõ bản chất hệ thống điện động cơ này, một khi lỗi xảy ra khi kích hoạt hộp tạo pan thì có thể sử dụng các thiết bị để đo đạc tìm manh mối, chẩn đoán được và giải các pan lỗi trong mô hình
Trong báo cáo này, nhóm thực hiện tập trung vào nghiên cứu hệ thống điện điều khiển của động cơ từ đó viết ra cách sử dụng hộp đánh pan và trình tự giải quyết theo cách có căn cứ và cơ sở phục vụ việc dạy học chẩn đoán động cơ
Trang 8MỤC LỤC
NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP i
PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN ii
PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN iii
LỜI CẢM ƠN iv
TÓM TẮT v
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT viii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ix
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, BIỂU ĐỒ x
Chương 1 1
TỔNG QUAN 1
1.2 Mục tiêu của đề tài 1
1.3 Đối tượng thi công 1
1.4 Phương pháp thi công 1
1.5 Giới hạn của đề tài 1
Chương 2 2
THIẾT KẾ THI CÔNG MÔ HÌNH 2
2.1 Giới thiệu chung về động cơ 2
2.2 Các thông số cơ bản động cơ 3
2.3 Mẫu xe sử dụng 3
2.4 Phần sa bàn 5
2.5 Phần động cơ 5
2.5.1 Các cảm biến 7
2.5.2 Các cơ cấu chấp hành 11
2.5.3 Các bộ phận phụ đi kèm 14
2.7 Các yêu cầu khi sử dụng mô hình 20
Chương 3 21
HỆ THỐNG ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ 1SZ – FE 21
3.1 Mạch nguồn 21
3.1.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động 21
3.1.2 Sự bố trí các relay 22
3.1.3 Cơ cấu chống mắc sai cực accu 23
Trang 93.2 Mạch khởi động 24
3.3 Mạch nguồn cung cấp cho ECU 25
3.4 ECU động cơ 26
3.4.1 Các giắc cắm từ ECU 26
3.4.2 Tên các chân ra từ ECU 27
3.3.3 Bảng giắc cắm đo kiểm mô phỏng ECU 33
3.5 Giắc chẩn đoán 34
3.6 Các tín hiệu đầu vào của hệ thống điều khiển 35
3.6.1 Bộ tạo tín hiệu G và NE 35
3.6.2 Bộ đo gió 38
3.6.3 Cảm biến nhiệt độ nước làm mát 42
3.6.4 Cảm biến vị trí bướm ga (loại tuyến tính) 43
3.6.5 Cảm biến kích nổ 45
3.6.6 Cảm biến oxi (loại zirconia) 47
3.6.7 Công tắc áp suất dầu 50
3.7 CÁC CƠ CẤU CHẤP HÀNH 51
3.7.1 Hệ thống đánh lửa 51
3.7.2 Hệ thống phun nhiên liệu 62
3.7.3 Hệ thống bơm nhiên liệu 72
3.7.4 Hệ thống điều khiển xupap thông minh 77
3.7.5 Hệ thống điều khiển tốc độ không tải 82
3.7.6 Hệ thống làm mát 90
Chương 5 107
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 107
5.1 Kết luận 107
5.2 Khuyến nghị 107
5.3 Hướng phát triển 107
TÀI LIỆU THAM KHẢO 108
Trang 10DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
A/F: Air fuel ratio
BDC: Bottom dead center
TDC: Top dead center
DIS: Distributorless ignition systems
DOHC: Double overHead camshaft
DTC: Diagnostic Trouble Codes
ECU: Electronic control unit
EFI: Electronic fuel injection
IG: igniter
ISCV: Idle speed control valve
L – EFI: Air-flow control type of Electronic fuel injection OBD: On-Board diagnostics
OCV: Oil control valve
ST: Start
SW: Switch
Trang 11DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Một số mẫu xe sử dụng động cơ 1SZ – FE
-
Bảng 3.1: Giắc A từ ECU động cơ
Bảng 3.2: Giắc B từ ECU động cơ
Bảng 3.3: Giắc C từ ECU động cơ
Bảng 3.4: Giắc D từ ECU động cơ
Bảng 3.5: Giắc chẩn đoán OBDII
Bảng 3.6: Hoạt động của cảm biến oxi
-
Bảng 4.1: Các lỗi được thiết kế trong bộ tạo PAN
Trang 12Hình 2.4a: Mô hình động cơ Toyota 1SZ – FE nhìn từ trên
Hình 2.4b: Mô Hình động cơ Toyota 1SZ – FE nhìn ngang
Hình 2.4c: Mô hình động cơ Toyota 1SZ – FE nhìn từ phía trước
Hình 2.5: Vị trí cảm biến vị trí bướm ga trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.6: Vị trí cảm biến trục khuỷu trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.7: Vị trí cảm biến trục cam trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.8: Vị trí cảm biến nhiệt độ nước làm mát trên động cơ 1SZ - FE Hình 2.9: Vị trí cảm biến bộ đo gió trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.10: Vị trí của cảm biến oxy trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.11: Vị trí của cảm biến kích nổ trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.12: Vị trí của cảm biến áp suất dầu trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.13: Cơ cấu chấp hành hệ thống phun xăng
Hình 2.14: Cơ cấu chấp hành hệ thống đánh lửa
Hình 2.15: Cơ cấu chấp hành hệ thống bơm nhiên liệu
Hình 2.16: Cơ cấu chấp hành hệ thống điều khiển cầm chừng
Hình 2.17: Cơ cấu chấp hành hệ thống cam biến thiên
Hình 2.18: Cơ cấu chấp hành hệ thống điều khiển quạt làm mát
Hình 2.19: Hộp số tự động
Hình 2.20: Thùng xăng và đường nhiên liệu
Hình 2.21: Tableau hiển thị
Trang 13Hình 2.22: Giắc chẩn đoán OBD2
Hình 2.23: Bảng mô phỏng các giắc đực ra từ ECU
Hình 2.24: Hộp công tắc đánh PAN
Hình 2.25: Nhận đề tài thi công mô hình động cơ Toyota 1SZ - FE Hình 2.26: Lên kế hoạch quá trình thi công
Hình 2.27: Mô hình động cơ đang trong quá trình tháo rã
Hình 2.28: Mô hình động cơ đang trong quá trình sơn
Hình 2.29: Trùng tu tất cả hệ thống điện điều khiển động cơ
Hình 2.30: Hệ thống điện sau khi được trùng tu
Hình 2.31: Làm mới cơ cấu bàn đạp ga cơ khí
Hình 2.32: Thay mới bảng tableau mô phỏng
Hình 2.33: Trang bị hộp đánh Pan cho mô hình động cơ
Hình 2.34: Qúa trình thi công mô hình đã hoàn tất
-
Hình 3.1: Sơ đồ mạch nguồn
Hình 3.2: Sơ đồ nguyên lí hoạt động của mạch nguồn
Hình 3.3: Sơ đồ vị trí trong hộp relay
Hình 3.4: Sơ đồ cơ cấu chống mắc sai cực ắc quy
Hình 3.5: Sơ đồ nguyên lí hoạt động cơ cấu chống mắc sai cực ắc quy Hình 3.6: Sơ đồ mạch khởi động
Hình 3.7: Sơ đồ mạch nguồn cung cấp cho ECU
Hình 3.8: ECU động cơ 1SZ - FE
Trang 14Hình 3.12: Sơ đồ giắc C từ ECU động cơ
Hình 3.13: Sơ đồ giắc D từ ECU động cơ
Hình 3.14: Bảng mô phỏng giắc đo kiểm ECU
Hình 3.15: Sơ đồ mạch điện giắc chẩn đoán tới ECU
Hình 3.16: Vị trí bộ tạo tín hiệu G, NE trong động cơ
Hình 3.17: Sơ đồ mạch điện cảm biến NE tới ECU
Hình 3.18: Sơ đồ mạch điện cảm biến G tới ECU
Hình 3.19: Hoạt động của cảm biến bộ đo gió dây nhiệt
Hình 3.20: Sơ đồ mạch điện cấu tạo cảm biến đo khối lượng khí nạp loại dây sấy
Hình 3.21: Đặc tính hoạt động của cảm biến dây sấy
Hình 3.22: Vị trí của cảm biến nhiệt độ khí nạp
Hình 3.23: Sơ đồ mạch điện bộ đo gió tới ECU
Hình 3.24: Cảm biến nhiệt độ nước làm mát
Hình 3.25: Sơ đồ mạch điện cảm biến nhiệt độ nước làm mát tới ECU
Hình 3.26: Đặc tính hoạt động của cảm biến nhiệt độ nước làm mát
Hình 3.27: Cảm biến vị trí bướm ga
Hình 3.28: Đặc tính hoạt động của cảm biến vị trí bướm ga
Hình 3.29: Sơ đồ mạch điện cảm biến vị trí bướm ga tới ECU
Hình 3.30: Cảm biến kích nổ
Hình 3.31: Tần số cộng hưởng làm phần tử piezoelectric trong cảm biến kích nổ sinh tín hiệu điện áp
Hình 3.32: Sơ đồ mạch điện cảm biến kích nổ tới ECU
Hình 3.33: Sự bố trí của cảm biến oxy trên động cơ 1SZ - FE
Hình 3.34: Sơ đồ cấu tạo của cảm biến oxy
Hình 3.35: Dải đặc tính hẹp trong hoạt động của cảm biến oxy
Hình 3.36: Sơ đồ mạch điện cảm biến oxy tới ECU
Trang 15Hình 3.37: Cảm biến áp suất dầu
Hình 3.38: Sơ đồ cấu tạo của cảm biến áp suất dầu
Hình 3.39: Sơ đồ mạch điện hệ thống đánh lửa
Hình 3.40a: Hoạt động khi IC đánh lửa ở trạng thái dẫn
Hình 3.40b: Hoạt động khi IC đánh lửa ngắt
Hình 3.41: Cấu tạo của bô bin tích hợp
Hình 3.42: Cấu tạo của bugi
Hình 3.43: Đồ thị qúa trình cháy của động cơ xăng đốt cháy cưỡng bức
Hình 3.44: Sơ đồ các góc thời điểm đánh lửa của ECU
Hình 3.45: Sự nhận biết góc thời điểm đánh lửa ban đầu của ECU
Hình 3.46: Đồ thị sự phụ thuộc của góc đánh lửa sớm cơ bản vào tốc độ động cơ
Hình 3.47: Đồ thị sự phụ thuộc của góc đánh lửa sớm cơ bản vào nhiệt độ nước làm mát Hình 3.48: Đồ thị sự phụ thuộc của góc đánh lửa sớm cơ bản vào nhiệt độ nước làm mát Hình 3.49: Đồ thị sự phụ thuộc của góc đánh lửa sớm cơ bản vào sự chênh lệch giữa tốc
độ động cơ so với tốc độ không tải chuẩn
Hình 3.50: Đồt thị sự phụ thuộc của góc đánh lửa sớm cơ bản vào cường độ tiếng gõ trong động cơ
Hình 3.51: Sơ đồ mạch điện hệ thống phun nhiên liệu
Hình 3.52: Sơ đồ cấu tạo của kim phun
Hình 3.53: Đồ thị sự phụ thuộc của hệ số điều chỉnh phun vào nhiệt độ khí nạp
Hình 3.54: Đồ thị sự phụ thuộc của hệ số điều chỉnh phun vào nhiệt độ nước làm mát Hình 3.55: Đồ thị sự phụ thuộc của hệ số điều chỉnh phun vào nhiệt độ nước làm mát
Trang 16Hình 3.59: Đồ thị sự hiệu chỉnh lại tín hiệu phun theo độ trễ do mức điện áp ắc quy thấp Hình 3.60: Đồ thị sự phụ thuộc của hiệu chỉnh phun vào điện áp ắc quyHình 4.61: Sơ đồ mạch điện điều khiển bơm xăng
Hình 3.62a: Sơ đồ trạng thái của bơm xăng khi khóa điện bật sang ON
Hình 3.62b: Sơ đồ trạng thái của bơm xăng khi khóa điện bật sang ST
Hình 3.63: Cấu tạo bơm nhiên liệu
Hình 3.64: Hộp Relay tích hợp
Hình 3.65: Sơ đồ sự điều khiển bơm xăng khi khởi động động cơ
Hình 3.66: Sơ đồ sự điều khiển bơm xăng sau khi vừa khởi động động cơ
Hình 3.67: Sơ đồ sự điều khiển ngắt bơm xăng sau khi xảy ra sự cố
Hình 3.68: Mô phỏng cấu tạo hệ thống điều khiển xupap thông minh
Hình 3.69: Sơ đồ cấu tạo bộ điều khiển phối khí
Hình 3.70: Sơ đồ cấu tạo van OCV
Hình 3.71: Đồ thị các vùng chế độ làm việc của hệ thống điều khiển xupap thông minh Hình 3.72: Sơ đồ sự điều khiển mở sớm hệ thống điều khiển xupap thông minh
Hình 3.73: Sơ đồ sự điều khiển mở trễ hệ thống điều khiển xupap thông minh
Hình 3.74: Sơ đồ điều khiển giữ hệ thống điều khiển xupap thông minh
Hình 3.75: Sơ đồ mạch điện hệ thống điều khiển tốc độ không tải
Hình 3.76: Van ISC loại van điện từ quay
Hình 3.77: Sơ đồ mạch điện nguyên lí hoạt động của van ISC
Hình 3.78: Sơ đồ cấu tạo van ISC loại van điện từ quay
Hình 3.79: Sơ đồ qúa trình điều khiển van ISC của ECU khi khởi động
Hình 3.80: Sơ đồ qúa trình điều khiển van ISC của ECU khi hâm nóng
Hình 3.81: Sơ đồ qúa trình điều khiển van ISC của ECU khi điều khiển phản hồi
Hình 3.82: Sơ đồ qúa trình điều khiển van ISC của ECU khi dự đoán tải động cơ thay đổi
Trang 17Hình 3.83: Sơ đồ qúa trình điều khiển van ISC của ECU khi ngắt chân ga đột ngột Hình 3.84: Sơ đồ mạch điện điều khiển hệ thống quạt làm mát
-
Hình 4.1: Sơ đồ mạch điện bộ tạo PAN
Hình 4.2: Hộp tạo PAN trên mô hình động cơ
Hình 4.3: Chẩn đoán bằng đèn báo Check Engine
Hình 4.4: Phần mềm chẩn đoán Techstream trên máy tính kết nối OBDII
Hình 4.5: Dụng cụ chẩn đoán cầm tay kết nối OBDII
Hình 4.6: Sơ đồ mạch điện hệ thống đánh lửa
Hình 4.7 : Khoanh vùng bôbin 1 trên sơ đồ mạch điện
Hình 4.8: Dùng đèn led kiểm tra tín hiệu IGT1 tại bôbine
Hình 4.9: Dùng đèn led kiểm tra tín hiệu IGT1 tại bôbine
Hình 4.10: Dùng đèn led kiểm tra tín hiệu IGF tại ECU
Hình 4.11: Dùng đèn led kiểm tra tín hiệu IGF tại từng bôbine
Hình 4.12: Dùng VOM kiểm tra nguồn hệ thống đánh lửa
Hình 4.13: Trình tự kiểm tra hư hỏng PAN 1
Hình 4.14: Trình tự kiểm tra hư hỏng PAN 2
Hình 4.15: Trình tự kiểm tra hư hỏng PAN 3
Hình 4.16: Trình tự kiểm tra hư hỏng PAN 4
Hình 4.17: Trình tự kiểm tra hư hỏng PAN 5
Trang 19Chương 1
TỔNG QUAN
1.1 Lí do chọn đề tài
Khoa cơ khí động lực nghành Công nghệ và kỹ thuật ô tô trường Đại học Sư phạm
kỹ thuật TP Hồ Chí Minh luôn chủ trương kết hợp giữa học và hành trong đào tạo kiến thức chuyên ngành cho sinh viên Vì vậy, các cơ sở vật chất như thiết bị và mô hình giảng dạy phải được đáp ứng đủ số lượng và chất lượng cho việc thực hành của sinh viên Bên cạnh đó, việc tiết kiệm chi phí cũng phải được đảm bảo Cho nên, việc thi công mô hình dạy học động cơ sẽ giúp đảm bảo được chi phí, còn giúp sinh viên thực hiện đề tài
có cơ hội nghiên cứu và phát huy tính sáng tạo trong quá trình thi công Hơn nữa là giúp cho thế hệ sinh viên khóa sau có cơ hội thực hành trên mô hình chất lượng để giờ học thực hành tại xưởng động cơ luôn sinh động và thực tế nhất có thể
1.2 Mục tiêu của đề tài
+ Học thêm nhiều kỹ năng lao động trong quá trình thi công mô hình
+ Cải thiện kỹ năng làm việc nhóm qua sự phối hợp, phân chia công việc
+ Áp dụng các kiến thức đã học vào nghiên cứu “ Hệ thống điện điều khiển động cơ ”
và biên soạn tập thuyết minh bao gồm hướng dẫn giải PAN
+ Góp phần nâng cao chất lượng, tính năng cho các mô hình động cơ tại xưởng
1.3 Đối tượng thi công
Mô hình dạy học động cơ Toyota 1SZ - FE
1.4 Phương pháp thi công
Qua sự hướng dẫn của giảng viên hướng dẫn, từ đó tiếp thu kỹ năng cơ bản để trùng tu mô hình và đo đạc hệ thống điện động cơ để thi công hoàn thiện được mô hình chất lượng Bên cạnh đó, tham khảo thêm tài liệu, thu thập các thông tin liên quan và nghiên cứu các mô hình giảng dạy cũ,… từ đó tìm ra những ý tưởng thiết kế Pan phục
vụ việc học tập
Trang 20-
Chương 2
THIẾT KẾ THI CÔNG MÔ HÌNH
2.1 Giới thiệu chung về động cơ
Động cơ đời 2001, sử dụng cam đôi DOHC cơ học cao, nó có cấu hình nhỏ gọn phù hợp với thân máy để lắp động cơ 4 xi-lanh thẳng hàng và thể hiện hiệu suất cao do hình dạng buồng đốt tối ưu Động cơ dù nhỏ nhưng tỷ số nén cao, mỗi xy lanh có 4 van
Sử dụng cảm biến oxi để đáp ứng với việc thắt chặt các quy định về khí thải, kiểm soát
tỷ lệ không khí-nhiên liệu A/F Trang bị VVT-i để liên tục đóng mở xupap theo các điều kiện vận hành, bằng cách điều khiển cơ cấu dẫn động thủy lực gắn vào cuối trục cam nạp bằng van điều khiển dầu (OCV), mặc dù có kết cấu tương đối đơn giản nhưng đã trở thành công nghệ tiêu chuẩn thế giới để đạt được mức tiêu thụ nhiên liệu thấp hơn và
lượng khí thải thấp hơn [2]
Hình 2.2: Động cơ 1SZ - FE trên ô tô
Trang 212.2 Các thông số cơ bản động cơ
Bố trí xupap: DOHC 16 van
Công suất cực đại: 51.5 kW (70 PS) tại 6000 rpm
Mô men xoắn cực đại: 95 Nm (9.7 kgm) tại 4100 rpm
Tăng tốc 0 – 100km/h: 13.6 giây
Tốc độ cực đại: 155 km/h
[1]
2.3 Mẫu xe sử dụng
Mẫu xe sử dụng là các xe Toyota dòng Yaris 16v VVT-I đầu tiên Cái tên ban đầu
là "Vitz" và nhanh chóng được thống nhất đổi tên lại thành “Yaris” sau khi dòng xe này
được bán thịnh hành ở thị trường châu Âu và được ví như “chiếc ô tô của thế kỷ 21” [2]
Hình 2.2: Đồ thị đặc tính ngoài
động cơ 1SZ – FE [3]
Trang 22Đặc trưng của dòng xe này là thân xe thiết kế đơn giản nhưng ấn tượng, dù xe nhỏ nhưng nội thất đủ rộng, rất được ưa chuộng do tiêu thụ ít nhiên liệu, hiệu suất môi trường cao và an toàn Về khung gầm, gầm xe nhỏ gọn, chiều rộng xe được thiết kế rộng giúp tăng cảm giác ổn định, còn chiều dài tổng thể ngắn giúp xe có thể chạy mạnh mẽ và linh hoạt trong đô thị đông đúc
Bảng 2.1: Một số mẫu xe sử dụng động cơ 1SZ – FE [3]
Trang 232.4 Phần sa bàn
Sa bàn là khung để gá động cơ lên, đi kèm bảng giắc đo kiểm và các bộ phận cần thiết khác khi sử dụng mô hình Vậtt liệu được sử dụng làm khung là thép, bề mặt được sơn màu xanh dương toàn bộ và được thiết kế theo kích thước như bản vẽ
2.5 Phần động cơ
Động cơ 1SZ - FE trên xe Toyota dòng Yaris 1.0 VVT – i thế hệ đầu tiên, với hệ thống điều khiển phun xăng đa điểm kết hợp với hệ thống đánh lửa trực tiếp loại bobine tích hợp
Hình 2.3 : Bản vẽ khung sa bàn gá động cơ
Trang 24Hình 2.4a: Mô hình động cơ Toyota 1SZ – FE nhìn từ trên
Hình 2.4b: Mô Hình động cơ Toyota 1SZ – FE nhìn ngang
Trang 252.5.1 Các cảm biến
1 Cảm biến vị trí bướm ga loại tuyến tính
Hình 2.5: Vị trí cảm biến vị trí bướm ga trên động cơ 1SZ - FE Hình 2.4c: Mô hình động cơ Toyota 1SZ – FE nhìn từ phía trước
Trang 262 Cảm biến vị trí trục khuỷu
3 Cảm biến vị trí trục cam
Hình 2.6: Vị trí cảm biến trục khuỷu trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.7: Vị trí cảm biến trục cam trên động cơ 1SZ - FE
Trang 274 Cảm biến nhiệt độ nước làm mát
5 Cảm biến đo khối lượng khí nạp tích hợp đo nhiệt độ khí nạp
Hình 2.9: Vị trí cảm biến bộ đo gió trên động cơ 1SZ - FE Hình 2.8: Vị trí cảm biến nhiệt độ nước làm mát trên động cơ 1SZ - FE
Trang 286 Cảm biến oxy
7 Cảm biến kích nổ
Hình 2.10: Vị trí của cảm biến oxy trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.11: Vị trí của cảm biến kích nổ trên động cơ 1SZ - FE
Trang 298 Cảm biến áp suất dầu
2.5.2 Các cơ cấu chấp hành
1 Điều khiển hoạt động của 4 kim phun
Hình 2.12: Vị trí của cảm biến áp suất dầu trên động cơ 1SZ - FE
Hình 2.13: Cơ cấu chấp hành hệ thống phun xăng
Trang 302 Điều khiển hệ thống đánh lửa trục tiếp với Igniter tích hợp trong Bobine
3 Điều khiển relay chính EFI và điều khiển bơm nhiện liệu (Relay bơm)
Hình 2.14: Cơ cấu chấp hành hệ thống đánh lửa
Hình 2.15: Cơ cấu chấp hành hệ thống bơm nhiên liệu
Trang 314 Điều khiển van cầm chừng ISC loại van xoay
5 Điều khiển van VVT-i
6 Điều khiển quạt làm mát
Hình 2.16: Cơ cấu chấp hành hệ thống điều khiển cầm chừng
Hình 2.17: Cơ cấu chấp hành hệ thống cam biến thiên
Trang 322.5.3 Các bộ phận phụ đi kèm
Bao gồm: hộp số tự động, bình xăng, đường nhiên liệu, tableau hiển thị, hộp cầu chì kết hợp relay Đặc biệt, mô hình còn được bố trí giắc chẩn đoán chuẩn hóa OBDII, bảng giắc mô phỏng các giắc đực trên ECU giúp người sử dụng thực hiện việc đo đạc tiện lợi Cuối cùng là hộp tạo PAN cho hệ thống điều khiển động cơ để phục vụ việc học thực hành chẩn đoán
Hình 2.19: Hộp số tự động
Hình 2.20: Thùng xăng và đường nhiên liệu
Trang 33Hình 2.21: Tableau hiển thị Hình 2.22: Giắc chẩn đoán OBD2
Hình 2.23: Bảng mô phỏng các giắc đực ra từ ECU
Trang 342.6 Quá trình thi công:
Qúa trình thi công được chia làm 5 giai đoạn: 24/02 – 19/05
+ Giai đoạn 1: 24/02 – 26/02 Nhận đồ án và tháo rã
Hình 2.24: Hộp công tắc đánh PAN
Hình 2.25: Nhận đề tài thi công mô hình động cơ Toyota 1SZ - FE
Trang 35+ Giai đoạn 2: (27/02 – 06/03) Vệ sinh và sơn mới
Hình 2.26: Lên kế hoạch quá trình
thi công
Hình 2.27: Mô hình động cơ đang trong quá trình tháo rã
Hình 2.28: Mô hình động cơ đang trong quá trình sơn
Trang 36+ Giai đoạn 3: (08/03 – 03/04) Trùng tu toàn bộ hệ thống điện
+ Giai đoạn 4: (05/04 – 10/04) Lắp lại và bổ sung tính năng
Hình 2.31: Làm mới cơ cấu bàn đạp ga
cơ khí
Hình 2.32: Thay mới bảng tableau mô phỏng Hình 2.29: Trùng tu tất cả hệ thống điện điều khiển động cơ
Hình 2.30: Hệ thống điện sau khi được trùng tu
Trang 37+ Giai đoạn 5: (12/04 –19/05) Kiểm tra mô hình và hoàn thiện báo cáo
Hình 2.33: Trang bị hộp đánh PAN cho mô hình động cơ
Hình 2.34: Quá trình thi công mô hình đã hoàn tất
Trang 382.7 Các yêu cầu khi sử dụng mô hình
1 Trước khi sử dụng, cần phải:
Hiểu chức năng của các chi tiết trong động cơ
Biết được phương pháp xác định các cực ECU
Hiểu nguyên lý làm việc sơ đồ mạch điện thông số kỹ thuật của các cảm biến
Hiểu nguyên lý làm việc sơ đồ mạch điện thông số kỹ thuật của các bộ chấp hành
Kiểm tra nhớt làm trơn, nước làm mát và sự rò rỉ của hệ thống nhiên liệu
Đấu đúng cực Accu
Tuân theo chỉ dẫn của giảng viên và một số quy tắc an toàn cơ bản để tránh rủi ro khi vận hành sử dụng
2 Để vận hành máy cần thực hiện các bước:
Kiểm tra mức nhiên liệu trong bình xăng, mức nước làm mát trong két nước, mức dầu của máy
Dùng ắc quy phải phân biệt rõ cực và thận trọng tránh chạm 2 kẹp với nhau
Bật công tắc máy sang vị trí IG thì đèn Check engine trên tableau phải sáng
Bật công tắc máy sang vị trí ST để khởi động động cơ
3 Khi sử dụng mô hình hãy chú ý:
Chú ý đến cọc bình ắc quy đảm bảo độ rung lắc của động cơ không khiến chúng chạm vào nhau gây nguy hiểm
Động cơ đang hoạt động tuyệt đối không mở nắp két nước làm mát ra vì khi đó
áp suất hệ thống làm mát được giải phóng mạnh gây bỏng
Nếu có thể hãy trang bị khẩu trang và mang vào vì khi máy hoạt động khí thải thải ra rất khó chịu gây đau đầu, chóng mặt, buồn nôn
Vị trí nguy hiểm cần chú ý luôn là phía trước gần két nước vì dây cua rơ quay không được che chắn cùng với quạt làm mát quay tốc độ cao Nhất là khi chuẩn bị bật máy phải đảm bảo không ai đang đặt tay hay tựa vào gần đó
-
Trang 39Chương 3
HỆ THỐNG ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ 1SZ – FE
3.1 Mạch nguồn
3.1.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Mạch nguồn là các mạch điện cung cấp điện cho ECU của động cơ, và các thiết
bị khác Mạch nguồn bao gồm accu, khóa điện, rơle nguồn, rơle chính EFI, rơle bơm xăng, rơle IG, rơle khởi động,…
Rơ le nguồn dùng để bảo vệ mạch điện hệ thống điện điều khiển động cơ Tuy nhiên khi đấu sai cực, hệ thống cung cấp điện sẽ bị hư hỏng
Rơle chính EFI được điều khiển trực tiếp từ khóa điện Khi contact máy ON, dòng điện chạy qua cuộn dây rơle EFI làm cho tiếp điểm đóng lại cung cấp điện cho cực +B của ECU Cực E1 của ECU nối ra mass
Hình 3.1: Sơ đồ mạch nguồn
Trang 40Điện áp của ắc quy luôn luôn cung cấp cho cực BATT của ECU qua cầu chì EFI , mạch cấp nguồn này không đi qua công tắc máy và không phụ thuộc vào việc động cơ
có hoạt động hay không Nó nhằm tránh cho các mã chuẩn đoán và các dữ liệu khác trong bộ nhớ của ECU không bị xóa khi khóa điện ở vị trí OFF Khi tháo cầu chì ra với thời gian trong khoảng 15s thì các dữ liệu trong bộ nhớ sẽ bị xóa
3.1.2 Sự bố trí các relay
A Rơle chính EFI (EFI Relay)
C Rơle đề (ST Relay)
D Rơle nguồn (Power Relay)
E Rơle bơm xăng ( Fuel Pump Relay)
F Rơle IG (IG Relay)
Hình 3.2: Sơ đồ nguyên lí hoạt động của mạch nguồn
Hình 3.3: Sơ đồ vị trí trong hộp relay [4]