Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên wushu taolu lứa tuổi 12 15 một số tỉnh thành phía bắc việt nam

2thể là: Chú ý tập trung phát triển một số môn thể thao mũi nhọn để tham giacácĐại hội thể thao quốc tế và khu vực, trong đó có môn Wushu Wushu là một môn võ cổ truyền của người Trung Qu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO BẮC NINH

––––––––––––––––––––––––––

NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂNTHỂ LỰC CHUYÊN MÔN CHO NAM VẬN ĐỘNG VIÊN WUSHU TAOLU

LỨA TUỔI 12-15 MỘT SỐ TỈNH THÀNH PHÍA BẮC VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC

BẮC NINH, NĂM 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCHTRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO BẮC NINH

––––––––––––––––––––––––––

NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂNTHỂ LỰC CHUYÊN MÔN CHO NAM VẬN ĐỘNG VIÊN WUSHU TAOLULỨA TUỔI 12-15 MỘT SỐ TỈNH THÀNH PHÍA BẮC VIỆT NAM

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu củariêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án làtrung thực, đảm bảo tính khách quan, khoa học, dựa vàokết quả khảo sát thực tế

Người cam đoan

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

: Khoa học và Công nghệ: Khối lượng

: Lượng vận động: Tần suất lặp lại: Nghị quyết: Nhà xuất bản: Giây

: Sức bền mạnh: Sức bền tốc độ: Sức mạnh tốc độ: Thể dục thể thao: Thi đấu

: Thể lực chung: Thể lực chuyên môn: Thể thao thành tích cao: Trung ương

: Vận động viên

Lời cam đoan

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Mục lục

Danh mục bảng, biểu đồ, sơ đồ

PHẦN MỞ ĐẦU

Mục đích nghiên cứu

Nhiệm vụ nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Giả thuyết khoa học

Ý nghĩa khoa học của luận án

Ý nghĩa thực tiễn của luận án

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1 1 Đặc điểm môn Wushu - Taolu

1 2 Quan điểm về huấn luyện thể lực chuyên môn cho vận

động viên

Wushu – Taolu

1 3 Phương pháp và phương tiện huấn luyện thể lực chuyên môn cho

vận động viên Wushu – Taolu

1 4 Đặc điểm tâm – sinh lý vận động viên lứa tuổi 12-15

1 5 Các công trình nghiên cứu có liên quan

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2 1 Phương pháp nghiên cứu

2 1 1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

2 1 2 Phương pháp phỏng vấn, tọa đàm

2 1 3 Phương pháp quan sát sư phạm

2 1 4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

2 1 5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

2 1 6 Phương pháp toán học thống kê

14445667711

2133404747474849505556

2 2 Tổ chức nghiên cứu

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3 1 Thực trạng công tác huấn luyện thể lực chuyên môn

thành phía Bắc Việt Nam

3 1 2 Thực trạng phát triển thể lực chuyên môn của nam vận động

viên

Wushu-Taolu Lứa tuổi 12-15 tại một số tỉnh thành phía Bắc Việt

Nam

3 1 3 Bàn luận kết quả nghiên cứu nhiệm vụ 1

3 2 Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển thể lực chuyên

3 2 3 Bàn luận kết quả nghiên cứu nhiệm vụ 2

3 3 Nghiên cứu ứng dụng các bài tập lựa chọn trong phát

triểnthểlực

chuyên

môn

cho

nam

vận

động

v

một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

3 3 1 Tổ chức thực nghiệm ứng dụng các bài tập lựa chọn trong

phát

triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên Wushu - Taolu

Lứa tuổi

12-15 một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

3 3 2 Đánh giá hiệu quả thực nghiệm ứng dụng các bài tập lựa

chọn

trong phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên Wushu -

Taolu

5860

60

60

6682

Lứa tuổi 12-15 một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

3 3 3 Bàn luận kết quả nghiên cứu nhiệm vụ 3

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

A Kết luận

B Kiến nghị

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

130134134135136

Số

1 1 Mô hình thời gian huấn luyện, lứa tuổi tối thiểu để tuyển

chọn vào nhóm, số lượng VĐV tối thiểu trong nhóm trong

cho nam VĐV Wushu – Taolu tại một số tỉnh thành phía

Sau

Tr 67

3 8 Kết quả phỏng vấn xác định các tố chất thể lực chuyên

môn đặc thù của nam VĐV Wushu Taolu lứa tuổi 12-15

3 9 Kết quả phỏng vấn lựa chọn test đánh giá thể lực

3 20 Phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ chuẩn bị chung 103

3 21 Diễn biến lượng vận động thể lực thời kỳ chuẩn bị

3 22 Bảng phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ chuyên

3 24 Bảng phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ thi đấu 1 105

3 28 Phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ chuẩn bị chung

2

107

3 29 Diễn biến lượng vận động thời kỳ chuẩn bị chung 2 107

3 30 Phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ chuẩn bị chuyên

môn 2

108

3 31 Diễn biến lượng vận động thời kỳ chuẩn bị chuyên

3 34 Phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ chuyển tiếp 2 110

3 36 Phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ chuẩn bị chung

3

111

3 37 Diễn biến lượng vận động thời kỳ chuẩn bị chung 3 111

3 38 Phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ chuẩn bị chuyên

3 39 Diễn biến lượng vận động thời kỳ chuẩn bị chuyên

3 42 Phân chia tỷ lệ huấn luyện thời kỳ chuyển tiếp 3 104

3 44 So sánh trình độ TLCM của VĐV lứa tuổi 12-13

3 3 Biểu đồ diễn biến lượng vận động thời kỳ thi đấu 1 105

3 4 Biểu đồ diễn biến lượng vận động thời kỳ quá độ 1 106

3 5 Biểu đồ diễn biến lượng vận động thời kỳ chuẩn bị

3 11 Biểu đồ diễn biến lượng vận động thời kỳ thi đấu 3 113

3 12 Biểu đồ diễn biến lượng vận động thời kỳ chuyển

3 13 Nhịp tăng trưởng TLCM của nam VĐV Wushu-Taolu

lứatuổi 12-13 sau 12 tháng thực nghiệm

128

3 14 Nhịp tăng trưởng TLCM của nam VĐV Wush-Taolu

lứatuổi 14-15 sau 12 tháng thực nghiệm

1PHẦN MỞ ĐẦU

Thể thao thành tích cao là một bộ phận cấu thành nền thể dục thể thao xã

hội chủ nghĩa Mục đích của thể thao thành tích cao là vươn tới những đỉnh cao

thành tích Động cơ thành tích chính là động lực mạnh mẽ thúc đẩy vận độngviên (VĐV) trong việc vươn tới các thành tích kỷ lục, cũng như thúc đẩy hoạtđộng khoa học thể thao nhằm tìm ra những phương pháp, biện pháp, yếu tố mới

thúc đẩy, khai thác tối đa khả năng của con người trong việc vươn tới các thành

tích đó Để thực hiện mục tiêu đó, ngành thể dục thể thao cũng đã đưa ra những

quan điểm, giải pháp hữu hiệu để đổi mới công tác đào tạo tài năng thể thao,chú

ý tập trung phát triển một số môn thể thao mũi nhọn để tham gia các đại hộithể

dục thể thao quốc tế và khu vực, trong đó có một số môn võ thuật

Ở nước ta, so với các môn thể thao khác, võ thuật đã được các thành phố

và các địa phương quan tâm đầu tư có hệ thống như, Quảng Ninh, Hải Phòng,Thái Bình, Vĩnh Phúc, Lạng Sơn, Phú Thọ hơn thế nữa, võ thuật đã có nhữngđóng góp không nhỏ về thành tích thi đấu tại các đấu trường quốc tế Trong hệ

thống đào tạo VĐV các môn thể thao nói chung cũng như, các môn võ thuật nói

riêng, việc nâng cao thành tích thể thao phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố tác

động như lối sống, điều kiện, môi trường, công tác tuyển chọn, đào tạo Ngoài

việc hoàn thiện trình độ kỹ, chiến thuật, thể lực chung và rèn luyện ý chí, VĐV

thể lực

chuyên môn tại các nội dung VĐV đó tập luyện và thi đấu

Nghị quyết 08-NQ/TW ngày 1 tháng 12 năm 2011 của Bộ Chính trị vềtăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về TDTT đếnnăm 2020 đã nêu rõ: "Đầu tư cho thể dục, thể thao là đầu tư cho con người, cho

sự phát triển của đất nước Tăng tỉ lệ chi ngân sách nhà nước, ưu tiên đầu tư xây

dựng cơ sở vật chất TDTT và đào tạo VĐV thể thao thành tích cao; đồng thờiphát huy các nguồn lực của xã hội để phát triển thể dục, thể thao " [37]

Để thực hiện các mục tiêu đó, ngành TDTT cũng đã xách định rõ nhữngquan điểm giải pháp hữu hiệu để đổi mới công tác đào tạo tài năng thể thao, cụ

2thể là: Chú ý tập trung phát triển một số môn thể thao mũi nhọn để tham giacác

Đại hội thể thao quốc tế và khu vực, trong đó có môn Wushu

Wushu là một môn võ cổ truyền của người Trung Quốc Wushu dịch sang

tiếng Việt có nghĩa là võ thuật Wusshu rất quen thuộc với người Việt Nam, nó

vừa mang tính chất văn hoá phương Đông vừa mang đặc điểm riêng của dântộc,

Wushu được chia làm hai nội dung, đó là Shan Shou (phiên âm theo tiếng Hán

việt gọi là Đả lôi đài, hay Wushu taolu (biểu diễn), nội dung biểu diễn và đốiluyện tay không với binh khí hoặc binh khí với binh khí Taolu nội dung biểudiễn gồm các nội dung sau: Trường quyền, nam quyền, đao thuật, kiếm thuật,

nam đao, thương thuật, thái cực quyền, thái cực kiếm, đối luyện tay

không,đối

luyện binh khí Trong khi thi đấu các VĐV có thể được sử dụng các bài biểudiễn quy dịnh với các nhóm tổ hợp thuộc các bài biểu diễn như: Tay khôngquyền thuật, nhóm bài với đao thuật, nhóm bài với kiếm thuật, nhóm bài vớithương thuật, nhóm bài vói côn thuật, trường quyền, nam quyền Chính vì vậy

đòi hỏi các VĐV phải có một tố chất thể lực toàn diện, đặc biệt là thể lực chuyên

môn cho VĐV wushu trẻ là rất quan trọng của môn võ này

Thể lực chuyên môn là tố chất thể lực nền tảng để phát triển kỹ thuật động

tác đóng vai trò quan trọng trong tất cả các môn thể thao nói chung và nội dung

Taolu - nội dung biểu diễn nói riêng Thể lực chuyên môn liên quan trực tiếpđến mọi hoạt động và tầm ảnh hưởng rất lớn và quyết định trực tiếp đến thành

Môn Wushu du nhập vào Việt Nam từ rất sớm Tới năm 1991 Wushu Việt

Nam đã được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư, Tổng cục TDTT Việt Nam đã

chính thức mời những huấn luyện viên (HLV) giỏi của Nam Ninh - Trung Quốcsang huấn luyện Đội tuyển Việt Nam (Phan Hán Quang, Trần Húc Hồng) Từthời điểm này, Wushu của Việt Nam đã có những bước tiến bộ rõ rệt và đã đạt

được những thành cao trong các giải thi đấu quốc tế cụ thể như VĐV NguyễnThúy Hiền, Mai Thanh Ba và ngay tại giải Vô địch Wushu thế giới lần thứ 3được tổ chức tại Malaisia VĐV Nguyễn Thúy Hiền, Mai Thanh Ba đã đem vềcho thể thao Việt Nam những chiếc Huy chương Vàng Thế giới đầu tiên

3Chính vì những thành tích này, môn WuShu đã được xác định là môn thể

thao trọng điểm loại 1 được đầu tư trong chiến lược phát triển của Ngành TDTT

Việt Nam (Các môn thể thao trọng điểm bao gồm: 10 môn thể thao trọng điểm

loại 1 (điền kinh, bơi, cử tạ, Wushu, vật (hạng cân nhẹ), bắn súng, Karatedo,boxing (nữ), cầu lông, bóng bàn; 22 môn thể thao trọng điểm loại 2 (bóng đá,

bóng chuyền, Judo, Wushu, cầu mây, đấu kiếm, thể dục dụng cụ, Pencak Silat,

bắn cung, xe đạp, cờ vua và cờ tướng, bi sắt, lặn, bóng ném, Dance Sport, Sport

Aerobic, quần vợt, thể hình, Canoe-Kayak, Rowing, Billiard-Snooker và

sau các bài quyền, đặc biệt là phần cuối bài Theo đánh giá của các nhà chuyên

môn, vấn đề chính là do thể lực chuyên môn của VĐV chưa thực sự bảo đảm và

chưa đáp ứng nhu cầu tập luyện, thi đấu Chính vì vậy việc nghiên cứu thể lực

chuyên môn (TLCM) cho nam VĐV Wushu - Taolu lứa tuổi 12-15 một số tỉnhthành phía Bắc Việt Nam là công việc rất quan trọng đối với công tác chuyênmôn

Thực tế quan sát các giải thi đấu của VĐV trẻ Việt Nam và tại các tỉnh,thành miền Bắc Việt Nam cho thấy, việc phát triển TLCM cho VĐV đạt hiệuquả chưa cao VĐV chưa đảm bảo trình độ TLCM để thực hiện tốt các kỹ

cũng như hoàn thành chiến thuật cho VĐV đề ra Đây là một hạn chế trong công

tác huấn luyện VĐV Wushu - Taolu trẻ tại Việt Nam hiện nay

Đã có một số công trình nghiên cứu về võ thuật của các tác giả như:Nguyễn Đương Bắc (2006) [3], Trần Tuấn Hiếu (1999), (2004) [24], [25],Nguyễn Thi Ngọc (2007) [43], Đặng Thị Hồng Nhung (2011) [42], Mai ThịBích Ngọc (2017) [44], Vũ Xuân Thành (2012) [55], Trần Kim Tuyến (2009)[68], Các đề tài trên đã nghiên cứu phát triển các tố chất thể lực riêng lẻ qua

tập luyện võ thuật, xây dựng chương trình tập luyện cho các đối tượng khácnhau hay đánh giá trình độ tập luyện của VĐV, nhưng chưa có đề tài nghiên cứu

4lựa chọn bài tập phát triển TLCM cho nam VĐV Wushu - Taolu lứa tuổi 12-15một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

Xuất phát từ tầm quan trọng tính bức thiết của vấn đề lựa chọn bài tậpphát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên wushu trẻ một số tỉnhthành phía Bắc Việt Nam chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Nghiên cứu lựachọn bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên Wushu -Taolu Lứa tuổi 12-15 một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam”

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác huấn luyện TLCMcho nam VĐV Wushu - Taolu tại một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam, luận án

tiến hành lựa chọn các bài tập phát triển TLCM phù hợp, ứng dụng và đánh giá

hiệu quả các bài tập lựa chọn trên đối tượng nghiên cứu, góp phần nâng cao hiệu

quả công tác huấn luyện cho nam VĐV Wushu - Taolu lứa tuổi 12-15 một sốtỉnh thành phía Bắc Việt Nam

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nhiệm vụ 1: Thực trạng công tác huấn luyện thể lực chuyên môn choWushu - Taolu Lứa tuổi 12-15 một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển thể lực chuyên môncho Wushu - Taolu lứa tuổi 12-15 một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

Nhiệm vụ 3: Nghiên cứu ứng dụng các bài tập lựa chọn trong phát triểnthể lực chuyên môn cho Wushu - Taolu Lứa tuổi 12-15 một số tỉnh thành phíaBắc Việt Nam

Đối tượng nghiên cứu:

Là bài tập phát triển TLCM cho nam VĐV Wushu - Taolu Lứa tuổi 12-15một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

Khách thể nghiên cứu:

Số lượng VĐV thuộc đối tượng khảo sát: 59 VĐV, trong đó có 16 VĐVlứa tuổi 12, 16 VĐV lứa tuổi 13, 13 VĐV lứa tuổi 14 và 14 VĐV lứa tuổi 15 Đối tượng phỏng vấn trực tiếp: 11 HLV huấn luyện VĐV Wushu – Taolu

5Đối tượng phỏng vấn xác định các tố chất TLCM đặc thù cho nam VĐVWushu – Taolu lứa tuổi 12-15 là 33 chuyên gia, HLV, trọng tài môn Wushu-Taolu

Đối tượng phỏng vấn lựa chọn test đánh giá TLCM cho nam VĐV Taolu lứa tuổi 12-15 là 32 chuyên gia, HLV Wushu-Taolu lâu năm, trọng tàiWushu – Taolu

Wushu-Đối tượng phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển TLCM cho nam VĐVWushu-Taolu lứa tuổi 12-15 tại một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam gồm 31chuyên gia, HLV Wushu – Taolu có thời gian công tác trên 5 năm, các trọng tài

Wushu – Taolu

Phạm vi nội dung nghiên cứu:

Thực trạng TLCM của nam VĐV Wushu - Taolu Lứa tuổi 12-15 một sốtỉnh thành phía Bắc Việt Nam

Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển TLCM cho nam VĐV

Wushu - Taolu Lứa tuổi 12-15 một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

Các bài tập phát triển TLCM cho cho nam VĐV Wushu - Taolu Lứa tuổi12-15 một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

Phạm vi về địa điểm nghiên cứu:

Nghiên cứu được tiến hành tại 6 đơn vị huấn luyện gồm: Trung tâm huấnluyện TDTT Quảng Ninh, Trung tâm huấn luyện và thi đấu TDTT Lạng Sơn,Trung tâm đào tạo VĐV Hải Phòng; Trung tâm huấn luyện và thi đấu TDTTVĩnh Phúc; Trung tâm TDTT Thái Nguyên, Trung tâm Huấn luyện TDTT TháiBình Đây là các đơn vị huấn luyện VĐV Wushu Taolu có uy tín tại các tỉnh,thành phía Bắc Việt Nam

* Giả thuyết khoa học của luận án

Qua quan sát các VĐV Wushu Taolu trẻ một số tỉnh thành phía Bắc ViệtNam thi đấu tại các giải đấu cho thấy trình độ thể lực chuyên môn của VĐVchưa đáp ứng được yêu cầu thi đấu, thể hiện ở VĐV có sự giảm sút rõ rệt về thể

lực chuyên môn ở mỗi nội dung thi đấu cũng như ở các lượt thi đấu sau Giảthuyết nguyên nhân chính dẫn tới hiện tượng này là chưa có hệ thống bài tập

phát triển TLCM phù hợp cho VĐV Nếu lựa chọn được các bài tập phát triểnTLCM phù hợp, có hiệu quả sẽ giúp phát triển TLCM của VĐV, từ đó nâng caonâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nam VĐV Wushu – Taolu Lứa tuổi 12-

15 một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam

Ý nghĩa khoa học của luận án

Hệ thống hóa và hoàn thiện các kiến thức lý luận về việc phát triển thể lực

chuyên môn, sử dung bài tập phát triển TLCM cho VĐV nói chung và cho namVĐV Wushu Taolu lứa tuổi 12-15 tại một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam;

Ý nghĩa thực tiễn của luận án

Đánh giá được thực trạng công tác huấn luyện và trình độ TLCM cho nam

VĐV Wushu Taolu lứa tuổi 12-15 tại một số tỉnh thành phía Bắc Việt Nam, trên

cơ sở đó, lựa chọn được được 82 bài tập phù hợp, có hiệu quả thuộc 6 nhóm tố

chất TLCM đặc thù để phát triển TLCM cho đối tượng nghiên cứu Ứng dụngcác bài tập đã lựa chọn trong thực tế đã cho thấy hiệu quả thiết thực tới việc phát

triển TLCM cho VĐV

7CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1 1 Đặc điểm môn Wushu - Taolu

1 1 1 Khái quát chung của môn Wushu

Wushu (Trung văn giản thể: 武朮; Trung văn phồn thể: 武術, Hán Việt: Võ

thuật) là môn võ thuật hiện đại của Trung Quốc với chương trình luyện tập, các bàiquyền tổng hợp từ các võ phái cổ truyền nổi tiếng như Thiếu Lâm, Võ Đang, Nga

Mi, Không Động, Vịnh Xuân Quyền, Thái cực quyền… Được thống nhất giảng dạytrên các võ đường Trung Quốc cũng như tại nhiều quốc gia trên thế giới như mộtmôn phái võ thuật hiện đại thiên về tính chất thể thao, Wushu được hiểu là môn quốc

võ tiêu biểu nhất đại diện cho tinh hoa nền võ thuật của Trung Quốc Năm 1949Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời và Wushu được trọng dụng như một môn thểdục được chấp nhận rộng rãi và cũng được xem như một môn nghệ thuật thừa kế của

quốc gia Dưới chính quyền mới, tâm điểm của Wushu được chỉ đạo theo hướng rènluyện thân thể và sức khỏe hơn là dùng trong thực chiến, nghĩa là nhấn mạnh tínhchất thể thao của bộ môn Dựa vào nhiều môn phái truyền thống, nhiều ủy ban cácbậc danh sư như Zhang Wenguang, Wang Ziping, Sha Guozeng và Chai Longyun,phát triển những phương thức luyện tập thành một hệ thống mà ngày nay gọi làWushu Trung Hoa đương đại Wushu là môn quốc võ tiêu biểu nhất cho tinh hoa nền

võ thuật Trung Quốc [82], 86], [87, [91], [95], [96], [100]

Môn Wushu được chia thành hai nội dung thi đấu:

(1) Diễn quyền (Taolu) được thực hiện với các động tác dịch (đá), đả (đập),suất (ném), nã (chộp), kích (đánh), thích (đâm) Taolu chia ra:

(a) Quyền thuật: là bài quyền tay không gồm Trường quyền, Thái cực quyền,Nam quyền

(b) Quyền binh khí gồm: binh khí ngắn (đao, kiếm), binh khí dài (côn,

thương, đại đao), binh khí đôi (đao, kiếm, câu, thương, roi), nhuyễn binh khí

(c) Ðối luyện là giao đấu theo bài bản quy định hai người hay nhiều người,tay không hay binh khí

(d) Diễn quyền tập thể nhiều người

(2) Giao đấu (Sanshou) là thi đấu đối kháng hai người theo luật lệ quy định Wushu sanshou là môn giao đấu đối kháng trực tiếp, là tổng hợp của sứcmạnh thể chất và sức mạnh ý chí Do đặc điểm là môn thể thao đối kháng mạnh mẽ

và hấp dẫn nên sanshou đã trở thành một môn võ được nhiều người yêu thích

Trong thi đấu sanshou, các vận động viên lấy cương thắng nhu, lấy SMTĐ làm cơbản, do đó cần phải có những phương pháp huấn luyện chuyên biệt Theo lý thuyếthuấn luyện các môn giao đấu đối kháng nhằm mục đích cao nhất là chiến thuật đểđột phá phòng thủ đối phương giành chiến thắng Vì vậy trong huấn luyện cần huấnluyện chuyên sâu, chuyên môn đối kháng, hệ thống lâu dài để nâng cao năng lựcgiao đấu tối ưu nên trong thời gian dài phải chịu đựng lượng vận động lớn và tươngđối lớn xen kẽ cường độ và số lần lớn nhất, gần lớn nhất [82], 86], [87], [81], [95],[96], [100]

Tán thủ (tiếng Trung: 散手, tiếng Anh: Sanshou) là võ chiến đấu tay không tự

do ra đời ở Trung Quốc chú trọng vào các dạng chiến đấu tự do thực tế, đòi hỏi sựthành thạo các kỹ thuật võ thuật Trung Hoa (còn gọi là kungfu) Bản thân môn tánthủ lại được phân chia ra 3 dạng: Tán thủ Thể thao (Sport Sanshou, Chinese

Kickboxing): Đòn thế thể thao; Tán thủ Dân sự (Civillian Sanshou): Đòn thế dân sự;Tán thủ Quân sự (Military Sanshou, AKA Qinna Gedou): Đòn thế dành cho quânđội Tại Việt Nam hiện đang lưu hành 2 dòng là: Tán thủ dân sự và Tán thủ thể thao

Ở Việt Nam hiện nay, wushu là một trong những môn thể thao có hệ thống

tổ chức rất khoa học và chặt chẽ do phù hợp cho tập luyện của mọi người nên đãphát triển nhanh chóng và sâu rộng Từ 1989 đến nay, phong trào tập luyện wushutừng bước đi vào nề nếp, cả nước có 50 tỉnh, thành, ngành có phong trào tập luyệnwushu (miền Bắc: 19 tỉnh, thành; miền Trung: 17 tỉnh, thành; miền Nam: 11 tỉnh,thành và 2 ngành là Quân đội, Công an) Wushu hiện được coi là một trong nhữngmôn thể thao mũi nhọn của ngành TDTT giành huy chương trên đấu trường quốc

tế [16], [17]

1 1 2 Đặc điểm môn Wushu - Taolu

Thi đấu biểu diễn quyền, binh khí, đối luyện trong Taolu là hình thức thi đấubiểu diễn mà trong đó VĐV phải thể hiện kỹ thuật của mình thông qua biểu diễnmột cách chính xác các kỹ thuật quy định (nhịp độ, tiết tấu, biên độ động tác ),mạnh mẽ, có mức độ biểu cảm cao, thể hiện rõ tinh thần võ đạo trong các động táccủa bài quyền, trang phục làm bật lên tính nghệ thuật [101], [105]

Trong Wushu Taolu bao gồm những nội dung sau:

Các bài quyền: Trường quyền, Nam quyền, Thái cực quyền;

Các bài binh khí: Kiếm thuật, Đao thuật, Thương thuật, Thái cực kiếm, Namcôn, Nam đao;

Đối luyện: Đối luyện tay không, Đối luyện binh khí

9Phương pháp chấm điểm được thực hiện bởi 3 tổ trọng tài (tổ A) chấm chấtlượng động tác, trọng tài trưởng cùng 3 trọng tài viên chấm trình độ biểu diễn (tổB), 3 trọng tài chấm độ khó (tổ C), tạo nên bộ phận chấm điểm

Các nội dung thi đấu đều đạt đến điểm 10, trong đó chất lượng động tác

được 5 điểm, trình độ biểu diễn được 3 điểm, độ khó động tác được 2 điểm

Khi VĐV hoàn thành bài thi đấu, nếu quy cách động tác không phù hợp vớiyêu cầu thì cứ mỗi lần xuất hiện trừ 0,1 điểm Các lỗi sai khác mỗi lần xuất hiệntrừ từ 0,1 đến 0,3 điểm [68]

Điểm biểu diễn của bài quyền là điểm chấm cho toàn bài biểu diễn bao gồm:Điểm chất lượng động tác

Điểm trình độ biểu diễn

Điểm độ khó động tác

Điểm biểu diễn của Wushu Taolu được xác định bằng tổng điểm của 3 loạiđiểm nêu ở trên (khi VĐV hoàn thành bài đã được 5 điểm) điểm trình độ biểu diễn

là 3 điểm, điểm chấm độ khó là 2 điểm

Thi đấu biểu diễn bài đối luyện tự chọn, là hình thức thi đấu bài đối luyện tựchọn của 2 hoặc 3 VĐV của cùng một đội, mặt đối mặt với nhau Các đòn thế được

sử dụng trong bài biểu diễn được 2 hoặc 3 VĐV quy định trước và các đòn thế nàyđược biểu diễn đảm bảo tính hiệu quả chiến đấu, tính thẩm mỹ cao, thể hiện đượcsức mạnh trong từng tổ hợp đòn thế, tốc độ nhanh chậm khác nhau bài đối luyện tựchọn tay không hoặc với binh khí

Để đạt được hiệu quả của quá trình huấn luyện, trong quá trình đào tạo

VĐV Wushu – Taolu được diễn ra theo các giai đoạn như: Giai đoạn huấn luyệnban đầu, giai đoạn chuyên môn hóa, giai đoạn hoàn thiện thể thao và giai đoạn thểthao thành tích cao, trong mỗi giai đoạn lại có đặc điểm huấn luyện khác nhau Chính vì vậy, để có thể điều khiển hợp lý quá trình huấn luyện, HLV cần thiết

không chỉ phải nắm được đặc điểm huấn luyện vận động viên wushu –Taolu, màcòn phải nắm được đặc điểm tâm sinh lý của VĐV ứng với mỗi lứa tuổi trong từnggiai đoạn huấn luyện, đặc biệt là giai đoạn chuyên môn hóa thể thao [16], [17], [21]

Đặc điểm cơ bản của huấn luyện Wushu - Taolu hiện đại là luôn hướng vàomục đích thể thao cao Trong các cuộc thi đấu Wushu - Taolu luôn có sự tranh đuaquyết liệt dành phần thắng thì sự chênh lệch một điểm hay tích tắc của các động tác

kỹ thuật sẽ quyết định đến sự thắng lợi của cả trận đấu Bởi vậy, Điều quyết định làphải sử dụng và phát huy đầy đủ nguồn năng lực dự trữ của con người đúng lúc

thông qua hoạt động tập luyện Việc có được những thành tích thể thao cao đòi hỏicông tác huấn luyện phải diễn ra một cách có khoa học, chặt chẽ và nghiêm túc bởithành tích thể thao của môn Wushu - Taolu là tổng hoà kết quả của nhiều yếu tố tạo

thành nên không thể coi nhẹ bất cứ yếu tố nào mà phải phát triển đồng bộ toàndiện…[21]

Một đặc điểm nổi trội nữa trong huấn luyện Wushu - Taolu hiện đại là đảmbảo cho VĐV khả năng nắm bắt nhanh chóng và có chất lượng các kỹ thuật cơ bảncủa môn học này Do xu hướng phát triển của môn Wushu - Taolu hiện đại là ngàycàng tiến dần đến các kỹ thuật sáng tạo, biến hoá, thực dụng và hiệu quả, cho nênmôn thể thao này ngày càng đòi hỏi VĐV có một khả năng thích ứng và khả năngvận động cao hơn

Hiện nay, công tác huấn luyện ngày càng được trú trọng nhiều hơn Wushu Taolu là môn thể thao có tính khoa học, do đó phải có hệ thống mang tính thốngnhất, có chuẩn mực cao và mang tính chuyên nghiệp Việc sử dụng các phươngpháp huấn luyện, các test kiểm tra và đặc biệt là hệ thống các bài tập huấn luyệnVĐV là một điều hết sức cần thiết và cấp bách trong xu hướng huấn luyện hiện đạinói chung và phù hợp với sự phát triển của Wushu - Taolu trong giai đoạn hiện nay Tuy nhiên, để có thể xác định được các phương pháp và phương tiện chuyên mônphù hợp trong thực tiễn huấn luyện, các HLV cần dựa vào những cơ sở khoa họchuấn luyện và đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của VĐV Wushu - Taolu [16], [17],[21]

Đặc điểm quan trọng trong công tác huấn luyện thể thao cho VĐV Wushu Taolu trẻ là quá trình huấn luyện diễn ra trên một cơ thể còn đang trưởng thành vàphát triển Điều đó làm cho công tác huấn luyện VĐV thêm phức tạp và đòi hỏiphải nắm vững các đặc điểm lứa tuổi cũng như áp dụng chúng cho phù hợp vớimục tiêu và nội dung huấn luyện

-Trong huấn luyện VĐV Wushu - Taolu lứa tuổi thanh thiếu niên cần đặc biệtchú ý đến sự phù hợp giữa lượng vận động tập luyện và thi đấu với mức độ pháttriển tâm sinh lý của các VĐV Lượng vận động nhẹ không đảm bảo phát triển cácphản ứng thích nghi cần thiết cho sự phát triển trình độ thể thao Ngược lại lượngvận động quá sức có thể làm cạn kiệt khả năng dự trữ của cơ thể dẫn đến nhữnghiện tượng rối loạn bệnh lý Đối với cơ thể thanh thiếu niên, tập luyện nóng vội rútngắn giai đoạn sử dụng các bài tầp chuyên môn hạn hẹp cũng có thể gây ra những

11ảnh hưởng xấu Vì vậy những bài tập phát triển toàn diện với số LVĐ tối ưu phảiđược ưu tiên sử dụng trong chương trình HLTT thanh thiếu niên

Khả năng vận động của VĐV Wushu – Taolu lứa tuổi thanh thiếu niên cũngtuân theo những đặc điểm lứa tuổi, giai đoạn thích nghi với vận động của thanhthiếu niên ngắn hơn so với người lớn Tuy nhiên VĐV Wushu – Taolu lứa tuổi

thanh thiếu niên cần phải được khởi động đủ và kỹ để đề phòng chấn thương vàđảm bảo phát huy hết dự trữ năng lượng Quá trình mệt mỏi của thanh thiếu niêncũng phụ thuộc vào đặc điểm quá tuổi và thể hiện ở hai mặt Trong giai đoạn mệtmỏi khả năng vận động nói chung cũng như những chỉ số riêng như tần số độngtác, sức mạnh, độ chuẩn giảm rõ rệt Mệt mỏi ở thanh thiếu niên xuất hiện ngay cảkhi môi trường bên trong của cơ thể chỉ có những biến đổi tương đối nhỏ, lứa tuổinày còn ảnh hưởng cả tính chất của các quá trình hồi phục sau vận động, sau cácbài tập yếm khí (tốc độ) thời gian ngắn Sự phục hồi khả năng vận động của cácchức năng sinh lý và dinh dưỡng ở trẻ VĐV xảy ra nhanh hơn so với người lớn

Điều này thể hiện đặc biệt rõ sau các bài tập lặp lại tăng dần công suất hoặc rútngắn thời gian nghỉ giữa quãng

Do những đặc điểm trên trong khi huấn luyện giáo dục các VĐV cần phải

quan tâm thích hợp về khối lượng vận động cường độ của buổi tập, bài tập phải phùhợp, sao cho quá trình tập luyện không có sự ảnh hưởng tới việc phát triển các chức

năng cơ thể Nội dung tập luyện phải phong phú, phương pháp huấn luyện và tổchức phải linh hoạt, tránh cứng nhắc đơn điệu Phần giảng giải và thị phạm làmmẫu cần trọng tâm, chính xác, đúng lúc, đúng chỗ, ngoài ra cần tăng cường tậpluyệncùng các hình thức vui chơi khác ở ngoài giờ để làm phong phú khả năng hoạtđộng cũng như trình độ phối hợp động tác cho nhịp nhàng linh hoạt và khéo léo củacác VĐV

1 2 Quan điểm về huấn luyện thể lực chuyên môn cho vận động viên

Các nhiệm vụ chính của HLTT bắt nguồn từ cấu trúc thành tích Các yếu tốxác định thành tích cá nhân được sắp xếp thành 5 nhóm như sau [62]:

Các phẩm chất cá nhân của VĐV

Các tố chất thể lực

Các khả năng kỹ thuật, phối hợp vận động và kỹ xảo

Khả năng chiến thuật và trí tuệ

Sự hiểu biết của VĐV trong lĩnh vực khoa học TDTT

Để đạt được thành tích thể thao cao, người ta phải sử dụng các phương tiệnkhác nhau

hợp với mục đích, nhiệm vụ của quá trình huấn luyện và không được sử dụng mộtcách bừa bãi, không chọn lựa Tính mục đích của một bài tập trong HLTT thànhtích cao thể hiện ở chỗ chúng được sử dụng để phát triển thành tích trong mônchuyên sâu, phù hợp với yêu cầu cấu trúc thành tích lâu dài, nâng cao khả năngchịu đựng lượng vận động một cách liên tục và phát triển thành tích thể thao mộtcách nhanh chóng

Thông qua việc lựa chọn hợp lý từng bài tập thể chất và thông qua việc phânchia một cách tối ưu lượng vận động của từng bài tập và nhóm bài tập có thể bảođảm cho VĐV phát triển đầy đủ năng lực của họ trong lứa tuổi đạt thành tích thểthao cao nhất

Hiện nay, thể thao thành tích cao là một trong những lĩnh vực được quan tâmđặc biệt không kém các lĩnh vực văn hoá xã hội, thể hiện khát vọng vươn lên khảnăng cao nhất của con người Vì vậy, tiềm năng của con người đã và đang đượckhai thác triệt để, nhằm đạt thành tích thể thao cao trong các cuộc thi đấu [68] Các

khả năng về kỹ - chiến thuật, thể lực, hoạt động tâm lý, ý chí, tri thức của VĐV lànhững yếu tố quyết định đến thành tích thể thao [48] Trong đó, khả năng hoạt động

thể lực, đặc biệt là TLC và TLCM là nhân tố quan trọng nhất [19] Điều đó đã đượccác nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu trong và ngoài nước nghiên cứu, các HLVluôn quan tâm chú trọng trong quá trình huấn luyện các tố chất TLC cũng như thể

lực chuyên môn Trong tuyển chọn VĐV, khả năng chịu đựng lượng vận động là

một trong những chỉ tiêu cơ bản để đánh giá [60] Khả năng chịu đựng lượng vậnđộng lớn của con người nhờ vào nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố quan trọng là sựphát triển thể lực [8], [9]

Do vậy, huấn luyện thể lực trong HLTT là mặt cơ bản để nâng cao thành tíchthể thao Song, về bản chất mức độ phát triển các tố chất thể lực, phụ thuộc vào các

trạng thái chức năng, cấu tạo của nhiều cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể [15],[35] Quá trình tập luyện để phát triển các tố chất thể lực, cũng chính là quá trìnhhoàn thiện các hệ thống chức năng có vai trò chủ yếu trong mỗi hoạt động của cơbắp cụ thể [33]

Theo quan điểm của Zusalovxki V P Philin cho rằng: “Các tố chất thể lực

phát triển có tính giai đoạn và không đồng đều, tuỳ thuộc vào từng thời kỳ của lứatuổi” [48] Người HLV không những phải nắm vững quy luật phát triển tự nhiên,đặc biệt là thời kỳ nhạy cảm (thời kỳ thuận lợi cho việc phát triển các tố chất) trong

cơ thể, mà còn phải hiểu sâu sắc những đặc điểm phát triển tố chất thể lực theo độtuổi của từng cá thể VĐV [94], [95]

Theo Harre D (1996) [19], Macximenco G (1980) [35], Novicop Matveep

L P (1990) [45], V P Philin (1996) [48], Pankov (2002) [46] cho rằng: “Dù bất kỳgiai đoạn nào của quá trình đào tạo VĐV, công tác huấn luyện thể lực chung đượccoi là then chốt, bởi thể lực chung cùng với TLCM được coi là nền tảng của việcđạt thành tích cao”

Theo Nabatnhicova (1985), Ozolin (1980) thì: “…Tuỳ thuộc vào mục đíchcủa từng giai đoạn huấn luyện mà tỷ trọng giữa huấn luyện thể lực chung và TLCMđược xác định cho phù hợp” [40], [47]

Khi đề cập đến thể lực chung cũng như giáo dục các tố chất TLCM trong

hoạt động chung của con người thì hoạt động cơ bắp là đặc trưng và mang tínhtrọng tâm Hoạt động cơ bắp được thể hiện ở 3 phương diện:

Sự co cơ (phụ thuộc chủ yếu vào tỷ lệ cấu trúc sợi cơ, số lượng sợi cơ và

thiết diện cơ);

Sự trao đổi chất (tức là các quá trình sản sinh năng lượng);

Sự dẫn truyền kích thích (hoạt động thần kinh cơ) [32]

Theo Ozolin (1980) [47], Philin (1996) [48], phát hiện ba phương diện trênđây luôn có tương quan với khả năng hoạt động của tố chất thể lực Tuy nhiên, các

tố chất vận động trên luôn hiện diện trong mối tương tác lẫn nhau (không có biểuthị riêng tuyệt đối)

14Quá trình chuẩn bị thể lực cho VĐV gồm: Chuẩn bị thể lực chung và chuẩn

bị TLCM, trong đó chuẩn bị thể lực chung là nền tảng cho việc nâng cao TLCM Chuẩn bị TLCM phải chia làm 2 phần:

Chuẩn bị TLCM cơ sở hướng đến việc xây dựng các nền tảng cơ bản phù

hợp với đặc thù chuyên môn của môn thể thao nhất định

Chuẩn bị TLCM cơ bản mà mục đích của nó là việc phát triển một cách rộngrãi các tố chất vận động thoả mãn những đòi hỏi của môn thể thao

Qua nghiên cứu tổng hợp nhiều quan điểm khác nhau và huấn luyện thể lựccho VĐV, về nguyên tắc trong chu kỳ huấn luyện lớn đầu tiên phải tiến hành việchuấn luyện thể lực chung để trên cơ sở đó tiến hành huấn luyện TLCM cơ sở Đâychính là nền tảng tiến hành huấn luyện TLCM cơ sở và nhờ đó phát triển cao hơncác tố chất chuyên môn cơ bản, phù hợp đòi hỏi của môn thể thao [52], [97]

Như vậy, việc phát triển các tố chất thể lực chung càng chặt chẽ bao nhiêuthì cũng cã điều kiện phát triển TLCM cao hơn, chất lượng hơn Sự phát triển tổchất TLCM phải phù hợp đặc thù mỗi môn thể thao Song, mức độ phát triển thểlực chung và chuyên môn là một quá trình liên tục và được duy trì ổn định Nó chỉthay đổi, phát triển ở mức mới do những yêu cầu của nhiệm vụ huấn luyện của giaiđoạn đặt ra [53], [98]

Mặt khác, trong một chu kỳ huấn luyện cần thiết phải đảm bảo sự hợp lýgiữa huấn luyện thể lực chung và huấn luyện TLCM [53], [98]

Huấn luyện TLCM hướng đến củng cố và nâng cao khả năng làm việc củacác cơ quan chức phận, các tố chất vận động phù hợp với đòi hỏi của mỗi môn thểthao lựa chọn

TLCM cơ sở được hình thành và phát triển trên cơ sở phát triển thể lực

chung - vì đó là nền tảng, còn chọn lựa các biện pháp phù hợp mang những nét đặctrưng riêng của môn thể thao là tiền đề hình thành các tố chất TLCM sau này Việchình thành TLCM cơ sở của các môn thể thao không có chu kỳ tương đối khó khăn,

Lưu Quang Hiệp và cộng sự [22], [23], thì: “Nói đến huấn luyện thể lực chung vàchuyên môn trong huấn luyện thể thao là nói tới những biến đổi thích nghi và dự

Các giai đoạnhuấn luyện

Thời gianhuấn luyện(năm)

Lứa tuổi tốithiểu để tuyểnchọn vào

Số lượngVĐV tốithiểu trongnhóm

Hoàn thiện trình độ thể thao Không tổ

Từ các quan điểm nêu trên cho thấy: Chuẩn bị thể lực nói chung và chuẩn bịTLCM nói riêng cho VĐV là tác động có định hướng của lượng vận động (bài tậpthể chất) đến VĐV nhằm hình thành và phát triển khả năng vận động lên một mức

độ mới, được biểu hiện ở sự hoàn thiện các năng lực thể chất, đồng thời còn nhằmnâng cao khả năng hoạt động của các cơ quan chức phận tương ứng với các nănglực vận động của VĐV, nâng cao các yếu tố tâm lý trước hoạt động đặc trưng mônthể thao chuyên biệt

1 2 2 Huấn luyện thể lực chuyên môn trong các giai đoạn huấn luyện vậnđộng viên Wushu - Taolu

1 2 2 1 Các giai đoạn của quá trình huấn luyện vận động viên Wushu –Taolu

Các giai đoạn của quá trình huấn luyện VĐV môn Wushu - Taolu bao gồm:giai đoạn huấn luyện ban đầu - 2 năm; giai đoạn chuyên môn hóa thể thao - 5 năm;giai đoạn hoàn thiện trình độ thể thao (không tổ chức theo nhóm); giai đoạn trình

độ thể thao cao (không tổ chức theo nhóm) Tương ứng với các giai đoạn huấnluyện là lứa tuổi tối thiểu để tuyển chọn vào nhóm và số lượng VĐV tối thiểutrong nhóm (Bảng 1 1) [105]

Bảng 1 1 Mô hình thời gian huấn luyện, lứa tuổi tối thiểu để tuyển chọn vàonhóm, số lượng vận động viên tối thiểu trong nhóm trong môn whusu - Taolu

16Các dữ liệu ở bảng 1 1 là những tiêu chuẩn cơ sở của mô hình huấn luyệnVĐV ở môn Whusu trong các giai đoạn huấn luyện ở cả nội dung Taolu Nhìn vàobảng ta dễ dàng nhận thấy, VĐV Wushu – Taolu lứa tuổi 12-15 thuộc giai đoạnchuyên môn hóa thể thao, còn gọi là giai đoạn chuyên môn hóa sâu Ở giai đoạnnày, việc huấn luyện thể lực chuyên môn ở VĐV đã được chú trọng và huấn luyệnsong song với phát triển thể lực chung cho VĐV

Căn cứ lý luận huấn luyện VĐV Wushu – Taolu giai đoạn chuyên môn

Quá trình hoàn thiện kỹ thuật và chiến thuật thể thao vẫn được tiếp tục

Thường thì vào đầu giai đoạn chuyên môn hóa sâu, các cơ sở kỹ thuật môn WushuTaolu đã được VĐV nắm vững và bắt đầu củng cố một cách vững chắc Nhiều

động tác kỹ thuật hình thành ở giai đoạn trước đố được chuyển thành các kỹ xảobền vững Trong giai đoạn này, VĐV Wushu Taolu cần nắm vững và có thể thựchiện kỹ thuật thể thao hoàn hảo trong các điều kiện khó khăn, cá biệt hóa kỹ thuật,phát triển thể lực, đặc biệt là thể lực chuyên môn, rèn luyện ý chí và hoàn thiệntrình độ điêu luyện về kỹ thuật, chiến thuật của VĐV Giai đoạn củng cố và tiếp tụchoàn thiện kỹ thuật thể thao diễn ra càng có kết quả thì những sai sót mà các VĐVtrẻ phạm phải càng được khắc phục nhanh hơn Đầu tiên cần sửa chữa những saisót chủ yếu vì những sai sót thứ yếu thường do những sai sót chủ yếu gây ra [57]

TT Tên chủ đề, các nội

dung huấn luyện

Các giai đoạn, năm huấn luyện, số giờ huấn luyệnHuấn

luyện banđầu

Chuyên mônhóa thể thao

Hoàn thiệntrình độthể thao

Trình độthể thaocao

1 Thể dục thể thao ởViệt Nam và thế

giờ học whusu đến

Trong việc hoàn thiện kỹ thuật thể thao, phương pháp thi đấu có vai trò ngàycàng lớn Lúc đầu chủ yếu là các cuộc thi mang tính chất giảng dạy với mục đíchthực hiện có chất lượng cao các động tác vận động đang học, sau đó là để đạt cácthành tích thể thao Các cuộc thi đấu nhằm đạt thành tích thể thao càng có kết quảthì các VĐV trẻ càng có thể phân tích, đánh giá và điều chỉnh cảm giác cơ bắp cóliên quan với hoạt động thi đấu tốt hơn

Trong giai đoạn huấn luyện chuyên sâu môn Wushu Taolu, VĐV sẽ hoànthiện khả năng chiến thuật của mình, nắm vững các phương pháp và thủ pháp tiếnhành đua tranh thể thao, có năng lực chủ động và linh hoạt giải quyết các nhiệm vụ

vận động trong các tình huống mới xuất hiện Việc hình thành làm sâu sắc sơn và

mở rộng những khả năng này là cơ sở tư duy chiến thuật của các VĐV trẻ, nhờ đó

để vạch ra được kế hoạch hành động chiến thuật đúng đắn Trình độ điêu luyện về chiến thuật phần nhiều phụ thuộc vào trình độ huấnluyện thể lực, kỹ thuật và tâm lý của VĐV trẻ [57]

Trong quá trình giảng dạy, huấn luyện các VĐV trẻ, vị trí đáng kể được dànhcho việc huấn luyện thể lực, trong đó cần huấn luyện toàn diện các tố chất thể lực,

ưu tiên các tố chất thể lực đặc thù của môn Wushu Taolu

1 2 2 2 Những chỉ tiêu đặc trưng trong huấn luyện vận động viên Wushu Taolu

-Những chủ đề cơ bản và kế hoạch hóa khối lượng lý thuyết trong các nhómhuấn luyện ở môn wushu được cụ thể hóa ở bảng 1 2

Bảng 1 2 Những chủ đề cơ bản và kế hoạch hóa khối lượng lý thuyếttrong các nhóm huấn luyện ở môn Wushu - Taolu (giờ)

TT Tên chủ đề, các nội

dung huấn luyện

Các giai đoạn, năm huấn luyện, số giờ huấn luyệnHuấn

luyện banđầu

Chuyên mônhóa thể thao

Hoàn thiệntrình độthể thao

Trình độthể thaocao

học whusu

6

Kiểm tra y học, tựkiểm tra, mát xa thể

thao

7

Kỹ thuật cơ bản và

chiến thuật của môn

8

Cơ sở phương pháp

giảng dạy và huấnluyện

14

Dụng cụ và trangthiết bị phục cho các

giờ huấn luyệtwhusu

18

TT Tên chủ đề, các nội

dung huấn luyện

Các giai đoạn, năm huấn luyện, số giờ huấn luyệnHuấn

luyện banđầu

Chuyên mônhóa thể thao

Hoàn thiệntrình độthể thao

Trình độthể thaocao

Giai đoạn và năm huấn luyệnHuấn luyện

hóa

Hoàn thiệntrình độ thểthao

Trình

độ thểthaocao

≤1năm

>1

năm

>2 năm

Ở giai đoạn huấn luyện chuyên môn hóa thể thao, tương đương lứa tuổi huấnluyện của VĐV Wushu – Taolu lứa tuổi 12-15, việc huấn luyện VĐV đã được tiếnhành với nhiều hoạt động rất đa dạng nhằm phát triển toàn diện các mặt cho VĐVWushu – Taolu

Trong giai đoạn chuyên môn hóa sâu, việc huấn luyện thể lực chuyên môncho VĐV cần được chú trọng trong tất cả các năm huấn luyện, tỷ lệ huấn luyệnnhiều hơn so với thể lực chung và chỉ sau huấn luyện kỹ thuật Điều này chứng tỏviệc phát triển thể lực chuyên môn trong huấn luyện VĐV Wushu – Taolu rất cầnđược chú ý trong lứa tuổi 12-15

Những chỉ số cơ bản của hệ thống thi đấu, kế hoạch hóa trong các nhómhuấn luyện thể thao ở môn Whusu được trình bày ở bảng 1 3 [105]

Bảng 1 3 Các chỉ số kế hoạch hóa hoạt động thi đấu trong môn Wushu - Taolu

20Như vậy, các giai đoạn chuyên môn hóa thể thao ở môn Wushu –Taolu là

một giai đoạn đặc biệt quan trọng trong quá trình đào tạo VĐV Wushu Taolu Giai đoạn này được đặc trưng bởi: Những nguyên lý về phương pháp huấn luyện

trong Wushu –Taolu, nhiệm vụ của giai đoạn chuyên môn hoá thể thao, đặcđiểm huấn luyện kỹ - chiến thuật, các tố chất thể lực, định mức hợp lý lượng vận

động tập luyện và thi đấu Tuy nhiên, trong quá trình huấn luyên cần đặc biệt

chú ý đến những qui luật phát triển của tâm – sinh lý lứa tuổi của VĐV

VĐV Xuất hiện quan hệ, hiện tượng chuyển giữa các tô chất thề lực Điều đó có

nghĩa: khi tập (phát triển) một tố chất thể lực (như sức mạnh) thì đồng thời cũng

có phụ thuộc và ảnh hưởng đến sự phát triển của các tố chất khác (như tốc độ

phát triển tốc độ nhưng có ảnh hưởng đến độ dẻo

Sự chuyển trực tiếp có nghĩa là sự phát triển tố chất thể lực này có tácdụng trực tiếp, ngay (dù xấu hay tốt) đến các tố chất khác Nâng cao sức mạnh

của cơ chân sẽ có lợi ngay cho tốc độ và sức bật Còn sự chuyến gián tiếp tấtnhiên không có tác dụng trực tiếp mà chỉ góp phần tạo tiền đề Tập phát triển

thích hợp sức mạnh tương đôi tĩnh của cơ chân trong giai đoạn đầu của thời kỳ

chuẩn bị cũng góp phần nâng cao tốc độ nhưng phải có thời gian, không nâng

cao ngay được [99], [105]

Sự chuyển trực tiếp hay gián tiếp đều có sự chuyên đồng loại và khác loại

Sự chuyển đồng loại là sự chuyển của cùng một tố chất thể lực sangnhững động tác khác ( có thể tập chạy hoặc bơi cự ly dài để phát triển sức bền

chung) và sự chuyển khác loại là sự chuyển qua lại giữa các tố chất thể lực khác

nhau Ngoài ra còn có sự chuyển qua lại như giữa tốc độ và sức mạnh và sựchuyển một chiều

Trong huấn luyện tốc độ, nâng cao tốc độ động tác có thể cùng nâng cao

tốc độ phản ứng, nhưng ngược lại thì không thể

Mối quan hệ tương hỗ giữa các tố chất thể lực rất phong phú HLV cầnphải có hiểu biết xác thực vấn đề trên để có thế chọn lựa, sử dụng một cách khoa

học các phương tiện, phương pháp TDTT, sao cho lợi dụng được tối ưu quan hệ

đó, phòng tránh các ảnh hưởng không tốt, nâng cao chất lượng huấn luyện VĐV

Wushu-Taolu [99], [105]

Như vậy, trong huấn luyện VĐV Wushu Taolu, để phát triển thành tích,cùng với thể lực chung lại cần phải có tố chất thể lực chuyên môn như: sứcmạnh tốc độ, sức nhanh động tác, sức bền tốc độ, khả năng phối hợp vận động

và mềm dẻo Trong mỗi tố chất lại có phương pháp huấn luyện khác nhau,song chúng có mối quan hệ hết sức khăng khít Chính vì vậy, trong công tácgiảng dạy và huấn luyện cần phải đặc biệt quan tâm phát triển các tố chất này

cho VĐV theo các nguyên tắc và phương pháp đã được các nhà khoa học dàycông nghiên cứu xây dựng

1 3 Phương pháp và phương tiện huấn luyện thể lực chuyên môn chovận động viên Wushu – Taolu

1 3 1 Phương pháp huấn luyện thể lực chuyên môn cho vận động viênWushu Taolu

Tương tự như các phương pháp GDTC và HLTT, các phương pháp huấn