Khảo sát Kiến thức, thái độ, hành vi báo cáo sự cố y khoa của nhân viên y tế các khoa

Khảo sát Kiến thức, thái độ, hành vi báo cáo sự cố y khoa của nhân viên y tế các khoa lâm sàng...Nhiễm khuẩn bệnh viện là hậu quả không mong muốn trong thực hành khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc người bệnh, nhiễm khuẩn bệnh viện làm tăng tỷ lệ mắc bệnh, tăng tỷ lệ tử vong, kéo dài thời gian điều trị và đặc biệt là tăng tỷ lệ chi phí điều trị.

Khảo sát Kiến thức, thái độ, hành vi báo cáo

sự cố y khoa của nhân viên y tế các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa Vạn Ninh và một số yếu tố ảnh hưởng đến báo cáo sự cố y khoa

năm 2021

Cơ quan chủ trì đề tài: TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN VẠN NINH

Chủ nhiệm đề tài: Trần Văn Minh

Vạn Ninh, tháng 10 năm 2021

Khảo sát Kiến thức, thái độ, hành vi báo cáo

sự cố y khoa của nhân viên y tế các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa Vạn Ninh và một số yếu tố ảnh hưởng đến báo cáo sự cố y khoa

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1 - TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC

3

Chương 2 - MỤC TIÊU, NỘI DUNG, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.4 Đối tượng nghiên cứu theo Trình độ chuyên môn 9

1.5 Đối tượng nghiên cứu theoVị trí công tác hiện tại 9

1.6 Đối tượng nghiên cứu theoThâm niên công tác 9

1.7 Số lượng người bệnh được điều trị/chăm sóc trung bình trong một

ngày

9

2 Kiến thức , thái độ , hành vi về báo cáo sự cố y khoa của nhân

viên y tế tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninh:

10

2.1 Kiến thức báo cáo sự cố y khoa của nhân viên y tế tại các khoa

lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninh

10

2.1.1 Tỷ lệ nhân viên y tế tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa

huyện Vạn Ninh trả lời đúng các câu hỏi về kiến thức báo cáo sự cố y

khoa

10

2.1.2 Tỷ lệ nhân viên y tế tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa

huyện Vạn Ninh trả lời đúng về các sự cố bắt buộc phải báo cáo

11

2.1.3 Kiến thức chung về báo cáo sự cố y khoa của nhân viên y tế 12

2.2 Thái độ báo cáo sự cố y khoa của nhân viên y tế tại các khoa lâm

sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninh

12

2.2.1 Thái độ của nhân viên y tế tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa

khoa huyện Vạn Ninh về báo cáo sự cố y khoa

12

2.2.2 Thái độ chung của nhân viên y tế tại các khoa lâm sàng Bệnh viện

Đa khoa huyện Vạn Ninh về báo cáo sự cố y khoa

14

2.3 Dự định hành vi báo cáo sự cố y khoa của nhân viên y tế 14

3.2.3.1 Dự định hành vi báo cáo sự cố y khoa của nhân viên y tế 14

2.3.2 Dự định hành vi chung của nhân viên y tế tại về báo cáo sự cố y

khoa

15

2.4 Tần suất báo cáo sự cố y khoa của nhân viên y tế 16

3.1 Mối liên quan giữa kiến thức chung của nhân viên y tế từng khoa

3.3 Mối liên quan giữa kiến thức chung với hành vi của nhân viên y tế 19

3.4 Mối liên quan giữa thái độ với hành vi của nhân viên y tế 19

3.5 Mối liên quan giữa kiến thức với thái độ của nhân viên y tế 19

4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện báo cáo sự cố y khoa

ở nhân viên y tế

20

2 Kiến thức , thái độ , hành vi về báo cáo sự cố y khoa của nhân

viên y tế tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninh

22

4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện báo cáo sự cố y khoa

YHCT-PHCN Y học cổ truyền – Phục hòi chức năng

TCYTTG

WHO Tổ chức Y tế thế giới

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 3.3 Đối tượng nghiên cứu theo Trình độ chuyên môn 9Bảng 3.4 Đối tượng nghiên cứu theo Vị trí công tác hiện tại 9Bảng 3.5 Đối tượng nghiên cứu theo Thâm niên công tác 9Bảng 3.6 Số lượng người bệnh được điều trị/chăm sóc trung bình trong

một ngày

10

Bảng 3.7 Tỷ lệ NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện

Vạn Ninh trả lời đúng các câu hỏi về kiến thức báo cáo SCYK

10

Bảng 3.8 Tỷ lệ NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện

Vạn Ninh trả lời đúng về các sự cố bắt buộc phải báo cáo

11

Bảng 3.9 Phân tích thái độ của NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện

Đa khoa huyện Vạn Ninh về báo cáo SCYK

13

Bảng 3.10 Dự định hành vi của NVYT tại các khoa lâm sàng về báo cáo

SCYK

15

Bảng 3.11 Báo cáo SCYK của NVYT 16

Bảng 3.12 Phân tích kiến thức chung của NVYT từng khoa lâm sàng 17

Bảng 3.13 Phân tíchmối liên quan giữa kiến thức chung của NVYT với vị

Bảng 3.15 Phân tíchmối liên quan giữa thái độ với hành vi của NVYT 19

Bảng 3.16 Phân tích mối liên quan giữa kiến thức với thái độ của NVYT 19

Bảng 3.17 Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện báo cáo SCYK ở

NVYT

20

DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ

TrangBiểu đồ 3.1 Đối tượng nghiên cứu theo giới tính 8Biểu đồ 3.2 Tỷ lệ NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa

huyện Vạn Ninh trả lời đúng các câu hỏi về kiến thức báocáo SCYK

11

Biểu đồ 3.3 Kiến thức đúng về SCYK bắt buộc phải báo cáo 12Biểu đồ 3.4 Kiến thức chung về báo cáo SCYK của NVYT 12Biểu đồ 3.5 Thái độ chung của NVYT về báo cáo SCYK 14Biểu đồ 3.6 Dự định hành vi chung của NVYT tại về báo cáo SCYK 16Biểu đồ 3.7 Kiến thức chung của NVYT từng khoa lâm sàng 17Biểu đồ 3.8 Phân tích mối liên quan giữa kiến thức chung của NVYT

ĐẶT VẤN ĐỀ

Nguyên tắc hàng đầu của thực hành y khoa là “ Điều đầu tiên không gây

tổn hại cho người bệnh - First Do No Harm to patient” đang là điều trăn trở đối

với người hành nghề khám chữa bệnh và đã có những sự kiện y tế gây tâm lý bất

an cho cả người sử dụng và người cung cấp dịch vụ y tế Bằng chứng nghiên cứu

đa quốc gia đã khẳng định người bệnh đang phải gánh chịu nhiều thiệt hại do saisót chuyên môn và sự cố y khoa (SCYK) Mặc dù những sai sót và sự cố nàykhông ai muốn và không ai chấp nhận những nó vẫn xảy ra hàng ngày [1] KhiSCYK xảy ra, cả người bệnh và người thầy thuốc đều là gặp bất lợi Đối với ngườibệnh SCYK có thể gây ra các biến cố sức khỏe, gây ra khuyết tật tạm thời hayvĩnh viễn, thậm chí chết người [5]

Sự cố y khoa (Adverse Event) là các tình huống không mong muốn xảy ratrong quá trình chẩn đoán, chăm sóc và điều trị do các yếu tố khách quan, chủquan mà không phải do diễn biến bệnh lý hoặc cơ địa người bệnh, tác động sứckhỏe, tính mạng của người bệnh.[2]

Hiện nay, SCYK là một vấn đề đáng quan tâm không chỉ ở các nước pháttriển mà còn ở các nước đang phát triển, đặc biệt là Việt Nam Bộ Y tế Việt Nam

đã ban hành nhiều văn bản nhằm hạn chế SCYK như các quy chế chuyên môn,quy chế bệnh viện, hướng dẫn chẩn đoán và điều trị, chương trình và tài liệu đàotạo an toàn người bệnh Bên cạnh đó Luật Khám bệnh, chữa bệnh cũng đã ghi rõnhững điều khoản về quyền lợi của người bệnh khi khám, chữa bệnh Tuy nhiên,vấn đề báo cáo SCYK cũng như những giải pháp phòng ngừa để bảo đảm an toànngười bệnh vẫn chưa được thực hiện tốt ở nhiều bệnh viện

Hiện nay, bức tranh về SCYK không đầy đủ do chưa có hệ thống báo cáobắt buộc SCYK Những thông tin trên đài, báo chí mới chỉ là phần nổi của tảngbăng lớn về SCYK Ngành Y tế thiếu thông tin để xác định quy mô và chiềuhướng của các SCYK nên chưa có biện pháp khắc phục và cải tiến hiệu quả

Báo cáo SCYK là việc thu thập các thông tin từ bất kỳ sự việc nào đó cónguy cơ gây hại hoặc đã gây hại cho người bệnh Hệ thống báo cáo SCYK đóngvai trò cơ bản trong việc rút kinh nghiệm từ thực tiễn các sai sót, thất bại đượcghi nhận lại trong các báo cáo sự cố, tăng cường an toàn người bệnh, ngăn chặntình trạng lặp lại cũng như giảm thiểu được nguy cơ xảy ra các sự cố tương tựtrong tương lai

Sự cố y khoa được báo cáo dưới hình thức văn bản giấy, thông tin điện tử(mail, website) hoặc điện thoại để ghi nhận những nguy cơ tiềm tàng hay thật sựxảy ra cho người bệnh Nhân viên tự giác tuân thủ qui trình báo cáo sự cố tại đơn

vị công tác

Để nâng cao nhận thức của nhân viên về các sự cố, sai sót, hoặc nhữngnguy cơ tiềm ẩn có rủi ro cao, Lãnh đạo bệnh viện cần xây dựng và duy trì môitrường khuyến khích mọi người báo cáo những sai sót, thừa nhận sai phạm, đưa

ra ý kiến và trao đổi ý kiến Khi nhân viên lo sợ bị trách phạt, họ ít khi báo cáosai sót và như vậy cơ sở y tế mất một nguồn thông tin giá trị về an toàn chongười bệnh Và để tăng số lượng và chất lượng báo cáo sự cố, bệnh viện nên cóphương cách bảo vệ người có liên quan khỏi các hình thức xử lý kỷ luật, cho

phép báo cáo bí mật hoặc giấu tên người báo cáo, tách cơ quan thu thập, phântích các báo cáo ra khỏi cơ quan có thẩm quyền xử lý kỷ luật, cung cấp cho ngườibáo cáo những thông tin phản hồi nhanh chóng, hữu ích, dễ hiểu; và đơn giản hóaqui trình báo cáo [6].

Để phòng tránh được các SCYK, việc nhận diện sự cố, báo cáo sự cố, vàhọc hỏi từ sự cố, sai sót, chú trọng xác định nguyên nhân gốc rễ vấn đề và cóhoạt động thích hợp cải thiện cho tương lai là hết sức quan trọng

SCYK có thể được giảm thiểu nếu được phát hiện, báo cáo kịp thời,phân tích và rút kinh nghiệm Tuy nhiên, rào cản chính đối với việc ghi nhận vàbáo cáo sự cố là nhận thức và tâm lý lo ngại bị buộc tội và trừng phạt ở nhân viên

Để có một cái nhìn khách quan về kiến thức, thái độ, hành vi và một sốyếu tố ảnh hưởng trong báo cáo SCYK của NVYT tại các khoa lâm sàng bệnhviện Đa khoa Vạn Ninh, nhằm cung cấp các bằng chứng khoa học phục vụ côngtác quản lý bệnh viện nói chung và công tác đảm bảo an toàn người bệnh tạiBệnh viện Đa khoa Vạn Ninh nói riêng, chủ động phòng ngừa những sự cố, sai

sót lặp lại, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “ Khảo sát Kiến thức, thái độ, hành vi báo cáo SCYK của NVYT các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa Vạn Ninh và một số yếu tố ảnh hưởng đến báo cáo SCYK năm 2021.” Qua kết quả

nghiên cứu tác giả mong muốn đưa ra được những giải pháp, đề xuất các kiếnnghị nhằm cải thiện và nâng cao chất lượng công tác báo cáo SCYK tại bệnh viện

Đa khoa Vạn Ninh

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ

NGOÀI NƯỚC

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): SCYK không mong muốn là tổnthương làm cho người bệnh mất khả năng tạm thời hoặc vĩnh viễn, kéo dài ngàynằm viện hoặc chết Nguyên nhân do công tác quản lý khám chữa bệnh hơn là dobiến chứng bệnh của người bệnh [14]

Theo tài liệu đào tạo An toàn người bệnh của Bộ Y tế có hướng dẫn cáchthức phân tích nguyên nhân gây ra sự cố bằng phân tích nguyên nhân gốc với môhình phân tích nguyên nhân sự cố theo Reason J Cathey

Mô hình pho-mát Thụy Sĩ giải thích cách thức các sự cố xảy ra trong hệthống Mô hình cho thấy lỗi ở một tầng của hệ thống chăm sóc sức khỏe thườngchưa đủ để gây sự cố, nó là kết quả của nhiều tầng lớp bảo vệ khác nhau trong đóphân thành lỗi cá nhân và lỗi hệ thống

Lỗi cá nhân hay còn gọi là lỗi hoạt động, là những người thuộc tầng phòngthủ cuối cùng trực tiếp chăm sóc, tiếp xúc người bệnh, và khi sự cố xảy ra họthường bị đổ lỗi Tuy nhiên thực tế cho thấy có nhiều lỗi cá nhân do hệ thống gây

ra và 80% sự cố do lỗi hệ thống Lỗi hệ thống liên quan đến các qui trình, qui địnhcủa tổ chức, các chính sách không phù hợp và các yếu tố này không được chú ýkhi xem xét phân tích nguyên nhân sự cố, do đó các lỗi tương tự tiếp tục xảy ra

Trong y tế, lỗi hoạt động liên quan trực tiếp tới người hành nghề vì họ ở lớphàng rào phòng ngự cuối cùng trực tiếp với người bệnh Khi sự cố xảy ra ngườilàm công tác khám chữa bệnh trực tiếp (bác sỹ, điều dưỡng, hộ sinh…) dễ bị gánlỗi Tuy nhiên, các yếu tố hệ thống có vai trò rất quan trọng liên quan tới các sự cố

đó là công tác quản lý, tổ chức lao động, môi trường làm việc, và thường ít đượcchú ý xem xét về sự liên quan Các nhà nghiên cứu nhận định cứ có một lỗi hoạtđộng thường có 3 – 4 yếu tố liên quan tới lỗi hệ thống

Hình 1.1 Mô hình các lớp hàng rào bảo vệ của hệ thống phòng ngừa sự cố

Nguồn: Reason J Carthey, Diagnosing vulnerable system sysdrome

Việc phân tích xác định nguyên nhân gốc không chỉ đơn giản là tìm kiếm lỗi

cá nhân mang tính triệu chứng mà phải loại bỏ các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn giántiếp thúc đẩy sự cố xảy ra Việc phân tích nguyên nhân gốc và thực hiện các hànhđộng khắc phục được coi là quá trình cải tiến liên tục của cơ sở y tế

CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN SCYKTheo thống kê tại Canada hàng năm có 2,5 triệu người nhập viện và ướctính có 185.000 người bệnh gặp SCYK Các chuyên gia y tế Mỹ ước tính ít nhất có44.000 đến 98.000 người bệnh tử vong trong các bệnh viện của Mỹ hàng năm doSCYK Số người chết vì SCYK trong các bệnh viện của Mỹ cao hơn tử vong dotai nạn giao thông, ung thư vú, tử vong do HIV [10].Một sự cố, rủi ro xảy ra chongười bệnh gây ra những mất mát, đau thương cho người bệnh, gia đình ngườibệnh và gây những tổn thất về kinh tế là điều đau lòng, không ai mong muốn Cáccuộc điều tra tại Mỹ vào cuối thế kỷ 20 cho thấy SCYK không thể được nhận diện

và ngăn chặn vì nó không được báo cáo, các điều dưỡng ngại báo cáo sai sót củabản thân mình hay của người khác khi gặp phải sự cố vì thủ tục báo cáo rườm ràdẫn đến tâm lý ít thay đổi, sợ kiện cáo [12]

Kết quả nghiên cứu của tác giả Vincent (1999) về lý do không báo cáoSCYK khi tiến hành điều tra thực nghiệm đối với 42 bác sỹ sản khoa và 156 nữ hộsinh tại hai đơn vị sản khoa năm 1998 Hầu hết các nhân viên biết về sự cố và hệthống báo cáo tại đơn vị Nữ hộ sinh báo cáo sự cố cao hơn so với các bác sỹ, vànhân viên báo cáo sự cố nhiều hơn cấp lãnh đạo Những lý do chính cho việckhông báo cáo cũng lo ngại bị đổ lỗi, khối lượng công việc cao và niềm tin (mặc

dù vụ việc đã được chỉ định là phải báo cáo) [8]

Nghiên cứu của tác giả Albert (2000) về sự cần thiết giúp đỡ NVYT gây ra

sự cố cho thấy rào cản đối với báo cáo sự cố: sợ bị phát hiện, sợ bị trừng phạt,đồng nghiệp chỉ trích, đổ lỗi cho người khác, sợ bị tổn thương, im lặng, bị lên ántrong các cuộc họp [9]

Nghiên cứu về thái độ và rào cản đối với báo cáo SCYK từ năm 2001 đến

2003 của tác giả Evans chỉ ra rằng, điều dưỡng có trên 5 năm kinh nghiệm đã từnghoàn thành báo cáo sự cố cao hơn những người thâm niên công tác dưới 5 năm,bác sỹ có thời gian công tác dưới 5 năm báo cáo sự cố nhiều hơn bác sỹ trên 5 nămkinh nghiệm Và lãnh đạo báo cáo sự cố ít hơn nhân viên [11]

Một cuộc điều tra 186 bác sỹ và 587 điều dưỡng về thái độ của bác sỹ vàđiều dưỡng ở Nam Úc của tác giả Kingston MJ1 và cộng sự năm 2004 bằngphương pháp định tính cho thấy hầu hết các bác sỹ và điều dưỡng (98,3%) biếtrằng bệnh viện của họ có một hệ thống báo cáo sự cố Điều dưỡng biết làm thế nào

để truy cập báo cáo chiếm tỉ lệ 88,3%, trong khi bác sỹ là 43%; đã từng hoàn thànhmột báo cáo ở điều dưỡng là 89,2% và bác sỹ là 64,4%; và biết phải làm gì với báocáo hoàn thành nhóm điều dưỡng cũng chiếm tỉ lệ cao hơn nhóm bác sỹ với tỉ lệlần lượt là 81,9% và 49,7%

Một điều tra về báo cáo các SCYK để nâng cao an toàn cho người bệnh củatác giả Kaldjian và cộng sự năm 2008 thực hiện trên 338 bác sỹ nội trú cho thấyhầu hết đồng ý báo cáo sự cố để cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh trongtương lai chiếm tỉ lệ (84,3%), 73% là tỉ lệ báo cáo các sai sót nhỏ, 92% là tỉ lệ báocáo các sai sót gây tổn hại đến người bệnh Tuy nhiên thực tế cho thấy chỉ 17,8%người trả lời đã từng báo cáo các sai sót nhỏ (kết quả điều trị kéo dài hoặc khóchịu), 3,8% báo cáo các sai sót nghiêm trọng (dẫn đến khuyết tật hoặc tử vong)

Có tới 54,8% biết được làm thế nào để báo cáo và 39,5% biết được các lỗi cần báocáo [13]

Nghiên cứu định tính của tác giả Adriana Parrella và cộng sự năm 2013 vềbáo cáo tác dụng phụ sau tiêm chủng tại Úc cho thấy trở ngại đối với báo cáo baogồm các ràng buộc thời gian và qui trình báo cáo không đạt yêu cầu, không biếtlàm thế nào để báo cáo, các định nghĩa không rõ ràng, sự nhầm lẫn ở người cótrách nhiệm báo cáo [7].

Một cuộc điều tra của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Linh về SCYK không mongmuốn trên 89 điều dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Cai Lậy tỉnh Tiền Giangcho thấy các SCYK không mong muốn liên quan đến thuốc chiếm tỉ lệ 30,42%; sự

cố liên quan cận lâm sàng chiếm tỉ lệ 12,54%; rủi ro nghề nghiệp chiếm tỉ lệ16,03%, chuyên khoa ngoại sản chiếm tỉ lệ 7,61% và các SCYK khác chiếm tỉ lệ

là 33,4% [4]

Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Kim Yến năm 2015, phỏng vấn

271 nhân viên và kết quả cho thấy rằng 12% có kiến thức chung đúng về báo cáo

sự cố và những người có kiến thức đúng đã từng báo cáo sự cố cao gấp 3,3 lầnnhững người có kiến thức chưa đúng Đa số nhân viên ủng hộ báo cáo sự cố68,3%, tuy nhiên vẫn còn rất nhiều người lo sợ khi tham gia báo cáo sự cố 60,9%,nhóm kỹ thuật viên có thái độ lo sợ cao hơn bác sỹ [6]

Các nghiên cứu trên về báo cáo sự cố cho thấy báo cáo dẫn đến những cảitiến đáng kể về an toàn thông qua các cuộc điều tra có hệ thống các sự cố từ đónhân viên hiểu và sửa chữa những thất bại của họ Tuy nhiên, trong khi một số tổchức thành công trong việc xây dựng hệ thống báo cáo, thì những tổ chức khác lạigặp nhiều khó khăn Lý do hệ thống báo cáo không thành công rất nhiều và đadạng Về cơ bản sợ trách nhiệm và trả thù, cảm giác tội lỗi, sợ hành động trừngphạt, văn hóa an toàn kém trong một tổ chức, thiếu sự hiểu biết giữa các bác sỹ vềnhững gì cần được báo cáo, thiếu hiểu biết về cách thức báo cáo và làm thế nàobáo cáo dẫn đến những thay đổi để cải thiện an toàn người bệnh Đặc biệt, thiếu hệthống phân tích các báo cáo và thông tin phản hồi trực tiếp với các bác sỹ đượcxem là rào cản lớn đối với sự tham gia của lâm sàng Báo cáo sự cố được đánh giánhư là một phần quan trọng trong khuôn khổ quản lý rủi ro của mỗi bệnh viện

Chương 2 – MỤC TIÊU, NỘI DUNG, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

I.MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1 Mô tả thực trạng kiến thức, thái độ và hành vi báo cáo SCYK của NVYT tạicác khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa Vạn Ninh năm 2021;

2.Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện báo cáo SCYK củaNVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa Vạn Ninh năm 2021

II.NỘI DUNG

1 Kiến thức, thái độ, hành vi báo cáo SCYK của NVYT các khoa lâm sàngBệnh viện Đa khoa Vạn Ninh:

1.1 Kiến thức báo cáo SCYK của NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện

1.2 Thái độ báo cáo SCYK của NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện 1.3.Hành vi báo cáo SCYK của NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện 1.4.Tần suất báo cáo SCYK của NVYT tại các khoa lâm sàng bệnh viện

2 Một số yếu tố liên quan giữa đặc tính mẫu với Kiến thức, thái độ, hành vibáo cáo SCYK của NVYT các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa Vạn Ninh:

Mối liên quan giữa hành vi báo cáo SCYK đúng với kiến thức, thái độ báocáo SCYK và đặc điểm cá nhân của đối tượng nghiên cứu

3 Một số yếu tố ảnh hưởng đến báo cáo SCYK

III ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

và hoàn thành đầy đủ biểu mẫu nghiên cứu

Tiêu chuẩn loại trừ: Bác sỹ, điều dưỡng đang học việc, đang đi học dàihạn, nghỉ phép dài hạn, nghỉ thai sản tại thời điểm khảo sát hoặc không hoàn thànhbiểu mẫu nghiên cứu

2 Phương pháp nghiên cứu

2.1 Thiết kế nghiên cứu

- Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp cắt ngang mô tả

- Một số đặc điểm của đối tượng nghiên cứu: Biến số nghiên cứu bao gồmbiến số nền (tuổi, giới, trình độ chuyên môn, nơi làm việc, thâm niên công tác…)

-Phiếu Khảo sát thực trạng Kiến thức, thái độ, hành vi báo cáo SCYK củaNVYT các khoa lâm sàng.(Phụ lục)

2.2 Cỡ mẫu: toàn bộ

2.3 Kỹ thuật thu thập số liệu

Dữ liệu được thu thập bằng cách phỏng vấn trực tiếp theo bộ câu hỏi soạnsẵn Các dữ liệu được phân tích và xử lý bằng phần mềm Giá trị p<0.05 đượcxem như là mức thống kê có ý nghĩa.

2.4 Xử lý số liệu

- Làm sạch số liệu trước khi nhập số liệu Nhập bằng phần mềm MicrosoftExcel

- Phân tích số liệu bằng phần mềm SPSS

- Các số liệu được tính ra trị số trung bình hay tỷ lệ %

- So sánh các trị số trung bình bằng thuật toán T-student

- So sánh 2 hay nhiều tỷ lệ % bằng thuật toán khi bình bình phương (χ2),kiểm định tỷ lệ (prtest)

- Dùng OR, 95%CI để xác định mối liên quan giữa Đối tượng nghiên cứuvới một số yếu tố

3 Đạo đức trong nghiên cứu

- Nghiên cứu này được tiến hành sau khi hội đồng xét đề cương của Trungtâm Y tế Vạn Ninh phê duyệt và được sự đồng ý của lãnh đạo Trung tâm cũng như

sự tự nguyện tham gia của đối tượng nghiên cứu, sau khi đã được giải thích rõ mụcđích nghiên cứu

- Khi có kết quả nghiên cứu sẽ có phản hồi đến lãnh đạo Trung tâm Y tếVạn Ninh và người tham gia nghiên cứu

- Nghiên cứu này chỉ nhằm mục đích nâng cao chất lượng phục vụ khámchữa bệnh cho người bệnh ngoài ra không còn mục đích nào khác

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ

1 Đặc tính mẫu của đối tượng nghiên cứu

1.1 Đối tượng nghiên cứu theo các khoa

Bảng 3.1Đối tượng nghiên cứu theo các khoa

Nhận xét: Đối tượng nghiên cứu được phân bố không đồng đều giữa các khoa.

Khoa nội nhiều nhất chiếm 16.2% và thấp nhất là khoa YHCT-PHCN và LCK(7.6%)

1.2 Đối tượng nghiên cứu theo nhóm tuổi

Bảng 3.2Đối tượng nghiên cứu theo nhóm tuổi

1.3 Đối tượng nghiên cứu theo giới tính

Nhận xét: Giới tính nữ hơn gấp 3 lần giới tính nam.

1.4 Đối tượng nghiên cứu theo Trình độ chuyên môn

Bảng 3.3Đối tượng nghiên cứu theo Trình độ chuyên môn

21.00%

79.00%

Biểu đồ 3 1 Phân bố theo giới tính

Nam Nữ

Trình độ chuyên môn Số lượng Tỷ lệ %

1.5 Đối tượng nghiên cứu theoVị trí công tác hiện tại

Bảng 3.4Đối tượng nghiên cứu theo Vị trí công tác hiện tại (N=105)

Nhận xét: Bảng 3.4 cho thấy điều dưỡng/kỹ thuật viên tham gia nghiên cứu chiếm

tỷ lệ cao nhất 68,6%, có 5 trưởng/ phó khoa tham gia nghiên cứu ( 4,8%)

1.6 Đối tượng nghiên cứu theoThâm niên công tác

Bảng 3.5Đối tượng nghiên cứu theo Thâm niên công tác

Nhận xét: Bảng 3.5 cho thấy phần lớn nhân viên có thâm niên công tác từ 5 năm

đến dưới 15 năm, chiếm tỷ lệ 64,7% Những người có thời gian công tác >20 nămchiếm tỷ lệ thấp 5,7%

1.7 Số lượng người bệnh được điều trị/chăm sóc trung bình trong một ngày

Bảng 3.6Số lượng người bệnh được điều trị/chăm sóc trung bình trong một ngày

Số lượng người bệnh được điều trị

2 Kiến thức , thái độ , hành vi về báo cáo SCYK của NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninh:

2.1 Kiến thức báo cáo SCYK của NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đakhoa huyện Vạn Ninh

2.1.1 Tỷ lệ NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninh trảlời đúng các câu hỏi về kiến thức báo cáo SCYK

Bảng 3.7 Tỷ lệ NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninhtrả lời đúng các câu hỏi về kiến thức báo cáo SCYK

đúng

Tỷ lệ

3 Khi có sự cố xảy ra Anh/Chị báo cáo cho ai? 56 53.3

6 Khi xảy ra sự cố, ai là người chịu trách

nhiệm báo cáo sự cố trong khoa của

Anh/Chị?

7 có bao nhiêu loại SCYK nghiêm trọng

(NC3) bắt buộc phải báo cáo?

8 phân loại bao nhiêu mức độ ảnh hưởng

đến người bệnh của sự cố?

Nhận xét: Bảng 3.7 cho thấy có 57,1% NVYT định nghĩa đúng về sự cố và có

67,6% NVYT định nghĩa đúng về SCYK Tỷ lệ nhân viên có câu trả lời đúng vềngười quản lý sự cố chiếm 53,3%.Có 93,3% NVYT được nghiên cứu trả lời đúng

về mục đích báo cáo sự cố; về trình tự báo cáo sự cố có 55,2% nhân viên trả lờiđúng;Tỷ lệ NVYT biết được người chịu trách nhiệm báo cáo sự cố chiếm 64,8%.Bảng 3.7 còn cho thấy chỉ có 48,6% và 13,3% số NVYT được nghiên cứu có câutrả lời đúng về phân loại mức độ ảnh hưởng đến người bệnh và danh mục các sự

cố nghiêm trọng bắt buộc phải báo cáo

Sự cố (Event) là gì

sự cố y khoa(Adverse Event)?

Khi có sự cố xảy ra Anh/Chị báo cáo cho ai?

Mục đích của việc báo cáo sự cố?

Trình tự báo cáo sự cố tại khoa Khi xảy ra sự cố, ai là người chịu trách nhiệm báo cáo sự cố trong khoa của Anh/Chị?

có bao nhiêu loại sự cố y khoa nghiêm trọng (NC3) bắt buộc phải báo cáo?

phân loại bao nhiêu mức độ ảnh hưởng đến người bệnh của sự cố?

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100

57.1 67.6 53.3

93.3 55.2

64.8 48.6 13.3

Biểu đồ 3.2 Tỷ lệ NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninh trả lời đúng các câu hỏi về kiến thức báo cáo SCYK

2.1.2 Tỷ lệ NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninh trảlời đúng về các sự cố bắt buộc phải báo cáo

Bảng 3.8 Tỷ lệ NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyện Vạn Ninhtrả lời đúng về các sự cố bắt buộc phải báo cáo

1 Phẫu thuật nhầm vị trí trên người bệnh 101 96.2

2 Cháy nổ bình oxy, bình ga tại kho chứa 75 71.4

3 Phẫu thuật sai phương pháp trên người bệnh 96 91.4

Nhận xét: Kết quả nghiên cứu tại Bảng 3.8 cho thấy nhân viên trả lời đúng các sự

cố bắt buộc phải báo cáo có tỷ lệ lần lượt là 100% nhân viên báo cáo khi ngườibệnh di chứng nghiêm trọng do té ngã trong BV; 96,2% báo cáo khi có phẫu thuậtnhầm vị trí trên người bệnh; 95,2% báo cáo khi sót gạc dụng cụ trong cơ thể ngườibệnh Đặc biệt có 71.4% báo cáo khi cháy nổ bình oxy, bình ga tại kho chứa vàvẫn có 77,1% báo cáo khi Gạch bị bong tróc và 67.6% báo cáo khi hệ thốngđiện/nước bị ngắt/cúp

2.1.3 Kiến thức chung về báo cáo SCYK của NVYT

38.10

61.90

Biểu đồ 3.4.Tỷ lệ kiến thức đúng

Kiến thức đúng Kiến thức không đúng

C1.Anh/Chị có trách 6 5,8 12 11,4 87 82,9 4,52 ,942

Phẫu thuật nhầm vị trí trên người bệnh Cháy nổ bình oxy, bình ga tại kho chứa Phẫu thuật sai phương pháp trên người bệnh

Sót gạc dụng cụ trên người bệnh Người bệnh di chứng nghiêm trọng do té ngã trong BV

Gạch bị bong tróc

Hệ thống điện/nước bị ngắt/cúp

96.2 71.4

91.4 95.2 100 77.1

67.6

Biểu đồ 3.3.Kiến thức đúng về SCYK bắt buộc phải báo cáo

nhiệm báo cáo khi có

sự cố nghiêm trọng

xảy ra

C2.Báo cáo sự cố

ngay khi xảy ra sự cố

trước khi bị phát hiện 5 4,8 7 6.7 93 88,6 4,52 ,952C3.Báo cáo sự cố

chưa xảy ra nhưng có

khả năng xảy ra trong

C7.Không che giấu

thông tin gây bất lợi

cho bản thân/khoa 2 1,9 3 2.9 100 95,2 4,71 ,703C8.Phối hợp với

C11.Báo cáo giúp cải

thiện việc điều trị,

chăm sóc người bệnh 19 18,1 19 18,1 67 63,8 4,02 1,240C12.Báo cáo sự cố

giúp phòng tránh sai

sót tốt hơn 24 22,9 18 17,1 63 60 3,90 1,270

C13.Không có trách

C14.Lãnh đạo khoa

không cho phép báo

Nhận xét: Kết quả nghiên cứu tại Bảng 3.9 đa số NVYT có thái độ đồng ý với các

nội dung “Không che giấu thông tin gây bất lợi cho bản thân/khoa” (95,2%),

“Báo cáo khẩn đối với sự cố nghiêm trọng” (94,3%), “Báo cáo được mô tả đúng nội dung sự cố, thời gian, địa điểm”(93,4%)

Tuy nhiên, vẫn còn có 32,4% số NVYT có thái độ không đồng ý “Báo cáo

sự cố chưa xảy ra nhưng có khả năng xảy ra trong tương lai”, 22,9% NVYT có

thái độ không đồng ý “Báo cáo sự cố giúp phòng tránh sai sót tốt hơn” Mặc khác, còn có 16,2% NVYT cho là “Sự cố thuộc về chuyên môn mới báo cáo”, 14,3% cho là “Báo cáo sự cố mất nhiều thời gian” và 10,5% có quan điểm “Báo cáo sự

cố không thay đổi được gì”.

2.2.2 Thái độ chung của NVYT tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa huyệnVạn Ninh về báo cáo SCYK

92.38

7.62

Biểu đồ 3 5.Tỷ lệ thái độ của NVYT

Thái độ tích cực Thái độ chưa tích cực

Nhận xét: Có hầu hết NVYT có thái độ tích cực (92,38%)

2.3 Dự định hành vi báo cáo SCYK của NVYT

2.3.1 Dự định hành vi báo cáo SCYK của NVYT

Bảng 3.10 Dự định hành vi của NVYT tại các khoa lâm sàng về báo cáo SCYK

Không bao giờ báo cáo

Hiếm khi báo cáo

Đôi khi

Thường siêng báo cáo

Luôn luôn báo cáo

Trung bình