Phân tích hệ thống thiết bị tiêu hủy chất thải thực phẩm lắp dưới chậu rửa và khả năng áp dụng tại việt nam

VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Phân tích hệ thống thiết bị tiêu hủy chất thải thực phẩm lắp dưới chậu rửa và khả năng áp dụng tại Việt Nam Giáo viên hướng dẫn TS Đ.

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Phân tích hệ thống thiết bị tiêu hủy chất thải thực phẩm lắp dưới chậu rửa và khả năng áp dụng tại

Việt Nam

Giáoviên hướng dẫn:TS Đỗ Phưong Khanh

Sinh viên thựchiện: Trần Phương Nam

Lớp: K20 -1302

Hà Nội-2017

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Đồ tài:

Phân tích hệ thống thiết bị tiêu hủy chất thải thực phẩm lắp dưới chậu rửa và khả năng áp dụng tại

Việt Nam

Giáo viên hướng dẫn:TS Đỗ Phương Khanh

Sinh viên thựchiện: Trần Phương Nam

Lớp: K20-1302

Hà Nội-2017

LỜI CẢM ƠN

Trướchết với tình cám chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, em xin gửi

lời cảmơn đen các giảng viênKhoa Công NghệSinh Học - Viện đại học Mở

Hà Nội đã tận tình giúp đỡ em trong quá trinh học tậpvànghiêncứuđe hoàn

thànhKhóa luận tốt nghiệp

Đặc biệt,em xin bày tó lòngbiết ơn sâusắcđếnTS Đồ PhươngKhanh đã dànhnhiều thời gian tâm huyết,trực tiếp hướng dần tận tình, chi bão và tạo

điều kiện thuậnlợicho em trong suốt quátrìnhthực hiệnnghiên cứuđề tài và hoàn thành bàn Khóa luận tốt nghiệp chuyênngành Môi Trường

Mặc dù có nhiều cố gắng, songkhóa luận vẫn còn nhiều thiếu sót, em rất

mong nhận được sự chibảo, giúp đờcủa các thầycô, bạn bè đế khóaluận được hoàn thiện hơn

Emxin chân thànhcăm ơn!

HàNội, ngày tháng năm

Tác giã khóa luận

TRÀN PHƯƠNGNAM

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC HÌNH

MỞ ĐẦU 1

1 Tínhcấp thiết củađề tài 1

2 Mụctiêucủa đề tài 3

3 Ý nghĩa củađề tài 3

4 Nội dung nghiên cứu 3

PHÀN 1:TÓNGQUAN 4

1.1 Khái quát chất thải thực phẩm 4

1.1.1 Định nghĩa 4

1.1.2 Đặc diêm cùa chất thài thực phârn 5

1.2 Xửlý chất thải trên thế giới và ViệtNam 10

1.2.1 Các phương pháp xử li thông thường 10

1.2.2 Giới thiệu giải pháp xử lý chất thải dưới chậu rửa 12

PHẦN2: VẬT LIỆUPHUƠNG PHÁPNGHIÊN cứu 16

2.1 Vật liệu nghiên cứu 16

2.2 Phươngphápnghiên cứu 16

PHÀN 3: KÉT QUẢ VÀ THÁO LUẬN 18

3.1 Xác địnhtínhchấtcủa chất thải thực phấm trước và sau khixử lý bàng máy tiêu huỷ thực phẩm dưới chậu rửa 18

3.1 ỉ Thành phần, tính chất của chát thài thực phàm trước xử lý 18

3.1 2 Các thông số hoá lý, sinh học của chất thải thực phẩm 21

3.2 Phân tíchhệ thống xử lýchất thảithựcphẩm dướichậu rửa 25

3.2 ỉ Phân tích về mặt cơ học 26

3.2 2 Phán tích về mặt sinh học 27

3.3 Đánh giá các thuận lợi và khó khăn củaviệcápdụnghệthống xử lý chất thải dướichậurửatại Việt Nam 27

3.3 1 Các vấn đề về mặt kỹ thuật 27

3.3.2 Các vấn đê vê mặt kinh tế 27

3.3.3 Các vấn đê vê mặt xã hội 28

3.4 Các đè xuất để phát triển hệthốngxửlý chất tháidưới chậu rửa tại Việt Nam 31

KÉT LUẬN 35

TÀILIỆU THAM KHÁO 36

DANH MỤC BẢNG

Báng 3.1: Thành phầncủacác mẫuchất thải thực phẩm trước xử lý

Bảng3.2: Khối lượng riêng (phương pháp ướt)và độấm (% khốilượng ướt)

củachất thải thựcphấm

Bàng 3.3: Tính chất cơbàncủacácthành phần trong chái thựcphấm

Báng 3.4:Thành phầncácnguyêntố cháy đượctrong chất thài thực phàm

Bảng 3.5: Thànhphầncácnguyên tố cháy được trong chất thải thực phẩm

Báng 3.6: Cácthôngsổcủa máy tiêu huỷ chất thải thực phẩmdưới chậu rứa

Báng 3.7: Kháo sát người sửdụng máy tiêu huỳ chất thái lắp dưới chậu rứa tại

Hà Nội

Bàng 3.8: Đề xuất cáitiến vàsửdụng máy tiêuhuỷ chất thải thựcphẩm dưới

chậu rứa cho thịtrường Việt Nam

DANH MỤC HÌNH

Hình1.1: Máy húychấtthãithực phâm dướichậu rửa (InSinkErtor,2013)

Hình 1.2:Máyhúy chất thãi đượclắp đặt trực tiếp phía dưới chậu rứanhàbếpHình 3.1: Tỷlệphần trăm cácthànhphầntrong mẫu chấtthái thực phẩm

MỒ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sự pháttrien kinh tếcùng vớisự gia tăng dânsốkhôngngừng đang

khiến chất thải sinh hoạt tại các thành phố lớn của Việt Nam tăng nhanh.Những con sốliênquanđến chất thảitạoramộtthách thức lớn cho Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các cơ quan, tổ chức, các nhàhoạch định chính

sách

Trung binh mồi ngày Việt Nam phát sinh 12 triệu tấn chất thái sinh hoạt Ước tính đến năm 2020, lượng chất thãi đô thị phát sinh là 20 triệu

tấn/ngày Phần lớn lượng chất thái phát sinh chủ yếu tại các thành phố lớn

như Hà Nội,TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, v.v Việc quàn lý và xứ lý chất thải

ở nước ta đang còn lạc hậu, chủ yếu là chôn lấp,chưacó nhiềuthiết bịxừ lýchất thái sinh hoạt đế giảiquyết nhu cầu trong từnghộ gia đình.Tại thành phố

Hà Nội, khối lượngchấtthải sinh hoạt tăng trung binh 15% một năm, tổng

lượng chất thái ra ngoài môi trườnglên tới 5.000 tấn/ngày.Thành phố Hồ Chí

Minh mỗi ngày cótrên 7.000tấnchất tháisinh hoạt, mỗinămcần tới235 tỉ đồng đố xử lý.Thủ tướngChính phúđã phê duyệt Chương trình xử lý chấtthải trong lộtrinh năm đến năm 2020 do Bộ Tài nguyên &Môi trường đệ trình Theo đó, đảm bào 70% lượng rác thải nông thôn, 80% rác tháisinh

hoạt, 90% rác thải công nghiệp không nguy hạivà 100% rác thái nguy hạiphải đượcthu gom, xử lý đạttiêu chuẩn môi trường (Thủ tướngChính phủ,

2015) Thiết bị xử lýchất thảisinh hoạt cũngđược đưa vào nhưlà một giải pháp khả thi nhằm xử lý chất thái hàngngàytạimồi gia đình trước khi thãi ra

Như vậy chí trong vài phút, chất thải thực phẩm hữu cơ sẽ biến mấtqua

đường ốngnướccủa nhàbếp, khôngcòn mùi do không có thời gian đồ vi

khuẩnphânhuỷchấtthái Máy tiêu húy thựcphấm đang được nhiềugia đình tại Mỹsử dụng với ưu điếm là xửlý nhanh và sạch Neuáp dụng tại Việt

Nam thì đâycũng làmột cách thức xứlý chấtthải thực phẩm được nhiều

ngườiyêu thíchvì giúp giữ gìn vệ sinh nhà bếp Là một sángchếcó bảo hộ,máy tiêu huý thựcphẩm khi đưavàothị trườngViệt Namcógiáthành khá

cao,sử dụng khác với cách thức xứ lý chất thải thông thường tronggiađình,

vì vậy cần phải có quá trình lắp đặt, hướngdẫn sử dụng, vận hành đúng cách

và bảo dưỡng Do đó, chưacó nhiều gia đình sử dụng Khách hàngmua máy

tiêu huỷ thực phẩm phần lớn là các gia đình cóthu nhậpcao,có điều kiện

sống ớ nước ngoài và đãtráinghiệm sàn phấmnày, thấy được sự tiện dụng

Bêncạnh đó, sán phẩm có xuất xứ Trung Quốcvớigiá rẻhơn đã xuất hiệnvà

cạnh tranh vớisán phấm chính hãng cùa Mỹ, khiến cho việc tiêu thụ máy tiêu huý chất tháithựcphẩm có khá năng nhân rộng tại thị trườngChâuÁ trong

đócó ViệtNam Trước khi máy tiêu huỷ chat thảithực phẩm trở thành một

sánphấm phố biến trong nước, cần có nhữngnghiên cứu đánh giá về tính khá

thi, tính tương thích, tính bền vữngđể việcáp dụng biệnpháp tiêu huỳ chất

thái thựcphấm dưới bồn rứa được hiệu quá, khôngtrớ thànhhiện tượng dùng một thờigian ngắn rồi bỏ, bới vì việcđầu tư lắp đặt và vận hành máy tiêu huỷ

chấtthài dưới bồn rửa sẽ làm thay đổi thóiquen đốivớichất thảisinh hoạttrong gia đình

Nắm được thựctế này, tác giả khóa luận chọnđềtài: “Phân tích hệ thống thiết bị tiêu hủy chất thải thực phant lắp dưới chậu rửa và khá năng

áp dụng tại Việt Nam ” tập trung vàophân tích hệ thống xứlýchất thãilắp dướibồnrửa Từ đó đềxuất nhữnggiải phápđểphát triển, mờ rộng môhình

sứdụnghệ thống này tại ViệtNam

2 Mục tiêu của đề tài

Mục tiêuchínhcùa đềtài này là từ tổng quan về thực trạngchất thải

thựcphấm tại Việt Nam, đi sâu phân tích các mặt cơ học, sinhhọc và cơ chếhoạt động củahệthống thiết bị tiêu hùy chấtthải thực phamlắpdưới chậurứa Từ đó tìm ra những điếm mạnh, điếm yếucùa thiết bị này vàxác địnhtính chất, các thông sốvậtlý, hóahọc cúa chất thãi thựcphẩm Đồngthời,tìm hiểu khả năngápdụng tạiViệt Nam và đề xuất những giải phápđề pháttriến

hệthống này

3 Ý nghĩa của đề tài

Đe tài cung cấp những thông sốvậtlý, hóa học, sinh học cùa chất thái

thực phẩm và cơ chế hoạt động của hệthống thiết bị xử lý chất thàilắpdưới

chậu rửa

Đồtài đề xuất nhữnggiải pháp nhằm phát triến hệthốngnàytại Việt Nam

4 Nội dung nghiên cứu

- Thực trạngchấtthảithực phấm tại ViệtNam

- Cơsởlýthuyếtcủa quá trình xữlýchấtthải thực phẩm

- Giớithiệu hệthốngxửlý chất thài thực phấm lắpdưới chậu rửa

- Phântíchchất thàithực phâm saukhiđi qua hệ thốngxứlý

- Đe xuấtcác giảipháp phát triển hệ thống thiết bị xử lý chất thải thựcphấm lắp dưới chậu rửa tại ViệtNam

PHẦN 1: TỐNG QUAN 1.1 Khái quát chất thải thực phẩm

ì 1 ỉ Định nghĩa

Tại Khoản 12, Điều 3, Chuông 1 của Luật Báo vệ Môi trường năm

2014 thì“Chất thảilà vật chất được thái ra từ sàn xuất,kinh doanh, dịchvụ,

sinh hoạt hoặc cáchoạt động khác” Nhưvậy chất thái là tấtcávật chất ớ thểrắn, lỏng, khí, từ đồ ăn, đồdùng, phế liệu sảnxuất -dịch vụ- y tế, v.v docon người không sứ dụng nữamà loại bó

Có nhiềucách phân loại chất thải, căncứ vào thành phần, trạng thái tồn

tại,nguồn phát sinh, vềthànhphần, chất thải được chia làm ba nhóm: chất

thãivô cơ, chất thãi hữu cơ, chất thãinguy hại

Chất thải thực phẩm (rác thực phấm)là chất thảihữu cơ,bao gồm các

chất thái có chứa những hợp chất hữu cơ, có khá năng phânhúy sinh học dỗ

dàng (phânhúy trong điềukiệntự nhiên) Vídụ: rau quá,cơm thừa Hay nói

mộtcách đơn giãn: là các rácthàicó nguồn gốctừ sinh vật (cái cây, con vật)

Chúngcó "tuồi thọ" thấp nhất, tồntạitrong môi trườngvới thời gian ngắn

nhất rồi "biến mất" Chất thài thực phẩm sinh ra từ các quá trinh sơ chế

nguyênliệu đế nấunướng hay đồ ăn thừa từ giađình,nhà bếp trong trường

học, bệnhviện, cơ quan, nhàhàng hay hệ thống nhàăn ở các khudu lịch.Theo Tố chức Nônglương Liên Hợp Quốc (FAO, 2015), chất thãi thực

phẩmlà thực pham bị mất máttrongkhâubán lẻ và tiêuthụdo người bán

hàngvàngười mua hàng thải bỏ

Trong Liên minhChâu Âu, chất thái thực phấm được định nghĩa là "bất

kỳ loại thực phẩm nào, còn sốnghoặc nấuchín, đãbị loạibó, có dự định hoặc

cóyêucầuphải loại bỏ"

7.7.2Đặc điếm của chất thái thực phẩm

Chất thải thực phẩm có thành phầnchính làcácchấthữu cơ, bao gồm:

phụ phâm cây trồng, đồ ăn thừa, rau quả hư hóng, v.v với nước chiếm

khoáng 80%-90%thành phần và dễ phân hủy Ởđiều kiệnnhiệt độ cao, hàm

lượng hữu cơ cao (nitơ,carbon, kali, canxivà các nguyên tố vilượng khác),chất thải nhà bếpnhanh chóng phân húy và bốc mùi khó chịu Ngoài ra trong chất thãi thường tồn tại cácmầmbệnh, vi khuấnvàvi sinh vật gây bệnh, nếu khôngđượcxứlý mà trực tiếptận dụng sẽ tạocơ hộicho cácmầm bệnh phát

lượng riêng cúa chất tháirắn sinh hoạtkhác nhautuỳtừng trường hợp: rácđế

tự nhiênkhông chứa trongthùng, rác chứa trong thùng và không nén, rácchứa trong thùng và nén Dođó, số liệu khốilượng riêng cúa chất thái rắn

sinh hoạt chỉ có ý nghĩa khi được ghi chú kèm theo phương pháp xác định

khối lượngriêng

Khối lượng riêng cúa chatthải khác nhau tuỳ theo vị trí địa lý, mùa

trongnăm, thời gian lưutrừ, v.v Dođó, khichọngiá trị khối lượng riêng cần

phái xem xét cả những yếu tốnày đe giảmbớt sai số các phép tínhtoán Khối lượng riêng của chất thải sinh hoạt ở các khu đô thị lấy từ các xe ép rác

thường dao động trong khoảngtừ 300 đên 700 Ib/yd (từ 178kg/m đến 415

kg/m ), và giá trị đặc trưng thường vào khoảng 500 Ib/yd (297 kg/m)

(chuyền đổi:Ib/yd’ X 0,5933 = kg/m3)

Dô ẩm: Độ ấm của chất thải rắn thường đượcbiểu diễn theomộttrong hai cách: tínhtheo thành phần phần trăm khối lượngướtvàthànhphầnphần

trăm khối lượng khô Trong thựctiễn quán lýchấtthái rắn, phưongpháp khối lượng ướt thông dụng hơn

Các nguyên tố cơbâncó trong chất thải thưc phâm: Các nguyên tố cơ bán trong chất thải rắn sinh hoạt cần phân tích bao gồm c (carbon), H (Hydro), o (Oxy), N (Nitơ), s (Lưu huỳnh), và tro Thông thường, các nguyên tố thuộc nhóm halogen cũng được xác địnhdo các dẫn xuất cùa clo

thường tồn tại trong thành phầnkhí thái khi đốt rác Kốt quá phân tíchcác nguyên tốcơ bán nàyđược sử dụngđể xác định công thức hoá học cúa thành

phần hữu cơ cótrongchất thái rắnsinh hoạt,cũngnhư xác định tỷlệ C/N

thích hợp choquátrìnhchế biến phân compost

các acid hữucơ khác.

2 Chất xơ hemicellulose là sán phấm ngưng tụcủa đường 5-carbon và đường 6- carbon

3 Chất xơ cellulose là sàn phẩm ngưng tụ cùa glucose, đường 6-carbon

4 Mỡ, dầu vàsáp là nhữngestercủa rượu và acid béo mạchdài

5 Lignin là hợp chất cao phân tứ chứa các vòngthơm và các nhóm

methoxyl (-OCH3)

6 Lignocellulose

7 Chất đạm (Proteins)là chuồi cácamino acid

Đặc tínhsinh học quantrọng nhất củathànhphần hữucơ trong chấtthái rắn sinh hoạt là hầu hếtcácthành phần này đềucó khánăng chuyến hoá

sinh học tạo cácthànhkhí, chất rắn hữu cơtrơ, và các chất vô cơ Mùivà ruồi

nhặngsinhra trongquátrìnhchấthữu cơbị thối rữa

Sư hìnhthành mùi: Mùi sinh rakhitồn trữ chất thảirắn trong thờigian

dài giữacác khâuthu gom,trung chuyền và thải ra bãi rác, nhất là ớ những vùngkhí hậu nóng, doquátrìnhphânhuỷ kỵkhí cácchất hữu cơ dề phân huý

có trong chấtthải thựcphấm Ví dụ, trong điều kiện kỵ khí,sulfate có thể bị

2-khử thành sulfide(S ), sau đó sulfide kêthợp với hydro tạo thành H?s.Quá

trình này có thể biểu diễn theo các phương trình sau:

2CH3CHOHCOOH +SO42 —*2CH3COOH+s + H2O+ co2

Lactate Sulfate Acetate Sulfide

4H2 + SO4 —*S +4H2O

S2’+ 2H+—* H2S

lon s có thêkêt hợp với muôi kim loại, ví dụ muôi sắt, tạothành

sulfide kim loại:

_2- _ 2+

s + Fe —► FcS

Màu đencùa chất tháirắn đã phân huỳ kỵ khí ở bãi chôn lấp chúyếu là

do sự hìnhthành các muối sulfidekim loại Neu không tạo thành các muối này, vấn đề mùi của bãi chôn lap sẽ trởnên nghiêm trọng hơn

Các hợp chất hữu cơ chứa lưuhuỳnhkhibị khừ sẽ tạothành những hợp chấtcómùi hôi như methylmercaptan và aminobutyric acid

kế từ ngày đé trứng Thông thường chu kỳ phát triển từ trúng thành ruồi

khoảng 9-11 ngày, qua các giaiđoạnnhưsau: Trứng phát triến(8 - 12 giờ) -» Giai đoạn đầucúa ấu trùng(20giờ) -» Giai đoạn thứ haicủa ấu trùng (24

giờ) -♦ Giai đoạn thứ ba của ấu trùng (3 ngày) -* Giai đoạn nhộng (4-5

ngày)

1.1.3 Thực trụng chất thải thực phẩm trên thế giới và Việt Nam

1.1.3.1 Thế giới

Ổ những nơi mức đô thị hóa cao thì lượngchất thải tăng lên theo đầu

người, cụ thể tại một số quốc gia hiện nay: Canada là 1,7kg/người/ngày;

Australialà 1,6kg/người/ngày; Thụy Sỹlà 1,3kg/người/ngày; Trung Quốc là

1,3 kg/người/ngày Vớisự gia tăng lượng chấtthái thì việcthugom, phân loại, xử lý kịp thời là điều mà mọi quốcgia cần quantâm Dân thành thị ở các

nước phát triến phát sinh chất thái nhiều hơnở các nướcđangphát triền gấp 6

lần, cụthểở các nước phát triển là2,8kg/người/ngày,ờcác nước đang phát

triển là 0,5kg/người/ngày

Theo một báo cáocùaTốchức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO,

2015), chất thải của 1,3 ti tanthực phẩm mỗinăm không chìgây tổn hại cho nềnkinh tế, màcòn tác động xấuđến nguồn tàinguyên thiên nhiên nuôi sốngcon người Báo cáo cúaFAO ước tính, ngoài những tác động vềmôi trường,

hậuquả trực tiếp về kinh tế của việc xửlý chấtthài thực phẩm (không tính hải

sàn) vào khoáng 750 tìUSD/năm Theo nghiên cứu của FAO (2013), 54%

chất thải thực phẩm trên thế giới tìm thấy ở “đoạn trên” của quá trình sản

xuất, xứlý sau thu hoạchvà báoquán, 46% chất thái xảyra ờ “đoạn dưới”,trong quá trinh chếbiến, phânphối và tiêuthụ

Chất thải ngũ cốc ở châuÁ là một vấn đềnghiêm trọng, vớinhữngtác động mạnh mẽ đen khíthải các-bon, nước và sứdụng đất Hồsơchấtthài cúa

lúa gạođặc biệt đáng lưuý do khí thải mê-tan cao kết hợp với mức độ chấtthải lớn Mặc dù lượng chất thải thịtở tất cả cáckhu vựctrênthế giới tương đốithấp, ngành thịtvẫn gây ra mộttácđộng không nhó tới môitrường trên

phương diện chiếm hữu đất và khí thải các-bon, đặcbiệt ở các nước thu nhập cao vàMỹ La tinh, cùng chiếmtới 80% tônglượng chất thái thịt Ngoại trà'

Mỹ La tinh,cáckhuvực thu nhập cao chịu tráchnhiệm cho 67% tổng lượng

chấtthãi thịt Chất thảitráicây đóng góp một phần lớn nướcthải ở châu Á,

Mỹ La tinh và châuÂu Tương tự, lượng lớn chất thái rau củờcác khu vực

công nghiệp hóacủa châu Á, châu Âu,Nam Ávà Đông Nam Áchuyển thành lượng các-bonlớn

nhiều khó khăn.Theobáo cáo cùa Bộ TàinguyênMôi trường ViệtNam năm

2014, chất thài nông thôn ước tính 0,73kg/người/ngày và có xu hướng tăng

theo tìmg năm Trên thựctế, chất thài sinh hoạthiện đang là vấn đềbức xúc

Nhiềugiađìnhđã phán ánh tình trạng xárác bừabãi đãvàđang diễn rakhắp

nơi, ở trên đường, ao hồ, sôngngòi, mương máng Lượng chấtthài này tập

trung nhiều gây ô nhiễm môi trường trầm trọng, ách tắc dòng cháy, ảnh

hường đến đờisống, sinh hoạt hàngngàycùa người dân

1.2 Xử lý chất thải trên thế giới và Việt Nam

1.2.1 Các phương pháp xử lí thông thường

Như đã nóiờtrên, chấtthải thực phấmkhi đố lâu sẽlà nơi tồntại các vi sinh vật gây bệnh Vậy nêncầnxử lý chất thái thực phẩmmột cách họp lý và

tận dụng chúng cho cácmục đích có lợi khác đếvừa giảm thiểu khá năngsinh

mầm bệnh, đồng thời tạo ra thêm nhiềusănphâmsinh học

Con đường tận dụng chất thải thực phàm chia ra làm ba loại:

- Tậndụnglàmthức ăn chăn nuôi;

- Tận dụnglàm phânbón;

- Tận dụnglàmnhiênliệu

Đối với chất thải thực phẩm chưa biến chất cóthể sứdụng làm thức ăn

chănnuôi Đối với chất thái thực phẩmkhông the làm thứcăn chăn nuôi thì

ưu tiên sứdụng làm phân bón.Biện pháp biến chất thải thựcphầm thành phân

bón gồm có ủ phân hiếukhí và phân hủy kỵ khí Trong đó, việc phân hủy kỵ

khí vừa săn xuất ra phânbónvừa tạo ra khí sinh học Neu nhưtrong chấtthái

thực phẩmcólẫn cáctạp chất, chi phíchoviệc xử lýtạp chất để sảnxuất phân

bónlà khá cao, khi đó chất thái thực phấm cần được đưatới cácbãi rác Việc

xử lý ở bãi rác bao gồmchôn lấp hoặc đốt Ví dụ, thựcphẩm thừa chưa bị phân húycóthể làm thứcănchănnuôi, tuy nhiên nếu bịlẫncác tạp chất như

sắt, thúy tinhthì không thetận dụng được nữamàpháiđem chôn lấp Có thề

thấy, việc thu gom độclập các chấthữu cơ là điều kiện tối quan trọng để có thể tận dụng chúng

Việclựa chọn phương thứcxử lý chất tháithực phấm được quyết định bởi mứcđộ pháttriến kinh tế, kỳ thuậtvà khá năng kiểm soátchất thải thực phàm từ nguồn phát sinh Phương thức xứ lý chấtthái thực phấm chúyếubao gồm: trực tiếplàmthức ăn cho vật nuôi ăn tạp (như lợn), sấykhô đế sản xuấtthức ăn chănnuôiđại trà (cho nhiều loại vật nuôi),ú phân hiếukhí, phân hủy

kỵ khí (đểsản xuất phânbónvà khí sinh học), chônlấp hoặc làđốt.Nếunhư

chấttháithực phấm đượckiểmsoát từ nguồnthu gom và được hồtrợ kinh phí

xứlý, thi việctận dụng để tiến hành phân húykỵkhísán xuấtphân bón và tạo

khísinh họcmới trờnên khà thi

Vì thu gomchất thái thực phấm và xử lý chúng ngay từ đầu nguồn làđiềukiện quantrọng đế có thểtận dụng tốiđachất thãi thực phẩm,tại Mỹ đã

sứ dụng một thiếtbị xay rác ngaytại gia đinh và được lắp dưới chậu rửa tại

nhà bếp Đó là một cáchhữuhiệuđetậptrung chất tháithực phấm không lẫntạp chất và từ đó dễ dàng tận dụng chúng

ỉ 2.2 Giới thiệu giải pháp xử lý chất thải dưới chậu rửa

1.2.2.1 Lịch sử hình thành

Năm 1927, máy tiêu hủy chất thải thựcphàmdưới chậu rửa đầutiên

trênthế giới được chế tạo ra bới kiếntrúc sưJohn w Hammessống ở thành

phốRacine, bang Wisconsin, Mỹ Ông mong muốn giải phóng sức lao động,giúp nhũng người nộitrợ trong gia đìnhđỡ vấtvảtrong việc thu dọn, lau rửa

sau bừaăn.Toàn bộ thức ăn thừa như cơm, vởtrứng, xương cá,thịt,rau, vỏ,

rễ cùacác loại cú quákhôngsứdụng chovào máy, nghiền nhó thành hỗn hợp lỏngvàthải ra ngoàitheo đường thoát nước sinhhoạt gia đinh,làm cho không

gian bếp sạchsẽ, không gây mùi,khônggây tắc ốngthoát, không bệnh truyền nhiễm do muồi, côn trùngtừ chất thải thực phẩm gây ra, thân thiện với môitrường xung quanh.John w Hammcs đãđưara ý tưởng, hoàn thiện và giành

đượcbằngsáng chế,đồng thời thành lập nên công ty sán xuấtthiết bị này,lấytên công ty và tôn sản phẩm là InSinkErator nghĩa là máytiêu húy trongchậurứa”.Từ đó đến nay InSinkErator vầnluôn là nhà sản xuất lớn nhất trên

thế giới tronglĩnh vực tiêu húy chất thài

1.2.2.2 Quá trình phát triển

Hình 1.1: Máy hủy chất thải thực phẩm dưới chậu rửa (InSinkErtor,2013)

Góp phần vào sựtăng trường doanh số cùa InSinkErator là quan hệ đối

tác lâu dài của công ty với nhà thầu hệ thống nước (InSinkErator, 2013) Không chí bánmáy tiêu húy chất thái thực phẩm, công ty còn sản xuất máy

ép rácgiađình,vòi nước nóng uống được lắptrênchậurửa,cộtvật liệulọc nước cấp thành nước uống, v.v.Máy tiêuhúy chất thảithực phấm cũng liêntục đượccải tiến, sau 50nămphát triển sản phẩm(từnhững năm 1980) đã có

10thếhệ máy được đưa ra thị trường, giành được cảm tình lớn cùa người sứ dụng Ke từ nhữngnăm 1940, sánphẩmcùa InSinkErator là lựa chọnhàng

đầu của các nhà cung cấp đường ống dẫn nước, nhà xây dựng vànhàkinh

doanh đồ dân dụng, bờiđây là một thươnghiệuđángtin cậy Thiết bị của

công tycó bántại các nhà bán lẻ vàcác trungtâm mua sắm hàngđầu tại Mỳ Đen nay, saugần một thập kỷ, đãcó 25 the hệ máy tiêuhủy chất thái thựcphẩm ra đời, trong đó 16 mầu được công nhận là bền, đẹp,dễ lắp đặt và hoạt

động khônggây tiếng ồn vào loạitốt nhất trên thị trường (Down the Sink, 2016)

1.2.2.3 Cơ sở của thiết bị

Máytiêu huỷ chất thải thực phẩmdưới chậu rửa hoạt động chú yếu bằng cách nghiềnnátmọi loạithực phấm thừa Máy được lắp rápphíadưới

chậu rửavà kết nối trực tiếp với các đường ống thoát nước thái

Với động cơ hai đĩavà ba dao phaycùng côngnghệmớikhôngcần mài

mà vần luôn giữ được hiệu suấthúychấttháithực phấm như banđầu:

- Buồng nghiền chính sử dụng lực ly tâm xay chất thải thực

phẩm nhiều lần thành bột: cỏ thểnghiền xử lý nhanh gọn các chất thải ra

trong quá trình nấu nướng cùa gia đình: thức ăn thừa, xương cá, rau, cù,lá trà, lõi ngô, xương gia cam vàcác loạichấthữucơ khác

Hình 1.2:Máy hủy chất thải được lắp đặt trực tiếp phíadướichậurửanhàbếp

(Nguồn: mavxulyrac.vn)

- Tiếp đóchấtthải thực phẩmlại được nghiền thêm I lần nữa tạo thành

dạng bột hòavới nước và được thài trựctiếp quađường ống nước thải, tránh

sựtồn đọng chất thái trongnhàbếp

1.2.2.4 Hiện trạng sử dụng trên thế giới và Việt Nam

Làthương hiệumáy tiêu hủy chấtthải thực phẩmbán chạynhấttrên

thegiới, hàng triệu sánphàm máy tiêu hủy chất thải củaInSinkErator đãhoạt

độngtạihơn 80quốc giatrêntoànthế giới Theothống kê,tạiMỹ, năm 2009,

50%hộ gia đinh sứdụng máy tiêu húy chấttháithực phấm lắp dưới chậu rứa Tại Anh và Canada, tý lệ sử dụng là6%và3%, vớimục đích làgiảm khối lượng chất thái đưa tới bãi chôn lấprác.TạiThụy Điến, máy tiêu hủy chất

thải thực phấmđược khuyến khích sử dụng đê chế biến chất thái thực phàm sản xuất khí sinh học Trong khiđó, tạiViệt Nam,máy tiêu hủy chất thái thực

phẩm được giớithiệu bới một số công tylàbạn hàng vớiInSinkErator(Mỹ),

tuynhiên,dogiáthành cao và thói quen tập trung chất thài thựcphẩmtrongthùng rác, phần lớn các gia đình ở Việt Namchưatừng biết đếnvà sử dụng

máy tiêu hủy chất thải thực phẩm Ngoài ra, việc nghiền nhỏchất thải thực

phấm thànhhỗn hợplóng và thải ra ngoài theo đường thoát nước sinh hoạt gia

đình sẽ làm tănghàm lượng hữucơ trong nước thải dân dụng, điều này chưa

đượccác cơquanquản lýmôi trường tại Việt Nam xcm xét ãnhhướng và ban hành các quyđịnh