Chứng minh độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh. Trên hành trình tìm đường cứu nước Nguyễn Ái Quốc Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Máclênin, đến với con đường cứu nước trong thời đại mới và khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”. Đối với tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc, sự kiện Bác Hồ quyết tâm đi tìm đường cứu nước là một dấu son mở đầu trang sử mới trong lịch sử dân tộc ta. Thông qua bài viết này, sẽ cho chúng ta thấy rõ hơn rằng sợi chỉ đỏ xuyên suốt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam: “Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là đường lối cơ bản, xuyên suốt của cách mạng Việt Nam” và cũng là điểm cốt yếu trong di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bằng kinh nghiệm thực tiễn phong phú của mình kết hợp với lý luận cách mạng, khoa học của chủ nghĩa MácLênin, Hồ Chí Minh đã đưa ra kết luận sâu sắc rằng: “chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới có thể giải quyết triệt để vấn đề độc lập dân tộc, mới có thể đem lại cuộc sống tự do, ấm no và hạnh phúc thực sự cho tất cả mọi người, cho các dân tộc.” PHẦN NỘI DUNG 1. Quan điểm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội 1.1. Quan điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc mang tính khoa học và cách mạng sâu sắc. Đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, nhấn mạnh sự kết hợp vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế, đấu tranh cho độc lập của dân tộc mình, đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác. Nhưng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc có những nội dung cần được nhấn mạnh hơn, đặc biệt là mối quan hệ không thể tách rời giữa độ lập dân tộc và thống nhất đất nước. a. Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, về công tác dân tộc đã khẳng định: “ Việt Nam là một quốc gia thống nhất gồm nhiều dân tộc. Các dân tộc ở nước ta có một quá trình lịch sử cư trú lâu đời, sớm hình thành truyền thống yêu nước đấu tranh chống giặc ngoại xâm, truyền thống lao động sán tạo của nền văn minh nông nghiệp lúa nước, phát huy giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam luôn gắn bó đồng tâm đồng lòng chống giặc ngoại xâm, chống thiên tai địch họa,...
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC -TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề tài: Chứng minh độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội,
là sợi chỉ đỏ xuyên suốt sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh.
Hà Nội, Ngày 5 Tháng 2 Năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
PHẦN NỘI DUNG 2
1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội 2
1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc 2
1.2 Quan điểm cùa Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội 4
1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội 6 2 Quan điểm về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được Hồ Chí Minh áp dụng vào Cách mạng Việt Nam 8
2.1 Thời kỳ đấu tranh giành chính quyền 1930-1945 8
2.2 Thời kỳ bảo vệ độc lập dân tộc và xây dựng những cơ sở đầu tiên của chủ nghĩa xã hội, thực hiện “Kháng chiến, kiến quốc” 1945-1954 9
2.3 Thời kỳ Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn thiện, bổ sung, phát triển tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong điều kiện mới 1954-1975 9
3 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dâ tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong sự nghiệp đổi mới 10
3.1 Thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội đi đôi với bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa 11
3.2 Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong tiến trình đổi mới 12
4 Liên hệ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc góp phần xây dựng và bảo bệ tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội 13
PHẦN KẾT LUẬN 16
TÀI LIỆU THAM KHẢO 17
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
Trên hành trình tìm đường cứu nước Nguyễn Ái Quốc- Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác-lênin, đến với con đường cứu nước trong thời đại mới và khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”
Đối với tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc, sự kiện Bác Hồ quyết tâm đi tìm đường cứu nước là một dấu son mở đầu trang sử mới trong lịch sử dân tộc ta Thông qua bài viết này,
sẽ cho chúng ta thấy rõ hơn rằng sợi chỉ đỏ xuyên suốt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam: “Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là đường lối cơ bản, xuyên suốt của cách mạng Việt Nam” và cũng là điểm cốt yếu trong di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh Bằng kinh nghiệm thực tiễn phong phú của mình kết hợp với lý luận cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã đưa ra kết luận sâu sắc rằng: “chỉ có chủ nghĩa
xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới có thể giải quyết triệt để vấn đề độc lập dân tộc, mới có thể đem lại cuộc sống tự do, ấm no và hạnh phúc thực sự cho tất cả mọi người, cho các dân tộc.”
Trang 4PHẦN NỘI DUNG 1.Quan điểm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc mang tính khoa học và cách mạng sâu sắc Đã
có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, nhấn mạnh sự kết hợp vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội, chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế, đấu tranh cho độc lập của dân tộc mình, đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác Nhưng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc có những nội dung cần được nhấn mạnh hơn, đặc biệt là mối quan hệ không thể tách rời giữa độ lập dân tộc và thống nhất đất nước
a.Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, về công tác dân tộc đã khẳng định: “ Việt Nam
là một quốc gia thống nhất gồm nhiều dân tộc Các dân tộc ở nước ta có một quá trình lịch
sử cư trú lâu đời, sớm hình thành truyền thống yêu nước đấu tranh chống giặc ngoại xâm, truyền thống lao động sán tạo của nền văn minh nông nghiệp lúa nước, phát huy giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam luôn gắn bó đồng tâm đồng lòng chống giặc ngoại xâm, chống thiên tai địch họa,
Tư tưởng về một quốc gia đa dân tộc với truyền thống đoàn kết trong một cộng đồng thống nhất tạo nên một sức mạnh vô song để vượt qua các cơn phong ba, những lúc nguy nan của đất nước Tư tưởng đó của Người thể hiện nhận thức phù hợp với thực tiễn khách quan của lịch sử dân tộc đã trải qua thử thách qua ngàn năm Đó là “tài sản vô giá” để phát huy trong thời đại của cách mạng vô sản, Người viết: “Đồng bào, các dân tộc không phân biệt lớn nhỏ, phải thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, phải đoàn kết chặt chẽ như anh em một nhà,
để cùng nhau xây dựng Tổ quốc chung, xây dựng chủ nghĩa xã hội làm cho tất cả các dân tộc được hạnh phúc, ấm no”
Không chỉ kế thừa, mà ở Người “tài sản lịch sử vô giá” đó đã được phát huy thành một sức mạnh tinh thần và vật chất to lớn, để đánh tan mọi âm mưu xâm lược của các thế lực thực dân, đế quốc Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Người đã chỉ rõ:” Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) có hàng chục triệu hội viên, gồm đủ các tầng lớp sĩ, nông, công, thương, binh, gồm đủ các dân tộc Việt, Thổ, Nùng, Mường, Mán Trong Việt Minh đồng bào ta bắt tay nhau chặt chẽ, không phân biệt trai, gái, già, trẻ, lương, giáo, giàu, nghèo”
Trong Chánh cương vắn tắt của Đảng năm 1930, Hồ Chí Minh đã xác định mục tiêu chính của Đảng là:
- Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến
- Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập
Trang 5Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trong Tuyên ngôn Độc lập, Hồ Chí Minh
thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới rằng:
“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”
Ý chí và quyết tâm trên còn được thể hiện qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
và đế quốc Mỹ Khi thực dân Pháp tiến hành xâ, lược Việt Nam lần thức hai, trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến ngày 19-12-1946, Người ra lời hiệu triệu, thể hiện quyết tâm sắt
đá, bảo vệ cho bằng được nền độc lập dân tộc- giá trị thiêng liêng mà nhân dân Việt Nam mới giành được: “Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhấ định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ” Năm 1965, đế quốc Mỹ tăng cường mở rộng chiến tranh ở Việt Nam: ồ ạt đưa quân viễn chinh Mỹ, chư hầu vào Nam tiến hành chiến lược “Chiến tranh cục bộ” và gây chiến tranh phá hoại miền Bắc Trong lúc khó khăn, Hồ chí Minh đã nêu lên một chân lý thời đại, một tuyên ngôn bất hủ của các dân tộc khao khát nền độc lập,
tự do trên thế giới “Không có gì quý hơn độc lập tự do” Với tư tưởng trên của Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam đã anh dũng chiến đấu, đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược
b.Độc lập dân tộc phải gắn liền tự do, cơm no, áo ấm và hạnh phúc của nhân dân
Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam qua hàng ngàn năm lịch sử đã
minh chứng: Giá trị độc lập, tự do, ấm no, hành phúc là giá trị bao trùm, là khát vọng to lớn nhất, là mục tiêu cao cả nhất của quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam
Vì khát vọng độc lập, tự do nên dân tộc Việt Nam đã sớm khẳng định chủ quyền quốc gia, lãnh thổ trong buổi bình minh của loài người và bao thế hệ người Việt Nam đã cống hiến, hy sinh để bảo vệ quyền độc lập, tự do của Tổ quốc, của dân tộc Và cũng hơn tất cả các dân tộc trên thế giới, dân tộc Việt Nam hiểu sâu sắc các giá trị của độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc Bởi, trong suốt hàng ngàn năm Bắc thuộc, dân tộc Việt Nam luôn bùng lên ngọn lửa và ý chí đấu tranh giành tự do, độc lập Trong giai đoạn này, đã có hàng trăm cuộc khởi nghĩa nổ ra, đã làm lung lay và sụp đổ chế độ cai trị của phong kiến phương Bắc để giành tự
do, độc lập cho dân tộc
Suốt một nghìn năm tiếp theo là những cuộc đấu tranh chống các thế lực Tống, Nguyên Mông, Minh, Thanh để bảo vệ tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam Đặc biệt, trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam đã được tô thắm thêm trong thế kỷ XX là đã đập tan ách xiềng xích, xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ giành tự do cho dân tộc, độc lập cho đất nước; làm cho non sông liền một dải và nhân dân được sống và được hưởng quyền tự do, độc lập như ngày nay
Để có kết quả đó, ngay từ khi thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã đặt mục tiêu lớn nhất đó là giành độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc cho dân tộc Việt Nam,
Trang 6làm mục tiêu phấn đấu của Đảng Mục tiêu đó, đã thôi thúc toàn Đảng, toàn dân vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh để giành từ thắng lợi này đến thắng lợi khác; đã làm cho nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ “một cổ, hai tròng” trở thành người dân tự do của một quốc gia độc lập
Trải quả 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ giành tự do, độc lập của dân tộc càng chứng tỏ giá trị bất hủ của Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh
“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập Toàn thể nhân dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”, khẳng định đối với dân tộc Việt Nam, chân lý thời đại “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”
là chân lý vĩnh hằng, trở thành khát vọng, lương tri của nhân loại Việt Nam đã trở thành ngọn cờ tiên phong dẫn đường cho các dân tộc trên thế giới đấu tranh giành tự do, độc lập, làm cho chủ nghĩa thực dân, đế quốc phải khiếp sợ, phải trả tự do, độc lập cho các dân tộc trên thế giới
c Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải là độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để trên tất cả các lĩnh vực Người nhấn mạnh: độc lập mà dân không có quyền tự quyế về ngoại giao, không có quân đội riêng, không có nền tảng tài chính riêng , thì độc lập đó chẳng có ý nghĩa gì Trên tinh thần đó và trong hoàn cảnh đất nước ta sau Cách mạng Tháng Tám còn gặp nhiều khó khăn, nhất là nạn thù trong giặc ngoài bao vây tứ phía, để bảo vệ nền độc lập
dân tộc, Người thay mặt Chính phủ ký với đại diện Chính phủ Pháp Hiệp định sơ bộ ngày
6-3-1946
d Độc lập dân tộc gắn liền với thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
Thực dân Pháp xâm lược nước ta đã cjoa nước ta thành ba kì, mỗi kì có chế độ cai trị riêng Sau Cách mạng Tháng Tám, cả hai miền nam bắc bị xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã khẳng định: “Đồng bào nam bộ là dân nước Việt Nam, sông có thể cạn, núi có thể mòn Song, chân lý đó không bao giờ thay đổi” Hiệp định Gionevơ năm 1954 được ký kết, đất nước Việt Nam tạm thời bị chia cắt hai miền, Hồ Chí minh tiếp tục kiên trì đấu tranh để thống nhất Tổ quốc Tháng 2 năm 1958, Người khẳng định: “ Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một” Trong di chúc, Người cũng đã thể hiện niềm tin tuyệt đôú vào sự thắng lợi của cách mạng, vào sự thống nhất của nước nhà: “Dù khó khăn gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta
Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà” Quan điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc là sự kế thừa và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin ở Việt Nam, góp phần bổ sung làm phong phú kho tàng lí luận, là cơ sở nền tảng để Đảng ta xây dựng chủ trương đường lối đúng đắn cho cách mạng, quan điểm về độc lập dân tộc của Người không chỉ có ý nghĩa về chính trị mà còn gắn vào sự phát triển toàn diện của đất nước
1.2 Quan điểm cùa Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
Trang 7a Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội có nguồn gốc sâu xa từ chủ nghĩa yêu nước, truyền thống nhân ái và tinh thần cộng đồng làng xã Việt Nam Hồ Chí Minh đã từng biết đến tư tưởng xã hội chủ nghĩa sơ khai ở phương đông qua “Thuyết đại đồng” của Nho giáo, Sau khi ra nước ngoài khảo sát các cuộc cách mạng thế giới, Hồ Chí Minh đã tìm thấy trong chủ nghĩa Mác-Lênin lý tưởng về một xã hội nhân đạo trong đó “sự phát triển tự
do của mỗi người là điều kiện tự do cho tất cả mọi người” Từ một người yêu nước đi tìm đường giải phóng dân tộc để xây dựng một xã hội mới tốt đẹp Người tiếp thu quan điểm của những nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học, đồng thời có sự bổ sung cách tiếp cận mới của chủ nghĩa xã hội
Hồ Chí Minh tiếp thu lý luận về chủ nghĩa xã hội khoa học của lý luận Mác-Lênin trước hết là từ yêu cầu tất yếu của công cuộc giải phóng dân tộc Việt Nam Người tìm thấy trong
lý luận Mác-Lênin sự thống nhất biện chứng giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người Đó cũng chính là mục tiêu cuối cùng của chủ nghĩa cộng sản theo đúng bản chất của chủ nghĩa Mác-Lênin
Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội ở một phương diện khác là đạo đức, hướng tới giá trị nhân đạo, nhân văn macxit, giải quyết tốt mối quan hệ giữa cá nhân với xã hội theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen trong bản Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản Sự phát triển tự
do của mỗi người là sự phát triển tự do của tất cả mọi người
Bao trùm lên tất cả là Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ văn hóa Văn hóa trong chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam có quan hệ biện chứng với chính trị, kinh tế Quá trình xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa pử Việt Nam cũng là quá trình xây dựng một nền văn hóa mà trong đó kết tinh, kế thừa, phát triển những giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam, tiếp rhu tinh hoa văn hóa thế giới, kết hợp truyền thống với hiện đại, dân tộc và quốc tế
b Đặc trưng của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Hồ Chí Minh bày tỏ quan điểm của mình về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, vẫn là theo những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về chủ nghĩa xã hội, nhưng với cách diễn đạt ngôn ngữ nói và viết của Hồ Chí Minh thì những vấn đề đấy chất lý luận chính trị phong phú, phức tạp được biểu đạt bằng ngôn ngữ của cuộc sống, của nhân dân Việt Nam, rất mộc mạc, dung dị, dễ hiểu
Hồ Chí Minh có quan điểm tổng quát khi coi chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa xã hội như
là một chế độ xã hội bao gồm các mặt rất phong phú, hoàn chỉnh, trông đó con người được phát triển toàn diện, tự do Trong một xã hội như thế, mọi người thiết chế, cơ cấu xã hội đều nhắm tới mục tiêu giải phóng con người
Trang 8Đặc trưng bản chất tổng quát của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, theo Hồ Chí Minh trên những mặt về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Về cụ thể, chúng ra thấy Hồ Chí Minh nhấn mạnh chủ yếu trên những điểm sau đây:
Thứ nhất, về chính trị: Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội có chế độ dân chủ Đó là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ Chủ nghĩa xã hội có chế độ chính trị dân chủ, nhân
dân lao động là chủ và nhân dân lao động làm chủ, Nhà nước là của dân, do dân và vì dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công- nông- trí thức, do Đảng Cộng sản lãnh đạo Mọi quyền lực trong xã hội đều tập trung trong tay nhân dân Nhân dân thống nhất thành một khố để làm chủ nước nhà Nhân dân là người quyết định vận mệnh cũng như sự phát triển của nước nhà dưới chế độ xã hội chủ nghĩa Hồ Chí Minh coi nhân dân có vị trí tối thượng trong mọi cấu tạo quyền lực
Thứ hai, về kinh tế: Chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền với sự phát triển của khoa học- kỹ thuật Đó là xã hội có một nền kinh tế phát
triển dựa trên cơ sở năng xuất lao động xã hội cao, sức sản xuất luôn luôn phát triển với nền tảng phát triển khoa kỹ thuật, ứng dụng có hiệu quả những thành tựu khoa
học-kỹ thuật của nhân loại
Thức ba, về các quan hệ xã hội Chủ nghĩa xã hội là chế độ không còn người bóc lột người Chủ nghĩa xã hội được hiểu như một xã hội hoàn chỉnh, đạt đến độ chín muồi.
Trong chủ nghĩa xã hội, không còn bóc lột, áp bức, bất công, thực hiện chế độ sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất và thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động
Thứ tư, về văn hóa, đạo đức Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức Đó là một xã hội có hệ thống quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng,
không còn áp bức, bóc lột, bất công, không còn sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc, giữa thành thị và nông thôn,
Thứ năm, về chủ thể xây dựng chủ nghĩa xã hội: Chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể
cìa nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Các đặc trưng nêu trên là hình thức thể hiện một hệ thống giá trị vừa kế thừa di sản của quá khứ, vừa được sáng tạo mới trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Hồ Chí Minh nêu ra quan điểm chủ nghĩa xã hội là một hệ thống giá trị làm nền tảng điều chỉnh các quan
hệ, đó là độc lập, tự do, bình đẳng, dân chủ, công bằng, đảm bảo quyền con người, bác ái, đoàn kết, hữu nghị,
1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
a Độc lập dân tộc là cơ sở, tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội.
Lịch sử phát triển loài người chứng tỏ, độc lập dân tộc là khát vọng mang tính phổ biến Với dân tộc Việt Nam, đó còn là một giá trị thiêng liêng, được bảo vệ và gìn giữ bởi xương máu, sức lực của biết bao thế hệ người Việt Nam
Trang 9Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là một tất yếu lịch sử, là sự lựa chọn đúng đắn mà Bác Hồ, Đảng ta, nhân dân ta lựa chọn Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc bao gồm cả nội dung dân tộc và dân chủ; độc lập phải gắn liền với thống nhất; chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Vậy nên khi nêu lên mục tiêu giải phóng dân tộc, Người cũng đã định hướng đến mục tiêu chủ nghĩa xã hội
Khi đề cao mục tiêu độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh coi đó là mục tiêu cuối cùng của cách mạng, là tiền đề cho một cuộc cách mạng tiếp theo- cách mạng xã hội chủ nghĩa
Vì vậy, cách mạng dân tộc dân chủ càng triệt để, càng sâu sắc thì càng tạo ra những tiền
đề thuận lợi, sức mạnh to lớn cho cách mạng xã hội chủ nghĩa Hơn nữa, cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam là con đường cách mạng vô sản, vì vậy ngay từ đầu cách mạng này phải mang định hướng xã hội chủ nghĩa Vì vậy độc lập dân tộc không những là tiền
đề mà còn là nguồn sức mạng to lớn cho cách mạng xã hội chủ nghĩa
b Chủ nghĩa xã hội là điều kiện để đảm bảo nền độc lập vững chắc
Chủ nghĩa xã hội là xu hướng tất yếu của thời đại và phù hợp với lợi ích của nhân dân Việt Nam Vì vậy, cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam phải mang tính định hướng xã hội chủ nghĩa thì mới giàng đượng thắng lợi hoàn toàn triệt để Năm 1960, Người khẳng định: chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áo bức và những người lao động trên thế giới khỏi nô lệ Ở Việt Nam theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội trước hết là một chế độ dân chủ, do nhân dân làm chủ, dưới
sự lãnh đạo của Đảng Chế độ dân chủ thể hiện trong mọi mặt của đời sống xã hội và được thể chế hóa bằng pháp luật, đây là điều kiện quan trọng nhấ để đảm bảo nền ddooncj lập dân rộc, kiên quyết đấu tranh chống lại mọi âm mưu thôn tính, đe dọa nền độc lập, tự do của dân tộc
Chủ nghĩa xã hội không chỉ bảo vệ vững chắc thành quả của độc lập dân tộc, mà về
cơ bản tạo nên sự phát triển mới về chất của nó, hoàn toàn có cơ sở để nói rằng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là chân lý không thể nào bác bỏ Không có độc lập dân tộc không thể có chủ nghĩa xã hội Không có chủ nghĩa xã hội không thể có độc lập dân tộc bền vững Chủ nghĩa xã hội là sự bảo đảm chắc chắn nhất, bền vững nhất cho nền độc lập dân tộc
c Điều kiện để bảo đảm độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là một tất yếu lịch sử Nhưng
để thực hiện hóa tính tất yếu này, theo Hồ Chí Munh cần phải có những điều kiện cơ bản sau:
Trước hết, Hồ Chí Minh khảng định., xác lập, tăng cường vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Cộng sản là điều kiện cơ bản để độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Không có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản thì cách mạng Việt Nam không thể vận động theo cách mạng vô sản và chắc chắn sự nghiệp dân tộc sẽ đi theo vết xe đổ của các phong trào cứu nước trước đó Một khi Đảng Cộng sản đánh mất vai trò lãnh
Trang 10đạo thì thể chế xã hội chủ nghĩa sẽ sụp đổ, cách mạng bị phản bộ và hoàn toàn chệch hướng Thức tiễn ở Liên Xô và các nước Đông Âu vào những năm 90 của thế kỷ XX đã chứng tỏ điều đó
Hai là, xây dựng, củng cố và tăng cường khối liên minh giai cấp công nhân, nông dân
và trí thức làm nền tảng khối đại đoàn kết dân tộc Quan niệm của Hồ Chí Minh về lực lượng cách mạng Việt Nam trong quá trình thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên chủ nghĩa xã hội là hết sức sáng tạo Người xác định: công- nông là gốc, là chủ lực của cách mạng, các giai cấp, cá nhân yêu nước là bầu bạn của cách mạng Khi đất nước bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội Người đòi hỏi công nông trí thức đoàn kết lại Tất cả được tập hợp trong Mặt trận dân tộc thống nhất
Ba là, Hồ Chí Minh chỉ rõ Việt Nam là một bộ phận của thế giới, cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới liên hệ chặt chẽ với nhau Suốt cuộc đời hoatrj động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh luôn có những chủ trương, đường lối và biện pháp phù hợp để tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của các lực lượng cách mạng, hòa bình dân chủ trên thế giới Thắng lợi cách mạng Tháng Tám 1945, trong những năm chống Pháp, chống
Mỹ, trong thời kỳ hòa bình, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đều không tách rời sự ủng hộ, giúp đỡ quốc tế
Ba nhân tố nêu trên gắn bó chặt chẽ với nhau tạo nên sức mạnh tổng hợp quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh kết luận: “Đó kaf ba bài học lớn
mà mỗi cán bộ và đảng viên ta cần ghi sâu trong lòng và phát huy thêm mãi”
2 Quan điểm về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được Hồ Chí Minh áp dụng vào Cách mạng Việt Nam
Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ra đời và phát triển ở thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới Tư tưởng đó hình thành ở Hồ Chí Minh từ đầu những năm 20 đến mùa xuân năm 1930 với
sự kiện Hồ Chí Minh sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam thì con đường cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội đã thành ngọn cờ dẫn dắt giai cấp công nhân và toàn thể dân rộc Việt Nam liên tịc giành thắn lợi lịch sử suốt hơn 70 năm qua Tư tưởng
Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được thể hiện trên thực tế
và chia làm ba thời kỳ:
2.1 Thời kỳ đấu tranh giành chính quyền 1930-1945
Ở thời kỳ này tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được thể hiện qua những hoạt động lý luận và thực tế chủ yếu say đây của Hồ Chí Minh:
- Xác định tính chất cách mạng Việt Nam: Giải phóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản, gắn giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp, nhân dân lao động, với toàn thể dân tộc bị nô lệ dướu ách đế quốc Pháp và tay sai của chúng; xác định nhiệm vụ, mục tiêu của cách mạng Việt Nam “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để