BÁO CÁO BÀI TẬP NHÓM MÔN VIỄN THÁM CHỦ ĐỀ: GIẢI ĐOÁN ẢNH BẰNG MẮT THƯỜNG HUYỆN ĐÔ LƯƠNG

MỞ BÀINhư chúng ta đã biết giải đoán ảnh là quá trình tách thông tin định tính cũng như định lượng từ ảnh viễn thám tạo ra bản đồ chuyên đề dựa trên tri thức chuyên môn hoặc kinh nghiệm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

KHOA ĐỊA LÝ – QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN

BÁO CÁO BÀI TẬP NHÓM MÔN VIỄN THÁM

CHỦ ĐỀ: GIẢI ĐOÁN ẢNH BẰNG MẮT THƯỜNG HUYỆN ĐÔ

LƯƠNG

DANH SÁCH NHÓM

ĐÁNH GIÁ

Ngân

A MỞ BÀI

Như chúng ta đã biết giải đoán ảnh là quá trình tách thông tin định tính cũng như định lượng từ ảnh viễn thám tạo ra bản đồ chuyên đề dựa trên tri thức chuyên môn hoặc kinh nghiệm của người giải đoán (Hình dạng, vị trí, cấu trúc, chất lượng, điều kiện, mối quan hệ giữa các đối tượng…) Trong viễn thám việc giải đoán ảnh được thực hiện cho toàn cảnh, một phần của một cảnh, một cặp ảnh lập thể hay một ảnh máy bay đơn lẻ Thật vậy giải đoán ảnh bằng mắt là phương pháp chủ yếu dựa vào sự phân biệt của mắt người hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các dụng cụ quan học Đây là phương pháp nhận biết chủ yếu mang tính chất định tính Mặc dù khả năng nhận biết của phương pháp là định tính nhưng tùy thuộc rất lớn vào kinh nghiệm nhận biết cảu người xử lý cũng như công cụ nhận biết thông tin.Tùy thuộc theo các tính năng của công cụ xử lý (Kính lập thể, bàn sang, máy tổ hợp màu, thiết bị Zoom transpersope và pantograph, máy đo diện tích) Mà tiến trình của phương pháp này có khác nhau Và việc giải đoán ảnh tương

tự (giải đoán ảnh bằng mắt) được tiến hành theo quy trình như sau:

A NỘI DUNG

- Khái niệm:

Viễn thám là một ngành khoa học và nghệ thuật thu nhận thông tin về một đối tượng, một khu vực haymột hiện tương thông qua việc phân tích

tư liệu thu nhận được bằng các phương tiện như dữ liệu ảnh hàng không

tư liệu ảnh vệ tinh…

- Ứng dụng của viễn thám:

+ Nghiên cứu môi trường

+ Nghiên cứu khí hậu và khí quyển

+ Nghiên cứu thực vật,rừng

+ Nghiên cứu thủy văn

+ Nghiên cứu các hành tinh khác

- Nguyên lý của viễn thám

+ A→ C:năng lượng đi từ nguồn cung cấp đến vật thể nguồn năng lượng chủ yếu là năng lượng mặt trời bên cạnh đó còn có thêm nguồn chủ động(nguồn phát, thiết bị)

+ C → D: quá trình bức xạ hoặc phản xạ vào không trung

+ D,E,F:thông tin được truyền về trạm,xử lí

+ F → G: chuyển về phân loại giải đoán ảnh

II TỔNG QUAN VỀ GIẢI ĐOÁN ẢNH BẰNG MẮT THƯỜNG

1 Khái niệm:

- Giải đoán ảnh bằng mắt là sử dụng mắt người cùng với trí tuệ để tách chiết thông tin từ tư liệu viễn thám dạng hình ảnh

- Giải đoán ảnh bằng mắt (visual interpretation) là công việc quan trọng đầu tiên, phổ biến và có thể sử dụng trong mọi điều kiện phục vụ cho nhiều nội dung nghiên cứu khác nhau, nghiên cứu lớp phủ mặt đất, nghiên cứu rừng,…

2 Quy trình giải đoán ảnh bằng mắt

Thu thập dữ liệu, đọc các thông tin hỗ trợ và định vị ảnh trên bản đồ nền

Hình dạng, kiểu mẫu và lập khóa giải đoán

Đo chiều dài, tỉ lệ độ cao và đối tượng Phân loại và định lượng các đối tượng Trình bày các kết quả giải đoán trên bản đồ

a) Các dấu hiệu giải đoán ảnh

- Tone ảnh:

là thành phần cơ bản dùng để phân biệt giữa các thực thể khác nhau Sự thay đổi về cường độ màu cho phép phân biệt các thành phần như hình dạng, cấu trúc, kiểu mẫu

- Hình dạng (shape): đề cập đến hình dạng chung, cấu trúc và đường bao quanh của thực thể riêng biệt Hình dạng có thể là đầu mối rất

dễ phân biệt cho công việc giải đoán

- Kích thước (size):

đề cập đến hình dạng chung, cấu trúc và đường bao quanh của thực thể riêng biệt Hình dạng có thể là đầu mối rất dễ phân biệt cho công việc giải đoán

- Hình mẫu (pattern):đề cập đến sự sắp xếp không gian của các đối tượng có thể nhìn thấy rõ Sự lập lại có trật tự của các cường độ màu và cấu trúc tương tự nhau sẽ tạo ra một kiểu mẫu nhận dạng

dễ phân biệt Vườn cây có trồng cây theo hàng và đường phố trong

đô thị với những ngôi nhà thẳng hàng đều đặn là những ví dụ điển hình về kiểu mẫu

Chuẩn bị ảnh

Đọc thông tin hỗ trợ Đọc ảnh Trắc đạc ảnh

Phân tích ảnh Thành lập bản đồ chuyên

đề

- Kiến trúc (texture):đề cập đến sự sắp xếp và tần số của sự thay đổi cường độ màu trong một vùng xác định trên một ảnh Cấu trúc ghồ ghề bao gồm các cường độ màu lốm đốm mà mức xám thay đổi đột ngột trong một vùng khá nhỏ, trong khi cấu trúc trơn có sự biến đổi ít Cấu trúc trơn hầu như là kết quả củanhững bề mặt đồng nhất bằng phẳng, như đồng bằng, đồng cỏ Một thực thể trên bề mặt không bằng phẳng và cấu trúc không đồng đều kết quả sẽ xuất hiện cấu trúc ghồ ghề Cấu trúc là thành phần quan trọng nhất để phân biệt các đối tượng trên Radar

- Mối quan hệ:

đề cặp đến quan hệ giữa các đối tượng nhận dạng khác nhau thuộc vùng lân cận mục tiêu đang xét đến Quá trình nhận dạng đối tượng

có xem xét đến các thực thể lân cận sẽ cung cấp thông tin giúp cho việc nhận dạng được dễ dàng

- Bóng (shadow):

là thành phần hỗ trợ trong việc giải đoán vì nó có thể cung cấp hình ảnh về mặt nghiêng và độ cao tương đối giữa các thực thể giúp cho việc phân biệt giữa các thực thể dễ dàng hơn Tuy nhiên thành phần bóng có thể ảnh hưởng đến việc giải đoán các thực thể khác, do đó thực thể trong vùng bóng sẽ nhận dạng vùng biên

- Vị trí (site):

- Màu (coluor):

của đối tượng trên ảnh màu giả (FCC) giúp cho người giải đoán có thể phân biệt được nhiều đối tượng có đặc điểm cường độ màu giống nhau trên ảnh trắng đen Tổ hợp màu giả trong ảnh Landsat là xanh lơ (Blue), xanh lục (Green) và đỏ (Red) thể hiện các nhóm cơ bản là: thực vật từ màu hồng đến màu đỏ, nước xanh lơ nhạy đến xanh lơ sẫm, đất trống đá lộ có màu trắng

b) Các yếu tố địa kĩ thuật

- Địa hình: Địa hình cho phép nhậnbiết sơ bộ các yếu tố trên ảnh

như đồng bằng, đồi núi, thềm sông, bãi biển v.v ) từ đó định hướng trong phân tích giải đoán ảnh

- Thực vật: Kiểu thực vật, mức độ phát triển của loại thực vật chính

là chỉ thị cho yếu tố tự nhiên dưới nó, đặt biệt là loại đất, mức độ

ẩm (kể cả độ sâu mực nước ngầm, chất lượng nước) Như vậy kiểu thực vật là dấu hiệu quan trọng để phân biệt đối tượng

- Hiện trạng sử dụng đất: Đây là yếu tố hàng đầu trong phân tích ảnh, từ kiểu mạng sông suối cho biết: Dạng địa hình, nền đá và mức

độ che phủ thực vật

Các dạng xói mòn: Mặt cắt ngang ( hình dạng khe rãnh ) khác nhau đối với các đất đá khác nhau

- Hệ thống khe nứt – hình dạng: Các thông số khe nứt cần được xem xét khi giải đoán ảnh là: hướng, mật độ, hình dạng, độ lớn Hệ thống lineament có thể liên quan đến các kiểu đứt gãy, khe đứt lớn của đá cứng

Tổ hợp tất cả các yếu tố giải đoán: Trong quá trình giải đoán, ngoài việc phân tích các yếu tố riêng lẻ còn xem xét sự tập hợp trong không gian của từng nhóm yếu tố Sự tổ hợp đó có thể tạo nên một dạng hay một kiểu địa hình từ đó giúp người giải đoán có thể hiệu chỉnh và loại bỏ những sai sót lầm lẫn làm cho việc giải đoán nâng cao độ chính xác

c) Chìa khóa giải đoán

Chìa khóa thông thường: bao gồm cả phần mô tả và các thành phần của hình ảnh

+ Chìa khóa tiêu biểu + Chìa khóa loại trừ + Chìa khóa tách biệt

1 Giới thiệu về huyện Đô Lương

Đô Lương là một huyện nằm ở trung tâm tỉnh Nghệ An, miền TrungViệt Nam

- Huyện Đô Lương có diện tích 350,433 km2, Vị trí địa lý của huyện Đô Lương như sau:

+ Bắc: giáp huyện Tân Kỳ, Anh Sơn;

+ Nam: giáp huyện Nam Đàn, Nghi Lộc

+ Đông giáp huyện Yên Thành

+ Tây giáp huyện Anh Sơn, Thanh Chương

- Đô Lương hiện có 33 đơn vị hành chính gồm 1 thị trấn là Thị Trấn Đô Lương và 32 xã: Lạc Sơn, Đại Sơn, Trù Sơn, Thái Sơn, Hiến Sơn, Trung Sơn, Đà Sơn, Thuận Sơn, Ngọc Sơn, Lam Sơn, Bồi Sơn, Đông Sơn, Nam Sơn, Bắc Sơn, Đặng Sơn, Yên Sơn, Văn Sơn, Thịnh Sơn, Bài Sơn, Nhân Sơn, Quang Sơn, Thượng Sơn, Minh Sơn, Tân Sơn, Xuân Sơn, Tràng Sơn, Hồng Sơn, Hòa Sơn, Lưu Sơn, Mỹ Sơn, Giang Sơn Đông, Giang Sơn Tây

2 Ảnh landsat huyện Đô Lương

- Ảnh chụp ngày:

- Landsat :

- Tổ hợp màu:

Map huyện Đô Lương

3 Bảng giải đoán

ĐỐI TƯỢN G

CHÌA KHÓA

Đất

nông

nghiệp

1

rõ ràng, cấu trúc mịn, gần nhà hoặc có những con đường cắt ngang qua

2

Hoa màu

Có màu tím, phân bố rải rác trong đất lúa, hình dạng không xác định, diện tích

ít hơn lúa, cấu trúc mịn

3

xanh đậm, cấu trúc ghồ ghề, phân tầng tập trung nhiều

trên khu vực

nhạt, có cấu trúc ghồ ghề xen lẫn với rừng

Đất ven sông

Có hình dáng không xác định, có màu hồng ở khúc uốn lượn ven

sông

Đất

phi

nông

nghiệp

6

co dạng đường, cắt ngang qua đất lúa, đất hoa màu và nhà ở

7

Đất công trình( n

hà ở, khu công nghiệp, nghĩa trang…)

Có hình dáng không xác định, phân bố khắp nơi lốm

đốm

8

Đất chưa

sử dụng

Có màu hồng, hình dạng không xác định, cấu trúc mịn

khác

9

Nước (sông,

hồ, đập)

Sông, hồ có màu tím,có dạng tuyến uốn cong hoặc vòng tròn khép kín

10

Bóng núi

Hình dạng không xác định, màu đen, cấu trúc mịn

11

cấu trúc mịn, che phủ các đối tượng khác

B KẾT LUẬN