Luận văn Thạc sĩ Văn hóa học: Giá trị lịch sử văn hóa của sưu tập hiện vật thời Hùng Vương - An Dương Vương ở bảo tàng Hà Nội

Đề tài nghiên cứu Giá trị lịch sử văn hóa của sưu tập hiện vật thời Hùng Vương - An Dương Vương ở bảo tàng Hà Nội đã trình bày giá trị lịch sử văn hóa của bộ sưu tập các hiện vật thời đại Hùng Vương và An Dương Vương ở bảo tàng Hà Nội; qua đó đề xuất những giải pháp bảo quản và phát huy giá trị này.

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VÃNHOÁ THẾTHAO VÀDULÍCH

“TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI

"Người hướng di khoa học: PGS.TS TRỊNH SINH

HÀNỌI~2009

Luận án Phó tiến ở, Luận ấn tiến

'Những phát hiện mới về khảo cổ học năm 1986, Nhà xuất bản

en vat tht đại Hùng Vương ~ An Duong Vuong ai bả làng Hà Nội

L1 Cảnh quan mới trường Hà NH vía

2 LẸh sĩ phát hiện và nhiên cứu tới đại Hùng Vu: An Dương

‘Vung ö Vit Nam va ne nga

1.24 Nehien cứu thời dại Hàng Vương: An Dương Vương ở Việt Nam

1.2.2, Nehlen cửa thôi đại Hùng Vươns- An Dương Vương của các học giả

Măng Vương: An Dương Vương ở bảo làng Hà Xã

2 Gi ị li sử cầu ơi lập hiện vội thôi đ Hàng Vương: An Dương, Vương ö Bảo làng Hà Nội

2.21 Git van hos thé hin trọng dõi ng van od vat eit

2.2.2 Gir van hos thé hin trong sing vam od tn tin

“Chương 3 Bảo quân và phát uy eh sir vam bo của sư tập hiện

‘at hi Hùng Vương An Dương Vương ki iữ tri Bàn tàng Hà Nội

“ML The rạng vẽ công tác bảo quản sư tập hiện xạ thi da Hing,

‘Vung: An Buon Varma io

32 Mit ii pip nhàm năng can hơn nữa công tác bảo quân và pht

"hay gi tr

-1À Phát hy gổá tịch sử vàn ho cần nm

‘Vung — An Dương Vương tang Ha Noi

34 Mot vl Al nghị về giả pháp xây dụng Bán làng ngoài ot pt

"hay si tị giáo đạc truyền (hông của nhôm di ít và in vật một cách sin dg ho

‘341 Tp tye kiến nghị về dựng Bào tàng ngoài r, ni làm được chức

2 2

MỞ ĐẦU 1-Tính cấp thiết của để tài:

“Thời đụ Hùng Vương-An Dương Vương là một trong những thời đại hào hùng nhất tron lịch sử dân tộc Việt Nam, Thành tựu nghiền cứu khoa

học trong suối thời gian quá của cấc nhà khoa học rong và ngoài nước đã chứng mình có một thối đại như vậy, không chỉ tổ ti rong truyền thuy, thatch of mà còn hiện hữu ở những di vật khảo cổ tìm được hiện đang lưu giữ trong Bảo tùng

Bảo tàng Hà Nội hiện lu giữ hàng ngàn hiện vật thuộc thời đại Hàng

"Vương và An Dương Vưnng, Những hiện vật này hao gắm nhiều chất liệu

ng thaw, it đá, gốm, sng Hiện ạt ồng khá phong phú, trong đó đúng chú ý là những chiếc uống đồng Đông Sơn, có chiếc đào được nguy rong lòng dất và nổi tiếng như trống dồng Cổ Loa Bên cạnh đồ côn có các hiện Vặt đồng nh vu, giáo, lao, mỗi lên, uỡi fy, Hud Lm, minh giấp che

gu DB si có một xố vũ khí, công cụ Đổ đá có các gi ồng trang sức, một số âu đá, bản đá, Đồ gốm có tượng tòa, đồ dạng, đồ đun nấu cồn

"nguyên hoc đã vữ thành nhiều mảnh vụn Ngoài ra ở Bảo tàng Hà Nội cồn lưu giữ nhiều hiện vặt với chế liệu khác, Việc nghiên cứu, phân laj, khám, nhá giá tị lịch sử văn ho của hiện vạ thuộc tồi đại Hồng Vương và An

{Trung ương và Hà Nội Một số ưu giữ ti các sa tập đồ cổ của một số

cá nhân ở Hà Nội và một số địa phương khác, Trang đó, số lượng hiện vật ông đão nhất phi kể đến là lưu giữ tại Bảo tàng Hà Nội

Việc nghiên cửu, đánh giá giá t của su tập hiện vặt thời đi Hàng 'Vưmg và An Dương Vương cồn góp phần vào nghiên cứu khoa học khảo cố nổi chung Đây là để ài được nhiều nhà khoa hạ tung và ngoài nước quan tầm, Hy vụng, qua nghiên cứu su tập hiện vật đời di Hàng Vương và An Dương Vương ở Hà Nội sẽ có đồng gốp mới cho khoa học tên khía cạnh sông bố, hệ thống bo tư liệu, một số kiến giải khoa học,

“Cũng với các làng cổ có mặt ở Hà Nội vào thôi Hùng Vương -Ân Dung Vương, nhông hiện ật khảo cổ này đào được ở Hà Nội đã gớp phản họng diện mạo lịch sử cũa Thủ đồ cách đây hơn hs ngà

tĐể ti cồn để cập đến vấn để bảo tốn và phát huy giá ị của sim tập hiện vật thời dại Hồng Vương và An Dưmg Vương ở Hà Nội, phục vụ cho xiệ giữ gì lu dài một rong những kho tàng văn ho vặ thể đậm đà bản sắc dân tộc

Từ những lý do trên, tác giả đã chọn dể tài: "Giá tị lịh sử Văn hoá cia Sa tập hiện vặt thời dại Hàng Vưeng-An Dương Vương tạ Bảo tàng Hà XNộï" để làm luận văn thạc chuyên ngành văn hoá học

2 Tĩnh hình nghiên cứu

Việc nghiên cứu các hiện vặt thời đại Hùng Vương và An Dương 'Vưỡng dược khôi dâu từ cách đây hơn một thế kỷ với các công tình của các túc giả nước ngoài chuyên nghiên cứu về trống đồng và các hiện vặt đồng thau, có những chiếc đã được nghiên cứu từ rất sôm như trống đồng Ngọc

a, Gino Tat rong một số tác phầm của các tác gi nước ngài th hiện rone nhiều chuyên luận bàn về rững đồng của V Go tu hip, H Pac mang chi &

và các nhà khảo cổ học Trung Quốc,

L Việt Nam, các công trình điển hình nghiên cứu về trống đồng có thể

kể đến sích "Những trống Đông San dễ phát hiện ở Việt Nan” (1918), Nguyễn Văn Huyện và Hoàng Vinh, "Trống Đông S4 (1987), Phạm Minh

"Nguyễn Văn Huyện và Trịnh Snh Một số sách viết vế thời đại đồng thao Việt Nam cũng có để cập đến hện vặt thời đại Hàng Vương và An Dương Vương nhục “Những vế tích dời đại đng thau ở Việt Nam” (1963) của các tác giả Lê Ván Lan, Phạm Văn Kinh và Nguyễn Linh

Hye

Nghiên cứu về hiện át thi dai Hùng Vương và An Dương Vương ở

Hà Nội có một số công tình dược công bổ như: “Ha Nội thỏi đại đồng và sắt xin" (1983), Trịnh Cao Tưởng và Tỉnh Sinh

học tạp chí Di sn văn hoá, tạp chý Văn hoá Nghệ thuật: và một số bài tạp chí Khảo cổ

- Suy ng vẻ nàng cụ thú hoạch hối Hàng Vương Ngô Thế Phong, Nguyễn

`Việt tung ích Những nhát hiện mớt về Khio cổ học in 197%,

- Thên những dấu tích thốc gạo thời Hùng Vương của Nguyễn Việt Nguyễn Xuân Hiền trong sách Những phát hiện về Khả cổ học năm I9MI

`Đi sản nghiên cứu các đặc trứng của sa tập hiện vật thôi dĩ Hàng Vương,

Xà An Deng Vương lưu gi Bảo làng Hà Nội tác gối hy vụng ừ đó út được sắc giá tị văn ho nghệ taậ, lệh sử của chúng Bên cạnh đồ, xo ánh với cấc

“mập hiện vài khác cũng thời đại, âm được ở Hà Nội nhưng hiện không li giữ {Rio tng HA Ni, soính với ác su tậpiện vặt ðcíc nh quanh Hà Nội

“Từ sưu tập hiện vật hời dại Hồng Vương và An Dương Vương lưu giữ trong Bìo tùng Hà Nội, tác giá có nhận xé về bối cảnh lịch sử Hà Nội mà những hiệ vật này rà đời

"Để ra gii phấp bảo tổn và phát huy giá tị của su tập hiện vật tời di Hàng Vương và An Dương Vương tạ Bảo tầng Hà Nội

-4 Đổi tượng và pham vi nghiên cứu

4.1 BO tương nghiên cứu:

‘Dai tượng chính của luận văn là sưu tập hiện vặt thời (ại Hùng Vương

và An Dương Vương dang lu giữ tạ Bảo tàng Hà Nội

Ngoài ra, luận văn cũng tham khảo thêm một số su tập hiện vật

ng uốn tư liệu sử dụng

cùng thời nhưng lưu giữ tụi các bảo tầng khác, cụ thể nhưc Bảo Lịch sử Việt Nam, Bảo làng Phá Thọ để có

trong công việc so cánh, đối chiếu

42 Pham vi nghiên cứu:

- Phạm vi nghiên cứu về mặt thời gian thời dại Hùng Vương và An Dưỡng Vương, theo các nhà khoa học xác dịnh là vào khoảng thế kỹ thứ 7 trước Công Nguyên đến thế kỹ I vi 2 su Công Nguyên Chứng tôi cũng mở rộng phạm vi thi gian của để ài gồm cả những dĩ tích thời kỳ Tiến Hàng 'Vương nữa để thấy rõ cội nguôn của thời Hùng Vương à bản địa Cũng như nhiễu nhà khoa học khi nghiên cứu thời này, ể ign cho việc nghiên cứu thường gọi shung là thời Hàng Vương An Dương Vương một cách phổ quát, dEhiển hơn

Pham vĩ nghiên cứu về mặt không gian: Những hiện vật thuộc thời đại Hồng Vương và An Dương Vương được lưu giữ trong Bảo từng Hà Nội [Ning hiện vật này được sm tắm, th thập được bằng nhiều hình thức khác nhau: như đào được ngẫu nhiên, lơ giữ trong các sa tập đổ cổ cá nhân, cảng an thành phế Hà Nội hàn giao tong những cuộc mua bán đổ cổ trái phếp trước dây

'Clng cân lưu ý à Khi tác giš nhận để ti để làm luận văn tì địa giới

Hà Nội chưa được mở rộng như hiện nạy (bao gồm toàn bộ tỉnh Hà Ty, một phần tỉnh Hoà Bình, Vĩnh Phúc) Vì thế, phạm ví nghiền cửu của để luận ấn của chúng tối được tình bày vẫn là địa giới Hà Nội cũ, khi chứa sit nhập

trông

sử của chủ nghĩa Mác-Lê Nẵn để nghiên cứu quá tình hình thành cúc loại ình hiện vi thời dại Hùng Vương và An Dương Vương ở Bảo tầng Hà Nội

Phương pháp luận sử học nghiên cứu về tời dại Hùng Vương và An Dương Vương và mới liên hệ giữa những hiện vật này trong bối cảnh lịch sử nổi hưng

Phương pháp thống kệ, phân loại, miều tả, chụp ảnh thác bản, đồ ho Thương pháp so ính đối chiếu, phân tích tổng hợp liệu

6 Kết quả và những đóng góp của Luận van

= Luận văn là công tình đấu tên tập hợp, phân loại và khảo ả bộ sưu tập, đánh giá thực trạng các hiện vặt thôi dại Hùng Vương và An Dương

‘Vuong dang lu gi tại Bio ng Hà Nội

- Bước đu xác dịnh những ii tị lịch sử, văn hoá của bộ sưu tập các hiện vặt thời dại Hàng Vương và Ân Dương Vương: Góp phẩn xác định hong cách nghệ thuậ và via hos của các hiện vật nói tra Đồng tời cung cấp cho các nhà nghiên cứ lch sử, văn hoá những cơ sử khoa họ cho việc

‘Vuong ở Hà Nội nói iêng và Việt Nam nói chúng,

lá các thành tựu nại

= Để xuất một số giải pháp nhằm bảo quản và phát huy giá tị của

mm tập

Bố cục của Luận văn

Ngoài phần mở đâu, kếi danh mục tà liệu tham khảo và phụ lục luận văn gồm 3 chương

'Chương I: Cảnh quan mới trường, Lịch sử phát hiện, nghiền cứu iu tập các

biện vạt thời dại Hùng Vương và An Dương Vương ở Bảo tàng Hà

'Chương : Bào quản và phát huy giá tị lỹh sử vàn ho của bộ su tập hiện vật

hồi đi Hàng Vương và An Dương Vương lưu giữ ti Bảo tàng Hà Nai

SUU TẬP HIỆN VẶT THÔI ĐẠI HÙNG VƯƠNG-AN DƯƠNG VƯƠNG

TẠI BẢO TẦNG HÀ NOL 1-1 Cảnh quan môi trường Hà Nội xưa

Mà Nội hôm nay dang nim wen bai bồi của con sòng Hồng, là vùng

‘ung tam cba ding hing Bic Bo

Đột số người cho rằng Hà Nội là một miền trăng giữa núi, thời giam

‘in thin vio ky Trias muộn cách ngày nay lŠ0 triệu

vàng trồng Hà Nội hình thành ừ xa xưa hơn nữa, sau đit gây sông Hồng, túc

là tào kỷ Cai cách đây Khoảng 450 triệu năm và phát iển iên tục đến

"mà đình của n là Hưng Yên Đồng bằng này dã trải qua một thời kỳ nắng lên

"hóc mòn để ị các mảnh ven ra và sau đó nó bị lần cầm để tạo nên đồng

‘ing a-lu- vi mei 6 rung tim Bắc Bộ hiện nay,

én day wong khuôn khổ nghiên cứu khảo cổ học thời dạ các Vua Hùng, một số nhà địa chế dã cố gắng trong việc sử dụng dồng bộ tà liệu khảo cổ học và địa chất học, ưa ra những quan điềm mới về sự hình thành, BBúc Bọ nồi chung và khu vực Hà Nội nồi riêng

“Cổ nhà đị chấ đã cho rằng: es

1200 triệu năm, thời kỳ mà địa chất gọi là dại Nguyên Sinh (Bo tê: rõ: 700) lún rồi, cách ngày nay khoảng 520-

toàn bộ vùng Hà Nội bị biển xanh bao phú Biển tổn qrấ lu rong xuốt Đại Nguyên Snh sang đến lận kỹ Ốc- Đó- iế của Đại Cổ Sinh (Bị 1 0-20) cách đây chững 360- 440 tiện năm mới chấm dứ Trong khoảng hơn 150 triệu năm tổ tại của biến, các vật lệu đá đá đã bị bào xi ừ các miễn lạc

đa cáo hơn, được các đồng sông, con suối và mương rãnh mang rà biển cả láng dọng trong đấy biển tạo nên những lớptrắm ích khá dầy

“Thời kỳ này cũng là thời kỳ có sự biển động mạnh của v tr đi, tương, ứng với chu kỳ kiến ạo Các lê dô- nỉ của địa chất bọc, Vào lúc ri dất của chúng ta thường xuyên xảy ra ee trận động đất có cường độ cao Đất đ bị tốn nếp, on võng đỡ đội nền có nơ bị sụt xuống thành những hố đất iu

‘tim, noi th lại mọc lên những ngọa núi chị ri Đất đá bị chuyển dịch, nứt

vũ Từ trong kẽ nữ đó, các đồng nham thạch nồng hàng uiệu độ ở rong lông,

lên mặt đ Dấu vớt của hiện tượng này thể hiện ở mức độ mà theo danh từ địa chất gọi là iến chất và biến vị của các tổng và các giả đoạn địa tổng, các ri khớp gúc và đá phun rào ở một số khứ vực ven ra Hà Nội hiện gi Và có lẽ: chính hời kỳ này một né đất sấy rấ lớn đã tạo nên con sông Hồng đổ nước ph sà ngày nay: Các nhà địa lý đặ tên

ch nết đất gây này là đứt gây sông Hồng- vế đứt gẫy này theo hướng dng chủy bây giữ của con sông từ Tây Bức xuống Đông Nam, ở hd bên bờ của nó

có hd chế độ kiến tạo riêng biệt

‘ring tren hi đâu Quảng Ninh, Quảng La- Móng Cũ, to nến ranh giới tự hiền phân chỉa vùng trũng với các vùng khác của miền Bắc Việt Nam mà ở

đồ ta gặp các trầm tính đá G- nai, Am: ph bô- li, Quác- i, Thạch anh, Phủ

‘wim ích của Đại CỔ Snh hạ, ranh giới phía Tây Bắc và Tây Nam biếu hiện hàng những dây đối Vĩnh Phú, Tam Đảo, Hà Nam, cấu tạo bổi chế liệu cố

ơn huộc cơ xử ốn nếp Cá lẻ đồ: ní ôm,

Sau chu kỳ uốn nếp, hoi động mắc ma vào cối ti kỷ Ốc- dô- vc

nột hệ hống uốn nếp phúc ạp diễn ra trên một phạm vỉ rộng lớn Mặt đi có

"ới Xông cao, có nơi vũng xuống hướng sấ vĩ uyển, có nơi uốn thành hà

vàng cong Lúc này vùng trông Hà Nội được nàng ên cũng với các vũng Khác

‘yo thành lục địa rộng lớn Chế độ lạc đa của vùng trồng Hà Nội ổn tại suốt

cả thời Đại Cổ Sạh, kéo đài tới Đại Trang Sinh và chấm dt vào kỳ TH it cách ta khoảng 19%: 18S iệu năm

Biển xanh ừ giã lạc địa nhưng còn lưu li những vùng hẹp, có độ nông

âu tiêng biệt như vàng răng Hải Phùng vối các trầm tíh cất kế, Quác zt đá với, Bội kế, Cất kế, Thạch anh Tổng Kiến An có tuổi SL lua muộn (ch

"gầy nay khoảng 320- 60 uiệu năm) cổ các đã Cứt kế, Diệp thạch, Bội kế xen kẽ nhau, để với của táng Tràng Kinh tuổi Dê: vôn trung (cách đây 265

390 triệu năm) các tấm th Đủ-lô- mi, đá vôi có tuổi Các bon sữm (cách đây 260: 265 triệu nam) vào tôi gian này, vàng Hà Nội chịu chế độ bóc

mòn, cũng cấp vặt liệu cho cấc vũng ng trên, bi vậy địa inh trở nên dân

in bing ping Trong thời kỳ này có những pha kiến tạo vào Đề: ôn xóm và 'Đê- vôn muộn, những đit gấy Kiến An, Thụy Anh, Vĩnh Ninh có thể phát sion,

`Vào đầu bj Thi , Ha Noi bude v0 mot giai đoạn phát iển mới, ở đấu ký này Hà Nội chưa bị kin bu, nm che vio kG ye dia Dong Bc Việt Nam rộng lớn, Đâu kỷ Trí tung thé pha Bc, bint Lang Sim

đồ vào lũng An Châu, còn ở phía Nam nó đã bà đến Nho Quan Thể nhưng,

ign vin cha vam vào phủ lên mặt đất vàng Hà Nội, Đến thế La- đi n của

“Tí: á túng Hà Nội bắt dâu bị nón nội lấn nữa hị xâm nhập vào vùng trũng, nhưng lần này * biển Hà Nội” không sâu lâm Chế độ

«iy 200- 6Ó, ở tắng sông Bồi tui T- t muộn phân bố ở Hòa Bình, chùa

“Thầy, chùa Trấm, Các trầm tích Cát kế, Bột kết dấy 1100 1.100m của tổng

"Mẫu Sơn tuổi Tả-át mug bye La- di Đa Phúc

“Trang Sinh vào khoảng đấu Nẻ-ô- gen Tố đâu Né-ô- gen, khoảng tồi kỷ"

Mũ ðc xen cách đây khoảng 25 triệu năm, vàng đất Hà Nội bồng nhiên at Xông xuống, đấu iê ở giữa, sau đồ kéo theo ai ánh h ne chống gối có đạng tam giác châu ngày nay, bị lấp đáy bởi đi đ lục nguyên cdấytổi2000m, gi đoạn này tổn tại ở đấu kỷ thứ Tầm ích Nó ð- gen

“mặc dù không lộ r ở vùng trững này, những ngay từ năm 1953, Xô: ranh phát hiện thấy Nẻ-ô= gen ở Bạch Long V và đã cho rằng đậy Hà đoạn cuối cũ di

của Xó- ánh đã được xác mình bằng các à liệu Người

xÉ vôi màu xâm hơi phưn phốt xanh, cổ ba bốn lớp cuội Cất kế hạt mộn xen Vào của tổng địa chất này

di im ma ee di

`Vào đấu kỷ th, ton vàng đất chịu chuyển động năng lên rồi bị bóc

ồn rồi xuống vùng rồng phủ lên bề mặt của vùng này những lớp đất của địa hình ngày nay [28, 10-15]

cứng của Đại Nguyên Sinh, Đại Cổ Sinh hạ, Đại Cổ Sinh tung va Bai Trung, Snh hạ, nói một cách thông tục thì mảnh đất này đã có khoảng 25 tiệu tuổi

đi

"Nhữ chúng ta đã biết sự xuất hiện của con người rên trái đấ phụ thuộc, Vào một yế tố vô càng quan trọng là hoàn cảnh địa lý Dựa vào những tà liệu chân xác của nhiều ngành khoa họ, người ta cho rng kài người xuất hiện

ào kỹ thứ tự (bất dầu cách đây khoảng vài giệu năm)

(Che nha da chit cong cho ring: Vào đâu PIế: sô- sen, toần bộ vũng,

Hà Nội được năng lên thành một vùng rộng lớn, Lục địa này chủu các quá trình bóc môn và xâm thực, nhưng dóng thời cũng chịu sự bồi ấp do tác dạng trấm tích của sông suối hồi đó để ạo nên một đồng bảng, Dấu vết của đồng bảng này là ing et ần ồi phú tạp đấ ti 150m nằm siu dưới bê mặt đồng hằng hiện nay, Nhưng trong thành phần cấu tạo của nó

cu thì được mài mồn tròn cạnh, độ chọn lọc rất phúc tạp,” một số nơi còn

“heo qui luật xâm thực và ch tạ, bÉ mặt này không thể nằm su hơn nặt nước in mà phải nằm xấp xỉ mặt nướ biển thời đó

Vì vậy nếu kéo dài bề mặt này về phía Đông xem chúng cất đáy iển hiện để

cl th đấy là vị tí bờ biển thời xưa Ta dã biết dấy vịnh Bắc Bộ hiện nay, sảu 70- 00m, Nhự thế ỡ rằng bề mật tích tạ tng cá, cội, sỗi xưa phải luổn cua vịnh Bắc Bộ tối đảo Hải Nam, Hà Nội lóc đó không phải là cách biến

Ấy chia lầm ha khu vực:

"Một là đồng bằng hẹp trước ni, có nhiều đồi sốt chay ừ Móng Cái qua vinh Hải Ninh, qua Bác Giang và đa nam đồng bàng Bắc Bộ, chạy vượt vào trùng hộ và tràn rà vùng iển có đảo hày giờ Dã đồng hằng này do quá trình, xâm thực ti nên nhiều đổi Nhưng giữa chứng để li những tr tích dấy phủ trực ip ên để gốc tạo thành đồng bảng bồi tích,

Hai là khu đồng bằng bằng phẳng bao gồm khu trung tảm đồng bằng: Bắc Bộ và cả Vịnh Bác Bộ ngày nay, các trẩm tích lục địa đầu kỷ thứ tư đã phủ lên nến Nẻ-0- gen Như vậy đồng bằng Bức Bộ có hai chế độ địa ch tạo thành Lúc đầu khi biển vữa nút thì dây là đồng bằng biển Sau đồ là đồng hing bi ích do tác dụng bồi đắp của sông suối đương th Trên mật đồng bằng này phủ đầy cây cối rậm rạp, có nhiều cây ăn quả Trơng rừng có quấn động thực vật nhiệt đổi phong phú như voi, tê giác, lợa lồ, hươu na, khỉ ken, Bd ring,

“Thời tiết nóng ẩm và mưa nhiều, dhững củn người đầu tiên thời dại đổ

để cũ đã có mặt trong điều kiện thiên nhiên thuận lợi, giả thừa của cải tự

“hiền của đồng bằng này

big chúng lạ tấn công vào đồng bằng, nhấn chìm mọi chứng ch của

Giữa lúc cuộc sống của bấy người nguyên thủy đang yên lình

Hạ tử

người xưa Chỉ côn những di chứng ủi, ấu vế của người xa cư trí trên, các đồi đá gốc ở đồng ng (như nối Đọ, Thanh Hóa và các Hải đảo) Các nhà địa chất cũng mong ư rằng: khoa khảo cổ học dưới nước sẽ sang cấp những tà liệu vẻ dấu vớt người xưa dưới đíy hiển để minh chứng, cho những luận điểm khoa học này

Khấp vàng đồng bằng ở ven ra đồng bằng, ét cao lanh mẫu trắng loang lề

hp ơi, sét cao lanh à một vật liệu quí của công nghiệp xây dựng và gốm

xứ, tuy vậy côn có rất nhiều những ý kiến khác nhau về nguồn gốc để lo thành cao lạnh, vi vậy một số người đã từng "bệnh vục” cho biển và cho ràng

đã sét này là do phong hóa hay ái trắm tích hỗ chỉ ổn tại theo các thấu kính, riêng hit và ri rực, Như thế cũng không thể *Öổ oan” cho biển đã tấn công vào đế liền ở kỳ thứ tư Vã đồng bảng Hà Nội ch là đồng bảng Á- luc vĩ của sông Hồng và à một châ tam giác đạc ưng

“Gần đây những nhà địa chất không bênh vực cho biển đã công bố những tư liệu địa chất của vòng Tring Bạh, Mạo Khê cho ring: dje didn nim tích, diện phản bố của chúng rên đồng hảng và vẫn khẳng định ng xết

ao lạnh này đã có nguồn gốc biển và cuộc viễn chỉnh biển vào lục địa là Không thể chối cãi đượ, một lý do nữa là không chỉ riêng đồng bùng Bắc Bộ mối có sét cao lạnh mà đồng bùng Trung Bộ cũng như thế

Đấu vết của những người sau thời đại đổ để cũ được các nhà khảo cổi học tim thấy từ lâu Họ là những người Hã sáng tạo ra nên văn hóa Hòa Bình- Bie Som trên những dãi đã với chủ yếu ở hai nh này Đồ là nền văn hồa của thời đại đá giữa cách ngày nay hơn một vạn năm và sơ kỹ hồi đại đá mới cách ngày nay 5000 năm, Biển đã tổn tại suốt Piê- đô: sen muộn và rũ đi từ từ để lại đt đai cho cơn người và ng cây cho muông thú Những chưa được bạo lau, vito thôi Hô- lò: sen giữa biến li uần vào, lấn này nó tấn công đến tận gắn Việk TH Bị nước mặn trần vào, muông thú, cây cối, cá bị cếi và bị chôn vùi ngay ti chỗ, để li vế ích là táng than bàn khá đấy mắu đen n

‘kip ding bing Cc ai dja chit dit ên cho ng trầm tích ny là ing Ging

Võ vì ti đây họ phát hiện rà mặt cất điển ình của nó và chứng tổ rõ ring

ing ngay ti Hà Nội lúc đó muông thú cũng chưa kịp chạy thảm họt này

Và tạo nên nhà nước đấu iên của chúng ta: Nhà nước Văn Lang,

6 tu đáu thời đại để mới, Hà Nội nối iêng và đồng bằng nối chứng

củ năng lên biển xanh tr di hưng cuộ it aca ia Kg pi cực lá, ho đến hộ gữ, cuộc nữ cay vẫn cha chếm dt Sung na tước ka đồng bằng bị lún xuống 100 3m tì mức năng lên lần này chỉ cược 1 Em vài diện th

4 bj biển bao pas vin cin quá nhờ ep Nhung ving bin chạy nay rổ

"hành đồng bằng và đổi số nổi lên, ển vẫn côn "ngoan cổ" Khong chia a

ích đãi được gii phóng khỏi biển so vớ

hỏi những vùng hẹp trước núi Vì vậy vẫn còn những quả nồi nh rã rác bị

“gập nước nay ở hành các đão và quần đo,

‘Khu vực biển rất đ, địa hình phân thành bai khu khá rõ rệt Một là Vũng đồng bằng biển có đổi trước kia thuộc ịa hình xâm thực như đồng hằng,

‘Trung Bo va da đồng bảng Bic Bộ, ai day ede wim ich lạc địa su biển hông đáng kể và chỉ để l lốp mỏng ven sông, uố rồi bị sông, suối hiện đi

"mang vị liệu của nổ tối phủ lên rên, Phần lớn trầm tích sốt biến lộ nụ ở đây

Và người ta thấy rên bể mặt xét bì

lục địa có tước biển iế Hai là vùng đồng bằng tương dối bảng phẳng có các địa inh ch tự mới, ñ đối Đổ là vùng trang âm đồng bảng bao gồm cả HÀ

cố các đố ri rác là ịa hình xâm thực

Nội ngày nay, Một trong những nhân tổ ch cực

này là cơn sông Hồng Song Hồng bi đập mạnh mí

lục ví đây, cổ nơi hoàn toàn là địa ình th tụ À- la: vỉ mối như vùng ven sông Hồng, sông Đuống

Biển rút chạy, con người bám theo bước chân của nó để ấn cũng vế đồng hìng, Công cuộc chạy đuổi này diễn ra hết sức phúc chậm chạp bài do nhiều nguyên nhân

tạo nên các trầm eh Ax

Cũng như nhiều nơi khác, vào cuối thùi dại đá mới, ịnh Hà Nội bất dấu cuộ rút chạy Một vùng dất ở ven phía Tây Tây Bắ và đồng bằng ngày nay

"ao gầm các phần đất của Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Bác Giang được gii phóng

“Trong cuộc vận động kiến tạo của tái đất thì phía Bắc sông Hồng ca trước còn ph Nam và Đồng Nam thấp hơn

bọ mới phải đồng thuyền ra đảo

“Từ đồ cho tối ngày nay, biển không vào ổi điền nữa do tái đất được

“năng ên, đất bồi nên và con người đã có hao công tình không để cho chứng, vào gây ti họa

Khi biển vừa rú, điều kiện tự nhiên không phải đã thuận lợi cho con

người Trên mặt đồng bảng để bị rất nhiề lấy hoàng vú, cây cỹi chủ yến

là các bại cấy chịu nước mặn như sứ, vợ, lau ách Củy ăn quả còn ri i muổi của biển còn ngắm sâu vào lòng đá, hòa trong nước sông suối Mặt Khác tuy biển đã nút nhưng vẫn chưa xã hẳn nên nướ biển vẫn cần trần vào

a tho thủy tiểu Do đồ tệ sinh hoại của cơn người cũng như điều kiện cạnh tác còn gặp nhiều bất li

"Những dc dọa thiên nhiên đố với người ở miền núi vẫn chưa hết Đó là

la và đồng bằng có độ dốc lớn, tên

Xhí hậu nhiệt đối mua, tập trung theo

"nạn ngập li thường xuyên xây nụ

"Người xưa nhìn vào đồng bằng bát ngất, lòng đấy khát vọng mà cha dâm xuống ngay

“rải dài một thời gian sau nữa, do ảnh hưởng của thủy tiểu giảm di,

"mưa lũ không ngũng làm nhạt và cuốn đ nước mặn của hiển Nhờ đồ cy cối

thành những rùng cây lớn Có rùng là có động vật kế đến

cự trú, Dần dẫn ùng đã phát iển phủ kín đồng bằng Cách dãy vài âm năm,

St côn rừng gỗ tử thiết, Voi Phục có rừng tr nữa Dấu vế của rừng còn được nhận ra qua những đãi than bàn ở Lễ Khê (Đông Anh), Từ Liêm, Đó là cdo cy rồng chứ, bị chấy chưa phân giải hoàn toần, cùng với rừng những thú lớn sổ nhiều là đối tượng sản bán hấp dẫn của người xưa như voi lẻ giác, lợi

lôi, hươu má Mã sau

nhiều địa điểm khảo cổ học chúng ta đ bất gập những bộ xương thú này ung

"Những là liệu địa chế, ịa mạo via ké rên vô cũng quan tong tong, việc tìm hiểu sự thành tạo của mảnh đất Hà Ngị, ong quá khứ xa xâm, tong, thời Hùng Vương-An Dương Vương Trọng quá tình chỉnh phục đồng bằng

và ung dụ, người Việt cổ đã để hi

iều đấu ấn của mình bùng những hiện

"it mà một số hiện ật này đang được lưu r ti Bảo Tâng Hà Nội

Nhìn hấy sự lớn lên “lành mạnh” của đồng hằng, những

hong nhất đã kết bè mắng, uôi thạo các dòng sng chẳng chịt khấp nơi để tiến hành cuộc khai phá ĩ dạ làm nên lch sử vàng Hà Nội và lịch sử đồng hằng Công cuộc lao động này còn được lưu giữ lại ở trang các huyền thoại

it với các thần: Ơng Đùng Bà Đà, Ơng Đếm Suo, Ơng Tát Nước, Dội Đá ví

‘Tr, Di Non Lip Bi

[hing nga Viet tiên phong đã dừng chân bên các đồng sơng, nơi cĩ phù sự và nước ngọt để rồng lúa, đánh á, săn bắt, dựng làng, lập xớm, và dấu

vả của những người anh hàng vơ danh rong lịch sử khai phá đồng bằng ấy đã

để hú đấu tch của họ ở khắp Nội ngoại thành Hà Nội ong thot ky Hing

'Vưmg-An Dương Vuong,

1.2 Lich sử phát hiện và nghiên cứu thời đại Hùng Vương-Ân Dương

‘Vuong ở Việt Nam và nước ngồi

1.21 Nghiên cửu thời đại Hùng Vương-An Dương Vương 6 Việt Nam Tối các iều đại phong kiến, vúa chúa đã chứ ý thủ thập các cổ vật liên quan đến thời kỹ Hàng Vương như trống đồng Theo thần tích làng

“Thượng Lân, t từ thế kỷ X, Đình Tiên Hồng rịng khi dãnh dẹp các sứ

“quản, đã chữ ý th thập các cổ vật nh rồng đồng cổ để tạng cho nhân dân các làng xã giữ để thờ,

ch cổ nhự thời Lý, Trần, L, Nguyễn cũng đã cĩ những ghỉ sác cổ vật hồng đồng như: rống đồng, các hiện vật hơng đồng,

Và tong pháp luật thời Hồng Đức, nhà Lê đã cĩ ghi điều khoản trừng phạt Việc Hy cấp hoặc phá hồng những cổ vật

"Những diều đĩ cho thấy, dưới các triều đại phong kiến, khơng phải chỉ

‘ua quan, mà nhân dân a cũng rấi quan âm thụ thập c vặt liên quán đến thời

kỳ Hồng Vương, nhấ là đồ đồng, nĩ cĩ một sị WE xúc đặc biệt rong đồi sống của nhân dân La từ rán đi

[Nin dan cũng như nhà nước phong kiến cọ trọng các cổ vật, nhưng, dưới ời phong kiến chưa cĩ một cuộc Khai quật khảo cổ nào và cũng chưa cĩ

“hà khảo cổ học và sử học có điều kiện đi u và ìm hiểu nguồn gốc, quá

“Công cuộc nghiên cứu văn hóa thời đại Hàng Vương-An Dương Vương:

đã đợc triển khai, tuy nhiên vẫn cẩn hải tiếp tụ làm sing tô Với các tr liệu ngày càng phong phú, vige m hiểu vàn hóa thời dại này ngày cảng su sắc toàn diện hơn, đúng dân hơn Ngoài các vấn để có ính chất khảo cổ như đạc trưng văn hóa niên (hi, nguồn số, mối quan hệ ngang dọc của thời dại thì nhiều công tình đã để cập đế tình độ sản xuất, quan hệ xã hội và tổ chức xã thối ương thời Một thành tựu ni bật của các nhà khảo cổ học, s học ung,

thời gian qua là đã sử dụng phương pháp nghiên cửu liên ngành để tìm hiểu

"bản chi của văn hóa thời kỳ này, chứ Không đng li ở việc so nh một số

mô tp hoa ván, một số loại hình d vật để di đến những nhận dịnh đáng dần về

thời dại Hùng Vương -An Dương

hàng ngàn

gia dân tộc, đã có một đội ngũ chuyên gia khoá học về khảo

cổ học, bảo làng học Bên cạnh việ nghiên eu ede di sin vin hod va thé guy giá của dân tộc, các di tích khảo cổ từ thôi đại đồ đểcũ đến thối đại Phong, Kiến trang đó có vín để nghiên cửu các hiện vật thuộc các thừi ỳ lịch sử cụ thể là thời đi Hàng Vương-An Dương Vương hạ được đặt ra cáp thiết, Nhiền hiện vặ rất có giá tị đã được phất hiện rong giả doạn này và được thư thập một cách có ý thức hơn, dược lưu

phường ngày một đông đảo Một số ích và các bài chuyên luận được ra đời

trong các bảo làng từ trung ương đến địa

trong hối cảnh nhữ vây

"Nghiên cứu thời kỳ dựng nude va gid nude cia ede Vua Hùng, đã có nội lo các tích khảo cổ học thuộc thời kỳ này được phát hiện, khá quật

Yà được nghiên cứu nhiều lần: Di chỉ Đồng Vòng khai quật những năm 1969, 1UT0, 1977; dị chỉ Đình Tăng 1960, 1970, 1071 Thời kỹ này được xem là tập trùng của những phát hiện, nghiên cứa và tập hợp tự ệu về thời đại Hồng,

‘Vuong vi An Dương Vương Những tự liệu về địa ng của các hổ khá quải,

‘fe su lập hiện vật phong phú và đa dạng ở mỗi di chỉ qua nhiều lần khai

“quật chính lý và nghiên cứu đã cho phếp ta xác định niện dại của ng nhóm, hiện vật, trình độ phát iển của từng thờ kỹ trong cả một thài đại

Đột khối lượng lớn tự liệu khảo cổ học cụ thể thông qua số lượng và Jogi hình hiện vặt phát hiện dược là kết quả của giai đoạn này, những bài

“nghiên cứu về Nhà nước sơ khai Âu Lạc, đi sống vật chất tính thần của cự

«dan Âu Lạc, nguồn gức của Hùng Vương-An Dương Vương đã được đăng, tiên các tạp chí và các cuốn sách

Một trong những thành tự lớn ao ở giai đoạn này là bản đổ Khảo cổ

“học khu vục Cổ Loa đã được xây dựng năm 1966, Thành quả quan trọng nữa

là những vấn để tổn nghỉ về lịch sử dã được khảo cổ ọc làm sáng tỏ, cùng với

"ồlà một số những di tích được hiện tổn như: Đình, Đền An Dương Vương

2s

An Dương Vương xây thành Cổ Loi ở Phong Khê (Đông A

mà trước đó đã có cư dãn sinh sống ma + Hà Nội, nơi

"Những năm 1068- 1970, hấu hết chứng ta tập trung nghiên cứu bình,

"nh của lịch sử dân tộc, khi nghiên cứu văn hóa Đông Sơn và thời kỳ cấc

`Vua Hàng dựng nước đấu tiên rung lịch sử Việt Nam, ch

giả thiế vân hóa Đông $m hẳn chấm dứt khi các đồng Vua Hùng chẩm dứt, đã từng có những cuộc tìm kiếm ở Cổ Loa vất tích Âu Lạc sau Âu LẠc, ta đã

tw da từng dat

‘ht hiện được ở Cổ Loa một lịch sử Cổ Loa trước Âu Lạc với những dĩ chỉ:

“Đồng Vòng, Bãi Mèn, Đình Trăng, Xóm Nhới những giai doạn tiến lên của các nến văn hóa dược nhất hiện dã gốp phần soi dại toàn bộ lịh sử dân tộc

‘Viet Nam ta Hig vt ti ki và phát hiện được thời kỳ này với những đặc điểm phong phú, uất sắc của bản thân nó còn chứa đụng rãi nhiều những ý nghĩa và giế tị lê lao

“Trong khi iến hành cải tạo đồng ruộng ngày 2l tháng 6 năm 1932, nhân dân xã Cổ Lox Đông Anh- Hà Nội đã phát hiện một trống đồng và một

"bộ di vật đồ sộ với những di ật ng đồng thau và bảng sắt bạo gồm rất nhiều

“những công cụ, vũ khí, đụng cụ Tống đồng cũng những hiện vật rong ông, trống được phát hiện trên một thốn ruộng thuậc khu vực Mã Tre Trước đây là một khu vực cao dùng vào việc chôn người chết, vế sau được cải tạo thành, đồng móng Địa điển này năm ở phía Tây nam cửa nam thành Cổ Loa "Phát hiện này được xem như là một trong những phát hiện khảo cố học vang dội

“nhất đến nay vẻ thời đại km khí ở Cổ Loa nối riêng và Việt Nam nối chung

“Sau hơn 2000 ấn mình thn lặng, dưới ánh sáng của khoa ye, ee i vat may dường như bừng tỉnh dây kể chuyện ngày xưa”

"Nhóm hiện vật này sau kh được đưa lên Khổi lòng đấi đã được các cơ quan có trích nhiệm thụ hồi nhiều lần rong nhân dân Có ba de thú hồi chính: Đạt dâu tiên ngay sau khỉ phất hiện, do cần bộ xã Cổ Loa và Cong an

huyện Đóng Anh thu nhặ ạt bá là do cần bộ Phòng Bảo tổn Bảo Tàng Sử

‘Van ha Thong tn Ha Noi ign hin Bt thứ ba do phòng Bảo tổn Bảo Tàng kết hợp với viện Khảo Cổ su tâm, cũng qua nhiều lần thủ hối thì số lượng hiện vi cũng được công bố

Trống đồng Cổ Loa Ï đượ các nhà nghiên cứu xếp vào nhóm với 4 trống được coi là ôm nhất và đẹp nhất của trống đồng loại Ï\heo cách phân loại của Heger đã phát hiện ở nước ta cho đến nay Cùng với ống đồng có trên 200 hiện vật ng đồng thau và sắt gôm các loại hình: nhạc khí, Vũ Khí, công cụ lao dộng như lưới cấy, cuốc, xêng đó dựng như thạp, thổ và rất nhiều những hiện vật khúc nữa, những mảnh đồng vụn Phát hiện này "có ý

"gi lớn đối với việc nghiên cứu nên văn mình Song Hồn:”,

‘Sau nam 1982, nam 1085 Trường Đại học Tổng hợp đã tiến hành khai

“quật di chỉ Đình Tràng đợt khd quật này cũng mang lại một nhận thức yd

và đặc tương hơn với tính chất của nên văn hóa trên cùng, lớp cư rổ của cứ

«dan Dong Sen [I0,tr#-15|

"Đánh giá về di chỉ Đình Trăng sau 3 mùa khai quật, Gs Ha Van Tin viết "Dình Trăng là một di ch quán trọng do chỗ ở đây có 3 lớp văn hóa chống lên nhau, Lớp dưới cùng là lớp cư trú thuộc giai đoạn Đóng Đậu Lớp giữa à thuộc giải đon Gò Mua Trên công là lớp cư trú Đông Sơn công với

mộ tíng Đông Son”

"Những phát hiện thời kỳ này dã cũng cấp cho các nhà nghiền cứu và

"hoa bọc những bảng chứng hết súc xác đáng về sự tốn tại của các nghệ thời

"kỳ buổi đâu của bình minh: nghề đóc đồng ngay tại thủ đô Âu Lạc: những, biện vật vữa đúc xong chưa được tụ sửa cùng ổn tạ cùng những hiện ật khác

bị đốc hỏng được đưa về để làm nguyên liệu đúc

"Nhiều vấn đỂ được đặt ra khi nghiên cứu về thời đại Hàng Vương Ân, Dương Vương ở Việt Nam, trước đầy chỉ dựa vào những tư lệ văn tự muộn

2

hảo cổ học mới

nàn, nay đã được bổ xung nhiều bằng những phát hi

Những mới quán hệ giữa những người chế ác ra những hiện vật, người sử cdạng chứng và nổ mang ý nghĩa gì là đố dùng nh hoại, là công cụ sản xuất, thậm chí còn là những biểu tượng của quốc gia, của dân tộc, Hay nói cách Khác là khi nghiên cửu thì chứng ta đš lầm sáng tỏ được mối quan hệ gắn kết giữa các hiện vt với cơ lắng đã sẵn sin ra ching

Khí nghiên cứu vẻ cả một thời đụ trong sự hình thành và phí

chúng luôn luôn được mỡ rộng và được rao đối rộng ãi với các vùng phụ cận, với các di tích khác Vậy kết quả của quá tình đó được xấc lập dựa tên su tổng hòa cũa mối giao ưu văn hóa diễn m ở các mức độ khác nhau, dưới nhiễu hình thức khác nhau [14, tr 21-39|I55, 77-78),

122 Nghiên cứu thời đại Hùng Vương-An Dương Yương của các họ giả nước ngoài

Một trong các tác gii nước ngoài nghiên cứu xâm nhất vẻ thời Hồng Vang, An Dương Vang và nhà nước s ai ở Việt Nam là họ gi ngưi hấp G Danouier Trong tác phẩm "Nghiên cửu lch s và khio cổ thành Cổ

Le và Vương quốc Âu Lạc” (Œ Danouie 1899, Ông đã dựa vào hối Higa ôi của hơn một thế kỹ uc để ốp ấn dựng h thững tt bản ca thành Cổ Lo đời An Dương Vomng Tiếp su đó, một số học giá Php và châu Ân rong thời kỹ Pháp thuộc cũng đã có một số công niên quan trực

iế lay gia iếp đến nhà nuố xf khú, ăn hoý Đông Sơn, Cổ tể kế rà những học ii

«nh sau ây và các tác nhầm của họ

~H-Maspero 1918, Le Royaume de Van Lang BEFEO, | XVII: 1-10

= V Goloubew 1929, L’Age du bronze au Tonkin et dans ke Nord Anmatn, BEFEO T, XIX, Hao, (37, trl-I6]

‘Sau nim 1954, mots hoe git No Vie cing nghign cứu về vấn để khảo

cổ và những nên văn mình cổ đại nước ta, đã để cập nhiều đến vấn để nhà nước sơ khai Có th kể một số nhà khoa học sau:

= AL Mokhlinoy 1972, Etnographicheskaija kharakcrsika bronsovoi kultun Dongsona (Vietnam) (Đặc trưng dân tộc học của nến văn hoi đồ đồng

- Deopik 1958 Ranie Vietskie Gosudastva, (Sy nuit hign nha nước sơ khai Việt Nam), Tạp chí Đông Pháng học Xô Viết Mokva

vi thập ký gn đây, các học gi Phương Tây ngày càng chú ý đến vấn

để lịch sử Việt Nam cùng với sự quan tâm mọi nh vực kinh tế xã hội khác trong thời dai giao lưu văn hoá quốc tế ngày cũng dược mở rộng Những tác giả này cũng để cập đến vấn để nhà nước sơ khai một cách gin tp wong

“nhiều tác phẩm của mình và có sự so sánh với các đạng nhà nước sơ khái đây

đồ ong vùng, có thể kể ra đây những sách và chuyên luận sau đây

= L Bevavier 972 Lê Vietam: de là mểNidoie à là occupation chinoise, Pais

~€ Bunker 1974, The Tien culture and aspects of its elatonshipto the Dongson culture In: Barly Chinese Art and its Possible Influence in the Paciie Basin, (ALN Burrar, Taiwan,

HL Hakari, & K Imamura 1991 Báo cáo sơ bộ về cuộc khai quật chúng Vi Nam - Nhật Bán ở Làng Vạc NEH 91: 76-78,

= Higham 1996, The Bronze Age of Southeast Asia, Cambridge University Press, Cambridge

(©, Janse 1961, Vietnam, carefour de pouples et de civilisations FA, XVIL., NOI6S: 1645-1670,

-L-Malleret 1989 La ivilisation Donsoaicn d apes ls recherches de

|W, Watson 1970, Dongson and the Kingdom of Tien, In Readings on Asian Topics 45-74, Scandinavian Institute of Asian Studies Monograph Series No, 1, Copenhagen,

"Những học giả nước ngoài nghiên cứu vẻ thời Hùng Vương, An Dương,

‘Ving và nhà nước sơ khá mối chỉ xối lên vấn để hạ dựa vào những tà lệu

‘chit Hin Nom trade đây hoặc nêu những giả thiết công tác dựu vào khối tài liệu khảo cổ, dân tc,

1-4 Lịch sử phát hiện và nghiên cứu thời đại Hang Vuomg-An Duong, 'Yương ö Hà Nội

1-ÄI.Những địa điền khảo cổ học

"Từ những năm hai mưuï của thế kỷ này, người t5 đã tìm thấy một số dĩ Vậtkhảo cổ trên đá Hà Nội

"Năm 1920, một số tu đồng đã ìm thấy trong lồng đấ Công Vị ; độ stu Im, Cong nim đó ở Ngọc Hà, viện Bảo tàng Lu ï Phỉ- nô đã thu thập được một số mỗi lao hằng đồng than

Bốn năm sau, kh đầo đất ở khu vực Ao Tròn, cũng ti làng Ngọc Hà,

"người là đã phát hiện thêm một số trống đồng Dong Sưn Trung những năm,

‘ny ca tn thấy một số âu đồng, nhạc đồng ở vùng Quần Ngựa và Gia Lâm,

"Những phát hiệ lẻtẻ đó dầu sao chưa phản ánh được đầy đũ và toàn diện bộ mặt của tời dạ lịch sử tời dại đồ đồng và sắt xâm của Hà Nội .Hâu như, gần một thế ký sống trên đất này, các học giả thực đân trước đây Hãchỉ dừng lại ð việc thu lượm cá di vặt khảo cổ với con mắt cũa những,

hà buôn đồ cổ đứng hơn là những nhà khoa học

[Nam năm sau khí gi phóng thủ đồ, nhân việc lấy đất đấp đường một

ho đổ đồng Hã được ấy lên từ lòng đi Cổ Laa như một iếng kèn hiệu hôi thúc các nhà khảo cổ học di im du vt cu trú của người xa rên nguy mảnh,

để Hà Nội Hà Nội lóc đó đã trở thành một mình dất đáy hứa hợn cho việc phục hổi l bóng dáng xà xưa thời đại Hồng Vương, An Dương Vương ở

‘Thing 11- 1963, wi việc nhất hiện di chỉ khảo cổ học Văn Điển rộng

“hàng chục vạn uết tưởng có tổng văn hóa dầy ơn nửa mế, rơi

“quật với gu mô lớn

[Ning địa điểm khảo cổ học ở Hà Nội được phân bố rên một địa xăng ở kháp Nội, ngoại

ảnh

a

6 Than TH có những dĩ chỉ cự trú Làng của những người Vi cổ: ở 'Vân Điển, Tiểu Khúc, Chùa Thông, ở Giá Lâm cổ Trung Mâu, Đa Tốn, Đặc biệt ở Đông Anh có nhiều địa điểm khảo cổ học như: Đồng Võng, Tiên Hội Bồi Mèn, Định Tràng và Đường Mày,

"Ngoài ra, hàng loạt những dấu hiệu bước dâu cho thấy có thể còn có

“những làng cổ còn nằm sảu trong làng đất mà chứng ta chứa khám phá ta Đó,

là nhiễu di ặt đổ đồng, đổ gốm, đồ đá phát hiện ngẫu nhiên ở Xớm Nhối,

"Xóm Thượng, Cầu Vục, Lễ Khê, Quần Ngựa, Cứng Vị

Chắc chắn những đại điểm đã được khi quật và kể cả những điểm được biết quá những di ật phát hiện ngẫu nhiên chỉ là những cơn số bất síc nhỏ

“hoi so với những địa digm khảo cổ, những làng mạc cổ sưa ở Hà Nội mà chúng ta ca chưa biết đến

Cho đến nạ chúng ta đã khai quật được rất nhiều địa điểm, các đ điểm này dã lập thành một hệ thống vàn hóa phát hiện liên tục và thống nhất

‘wong thời dại Hãng Vương, An Dương Vương, kếo đi bàng ngàn nam CChứng tích khảo cổ học cho biết các làng xóm Hà Nội tời đại này được dựng lên ở những đọi đất cao ven các dồng sông Song Nhuệ, Sóng Tô

“Sông Đống Những địa điềm này rất thuận lợi cho nền nông nghiệp trắng lứa nước, săn bắt và đánh cá ở những làng cổ như Đình Tràng, Gò Thông, con

"người đã cứ tr liên tục rong hàng ngàn năm, tng văn hóa dy tối 2m trung

đó đã chữa đựng hồng ngàn vạn hiệ vật hốt sức phong phú, quy mô cũa tác làng xóm cũng rấ rộng, điện ích lên tới hàng vạn mết vuông 16, 0-95]

1.13 Những bài viết và tiều luận tiêu biểu vẻ thời đại Hàng Vương Ân Dương Vương ở Hà Nội +

XNghiên cửu vẻ địa điểm Cổng Vị, Quận Ba Đình Hà Nội, Nguyễn

“Trường Kỳ, Nguyễn Đình Hiển năm 1982 có bài viết “VÉ một số hiện vật

khảo cổ Cổng Vị, Kăm Mã Thượng (Hà Nội) rung sich: Những phát hiện

-+Năm 1967: Báo cáo khai quật Cổ Laa (Hà Nội)

+Năm 1969: Khai quật di chỉ Đường My và Đồng Vong & ving Cổ

"Lo (Hà Nộ), Báo cáo tại hội nghị thông háo Khảo cổ học năm 1969 -+Năm 1971: Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật ở Cổ Loa nàm1969 trung, hông báo khoa học của Dai học Tổng Hợp tập V

Năm 1083 bài: Cổ Loa Hà Nội- Nhận thúc mới rong Những phát hiện mới vẻ khảo cổ học năm 1941

“Tác giả Nguyễn Văn Hùng năm 1982 có các hài

Bài Kim Dinh 1999, Có áo cáo khai quật d chi Dinh Tring hin thi (báo cáo thụ lạ, Tà lệu lưu trở ở phong lưu rữ Viện khi cổ,

Bài Văn Vĩnh 1970 Đồ gốm địa điểm khảo cổ học Đình Trăng Luận văn tốt nghiệp, tà liệu lưu của phòng ưu trữ Viện khảo cổ

nghị thông báo khảo cổ học

1H) Van Tin 1971 Kha quật di chỉ Đình Tràng ( Hà Ng0 lần thứ thông báo KCH nănI97I

“Đồng Vòng lần thứ tư tháng 12/ 1997 xã Cổ Loa- Đông Anh, Hà Nội

“Trần Quốc Vượng 196 Khai quật chỉ Đường Mày và Đồng Vông ở vũng Cổ Loa Hà Nột, Hội nghị thông báo KCH năm 1969

Nguyễn Viet 1981 Gốm Đồng Vong- Những phất hiện mới về KCH năm 1981

Pham Mink Huyén, Lai Van Tới, Nguyễn Văn Hùng 1998 Kha quật

“Đồng Vông (12- 1997) Những phá hiện mới vẽ KCH 1098

"Phạm Như Hồ 1970, Báo cáo khá quật Đồng Vông (Hà Nội) Tà liệu tra tr ti phòng lu trừ VKC,

Lại Văn Tới 1697 Đào thâm sát di chỉ Đăng Vòng (háng 6- 1997) Những phát hiện mới vé KCH 1997,

Nghiên cứu vỆ địa điểm G Thông có những chuyên loận chính nhữ Nguyễn Duy Hình, Nguyễn Duy Chiếm 1971 Khai quậi gò Chùa

“Thông ( Ha Noi) rin hay tong Hoi nghị (hông báo KCH năm 107L

"Nghiên cứu vẻ địa điềm Trung Mầu có những chuyên

Hong Xin Chin 1964, io co Kha

liệu im tữ ở phòng km trữ VKC |6] gặt Van Điền (Hà Nội, Tài

as CHƯƠNG2

hiện vật đã được chỉnh lý, dnh chính, giấm dịnh lạ theo nhiều nguồn tư liệu khác nhau được công bổ trung các công tình khoa học ở Trung ương và Hà Nội, Các hiện vật thời kỹ nay đã được phản loi theo cách phản lại thông

cập nhật và được thể hiện bằng những tiêu chuẩn của khảo cổ học Tư liệu về và một số loại hình hiện ật được mình ho theo những ài liệu

các hiện vi thuộc thời di Hồng Vương-An Dương Vương trong luận văn hy vụng rằng ẽ giáp các nhà khả cổ học ta cấu nhanh nhái theo cách phân loại, phân nhóm chỉ iết theo thứ tự hình dáng, kích thước được sắp xếp có thứ tự lô gie trong Bảng thống kề mà luận văn này tình lận

“Chúng tôi đã thành lập được 2 Bảng thống kệ như sau:

+ Bin thống kê hiện vậ theo địa điểm phát hiện dược, gốm có 9 địa điểm (Xem Bảng thống kệ ỡ phần phụ lục) Trong Bảng thống kẻ, có thể địa điểm Đình Chàng cũng à địa điểm Đình Tràng mà chỉ ghí khác về mặt chính

"Những Bảng thống kế chỉ tiết này đã giúp cho các nhà nghiền cứu và

‘qui lý văn hoá, lãnh dạo Bảo tàng và những sỉ quan tâm đến di sản i Hồng Vương có được những tà liệu tr cứu chính xác

Chúng tôi cũng hệ thống hoá và công bố những tư liệu khủo cổ, nhiều liệu được công bố lần đâu tiên Đó là những bản đổ, bản ảnh, bản đập hoa văn và bản vẽ, Những tài liệu đó rất có Ích trong việc uyền truyền các g trị Xậi chất, cũng là những tà liệu quý báu chủ các nhà sử học, khảo cổ học Các

ủi liệu đó đều được xử lý tố về mặt khoa học: có tích dẫn xuất xổ, có số o

Tự liệu có được cũng giáp cho các hà khoa học ở nhiều ngành khác

"nhau nhự khảo cổ học, dân tộc họ, nhân chủng học, sử học v tiếp cặn được với những vấn để thuộc thời dại Hùng Vương-An Dương Vương ở Hà Nội một cách đấy đủ, cập nhật và nghiêm tức Từ đó, những tựiệu này giúp cho những,

Địa điền khảo cổ học Vin Điển nằm trên một khu đất cao, hiện nay, thuộc phạm vỗ nghĩa rang Văn Điển Thanh Tà Hà Nội

‘Van ign ech trung tâm Hà Nội khoảng 9 km về phía Tây: Tây Nam, cách sông Nhu khoảng 264m vể phía Đóng và cách sông Hồng khoảng

5 Ân về phú Tây

(Quanh di chỉ khảo cổ học Văn Điển còn có một số đi chỉ khảo cổ học

“khác, Văn Điền cách Chùa Thông khoảng lium về phía Tây Bắc, cách di chỉ

“Triệu Khúc khoảng iem về phía Đông Nam,

Ti chỉ khảo cổ học Văn Điển nhân bố tương đối rộng, Diện tích túc tính khoảng 17%.000knP Trung tâm của dĩ chỉ cũng là ung tâm của nghĩa _

Công nhân của nghĩa trang Văn Diễn rong kh àm việc đã nhất hiện ra một số hiện vạt, gốm và đã báo ngay cho vụ Bà tổn Bảo tàng biết,

Từ ngày 23 đến ngày 27- 11-1962, các cần hộ đã điều

ing vin ha Do dia thế của di chỉ cao ở giữa và thấp ở

"ung quanh nên độ dấy của ắng văn hóa không iều nhau, Cấu tạo các lớp đất trong các hố khai quật và thám sát của di chỉ không đồng đền Trong những hố

“nay không có hình thù nhất định Hiện vặt và chất đất rong hố không Khác trong tầng văn hóa

“Tầng văn hóa không bị sáo trộn nhiều, những hiện vật ở những tời đại muộn hơn ởlp đất thứ ba là do quá trình đào mộ lần vào

Hiện vật tung tông văn hóa tương đối phong phú gồm đổ đ và đồ gốm

"Ngoài những tượng đá, hàn mùi, u để, vòng đá, hại chuối đá và một số mảnh gốm thô được lm thấy thì còn có những hiện vật còn keng đổi là

`Văn Điển là một dĩ chỉ cư trú có tắng văn hóa đồng nhất Đây còn là một nơi chế tác và sửu chữa đổ để ngay ti chỗ Sự tôn í của lõi vồng, vòng

» chế ác chưa hon chin, Min mai, ohms

ơng được khoan 1 én day Len nh đá tự nhiền và những chiếc

`Vân Điển Tà một trong những đi chỉ thuộc giải đoạn Phùng Nguyên,

Đồng Vịng năm ở phía Đơng Nam thành Cĩ Loa, quanh di chỉ Đồng Xơng cồn cĩ một số di chỉ khảo cổ học khác Giáp với di chỉ Đồng Võng về phía Tây Nam là dĩ chỉ Bồi Mèn và kho lên đồng Cổ Laa, diện tích của dĩ chỉ

ốc ính Nhộng một vạn mớt vướng

Do di chỉ bị phá hủy nghiêm trọng nên tắng vàn hĩa cĩ độ dấy mơng Khơng đều nhau và bi xo i t nhiêu

“Tầng văn hĩa bị xáo trộn ở một số chỗ, đất mầu den, độ dây rung bình,

“50em, trong tổng vàn hĩa cĩ gốm thơ, đồ đá và cả một số gấm Cổ Loa thuộc, thời đi muơn hơn lần vào

‘Dal vơ ảnh là đất sét pha cất cĩ chỗ mắu vàng, cĩ chỗ dất mu rêu xanh, bể mại lối lăm và nghiêng về phí bi ng

Tichỉ cĩ một lắng văn hĩa, iện vật ốm rất nhiễu loại

-Đồng Vông là d chỉ cư trú có một ng văn hóa đã bị sáo tộn ñ nhiều

“Sự tổn ti của bàn mài, phác vặt đá dã cho thấy dĩ chỉ Đồng ông còn là nột ng chế lắc và sửa chữa đồ đá ti chỗ

-Đềng Vòng cũng như Van Điển, là một đi chỉ thuộc nhầm đi ích đoạn Phùng Nguyên cách đây khoảng 3.S00-4 000 năm

IA ĐIỂM CHUA THONG

Di chi Kho ef hoe Chita Thong (cba gợilà Gò Thông) nằm tê gò đất cao pha Tây Quỳnh Đó- Thanh TH: Hà Nội

Đhía Đông Bắc của Gò Chùa Thông có một con mương nhỏ, có lễ đây chính à đấn tích ca sing Te Lich tre dy chy qua gd

(Chiu Thong cich trung tâm Hà Nội khoảng 10km về phía Nam, cách sông Hồng khoảng 4 SEm về phía Tây

Điện ích di chỉ ốc ính khoảng một vạn một vuông,

Chùa Thông là di chỉ cư trí liên tụ, tổng văn hóa dầy khoảng 2m

“Trong tăng vàn bóa có ai lớp đái thế hiện hai

tiếp nhau, Hiện vật khai quật được trung ĩ

vùng đó, hại chuối, đố đồng gồm công cụ sản xuất, vũ khí, tượng dộng vật

‘dye đồng, giáo đồng, lao đồng Đồ gốm có dại xe chỉ, thôi đất nung, đổ Xương à một chiếc bìa eo c làm bằng răng nanh hổ có xuyên lỗ