Quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Một trong những hoạt động quan trọng của ngành thống kê là công tác điều tra thống kê hàng năm. Việc nâng cao chất lượng số liệu thống kê để phục vụ công tác quản lý nhà nước cũng như phục vụ các cấp, ngành là nhiệm vụ quan trọng của ngành thống kê. Để có số liệu đầy đủ cung cấp cho các cơ quan Đảng, Nhà nước trong việc đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của một địa phương và đất nước, dữ liệu Thống kê là một trong những công cụ quản lý vĩ mô quan trọng, có vai trò cung cấp các thông tin thống kê đủ, trung thực, khách quan, chính xác, kịp thời phục vụ cho sự Lãnh chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế xã hội chung và so sánh quốc tế. Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước thì thống kê nói chung và thống kê doanh nghiệp nói riêng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp thông tin thống kê trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ, kịp thời phục vụ các cơ quan nhà nước trong việc đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến lĩnh vực doanh nghiệp ở cấp độ vĩ mô. Ở cấp độ vi mô, việc cung cấp thông tin thống kê Doanh nghiệp chính xác, kịp thời là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý đề ra các chính sách phát triển doanh nghiệp địa phương. Cục Thống kê tại các địa phương đã quan tâm đến việc nâng cao chất lượng công tác thống kê bằng việc tăng cường công tác tuyên truyền Luật Thống kê; tham mưu với UBND cấp tỉnh ban hành các văn bản về quản lý nhà nước trong lĩnh vực thống kê ở địa phương; tăng cường công tác ứng dụng tin học hóa việc thu thập số liệu thống kê, xây dựng các phần mềm xử lý báo cáo trực tuyến nên đã đẩy nhanh được tiến độ tổng hợp báo cáo, nâng cao được độ chính xác, đầy đủ và kịp thời của số liệu thống kê nói chung, trong đó có công tác thống kê doanh nghiệp. Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng cũng không ngoại lệ. Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng trong thời gian qua đã và đang dành rất nhiều tâm huyết và tập trung trí lực cho công tác điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm. Công tác điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng trước đây được thực hiện một cách thủ công, thông qua việc thu thập thông tin dưới dạng phiếu điều tra. Bắt đầu trong năm 2020, phương án điều tra doanh nghiệp đã có thay đổi so với năm trước nhằm để phù hợp với hơn tình hình mới. Điều tra doanh nghiệp năm 2020 là ứng dụng triệt để công nghệ thông tin vào trong công tác thu thập thông tin, xử lý, tổng hợp, phân tích dữ liệu điều tra doanh nghiệp. Công tác tổng hợp được nhanh hơn, dữ liệu được cập nhật đầy đủ hơn, bảo quản phiếu điều tra tốt hơn, kinh phí in ấn phiếu giấy giảm hơn,...Tuy nhiên, do điều tra bằng hình thức trực tuyến cũng gặp không ít nhứng khó khăn và bất cập, đó là ngành Thống kê phải xây dựng bài toán kỹ thuật về công nghệ thông tin và tiếp cận doanh nghiệp phức tạp hơn, phải đảm bảo tốc độ đường truyền, tính bảo mật, lưu trữ thông tin trên hệ thống, đặc biệt công tác rà soát doanh nghiệp cần được coi trọng. Trên thực tế, thực hiện việc cung cấp thông tin cho điều tra viên phần lớn các doanh nghiệp nghiêm chỉnh chấp hành Luật Thống kê năm 2015 song cũng không ít doanh nghiệp không chấp hành tốt luật Thống kê, cố tình trốn tránh trách nhiệm, chây ỳ không cung cấp thông tin hoặc cung cấp chiếu lệ, không đảm bảo được đầy đủ, không chính xác, kịp thời… mặt khác điều tra viên cơ sở, cộng tác viên thống kê và điều tra viên ngoài ngành thống kê, trình độ kế toán của một số doanh nghiệp trình độ am hiểu về thống kê vẫn còn nhiều hạn chế, công tác tuyên truyền Luật Thống kê chưa được thường xuyên và chưa được lan rộng,...nên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả điều tra. Do vậy, em muốn đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu về vấn đề này để có những giải pháp khắc phục những hạn chế trên nên em đã lựa chọn đề tài: “Quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng” cho luận văn thạc sỹ của mình. 2. Tổng quan nghiên cứu Đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến hoạt động thống kê điều tra của Cục Thống kê. Trong đó, phải kể đến một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau:   Nguyễn Thị Huệ (2007), “Nghiên cứu thống kê chênh lệch giàu nghèo ở Việt Nam”, luận văn thạc sỹ, Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân. Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận chung về thống kê chênh lệch giàu nghèo, lựa chọn các chỉ tiêu thống kê thu nhập, chi tiêu, chênh lệch giàu nghèo và phương pháp phân tích, đánh giá chênh lệch giàu nghèo. Tiếp đó, tác giả đã phân tích sự gia tăng chênh lệch giàu nghèo giữa các nhóm dân cư, giữa thành thị với nông thôn, giữa các vùng, qua đó tìm ra được những nguyên nhân cơ bản gây ra sự chệnh lệch và phân tích các yếu tố quyết định đến sự chênh lệch này. Từ đó tác giả đề xuất các giải pháp nhằm thu hẹp khoảng cách giàu nghèo và giảm bất bình đẳng về thu nhập và chi tiêu. Nguyễn Khánh Sơn (2009) “Hoàn thiện công tác thống kê nông nghiệp tại Cục Thống kê Hòa Bình”, luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Nông nghiệp Hà Nội. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác thống kê nông nghiệp. Tác giả đã tiến hành thu thập thông tin, số liệu về thống kê nông nghiệp trong 5 năm 2004-2008 để phục vụ công tác phân tích, đánh giá thực trạng thống kê nông nghiệp tại Cục Thống kê tỉnh Hòa Bình trong giai đoạn đó. Trên cơ sở những đánh giá về hạn chế và những phân tích về nguyên nhân của hạn chế đó, tác giả đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác thống kê nông nghiệp tại Cục Thống kê Hòa Bình như các giải pháp hoàn thiện về môi trường thực hiện; Các giải pháp hoàn thiện về công tác chuyên môn; Các giải pháp khác. Trần Thị Phượng (2016), "Quản lý Nhà nước bằng Pháp luật về Thống kê ở Cục Thống kê Thanh Hoá", luận văn thạc sĩ Luật Hành chính và Luật Hiến Pháp của Học Viện hành chính Quốc gia. Đề tài nêu ra các vấn đề quản lý bằng pháp luật về Thống kê, cũng như đưa ra biện pháp phương hướng để cải thiện công tác tốt hơn trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá. Nguyễn Thị Khanh (2016), "Năng lực công chức Văn phòng Thống kê các xã miền núi tỉnh Vĩnh Phúc", đề tài luận văn thạc sĩ quản lý công - Học Viện Hành chính Quốc Gia. Tác giả nêu thực trạng, nêu ra được thực trạng, và nâng cao năng lực, xây dựng chất lượng đội ngũ công chức cấp xã tỉnh Vĩnh Phúc. Sau đó là giải pháp, đề xuất để thay đổi, cải tiến hiệu quả hơn trên địa bàn. Tuy nhiên, hiện tại chưa có đề tài nào tiếp cận quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng. Vì vậy đề tài đi sâu nghiên cứu về thực tiễn công tác quản lý thực hiện điều tra Thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng để từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng là hết sức cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn cao. 3. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn được thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau: - Xác định được khung lý thuyết về quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê. - Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn 2016 - 2020. Trên cơ sở đó, đánh giá được những kết quả đạt được, những hạn chế và tìm hiểu nguyên nhân hạn chế trong công tác quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng. - Đề xuất được một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu Công tác quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh. 4.2. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về nội dung: Tập trung nghiên cứu các nội dung quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh bao gồm: lập kế hoạch; tổ chức thực hiện; kiểm soát thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm. - Phạm vi về không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng. - Phạm vi về thời gian: Các dữ liệu thứ cấp được thu thập cho giai đoạn 2016 - 2020; Các dữ liệu sơ cấp được thu thập từ tháng 3/2021 đến hết tháng 4/2021. 5. Phương pháp nghiên cứu 5.1. Khung nghiên cứu Hình 1. Khung nghiên cứu của luận văn Nguồn: Tác giả tổng hợp và đề xuất 5.2. Quy trình nghiên cứu Quy trình nghiên cứu được thực hiện qua các bước như sau: Bước 1: Nghiên cứu hệ thống hóa các lý thuyết về quản lý thực hiện thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê. Trên cơ sở đó, xây dựng được khung phân tích của luận văn. Bước 2: Thu thập các dữ liệu thứ cấp thông qua các báo cáo tổng kết, kết quả số liệu của các doanh nghiệp đã điều tra của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng và sơ cấp thông qua khảo sát bằng bảng hỏi với các đối tượng khảo sát. Đối tượng khảo sát bao gồm 10 cán bộ thuộc bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm, trong đó 02 lãnh đạo Cục Thống kê; 02 cán bộ phòng Tổ chức - Hành chính và 06 cán bộ thuộc phòng Thống kê Kinh tế. Phiếu khảo sát được gửi trực tiếp cho từng cán bộ được khảo sát. Thời gian khảo sát được thực hiện từ tháng 03/2021 đến tháng 04/2021 Mục đích khảo sát là nhằm thu thập thông tin đánh giá của các cán bộ quản lý về bộ máy quản lý, quy trình quản lý điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê Cao Bằng trong giai đoạn 2016-2020 Phiếu khảo sát được đánh giá theo thang điểm Likert, với 05 mức đánh giá: 1- Hoàn toàn không đồng ý; 2- Không đồng ý; 3- Bình thường; 4- Đồng ý; 5- Rất đồng ý. Số phiếu phát ra là 10 phiếu và số phiếu thu về là 10 phiếu, các phiếu thu về đều hợp lệ. Bước 3: Thực hiện tổng hợp, phân tích số liệu để đánh giá thực trạng quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng, đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân hạn chế. Bước 4: Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng. 5.3. Phương pháp phân tích dữ liệu Để đạt được các mục tiêu nghiên cứu của luận văn, các phương pháp phân tích dữ liệu được sử dụng trong luận văn bao gồm: Thống kê mô tả, so sánh, phương pháp phân tích và tổng hợp. 6. Kết cấu luận văn Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và kiến nghị, luận văn được kết cấu bao gồm 3 chương: Chương 1. Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê. Chương 2. Phân tích thực trạng quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2016-2020. Chương 3. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng.

TRIỆU THỊ DUYẾN

QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA

THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP HÀNG NĂM CỦA CỤC THỐNG KÊ TỈNH CAO BẰNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Hà Nội- 2021

TRIỆU THỊ DUYẾN

QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA

THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP HÀNG NĂM CỦA CỤC THỐNG KÊ TỈNH CAO BẰNG

Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế và Chính sách

Mã ngành: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN THANH HÀ

Hà Nội -2021

Bản thân tôi đã đọc và hiểu về các hành vi, vi phạm về sự trung thựctrong quá trình học thuật Tôi cam kết rằng việc nghiên cứu này bằng cả danh

dự cá nhân do tôi tự thực hiện, tự nghiên cứu và không vi phạm các yêu cầu về

sự trung thực trong học thuật

Hà Nội, ngày tháng 12 năm 2021

Học viên

Triệu Thị Duyến

các thầy, cô giáo đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho em được học tập, nghiên cứu vàhoàn thành luận văn này Đặc biệt, nhân đây em xin được gửi lời cảm ơn trân thànhđối với PGS.TS Nguyễn Thanh Hà, người đã giúp đỡ, hướng dẫn, chỉ bảo vàtạo mọi điều kiện cho em trong suốt quá trình thực hiện luận văn.

Xin trân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, cán bộ công nhân viên thuộc CụcThống kê tỉnh Cao Bằng đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, hỗ trợ, giúp em hoàn thànhtốt luận văn của mình

Mặc dù em đã cố gắng hoàn thiện các nội dung nghiên cứu bằng cả năng lực

và sự nhiệt tình của bản thân, nhưng do trình độ lý luận và thực tiễn còn hạn chếnên luận văn này không thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được các

ý kiến đóng góp quý báu của các thầy, cô và các nhà khoa học để em hoàn thiện hơnnữa nhận thức của mình

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng 12 năm 2021

Học viên

Triệu Thị Duyến

LỜI CAM ĐOAN

1.1.1 Khái niệm, ý nghĩa, đặc điểm của điều tra thống kê doanh nghiệp hàngnăm tại Cục Thống kê 71.1.2 Nội dung điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm 111.1.3 Phương pháp điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm 11

1.2 Quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê 12

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệphàng năm tại Cục Thống kê 121.2.2 Nguyên tắc quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng nămtại cục thống kê 141.2.3 Bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm 161.2.4 Quy trình quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng nămtại Cục Thống kê 171.2.5 Công cụ quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tạicục thống kê 211.2.6 Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm tại cục thống kê 23

1.3.1 Kinh nghiệm thực tiễn về quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh

nghiệp hàng năm của một số Cục Thống kê 25

1.3.2 Bài học cho Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 28

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP HÀNG NĂM CỦA CỤC THỐNG KÊ TỈNH CAO BẰNG GIAI ĐOẠN 2016-2020 30

2.1 Khái quát về Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 30

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 30

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ 30

2.1.3 Cơ cấu tổ chức và nhân sự 32

2.1.4 Kết quả hoạt động chủ yếu của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 35

2.2 Tình hình doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2016-2020 37

2.2.1 Số lượng doanh nghiệp trên địa bàn 37

2.2.2 Cơ cấu doanh nghiệp trên địa bàn 39

2.2.3 Kết quả hoạt động của các doanh nghiệp trên địa bàn giai đoạn 2016-2020 .42 2.3 Thực trạng quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 45

2.3.1 Bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 45

2.3.2 Quy trình quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 48

2.4 Đánh giá chung về quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 62

2.4.1 Đánh giá theo mục tiêu quản lý 62

2.4.2 Ưu điểm 65

2.4.3 Hạn chế 66

2.4.4 Nguyên nhân của những hạn chế 66

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ

3.1 Phương hướng hoàn thiện quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh

nghiệp của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng đến năm 2025 68

3.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 69

3.2.1 Hoàn thiện bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê 69

3.2.2 Hoàn thiện lập kế hoạch điều tra thống kê 70

3.2.3 Hoàn thiện tổ chức thực hiện điều tra 71

3.2.4 Hoàn thiện kiểm soát thực hiện thực hiện điều tra 77

3.2.5 Giải pháp khác 78

3.3 Kiến nghị 79

3.3.1 Kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng 79

3.3.2 Kiến nghị doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh 80

3.3.3 Kiến nghị Tổng cục Thống kê 80

KẾT LUẬN 81 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Từ viết tắt Giải nghĩa

Bảng 2.2: Kết quả hoạt động của Cục Thống kê Cao Bằng giai đoạn 2016-2020 .36Bảng 2.3: Cơ cấu doanh nghiệp theo quy mô giai đoạn 2016-2020 40Bảng 2.4: Cơ cấu doanh nghiệp phân theo ngành kinh doanh giai đoạn 2016-2020 41Bảng 2.5: Một số kết quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp giai đoạn

2016-2020 44Bảng 2.6 Bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của

Cục Thống kê Cao Bằng 47Bảng 2.7 Kết quả khảo sát về thực trạng bộ máy tổ chức quản lý thực hiện điều tra

thống kê doanh nghiệp hàng năm 48Bảng 2.8: Kế hoạch điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm 50Bảng 2.9 Kết quả khảo sát về thực trạng lập kế hoạch điều tra thống kê doanh

nghiệp hàng năm 52Bảng 2.10 Phân công nhiệm vụ thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp 53Bảng 2.11: Tình hình đào tạo tập huấn nghiệp vụ điều tra thống kê doanh nghiệp

giai đoạn 2016-2020 54Bảng 2.12: Tình hình tuyên truyền, phổ biến Luật Thống kê giai đoạn 2016-2020 56Bảng 2.13: Tình hình phân bổ kinh phí điều tra thống kê giai đoạn 2016-2020 57Bảng 2.14: Các khoản chi phí hỗ trợ cán bộ thực hiện điều tra thống kê doanh

nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 58Bảng 2.16: Tình hình kiểm soát thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

của Cục Thống kê Cao Bằng 60Bảng 2.17 Kết quả khảo sát về thực trạng kiểm soát thực hiện điều tra thống kê

doanh nghiệp hàng năm 61Bảng 2.18: Tình hình thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm 63Bảng 2.19: Cơ cấu doanh nghiệp không thực hiện điều tra thống kê hàng năm 64

Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng 34Hình 2.2: Số lượng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2016-2020 40Hình 2.3: Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn

2016-2020 41Hình 2.4 Bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của

Cục Thống kê Cao Bằng 48Hình 2.5: Số lỗi sai được phát hiện trong điều tra thông kê doanh nghiệp 68

TRIỆU THỊ DUYẾN

QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA

THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP HÀNG NĂM CỦA CỤC THỐNG KÊ TỈNH CAO BẰNG

Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế và Chính sách

Mã ngành: 8340410

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

Hà Nội -2021

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

Công tác điều tra thống kê doanh nghiệp hằng năm tại Cục Thống kê tỉnhCao Bằng trước đây được thực hiện một cách thủ công, thông qua việc thu thậpthông tin dưới dạng phiếu điều tra Song từ năm 2020, phương án điều tra doanhnghiệp đã có sự thay đổi để phù hợp với tình hình mới Đó là ứng dụng triệt để côngnghệ thông tin vào công tác thu thập, xử lý, tổng hợp, phân tích dữ liệu điều tradoanh nghiệp Tuy nhiên, điều tra bằng hình thức trực tuyến cũng gặp một số bấtcập, đó là ngành Thống kê phải xây dựng bài toán kỹ thuật về công nghệ thông tin

và tiếp cận doanh nghiệp phức tạp hơn, phải đảm bảo tốc độ đường truyền, tính bảomật, lưu trữ thông tin, đặc biệt công tác rà soát doanh nghiệp cần được coi trọng.Thực tế, đa phần các doanh nghiệp nghiêm chỉnh chấp hành Luật Thống kê, thựchiện cung cấp thông tin cho điều tra viên, song cũng không ít doanh nghiệp cố tìnhtrốn tránh, chây ỳ không cung cấp thông tin hoặc cung cấp chiếu lệ, không đầy đủ,không chính xác, kịp thời… đội ngũ điều tra viên cơ sở, cộng tác viên thống kê vàđiều tra viên ngoài ngành thống kê trình độ am hiểu về thống kê còn hạn chế, côngtác tuyên truyền Luật Thống kê chưa được thường xuyên và chưa được lanrộng, ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả điều tra

Do vậy, em muốn đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu về vấn đề này để có những giải

pháp khắc phục những hạn chế trên nên em đã lựa chọn đề tài: “Quản lý thực hiện

điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng”

cho luận văn thạc sỹ của mình

Luận văn được thực hiện nhằm thực hiện các mục tiêu như xác định khungnghiên cứu về quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm, từ đó phântích đánh giá thực trạng thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của CụcThống kê tỉnh Cao Bằng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý thực hiện điều trathống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng trong thời gian tới

Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được trình bày gồm 3 chương chính:Chương 1 Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý thực hiện điềutra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê

Chương 2 Phân tích thực trạng quản lý thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2016-2020.

Chương 3 Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý thực hiện điều trathống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng đến năm 2025

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP

HÀNG NĂM TẠI CỤC THỐNG KÊ

Chương 1 của luận văn đã trình bày cơ sở lý luận về điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm và quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tạicục thống kê Theo đó Quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng nămtại Cục Thống kê là sự tác động có tổ chức thông qua quá trình lập kế hoạch điều trathống kê doanh nghiệp, tổ chức thực hiện và kiểm soát thực hiện điều tra thống kêdoanh nghiệp hàng năm nhằm đảm bảo hoạt động điều tra thống kê diễn ra đúngquy định pháp luật, kết quả điều tra phản ánh trung thực, chính xác, kịp thời và đầy

đủ từ đó góp phần thực hiện có hiệu quả các mục tiêu quản lý mà Cục Thống kê đềra

Mục tiêu quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm lànhằm đảm bảo tiến độ thực hiện theo đúng quy định của Phương án điều tra củaTổng cục Thống kê ban hành; Đảm bảo hoạt động điều tra thống kê doanh nghiệptuân thủ đúng quy định về pháp luật Thống kê; Nâng cao chất lượng điều tra thống

kê doanh nghiệp hằng năm thông qua việc giảm thiểu các sai số trong điều tra thống

kê doanh nghiệp

Nội dung quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm baogồm xây dựng kế hoạch điều tra thống kê, tổ chức thực hiện điều tra thống kê vàkiểm soát thực hiện điều tra thống kê

Ngoài ra, chương 1 cũng nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thựchiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm bao gồm các nhân tố thuộc về Cụcthống kê và các nhân tố khác

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA THỐNG KÊ DOANH NGHỆP HÀNG NĂM CỦA CỤC THỐNG KÊ

TỈNH CAO BẰNG GIAI ĐOẠN 2016-2020

Phần đầu chương 2, tác giả giới thiệu về Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng vàtình hình doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2016-2020

Nội dung trọng tâm của chương là phân tích thực trạng quản lý thực hiệnđiều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng Trong

đó, tác giả đã phân tích công tác xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm soátthực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm giai đoạn 2016 – 2020

Đánh giá thực trạng quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàngnăm giai đoạn 2016 – 2020 đã đạt được một số thành tựu sau:

Thứ nhất, về bộ máy quản lý: Bộ máy quản lý đã có sự phân công sắp xếpkhoa học, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận

Thứ hai, về công tác lập kế hoạch, kế hoạch điều tra được xây dựng các căn

cứ pháp lý phù hợp và vững chắc, bám sát theo phương án điều tra thống kê doanhnghiệp hằng năm do Tổng cục Thống kê ban hành

Thứ ba, về công tác tổ chức thực hiện: Cục Thống kê đã có sự quan tâmđến quá trình thực hiện phân công nhiệm vụ để thực hiện hiệu quả công tác điềutra thống kê doanh nghiệp; công tác tạo động lực cho nhân sự thực hiện điều trathống kê doanh nghiệp đã được ban lãnh đạo Cục Thống kê tỉnh quan tâm

Thứ tư, về kiểm soát thực hiện điều tra: Tập trung thực hiệm kiểm soát quátrình thực hiện điều tra thống kê để đảm bảo các mục tiêu của công tác quản lý thựchiện điều tra thống kê đều đạt được

Tuy nhiên, công tác quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàngnăm của Cục Thống kê Cao Bằng vẫn còn nhiều hạn chế, cụ thể như sau:

Một là, về bộ máy quản lý: nhân sự thực hiện còn bị thiếu về số lượng, chấtlượng chưa cao; Công tác tuyển chọn và tập huấn nghiệp vụ chưa được quan tâm đúngmức; Công tác tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật chưa được chú trọng,

thường xuyên; Công tác phân bổ kinh phí điều tra chưa hợp lý, chưa đáp ứng so yêucầu nhiệm vụ; Công tác kiểm soát việc thực hiện điều tra thống kê chưa thực sự đượcquan tâm và giám sát thật sát sao và nội dung kiểm tra, giám sát chưa đa dạng.

Nguyên nhân của những hạn chế trên là do đội ngũ nhân sự thực hiện điềutra thống kê doanh nghiệp hằng năm còn thiếu về số lượng, kinh nghiệm và kỹ nănglàm việc chưa cao; Cơ sở vật chất và trang thiết bị, máy móc chưa được trang bị đầy

đủ để đáp ứng theo yêu cầu công việc; Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin trongcông tác quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hằng năm vẫn còn chưacao; Năng lực lãnh đạo, điều hành quản lý thực hiện điều tra Thống kê của CụcThống kê vẫn còn hạn chế Ngoài ra còn có những nguyên nhân khách quan khác

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA THỐNG KÊ DOANH NGHỆP HÀNG NĂM CỦA

- Hoàn thiện lập kế hoạch thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàngnăm với những nội dung và phương án cụ thể

- Hoàn thiện tổ chức thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm,trong đó tập trung hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ thu thập, xử lý thông tin điềutra đảm bảo chất lượng điều tra thống kê; Tăng cường tuyên truyền phổ biến kiếnthức pháp luật về thống kê,

- Hoàn thiện kiểm soát thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm:thường xuyên kiểm tra kiểm soát thực hiện các quy trình nghiệp vụ và đánh giácông tác thực hiện điều tra theo các mẫu phiếu kiểm soát chất lượng.

- Một số giải pháp khác

Bên cạnh đó, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị thực hiện giải pháp đốivới UBND tỉnh Cao Bằng, với doanh nghiệp và Tổng cục Thống kê

KẾT LUẬN

Đề tài: “Quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của

Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng” được triển khai đã thực hiện được các nhiệm vụ cơ

bản sau đây:

Thông qua nghiên cứu đề tài trên, tác giả đã xây dựng được khung nghiêncứu về quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp, xác định các nội dung cụthể của công tác quản lý thực hiện điều tra thống kê và các nhân tố ảnh hưởng đếncông tác quản lý thực hiện điều tra thống kê

Từ cơ sở lý thuyết, tác giả đã đi sâu vào phân tích thực trạng quản lý thựchiện điều tra thống kê doanh nghiệp hằng năm của Cục Thống kê Cao Bằng tronggiai đoạn 2016 - 2020, đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế và cácnguyên nhân hạn chế

Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện quản lýthực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hằng năm tại Cục Thống kê Cao Bằng đếnnăm 2025

TRIỆU THỊ DUYẾN

QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA

THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP HÀNG NĂM CỦA CỤC THỐNG KÊ TỈNH CAO BẰNG

Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế và Chính sách

Mã ngành: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN THANH HÀ

Hà Nội -2021

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Một trong những hoạt động quan trọng của ngành thống kê là công tác điềutra thống kê hàng năm Việc nâng cao chất lượng số liệu thống kê để phục vụ côngtác quản lý nhà nước cũng như phục vụ các cấp, ngành là nhiệm vụ quan trọng củangành thống kê

Để có số liệu đầy đủ cung cấp cho các cơ quan Đảng, Nhà nước trong việcđánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạchphát triển kinh tế xã hội của một địa phương và đất nước, dữ liệu Thống kê là mộttrong những công cụ quản lý vĩ mô quan trọng, có vai trò cung cấp các thông tinthống kê đủ, trung thực, khách quan, chính xác, kịp thời phục vụ cho sự Lãnh chỉđạo, điều hành phát triển kinh tế xã hội chung và so sánh quốc tế

Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước thì thống kê nói chung vàthống kê doanh nghiệp nói riêng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấpthông tin thống kê trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ, kịp thời phục vụ các

cơ quan nhà nước trong việc đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược,chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến lĩnh vựcdoanh nghiệp ở cấp độ vĩ mô Ở cấp độ vi mô, việc cung cấp thông tin thống kêDoanh nghiệp chính xác, kịp thời là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý đề racác chính sách phát triển doanh nghiệp địa phương

Cục Thống kê tại các địa phương đã quan tâm đến việc nâng cao chất lượngcông tác thống kê bằng việc tăng cường công tác tuyên truyền Luật Thống kê; thammưu với UBND cấp tỉnh ban hành các văn bản về quản lý nhà nước trong lĩnh vựcthống kê ở địa phương; tăng cường công tác ứng dụng tin học hóa việc thu thập sốliệu thống kê, xây dựng các phần mềm xử lý báo cáo trực tuyến nên đã đẩy nhanhđược tiến độ tổng hợp báo cáo, nâng cao được độ chính xác, đầy đủ và kịp thời của

số liệu thống kê nói chung, trong đó có công tác thống kê doanh nghiệp Cục Thống

kê tỉnh Cao Bằng cũng không ngoại lệ Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng trong thời gian

qua đã và đang dành rất nhiều tâm huyết và tập trung trí lực cho công tác điều trathống kê doanh nghiệp hàng năm

Công tác điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê tỉnhCao Bằng trước đây được thực hiện một cách thủ công, thông qua việc thu thậpthông tin dưới dạng phiếu điều tra Bắt đầu trong năm 2020, phương án điều tradoanh nghiệp đã có thay đổi so với năm trước nhằm để phù hợp với hơn tình hìnhmới Điều tra doanh nghiệp năm 2020 là ứng dụng triệt để công nghệ thông tin vàotrong công tác thu thập thông tin, xử lý, tổng hợp, phân tích dữ liệu điều tra doanhnghiệp Công tác tổng hợp được nhanh hơn, dữ liệu được cập nhật đầy đủ hơn, bảoquản phiếu điều tra tốt hơn, kinh phí in ấn phiếu giấy giảm hơn, Tuy nhiên, dođiều tra bằng hình thức trực tuyến cũng gặp không ít nhứng khó khăn và bất cập, đó

là ngành Thống kê phải xây dựng bài toán kỹ thuật về công nghệ thông tin và tiếpcận doanh nghiệp phức tạp hơn, phải đảm bảo tốc độ đường truyền, tính bảo mật,lưu trữ thông tin trên hệ thống, đặc biệt công tác rà soát doanh nghiệp cần được coitrọng Trên thực tế, thực hiện việc cung cấp thông tin cho điều tra viên phần lớn cácdoanh nghiệp nghiêm chỉnh chấp hành Luật Thống kê năm 2015 song cũng không ítdoanh nghiệp không chấp hành tốt luật Thống kê, cố tình trốn tránh trách nhiệm,chây ỳ không cung cấp thông tin hoặc cung cấp chiếu lệ, không đảm bảo được đầy

đủ, không chính xác, kịp thời… mặt khác điều tra viên cơ sở, cộng tác viên thống kê

và điều tra viên ngoài ngành thống kê, trình độ kế toán của một số doanh nghiệptrình độ am hiểu về thống kê vẫn còn nhiều hạn chế, công tác tuyên truyền LuậtThống kê chưa được thường xuyên và chưa được lan rộng, nên cũng ảnh hưởngkhông nhỏ đến kết quả điều tra

Do vậy, em muốn đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu về vấn đề này để có những giải

pháp khắc phục những hạn chế trên nên em đã lựa chọn đề tài: “Quản lý thực hiện

điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng”

cho luận văn thạc sỹ của mình

2 Tổng quan nghiên cứu

Đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến hoạt động thống kê điều tra củaCục Thống kê Trong đó, phải kể đến một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau:

Nguyễn Thị Huệ (2007), “Nghiên cứu thống kê chênh lệch giàu nghèo ở Việt

Nam”, luận văn thạc sỹ, Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Luận văn đã hệ thống

hóa các vấn đề lý luận chung về thống kê chênh lệch giàu nghèo, lựa chọn các chỉtiêu thống kê thu nhập, chi tiêu, chênh lệch giàu nghèo và phương pháp phân tích,đánh giá chênh lệch giàu nghèo Tiếp đó, tác giả đã phân tích sự gia tăng chênh lệchgiàu nghèo giữa các nhóm dân cư, giữa thành thị với nông thôn, giữa các vùng, qua

đó tìm ra được những nguyên nhân cơ bản gây ra sự chệnh lệch và phân tích cácyếu tố quyết định đến sự chênh lệch này Từ đó tác giả đề xuất các giải pháp nhằmthu hẹp khoảng cách giàu nghèo và giảm bất bình đẳng về thu nhập và chi tiêu

Nguyễn Khánh Sơn (2009) “Hoàn thiện công tác thống kê nông nghiệp tại

Cục Thống kê Hòa Bình”, luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Nông nghiệp Hà Nội.

Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác thống kê nông nghiệp Tác giả

đã tiến hành thu thập thông tin, số liệu về thống kê nông nghiệp trong 5 năm

2004-2008 để phục vụ công tác phân tích, đánh giá thực trạng thống kê nông nghiệp tạiCục Thống kê tỉnh Hòa Bình trong giai đoạn đó Trên cơ sở những đánh giá về hạnchế và những phân tích về nguyên nhân của hạn chế đó, tác giả đã đề xuất một sốgiải pháp hoàn thiện công tác thống kê nông nghiệp tại Cục Thống kê Hòa Bình nhưcác giải pháp hoàn thiện về môi trường thực hiện; Các giải pháp hoàn thiện về côngtác chuyên môn; Các giải pháp khác

Trần Thị Phượng (2016), "Quản lý Nhà nước bằng Pháp luật về Thống kê ở

Cục Thống kê Thanh Hoá", luận văn thạc sĩ Luật Hành chính và Luật Hiến Pháp của

Học Viện hành chính Quốc gia Đề tài nêu ra các vấn đề quản lý bằng pháp luật vềThống kê, cũng như đưa ra biện pháp phương hướng để cải thiện công tác tốt hơntrên địa bàn tỉnh Thanh Hoá

Nguyễn Thị Khanh (2016), "Năng lực công chức Văn phòng Thống kê các xã

miền núi tỉnh Vĩnh Phúc", đề tài luận văn thạc sĩ quản lý công - Học Viện Hành

chính Quốc Gia Tác giả nêu thực trạng, nêu ra được thực trạng, và nâng cao nănglực, xây dựng chất lượng đội ngũ công chức cấp xã tỉnh Vĩnh Phúc Sau đó là giảipháp, đề xuất để thay đổi, cải tiến hiệu quả hơn trên địa bàn

Tuy nhiên, hiện tại chưa có đề tài nào tiếp cận quản lý thực hiện điều tra thống

kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng Vì vậy đề tài đi sâunghiên cứu về thực tiễn công tác quản lý thực hiện điều tra Thống kê doanh nghiệphàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng để từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế vànguyên nhân của hạn chế trong quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàngnăm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng là hết sức cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn cao

3 Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn được thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau:

- Xác định được khung lý thuyết về quản lý thực hiện điều tra thống kêdoanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn 2016 - 2020.Trên cơ sở đó, đánh giá được những kết quả đạt được, những hạn chế và tìm hiểunguyên nhân hạn chế trong công tác quản lý thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng

- Đề xuất được một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thực hiện điều trathống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm củaCục Thống kê tỉnh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Tập trung nghiên cứu các nội dung quản lý thực hiện điềutra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh bao gồm: lập kế hoạch; tổchức thực hiện; kiểm soát thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

- Phạm vi về không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Cục Thống kê tỉnhCao Bằng

- Phạm vi về thời gian: Các dữ liệu thứ cấp được thu thập cho giai đoạn 2016

- 2020; Các dữ liệu sơ cấp được thu thập từ tháng 3/2021 đến hết tháng 4/2021

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

Hình 1 Khung nghiên cứu của luận văn

Nguồn: Tác giả tổng hợp và đề xuất

5.2 Quy trình nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu được thực hiện qua các bước như sau:

Bước 1: Nghiên cứu hệ thống hóa các lý thuyết về quản lý thực hiện thực hiệnđiều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê Trên cơ sở đó, xây dựngđược khung phân tích của luận văn

Bước 2: Thu thập các dữ liệu thứ cấp thông qua các báo cáo tổng kết, kết quả sốliệu của các doanh nghiệp đã điều tra của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng và sơ cấp thôngqua khảo sát bằng bảng hỏi với các đối tượng khảo sát

Đối tượng khảo sát bao gồm 10 cán bộ thuộc bộ máy quản lý thực hiện điều trathống kê doanh nghiệp hàng năm, trong đó 02 lãnh đạo Cục Thống kê; 02 cán bộ phòng

Tổ chức - Hành chính và 06 cán bộ thuộc phòng Thống kê Kinh tế

Phiếu khảo sát được gửi trực tiếp cho từng cán bộ được khảo sát

Thời gian khảo sát được thực hiện từ tháng 03/2021 đến tháng 04/2021

Nội dung quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê

- Lập kế hoạch thực hiện điều tra thống kê

- Tổ chức thực hiện điều tra thống kê

- Kiểm soát sự thực hiện điều tra thống kê

Mục tiêu quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê

- Đảm bảo tiến độ thực hiện điều tra theo đúng

kế hoạch

- Đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật

về thống kê

- Nâng cao chất lượng điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

Yếu tố ảnh hưởng

đến quản lý thực

hiện điều tra thống

kê doanh nghiệp

Mục đích khảo sát là nhằm thu thập thông tin đánh giá của các cán bộ quản

lý về bộ máy quản lý, quy trình quản lý điều tra thống kê doanh nghiệp hàng nămtại Cục Thống kê Cao Bằng trong giai đoạn 2016-2020

Phiếu khảo sát được đánh giá theo thang điểm Likert, với 05 mức đánh giá:1- Hoàn toàn không đồng ý;

Bước 4: Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng

5.3 Phương pháp phân tích dữ liệu

Để đạt được các mục tiêu nghiên cứu của luận văn, các phương pháp phântích dữ liệu được sử dụng trong luận văn bao gồm: Thống kê mô tả, so sánh,phương pháp phân tích và tổng hợp

6 Kết cấu luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và kiến nghị, luận văn được kết cấu baogồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý thực hiện điềutra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê

Chương 2 Phân tích thực trạng quản lý thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2016-2020

Chương 3 Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý thực hiện điều trathống kê doanh nghiệp hàng năm của Cục Thống kê tỉnh Cao Bằng

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA THỐNG KÊ DOANH

NGHIỆP HÀNG NĂM TẠI CỤC THỐNG KÊ

1.1 Điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê

1.1.1 Khái niệm, ý nghĩa, đặc điểm của điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê

1.1.1.1 Khái niệm

* Khái niệm điều tra thống kê

Hiện nay, có một số quan điểm về điều tra thống kê như sau:

Theo Giáo trình Thống kê cho rằng: Điều tra thống kê là tổ chức một cáchkhoa học và theo một kế hoạch thống nhất việc thu thập tài liệu về các hiện tượng

và quá trình kinh tế - xã hội

Theo Luật Thống kê năm 2015 định nghĩa: Điều tra thống kê là hình thức thuthập dữ liệu, thông tin về đối tượng nghiên cứu cụ thể theo phương pháp khoa học,thống nhất được xác định trong phương án điều tra thống kê cho mỗi lần điều tra

Dù hiểu theo quan điểm nào thì bản chất của điều tra thống kê là thu thậpthông tin, ghi chép, báo cáo, tổng hợp, phân tích và công bố các thông tin phản ánhbản chất và tính quy luật của các hiện tượng kinh tế xã hội trong điều kiện thời gian

và không gian cụ thể do tổ chức thống kê nhà nước tiến hành Số liệu thống kê banđầu phải được tổng hợp một cách chính xác và hợp lý những thông tin ghi trên cácchứng từ, sổ sách tổng hợp, nhật ký sổ cái, tờ khai hải quan, hộ tịch, hộ khẩu, sổ thuchi, tờ khai đăng ký thuế, phiếu điều tra thống kê, báo cáo quyết toán tài chính vàcác thông tin thống kê khác được ghi chép thu thập, nhập tin và lưu trữ Các thôngtin thống kê được bảo mật theo Luật định Mức độ đạt được của thông tin thống kêđối với người sử dụng xét theo các tiêu chuẩn chất lượng cơ bản, chất lượng thôngtin thống kê gồm các tính đó là: phù hợp; chính xác; kịp thời; đầy đủ; khả năng tiếpcận; khả năng giải thích và những tiêu chuẩn chất lượng khác

Theo đó, điều tra thống kê bao gồm tất cả từ các công việc theo dõi từng diễnbiến của hiện tượng, ghi chép các tài liệu, tổng hợp ở phạm vi rộng hơn, phân tích

vĩ mô rồi rút ra kết luận về bản chất, tính quy luật và đề ra các biện pháp chỉ đạo,thực hiện đạt kết quả mong muốn,

Điều tra thống kê bao gồm có: điều tra thường xuyên và điều tra khôngthường xuyên; điều tra toàn bộ hoặc điều tra không toàn bộ

* Khái niệm doanh nghiệp:

Theo Luật Doanh nghiệp năm 2020, định nghĩa: “Doanh nghiệp là tổ chức cótên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theoquy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”

Các doanh nghiệp ở nước ta bao gồm hoạt động theo các loại hình như sau:doanh nghiệp Nhà nước, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợpdanh, công ty liên doanh, doanh nghiệp tư nhân

* Khái niệm điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

Như vậy, từ những khái niệm về điều tra thống kê và doanh nghiệp, có thểđưa ra khái niệm chung nhất về điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm như sau:

Điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm là toàn bộ quá trình thu thập dữ liệu, thông tin về doanh nghiệp theo một phương pháp khoa học nhất định, được xác định trong phương án điều tra thống kê hàng năm, do cơ quan thống kê nhà nước thực hiện nhằm phục vụ mục tiêu quản lý

Đối tượng điều tra thống kê là doanh nghiệp;

Nội dung điều tra là thu thập dữ liệu, thông tin về địa chỉ, địa điểm kinhdoanh, thông tin về ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh của các doanh nghiệp, tìnhhình tài sản, nguồn vốn, kết quả hoạt động kinh doanh, lao động, trình độ laođộng của doanh nghiệp; tác động của các chính sách của nhà nước đến hoạtđộng của các doanh nghiệp

Hình thức điều tra: mỗi năm một lần

Quy mô điều tra: bao gồm tất cả các doanh nghiệp đang hoạt động sản xuấtkinh doanh ở địa phương hoặc trên cả nước

dữ liệu quan trọng để biên soạn Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam

Chính vì vậy, trong nhiều năm qua công tác điều tra thống kê doanh nghiệpcủa toàn Ngành Thống kê nói chung và tại Cục Thống kê địa phương nói riêng luônđược quan tâm chỉ đạo, đổi mới và phát triển, ngày càng đáp ứng tốt hơn, hiệu quảhơn, những thông tin thống kê đầy đủ, trung thực, khách quan, chính xác, kịp thờiphục vụ cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành của các cơ quan quản lý Nhà nướctrong việc đánh giá thực trạng, dự báo đúng tình hình, hoạch định các chiến lược,chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển, các mục tiêu kinh tế - xã hội lớn của Đảng

và Nhà nước về phát triển ngành, lĩnh vực của các doanh nghiệp trên địa phương vàtrong mối quan hệ hữu cơ với các ngành kinh tế khác của địa phương huyện, tỉnh và

Thứ hai, điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm góp phần bổ sung, hệthống hóa một số kiến thức về doanh nghiệp, các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triểndoanh nghiệp Và cung cấp những dữ liệu, số liệu về thực trạng phát triển kinh tếdoanh nghiệp trên địa bàn các tỉnh, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm khắc phục

những khó khăn, tồn tại, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp một cách bền vững cóhiệu quả.

Thứ ba, kết quả điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm sẽ là tài liệu thamkhảo cho các độc giả quan tâm nghiên cứu khoa học về vấn đề doanh nghiệp ở ViệtNam nói chung và ở các địa phương nói riêng Các kết quả điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm góp phần cung cấp cho các nhà nghiên cứu những thông tin hữuích, có độ chính xác cao về tình hình doanh nghiệp ở các địa phương và trên phạm

vi cả nước, từ đó khẳng định giá trị của các công trình nghiên cứu đó

Ngoài ra, kết quả điều tra thống kê doanh nghiệp hàng nằm cũng là cơ sởcho các nhà quản lý, lãnh đạo, các ban ngành ở địa phương đưa ra phương hướng

để phát huy những tiềm năng thế mạnh, giải quyết những khó khăn, trở ngạinhằm phát triển, quản lý doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay ngày càng hiệuquả và bền vững

1.1.1.3 Đặc điểm

Điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm có một số đặc điểm nổi bật như sau:Một là; Hoạt động điều tra thống kê doanh nghiệp là một bộ phận của điềutra thống kê, hoạt động điều tra thống kế chỉ tập trung vào nhóm đối tượng điều tra

cụ thể là các doanh nghiệp được thành lập, chịu sự điều tiết bởi Luật Doanh nghiệp;Hợp tác xã/liên hiệp hợp tác xã/quỹ tín dụng nhân dân (gọi chung là hợp tác xã), vàhoạt động theo Luật Hợp tác xã, các doanh nghiệp được thành lập và chịu sự điềutiết bởi các Luật chuyên ngành như Luật Bảo hiểm, Luật Chứng khoán, và các cởsản xuất kinh doanh trực thuộc doanh nghiệp

Hai là; Hoạt động điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm do Cục Thống

kê địa phương tự tổ chức triển khai, đảm bảo theo đúng phương án điều tra thống kê

do Tổng cục Thống kê ban hành Phương án điều tra thống kê sẽ là cơ sở pháp lý đểCục Thống kê địa phương triển khai thực hiện điều tra thu thập thông tin và lập báocáo thống kê, đảm bảo sự thống nhất trên phạm vi cả nước

Ba là; Hoạt động điều tra thống kê doanh nghiệp được thực hiện định kì mộtnăm một lần nhằm giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước nắm bắt các thông tin vềdoanh nghiệp đang hoạt động tại địa phương trong năm liền trước được đầy đủ, kịp

thời và chính xác, từ đó có cơ sở hoạch định và ban hành chính sách phát triểndoanh nghiệp cho năm tiếp theo.

1.1.2 Nội dung điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

Nội dung điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm bao gồm:

- Thông tin về nhận dạng đơn vị điều tra: Tên doanh nghiệp; địa chỉ, điệnthoại, fax, email; loại hình doanh nghiệp; ngành hoạt động sản xuất kinh doanh

- Các thông tin về số lượng, chất lượng lao động, thu nhập của người laođộng, trình độ của người lao động

- Thông tin về các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh: Bao gồm kết quả sản xuấtkinh doanh, doanh thu theo ngành hoạt động, hàng tồn kho, vốn đầu tư kinh doanh,năng lực mới tăng

- Quy mô các nguồn lực sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Trong đó

là sự mở rộng quy mô vốn đầu tư cho sản xuất kinh doanh, quy mô về lao động,nghành sản xuất kinh doanh, ứng dụng công nghệ trong sản xuất kinh doanh,…Quá trình mở rộng quy mô các nguồn lực cũng là tập trung ngày càng cao củacác yếu tố sản xuất để doanh nghiệp có thể tiếp cận máy móc thiết bị hiện đại và

kỹ năng người lao động trong thời đại số Vì vậy, quy mô sử dụng các nguồn lựcsản xuất của doanh nghiệp là một trong những nội dung để xem xét mức độ pháttriển thích ứng của doanh nghiệp

- Tăng cường năng lực liên kết trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Liên kết trong hoạt động sản xuất kinh doanh được xem là chiến lược quan trọng đểnâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ

- Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong các hoạt động sảnxuất kinh doanh Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng của doanhnghiệp trong việc tạo ra và duy trì được lợi thế cạnh tranh, mở rộng thị phần để thuđược lợi nhuận cao Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được thể hiện thông quakhả năng liên kết; năng lực khoa học công nghệ, hiệu quả kinh doanh, …

1.1.3 Phương pháp điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

Điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm được thực hiện theo phương phápđiều tra toàn bộ hoặc điều tra chọn mẫu hoặc kết hợp cả hai phương pháp trên

* Điều tra toàn bộ: là việc điều tra, thu thập dữ liệu và các thông tin đượctiến hành thu thập ở tất cả các doanh nghiệp thuộc:

- Doanh nghiệp nhà nước: có 100% vốn nhà nước hoặc doanh nghiệp có vốnnhà nước chiếm trên 50% vốn điều lệ đã được cổ phần hóa;

- Doanh nghiệp (FDI): doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài;

- Doanh nghiệp ngoài nhà nước: có từ 100 lao động trở lên (riêng doanhnghiệp hoạt động ngành thương mại có từ 50 lao động trở lên);

- Các doanh nghiệp tham gia hoạt động ngành sản xuất kinh doanh chínhtrong các ngành theo mã ngành kinh tế Việt Nam VSic2018 như lưu trú, vận tải(hàng không, đường biển, đường sắt)

- Doanh nghiệp có từ hai cơ sở trực thuộc trở lên, trong đó có ít nhất một cơ

sở đóng trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác so với trụ sở chínhcủa doanh nghiệp

- Doanh nghiệp thuộc đối tượng đặc biệt được quy định theo từng thời kỳ (vínhư năm 2020, đối tượng doanh nghiệp đặc biệt chú trọng là các doanh nghiệp ứngdụng công nghệ trong sản xuất kinh doanh được điều tra theo biểu mẫu riêng)

* Điều tra chọn mẫu doanh nghiệp là việc cơ quan quản lý Nhà nước tiến hànhthu thập thông tin trên các doanh nghiệp đại diện, kết quả sẽ được suy rộng cho tổng thể.Điều tra chọn mẫu doanh nghiệp được thực hiện với một số nhóm doanhnghiệp nhất định lựa chọn theo nguyên tắc đại diện cho từng ngành kinh tế cụ thểtrên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo phương pháp nhất định

1.2 Quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê

1.2.1.1 Khái niệm

“Quản lý là việc đạt tới mục đích của tổ chức một cách có kết quả và hiệuquả thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các nguồn lựccủa tổ chức”[12]

Từ khái niệm trên có thể thấy:

Quản lý là một quá trình tác động, gây ảnh hưởng của chủ thế quản lý lênkhách thể quản lý một cách hợp quy luật nhằm đạt được mục tiêu chung

Áp dụng khái niệm trên, tác giả đưa ra khái niệm về quản lý thực hiện điềutra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê như sau:

Quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống

kê là sự tác động có tổ chức thông qua quá trình lập kế hoạch điều tra thống kê doanh nghiệp, tổ chức thực hiện và kiểm soát thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm nhằm đảm bảo hoạt động điều tra thống kê diễn ra đúng quy định pháp luật, kết quả điều tra phản ánh trung thực, chính xác, đầy đủ và kịp thời từ đó góp phần thực hiện có hiệu quả các mục tiêu quản lý mà Cục Thống kê đề ra.

Như vậy:

- Chủ thể quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp là Cục Thống kê

- Đối tượng quản lý thực hiện điều tra thống kê là hoạt động điều tra thống

kê doanh nghiệp hàng năm

- Nội dung quản lý thực hiện điều tra bao gồm lập kế hoạch điều tra thống

kê, tổ chức thực hiện và kiểm soát thực hiện điều tra

1.2.1.2 Mục tiêu quản lý thực hiện điều tra

Công tác quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm có vaitrò quan trọng đối với việc xây dựng và hoạch định chính sách, kế hoạch phát triểnkinh tế - xã hội, phát triển doanh nghiệp của quốc gia và của từng địa phương trongnhững năm tới

Quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm nhằm đạt được

các mục tiêu cụ thể như sau:

Thứ nhất, quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp nhằm đảm bảo tiến độ thực hiện theo đúng quy định của Phương án điều tra của Tổng cục Thống

kê ban hành.

Tiến độ thực hiện điều tra nói chung và điều tra thống kê doanh nghiệp nóiriêng có ý nghĩa hết sức quan trọng trong quá trình nghiên cứu điều tra thống kê

Nếu cuộc điều tra được thực hiện tốt, đúng tiến độ thì cơ quan quản lý có thể hoàntất các báo cáo theo đúng kế hoạch đề ra, có thể đưa ra những nhận định đánh giámột cách đầy đủ và chính xác về các vấn đề của các doanh nghiệp tại địa phương.Tiêu chí này thường được đánh giá ở các mức là chậm tiến độ và đảm bảo (đúng)tiến độ Các tiêu chí được sử dụng để đánh giá mục tiêu này bao gồm: chênh lệchgiữa tiến độ thực hiện theo kế hoạch và tiến độ thực tế; Tỷ lệ doanh nghiệp chậmthực hiện điều tra thống kê.

Thứ hai, Đảm bảo hoạt động điều tra thống kê doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định về pháp luật Thống kê.

Việc xem xét đánh giá tính tuân thủ pháp luật trong hoạt động điều tra thống

kê doanh nghiệp hàng năm là rất cần thiết nhằm phát hiện và ngăn chặn các hành vi

vi phạm pháp luật về thống kê và các quy định về chuyên môn, nghiệp vụ tronghoạt động điều tra thống kê Để đánh giá mục tiêu này, tác giả sử dụng các tiêu chí:

số lượng các vi phạm được phát hiện; số lượng vi phạm đã xử lý; tỷ lệ các vi phạmquy định đã được xử lý

Thứ ba; Nâng cao chất lượng điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm thông qua việc giảm thiểu các sai số trong điều tra thống kê doanh nghiệp

Chất lượng của cuộc điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm không chỉđược đánh giá trên phương diện thời gian, tiến độ thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp, mà còn trên cơ sở kết quả điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm có đảmbảo độ chính xác cao hay không hay nói cách khác hay tỷ lệ sai số trong điều trathống kê doanh nghiệp nói riêng và trong điều tra thống kê nói chung Sai số càngnhỏ thì chứng tỏ kết quả điều tra càng có độ chính xác cao

Mục tiêu này được đánh giá bởi các chỉ tiêu: giá trị sai số trong điều trathống kê doanh nghiệp hàng năm trong từng nội dung điều tra; Tỷ lệ sai số trongđiều tra thống kê doanh nghiệp theo từng nội dung điều tra

1.2.2 Nguyên tắc quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại cục thống kê

Nguyên tắc quản lý là hệ thống những quan điểm quản lý có tính định hướng

và những quy định, quy tắc bắt buộc các chủ thể quản lý phải tuân thủ trong việc

thực hiệ chức năng và nhiệm vụ nhằm hoàn thành mục tiêu đã đề ra Do vậy, đểđảm bảo hiệu quả trong điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm đòi hỏi các chủthể phải tuân thủ một số nguyên tắc quản lý cơ bản sau:

Thứ nhất, nguyên tắc tuân thủ pháp luật.

Đây là nguyên tắc cơ bản trong quản lý thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm Nguyên tắc này đòi hỏi mọi hoạt động điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm đều phải được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật vềthống kê Các chủ thể quản lý phải căn cứ vào các quy định của pháp luật về điềutra thống kê nói chung và điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm nói riêng để tiếnhành các hoạt động điều tra thống kê doanh nghiệp nhằm đảm bảo chất lượng cuộcđiều tra một cách đạt chất lượng và hiệu quả cao nhất

Thứ hai, nguyên tắc trung thực, khách quan

Đây là nguyên tắc rất quan trọng trong điều tra thống kê doanh nghiệp hàngnăm Nguyên tắc này được đặt ra cho cả cán bộ điều tra và người cung cấp thôngtin Nội dung chính của nguyên tắc này là người thu thập thông tin phải tuyệt đốitrung thực ghi chép đúng, đủ, chính xác những điều được nghe, được thấy, đúngthực tế phát sinh Câu hỏi điều tra phải rõ ràng, không làm sai lệch nội dung câuhỏi, không áp đặt ý muốn chủ quan, thậm chí không được đưa ra những gợi ý cóthể gây ảnh hưởng đến người trả lời nhằm giúp thu thập được các thông tin trungthực Đối với người cung cấp thông tin cần phải cung cấp thông tin chính xác,không che dấu hoặc khai man thông tin

Thứ ba, nguyên tắc đầy đủ, chính xác và kịp thời.

Tính kịp thời trong điều tra thống kê nói chung và điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm thể hiện ở việc các tài liệu của điều tra thống kê doanh nghiệp phảiphản ánh được mọi sự biến đổi của hiện tượng nghiên cứu lúc cần thiết, phải phản ánhđầy đủ những bước ngọặt quan trong nhất trong sự biến đổi của doanh nghiệp

Tính đầy đủ thể hiện qua các tài liệu điều tra phải đảm bảo được thu thập theonhững nội dung được đủ, đáp ứng yêu cầu và cần thiết cho việc nghiên cứu hoặc đãđược quy định trong phương án điều tra đối với tất cả số đơn vị doanh nghiệp điều tra

Tính chính xác thể hiện ở việc các tài liệu thu thập phải có độ chính xác

cao, phản ánh đúng thực tế khách quan của doanh nghiệp Bởi tài liệu được điềutra chính xác mới có thể dùng làm căn cứ tin cậy cho việc tổng hợp, phân tích vàrút ra kết luận đúng đắn về hiện trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động củadoanh nghiệp.

Thứ ba, Nguyên tắc thống nhất về nghiệp vụ, không trùng lặp, không chồng chéo

Nội dung chính của nguyên tắc này là hoạt động điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm phải tổ chức quản lý và triển khai thực hiện thống nhất chung vềnghiệp vụ giữa các bộ phận, phòng ban có liên quan, giữa các cán bộ, điều tra viên ởCục thống kê tỉnh và chi cục thống kê huyện, thị, đảm bảo việc thực hiện các nhiệm

vụ một cách độc lập, khách quan, hiệu quả, không trùng lặp, không chồng chéo

1.2.3 Bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

Bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê là việc tổ chức phân công nhiệm

vụ của từng phòng ban, từng cán bộ nhân viên trong quá trình thực hiện điều trathống kê doanh nghiệp để nhằm đạt được mục tiêu quản lý thực hiện điều tra thống

kê doanh nghiệp hàng năm của cục thống kê

Bộ máy quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm của cụcthống kê thường bao gồm: Ban lãnh đạo Cục (có Cục trưởng và phó Cục trưởng);

Bộ phận thống kê và bộ phận hỗ trợ Theo đó:

- Ban lãnh đạo Cục Thống kê: Chịu trách nhiệm về tất cả các hoạt động trongđơn vị trong đó bao gồm toàn bộ hoạt động thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệphàng năm; Trực tiếp chỉ đạo hoạt động của các phòng ban có liên quan trong quátrình thực hiện điều tra thống kê, phê duyệt kế hoạch thực hiện điều tra thống kê

- Bộ phận thống kê là bộ phận trực tiếp thực hiện xuyên suốt trong cả quá trìnhthực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp kể từ khâu lập kế hoạch đến khâu tổ chứcthực hiện điều tra và lập báo cáo kết quả điều tra Do vậy, nội dung công việc chínhcủa bộ phận này bao gồm: Lập kế hoạch thực hiện điều tra thống kê; Tổ chức thựchiện công việc, giám sát quá trình thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàngnăm

- Bộ phận hỗ trợ là bộ phận thực hiện các hoạt động hỗ trợ cho bộ phận trực

tiếp - bộ phận thống kê như tiếp nhận, phân bổ kinh phí và quyết toán kinh phí, lưutrữ thông tin, hồ sơ, chứng từ có liên quan.

1.2.4 Quy trình quản lý thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm tại Cục Thống kê

1.2.4.1 Lập kế hoạch thực hiện điều tra

Đây là khâu đầu tiên trong quy trình quản lý thực hiện điều tra thống kê; là

cơ sở cho đơn vị tổ chức thực hiện và cho các chủ thể quản lý thực hiện kiểm tra,kiểm soát thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

Kế hoạch thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm là quá trìnhxác định mục đích, yêu cầu, phạm vi, đối tượng và nội dung điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm và nguồn kinh phí cần thiết để thực hiện có hiệu quả hoạt độngđiều tra thống kê

Căn cứ lập kế hoạch thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàng nămthường bao gồm:

- Cơ sở pháp lý: các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến hoạt độngthống kê và doanh nghiệp

- Cơ sở thực tiễn nhằm đảm bảo kế hoạch được lập phù hợp với thực tiễn tạiđịa phương, đảm bảo khả năng thực hiện kế hoạch

Nội dung của kế hoạch điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

Nội dung của bản kế hoạch thường bao gồm các mục tiêu, giải pháp và cácnguồn lực cần thiết phục vụ hoạt động điều tra thống kê doanh nghiệp hàng năm

- Các mục tiêu là những kết quả cần đạt được trong cuộc điều tra thống kêdoanh nghiệp hàng năm như:

+ Số lượng doanh nghiệp thực hiện điều tra thống kê

+ Tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện điều tra thống kê trên tổng số doanh nghiệptrên địa bàn tỉnh

+ Số doanh nghiệp không tham gia cuộc điều tra thống kê

+ Tỷ lệ doanh nghiệp không tham gia điều tra thống kê

- Các giải pháp thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp, bao gồm các hoạt

động cụ thể và cần tiến hành trong quá trình triển khai kế hoạch, nhằm đạt đượcnhững mục tiêu đã định Các giải pháp thực hiện điều tra thống kê bao gồm:

+ Tăng cường truyền thông về ý nghĩa, mục đích và trách nhiệm, nghĩa vụcủa các doanh nghiệp trong việc thực hiện kê khai điều tra thống kê doanhnghiệp hàng năm

+ Đảm bảo nhân lực đáp ứng yêu cầu về chuyên môn thực hiện điều trathống kê doanh nghiệp

+ Phân bổ kinh phí điều tra thống kê doanh nghiệp,

- Các nguồn lực thực hiện bao gồm nguồn nhân lưc, nguồn tài chính vànguồn lực thông tin, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ công tác điều tra thống kêdoanh nghiệp

+ Nguồn nhân lực bao gồm số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ điều traviên cần thiết để đảm bảo hoàn thành kế hoạch thống kê doanh nghiệp

+ Nguồn tài chính là toàn bộ mức kinh phí được cấp để thực hiện cuộc điềutra này hoặc cũng có thể là mức kinh phí cấp cho từng nhiệm vụ, nội dung điều trathống kê được xác định trong phương án thống kê hàng năm

+ Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ điều tra thống kê như: hệ thống mạnginternet, hệ thống máy vi tính, phần mềm tổng hợp, phân tích số liệu,

Quy trình lập kế hoạch điều tra

Quy trình lập kế hoạch điều tra bao gồm các bước thực hiện cụ thể, lần lượt

để có được bản kế hoạch hoàn chỉnh và đầy đủ

Bước 1: Phân tích môi trường

Đây là bước đầu tiên trong quy trình lập kế hoạch điều tra thống kê doanhnghiệp Đồng thời đây cũng là bước quan trọng nhằm tìm ra những điểm mạnh,điểm yếu của đơn vị trong quá trình thực hiện điều tra thống kê doanh nghiệp hàngnăm từ đó giúp cho Cục thống kê có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc triển khai thựchiện Để làm tốt bước này đòi hỏi Cục Thống kê tỉnh cần bố trí cán bộ có kinhnghiệm để nghiên cứu phân tích môi trường thực hiện điều tra thống kê doanhnghiệp Theo đó phân tích môi trường sẽ bao gồm môi trường vĩ mô (hệ thống cácquy định của pháp luật về thống kê nói chung và điều tra thống kê doanh nghiệp

hàng năm nói riêng; tình hình kinh tế - xã hội của địa phương), môi trường vi mô(các vấn đề thuộc về doanh nghiệp điều tra) và môi trường nội bộ của Cục thống kê(nhân lực, cơ sở vật chất, năng lực của cán bộ quản lý, )

Bước 2: Xác định mục tiêu

Đây chính là xác định các kết quả, các chỉ tiêu cần đạt được trong cuộc điềutra thống kê doanh nghiệp hàng năm

Bước 3: Thiết lập các phương án thực hiện

Thiết lập các phương án thực hiện chính là việc xác định cách thực triển khaiđiều tra thống kê doanh nghiệp trên cơ sở phương án điều tra thống kê đã được phêduyệt nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đã đề ra

Bước 4: Đánh giá và lựa chọn phương án thực hiện

Trong bước này, đơn vị sẽ xem xét đánh giá từng phương án thực hiện để tìm

ra phương án tối ưu nhất, phù hợp nhất

Bước 5: Phê duyệt kế hoạch

Đây là bước cần thiết để có thể tổ chức triển khai thực hiện Lãnh đạo Cụcthống kê tỉnh sẽ phê duyệt kế hoạch theo đúng thẩm quyền được giao và chịu tráchnhiệm tổ chức thực hiện kế hoạch đó

1.2.4.2 Tổ chức thực hiện điều tra

Tổ chức thực hiện điều tra thống kê là một khâu quan trọng, nó góp phần thựchiện các mục tiêu của cuộc điều tra thống kê và hiện thực hóa kế hoạch điều tra thống kê

Tổ chức thực hiện bao gồm một chuỗi các hoạt động từ việc phân công bộphận, cá nhân thực hiện; tuyển chọn điều tra viên, tập huấn theo phương án điều tra;Tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật và hướng dẫn thực hiện điều tra;Phân bổ kinh phí điều tra

*Phân công nhiệm vụ

Bộ phận/phòng ban được giao nhiệm vụ điều hành và tổ chức hoạt động điềutra thống kê doanh nghiệp; Chịu trách nhiệm trước Ban lãnh đạo Cục về quá trình tổchức thực hiện và kết quả điều tra thống kê đó; Thực hiện bố trí phân công cán bộđiều tra viên thực hiện các công việc theo kế hoạch đã được phê duyệt

Cá nhân là những điều tra viên trực tiếp thực hiện công việc theo sự phân

công của lãnh đạo Cục và các phòng ban/bộ phận có liên quan; Phải chịu tráchnhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ của mình.

* Tuyển chọn điều tra viên và tập huấn theo phương án điều tra

Việc tuyển chọn điều tra viên là rất cần thiết, quan trọng Chất lượng điều traviên ảnh hưởng rất lớn đến kết quả điều tra Do đó cần phải tuyển chọn những cán

bộ, công chức có đủ năng lực và nhiều kinh nghiệm để thực hiện tốt từ đó giúp nângcao chất lượng cuộc điều tra

Đơn vị có thể thực hiện tuyển chọn điều tra viên thực hiện từ chính nguồn cán

bộ, công chức nội bộ của mình hoặc từ nguồn nhân lực bên ngoài (nếu cần thiết)

Các điều tra viên đã được tuyển chọn sẽ được tập huấn kỹ theo phương ánđiều tra đã được phê duyệt nhằm đảm bảo công tác điều tra được thực hiện theođúng quy định của pháp luật và đúng theo phương án điều tra

Nội dung tập huấn bao gồm các nội dung liên quan đến hoạt động điều trathu thập thông tin, xử lý thông tin và lập báo cáo điều tra

Hình thức tập huấn: Việc tập huấn có thể được thực hiện tập trung hoặc riêng

Đồng thời cũng giúp điều tra viên có thêm kiến thức và kĩ năng xử lý tìnhhuống, hỗ trợ một cách tốt nhất cho doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ kê khai theođúng quy định

* Phân bổ kinh phí điều tra

Phân bổ kinh phí điều tra là việc xác định mức chi phí cho từng cá nhân,từng hoạt động điều tra, từng bộ phận có liên quan trong suốt quá trình thực hiệnđiều tra thống kê doanh nghiệp đó Phân bổ kinh phí có ý nghĩa hết sức quan trọngtrong quá trình thực hiện điều tra thống kê Việc phân bổ kinh phí không đúng đốitượng, không đúng định mức sẽ gây thất thoát lãng phí cho ngân sách mà hiệu quảđem lại không cao Ngược lại nếu phân bổ kinh phí đúng đối tượng và hợp lý sẽnâng cao được hiệu quả trong công tác điều tra và tiết kiệm được kinh phí cho ngânsách nhà nước.

1.2.4.3 Kiểm soát thực hiện điều tra

Kiểm soát là một trong ba chức năng quan trọng của quản lý Chức năngkiểm soát có vai trò hết sức quan trọng, nó góp phần phát hiện những sai lệch vàđưa ra những biện pháp chấn chỉnh kịp thời, qua đó đảm bảo cho mọi hoạt độngđược diễn ra theo đúng kế hoạch đã đề ra

Chủ thể kiểm soát bao gồm cơ quan quản lý cấp trên, ban lãnh đạoCụctrưởng bộ phận/phòng ban chuyên môn

Mục đích của kiểm soát là ngăn chặn, phát hiện những sai phạm trong thựchiện điều tra thống kê để từ đó có những biện pháp chấn chỉnh kịp thời góp phầnnâng cao hiệu quả quản lý

Nội dung kiểm soát bao gồm cả hoạt động chuyên môn, thái độ làm việc củacác cá nhân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao và cả trình tự thủ tục thựchiện điều tra thống kê doanh nghiệp… Trong đó cơ quan cấp trên có thể thực hiệnkiểm soát thông qua các cuộc thanh tra chuyên ngành; Ban lãnh đạo Cục thực hiệnkiểm soát thông qua các cuộc kiểm tra thường xuyên hoặc định kì hoặc đột xuất ởtất cả các nội dung và các hoạt động từ lập kế hoạch đến tổ chức thực hiện Trưởngphòng ban bộ phận thực hiện kiểm soát các hoạt động trong phạm vi bộ phận mìnhphụ trách và thực hiện giám sát chéo các công tác của bộ phận khác nếu có bấtthường hay nghi ngờ có gian lận thì báo cáo lãnh đạo Cục xem xét giải quyết

Hình thức kiểm soát: các chủ thể quản lý có thể kiểm soát dưới nhiều hình thứckhác nhau như kiểm soát thường xuyên, kiểm soát định kì hoặc đột xuất khi phát hiện

có những dấu hiệu vi phạm quy định về chuyên môn, nghiệp vụ và vi phạm về phápluật