HÀ văn THẮNG PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG tồn TRỮ THUỐC tại KHO dược TRUNG tâm y tế HUYỆN TRÙNG KHÁNH TỈNH CAO BẰNG năm 2020 LUẬN văn dược sĩ CHUYÊN KHOA cấp i

Từ những kết quả phân tích của đề tài đưa ra các đề xuất, kiến nghị góp phần nâng cao hiệu quả công tác tồn trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh trong những năm tiếp theo... Bả

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

HÀ VĂN THẮNG

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỒN TRỮ THUỐC TẠI KHO DƯỢC TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN TRÙNG KHÁNH

TỈNH CAO BẰNG NĂM 2020

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC

MÃ SỐ: CK 60720412

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Đức Trung

Nơi thực hiện: Trường Đại học Dược Hà Nội

Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh

Thời gian thực hiện: Từ 28/12/2021 đến 03/5/2022

HÀ NỘI 2022

Để hoàn thành chương trình Chuyên khoa 1 và luận văn tốt nghiệp này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ hết sức tận tình của các thầy giáo, cô giáo trường Đại học Dược Hà Nội, Ban lãnh đạo Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh, lãnh đạo khoa Dược cùng toàn thể các anh chị, các bạn đồng nghiệp

Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Đức Trung đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết trực tiếp hướng dẫn nghiên cứu và giúp đỡ để tôi hoàn thành bản luận văn tốt nghiệp này

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám đốc Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh, lãnh đạo khoa Dược, các anh chị, các bạn đồng nghiệp đã hết sức tạo điều kiện và tận tâm, nhiệt tình cung cấp các số liệu thông tin chính xác để giúp tôi hoàn thành bản luận văn

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp và gia đình, những người đã luôn bên cạnh tôi, cổ vũ và tham gia ý kiến, tạo động lực để tôi hoàn thành bản luận văn này

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

Cao Bằng, ngày 08 tháng 05 năm 2022 Học viên

Hà Văn Thắng

ĐẶT VẤN ĐỀ ……… ……… 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ……… ……… 3

1.1 Tổng quan về tồn trữ thuốc ……… …… 3

1.1.1 Tổng quan về bảo quản thuốc ……… ……… … 3

1.1.2 Tổng quan về dự trữ thuốc ……….………… 11

1.2 Thực trạng tồn trữ thuốc tại Việt Nam …… 15

1.2.1 Thực trạng bảo quản thuốc tại Việt Nam ……… 15

1.2.2 Thực trạng dự trữ thuốc tại Việt Nam ……… 17

1.3 Vài nét về Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh ….……… 17

1.3.1 Chức năng, nhiệm vụ, một số thông tin chung của Trung tâm Y tế 17

1.3.2 Vài nét về khoa Dược Trung tâm Y tế ……… 19

1.4 Thực trạng tồn trữ thuốc của Trung tâm Y tế và tính cấp thiết của đề tài ………

21 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU … 23 2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu ……… 23

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu ……… ……… 23

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu ……… ……… 23

2.1.3 Thời gian nghiên cứu ………… ……… 23

2.2 Phương pháp nghiên cứu … ……… 23

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu ……… ……… 23

2.2.2 Biến số nghiên cứu ……… ……… 23

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu ……… ……… 25

2.2.4 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu ……… ………… 27

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ………….……… 29

3.1 Phân tích thực trạng bảo quản thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020 ……… ………

29 3.1.1 Tổ chức nhân lực tại hệ thống kho Dược của Trung tâm Y tế 29

3.1.2 Nhà kho, cách bố trí sắp xếp ……… ……… 30

3.1.3 Trang thiết bị trong kho ……… ……… 36

3.1.4 Phân tích hoạt động theo dõi nhiệt độ, độ ẩm thuốc trong kho ……… ………

42

Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020 ………

3.2.1 Giá trị, số lượng xuất nhập tồn kho năm 2020 …….……… 44

3.2.2 Cơ cấu thuốc hết trong năm 2020 ……… 46

3.2.3 Dự trù, nhập xuất hàng ……… 47

3.2.4 Kiểm kê ……… 48

3.2.5 Hàng thiếu, hỏng vỡ ……… 48

CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN ……… 49

4.1 Về thực trạng bảo quản thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020 ………

49 4.1.1 Tổ chức nhân lực bộ phận Dược……… 49

4.1.2 Cơ sở hạ tầng kho Dược ……… 49

4.1.3 Theo dõi nhiệt độ, độ ẩm ……… 51

4.2 Về thực trạng dự trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020 ………

52 4.2.1 Cơ cấu thuốc dự trữ trong kho ……… 52

4.2.2 Về cơ cấu thuốc hết……… 53

4.3 Một số hạn chế của đề tài ……… 54

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 KẾT LUẬN ……… 56

1.1 Về công tác bảo quản thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh năm 2020

56 1.2 Về công tác dự trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh năm 2020 ………

57 2 KIẾN NGHỊ ……… 57

TÀI LIỆU THAM KHẢO………

DANH SÁCH CÁC PHỤ LỤC………

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Quy định về nhiệt độ, độ ẩm trong kho……… …… 8

Bảng 2.2 Các biến số nghiên cứu về thực trạng nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị đảm bảo công tác bảo quản tại kho thuốc ………

24 Bảng 2.3 Các biến số nghiên cứu về công tác dự trữ tại kho thuốc Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh ……… 24

Bảng 3.4 Cơ cấu trình độ chuyên môn của kho Dược năm 2020 …… 29

Bảng 3.5 Kết quả đánh giá nhân lực kho Dược năm 2020 ………… 30

Bảng 3.6 Diện tích kho thuốc ……… 31

Bảng 3.7 Các khu vực trong kho chính……… 33

Bảng 3.8 Các khu vực trong kho lẻ … ……… 34

Bảng 3.9 Đành giá về các khu vực trong kho thuốc ……… 35

Bảng 3.10 Trang thiết bị Văn phòng……… ………… 37

Bảng 3.11 Trang thiết bị bảo quản ……….…… 38

Bảng 3.12 Trang thiết bị vận chuyển bốc sếp ……… 39

Bảng 3.13 Trang thiết bị PCCC……… 40

Bảng 3.14 Hệ thống sổ sách …… 41

Bảng 3.15 Bảng tổng hợp theo dõi nhiệt đọ, độ ẩm năm 2020 (365 ngày) ……… 42

Bảng 3.16 Bảng tổng hợp theo dõi nhiệt độ, độ ẩm thấp nhất và cao nhất năm 2020……… 42

Bảng 3.17 Số ngày nhiệt độ, độ ẩm vượt mức quy định tại hai kho 44 Bảng 3.18 Giá trị dự trữ trong kho theo nhóm tác dụng dược lý năm 2020 … ……… 44

Bảng 3.19 Giá trị xuất nhập tồn năm 2020 ……… 45

Bảng 3.20 Số ngày hết thuốc của một số thuốc trong năm 2020 …… 46

Bảng 3.21 Số thuốc kiểm tra xuất đúng lô và theo FEFO ….……… 47

Bảng 3.22 Số thuốc kiểm tra xuất đúng lô và theo FIFO ….……… 48

bệnh đóng vai trò hết sức quan trọng Một trong những quan điểm của chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 là quản lý chặt chẽ, hiệu quả các khâu từ sản xuất, nhập khẩu, bảo quản, lưu thông, phân phối đến sử dụng Do đó, việc đảm bảo tồn trữ thuốc đầy đủ với chất lượng tốt là nhiệm vụ hàng đầu của cơ sở khám chữa bệnh Trong mô hình cung ứng thuốc, Trung tâm Y tế là một mắt xích quan trọng, tại đây thuốc được cung cấp trực tiếp đến tay người bệnh

Quản lý cung ứng thuốc trong Trung tâm Y tế là các vấn đề liên quan đến thuốc trong Trung tâm Y tế, từ việc lựa chọn, mua sắm đến cấp phát và quản lý việc sử dụng thuốc cho bệnh nhân Trong đó, việc tồn trữ thuốc là một phần trong công tác quản lý cung ứng thuốc ở Trung tâm Y tế Để thực hiện tốt mục tiêu cung ứng thuốc tốt thì phải đảm bảo thuốc luôn được cung cấp đầy đủ kịp thời, đảm bảo chất lượng và giảm thiểu chi phí Việc dự trữ nhiều loại thuốc với số lượng lớn sẽ làm tăng chi phí tồn trữ thuốc Để giảm chi phí tồn trữ, Trung tâm Y tế phải duy trì mức dự trữ thấp, khi đó thì khả năng thiếu thuốc có thể xảy ra, và trong một số trường hợp sẽ là vấn đề nghiêm trọng nếu không có thuốc kịp thời Do đó, quản lý tồn trữ thuốc hiệu quả là cân bằng được chi phí và nhu cầu về thuốc điều trị Thông tư 36/2018/TT-BYT ngày 22/11/2018 của Bộ Y tế Quy định về Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là cơ sở để các Trung tâm Y tế áp dụng, ban hành và đánh giá việc tồn trữ thuốc tại Trung tâm Y tế

Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng là Trung tâm Y tế hạng III với quy mô 90 giường bệnh Trong những năm gần đây, Trung tâm Y

tế đã có những bước phát triển mới về chuyên môn, triển khai thêm nhiều dịch vụ kỹ thuật mới, tiên tiến Trung tâm Y tế không ngừng hoàn thiện, cải thiện chất lượng khám chữa bệnh, thái độ phục vụ để công tác khám chữa

bệnh cho nhân dân trong và ngoài khu vực huyện Trùng Khánh ngày càng được nâng cao

Từ những vấn đề nêu trên, cùng với nhu cầu tìm hiểu, nhận thức rõ thực trạng công tác tồn trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh,

chúng tôi tiến hành đề tài “PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỒN TRỮ

THUỐC TẠI KHO DƯỢC TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN TRÙNG KHÁNH TỈNH CAO BẰNG NĂM 2020” với hai mục tiêu:

1 Phân tích thực trạng bảo quản thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020

2 Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020

Từ những kết quả phân tích của đề tài đưa ra các đề xuất, kiến nghị góp phần nâng cao hiệu quả công tác tồn trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh trong những năm tiếp theo

Chương 1 TỔNG QUAN

1.1 Tổng quan về tồn trữ thuốc

Tồn trữ là một hoạt động của cung ứng thuốc, bao gồm bảo quản và dự trữ thuốc

1.1.1 Tổng quan về bảo quản thuốc

Tồn trữ là một hoạt động của cung ứng thuốc, bao gồm bảo quản và dự trữ thuốc

Bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là việc cất giữ bảo đảm an toàn,

chất lượng của thuốc, nguyên liệu làm thuốc, bao gồm cả việc đưa vào sử dụng và duy trì đầy đủ hệ thống hồ sơ tài liệu phục vụ bảo quản, xuất, nhập thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại nơi bảo quản [8]

Nội dung thực hành tốt bảo quản thuốc

Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là bộ nguyên tắc,

tiêu chuẩn về bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc nhằm bảo đảm và duy trì một cách tốt nhất sự an toàn và chất lượng của thuốc, nguyên liệu làm thuốc thông qua việc kiểm soát đầy đủ trong suốt quá trình bảo quản [8]

Nội dung cơ bản của thực hành tốt bảo quản thuốc tại cơ sở khám chữa bệnh:

+ Phải có trình độ tối thiểu là dược sĩ trung học [8]

- Đối với thuốc phải kiểm soát đặc biệt:

+ Đối với thuốc gây nghiện, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, người quản lý tại khoa dược Trung tâm Y tế phải có bằng tốt nghiệp đại học ngành dược trở lên [6]

+ Đối với thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc, người quản lý phải có bằng tốt nghiệp trung cấp ngành dược trở lên [6]

- Phải có bản mô tả công việc xác định rõ nhiệm vụ và trách nhiệm có liên quan cho từng cá nhân, được người đứng đầu cơ sở phê duyệt Cá nhân phải hiểu, nắm rõ nhiệm vụ và trách nhiệm được giao

- Tất cả nhân viên phải được đào tạo, cập nhật về thực hành tốt bảo quản thuốc, các quy định luật pháp, các quy trình thao tác, các quy định về vệ sinh, an toàn phù hợp với vị trí công việc

- Nhân viên tham gia vào các hoạt động tiếp nhận, bảo quản, đóng gói, đóng gói lại thuốc kiểm soát đặc biệt; thuốc, nguyên liệu có hoạt lực mạnh (hormon sinh dục, hóa chất độc tế bào…); thuốc có tính nhạy cảm cao (kháng sinh nhóm betalactam…), các sản phẩm có nguy cơ gây cháy nổ (như các chất lỏng và chất rắn dễ bắt lửa, dễ cháy và các loại khí nén) phải được đào tạo cụ thể cho hoạt động này

- Nhân viên và cán bộ làm việc trong kho phải được kiểm tra sức khỏe định kỳ theo quy định của pháp luật Người mắc các bệnh về đường hô hấp, hoặc có vết thương hở không được làm việc trong khu vực bảo quản có trực tiếp xử lý thuốc có bao bì hở

- Nhân viên làm việc trong khu vực bảo quản phải được trang bị và mặc trang phục bảo hộ phù hợp với hoạt động tại kho

*Nhà kho và trang thiết bị

- Nhà kho:

+ Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có hệ thống cống rãnh thoát nước, để đảm bảo thuốc tránh được ảnh hưởng của nước ngầm, mưa lớn và lũ lụt

+ Nhà kho phải được trang bị, sửa chữa và bảo trì một cách hệ thống sao cho có thể bảo vệ thuốc tránh được các ảnh hưởng bất lợi có thể có, như:

sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm, chất thải và mùi, các động vật, sâu bọ, côn trùng và không ảnh hưởng tới chất lượng thuốc

• Tiếp nhận, kiểm nhập thuốc;

• Bảo quản thuốc;

• Bảo quản thuốc yêu cầu các điều kiện bảo quản đặc biệt;

• Bảo quản thuốc phải kiểm soát đặc biệt hoặc phải bảo quản riêng biệt;

• Biệt trữ hàng chờ xử lý (hàng trả về, hàng thu hồi, hàng bị nghi ngờ

là hàng giả, hàng nghi ngờ về chất lượng, …)

• Chuẩn bị, đóng gói và cấp phát thuốc;

+ Các khu vực của kho phải có biển hiệu chỉ rõ công năng của từng khu vực, phải có diện tích và thể tích phù hợp, đủ không gian để cho phép việc phân loại, sắp xếp hàng hóa theo các chủng loại thuốc khác nhau; phân cách theo từng loại và từng lô thuốc, đảm bảo không khí được lưu thông đều

+ Phải trang bị các phương tiện, thiết bị phù hợp để đảm bảo các điều kiện bảo quản (ví dụ: quạt thông gió, điều hòa không khí, nhiệt kế, xe nâng,

ẩm kế, phòng lạnh, tủ lạnh, chỉ thị nhiệt độ vaccin, chỉ thị đông băng điện tử (Freeze Tag) ) Các thiết bị phải được kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động ổn định, chính xác Các thiết bị đo phải được hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị đo

+ Kho phải được chiếu đủ sáng, cho phép tiến hành một cách chính xác

và an toàn tất cả các hoạt động trong khu vực kho Không được để ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào thuốc

+ Có đủ các trang bị, giá, kệ để xếp hàng Khoảng cách giữa các giá kệ, giá kệ với nền kho phải đủ rộng đảm bảo cho việc vệ sinh kho, kiểm tra đối chiếu và xếp, dỡ hàng hóa

+ Phải có đủ các trang thiết bị phòng chữa cháy, bản hướng dẫn cần thiết cho công tác phòng chống cháy nổ như: hệ thống phòng chữa cháy tự động, hoặc các bình khí chữa cháy, thùng cát, hệ thống nước và vòi nước chữa cháy

+ Có nội quy qui định việc ra vào khu vực kho, và phải có các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn việc ra vào của người không được phép

* Các quy trình bảo quản

- Yêu cầu chung

+ Thuốc phải được bảo quản trong điều kiện đảm bảo duy trì chất lượng và theo đúng quy định của pháp luật Các lô thuốc phải được cấp phát theo nguyên tắc “Hết hạn trước xuất trước” (FEFO- First Expires First Out) hoặc nguyên tắc “Nhập trước xuất trước (FIFO- First In First Out)

+ Thuốc phải sắp xếp trên giá, kệ, tấm kê panel và được bảo quản ở vị trí cao hơn sàn nhà Các bao, thùng thuốc có thể xếp chồng lên nhau nhưng phải đảm bảo không có nguy cơ đổ vỡ, hoặc gây hại tới bao bì, thùng thuốc bên dưới

+ Các khu vực giao, nhận hàng phải đảm bảo bảo vệ thuốc tránh khỏi tác động trực tiếp của thời tiết

+ Phải có biện pháp về an ninh, bảo đảm không thất thoát thuốc phải kiểm soát đặc biệt quy định tại Thông tư 20/2017/TT-BYT và quy định sau:

• Khu vực bảo quản thuốc kiểm soát đặc biệt phải có biển thể hiện rõ từng loại thuốc kiểm soát đặc biệt tương ứng

• Thuốc độc làm thuốc phải được bao gói đảm bảo không bị thấm và

rò rỉ trong quá trình vận chuyển [6]

+ Các thuốc nhạy cảm với ánh sáng phải được bảo quản trong bao bì kín, tránh ánh sáng, trong buồng kín hoặc trong phòng tối

- Hướng dẫn đối với các điều kiện bảo quản trong kho:

Các điều kiện bảo quản thuốc phải tuân thủ theo đúng thông tin trên nhãn đã được phê duyệt hoặc công bố theo quy định

♦ Bảo quản điều kiện thường:

Bảo quản trong môi trường khô (độ ẩm 75%), ở nhiệt độ từ 15-30°C Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, tại một số thời điểm trong ngày, nhiệt

độ có thể trên 30°C nhưng không vượt quá 32°C và độ ẩm không vượt quá 80% Phải thoáng khí, tránh ảnh hưởng từ các mùi, các yếu tố gây tạp nhiễm

Bảng 1.1 Quy định về nhiệt độ, độ ẩm trong kho

Thông tin trên nhãn Yêu cầu về điều kiện bảo quản

“Không bảo quản quá 30°C” từ +2°C đến +30°C

“Không bảo quản quá 25°C” từ +2°C đến +25°C

“Không bảo quản quá 15°C” từ +2°C đến +15°C

“Không bảo quản quá 8°C” từ +2°C đến +8°C

“Không bảo quản dưới 8°C” từ +8 °C đến +25°C

điều kiện bảo quản thường; hoặc với điều kiện được chứa trong bao bì chống thấm đến tận tay người bệnh

tận tay người bệnh

- Các điều kiện bảo quản được kiểm tra vào những thời điểm phù hợp

đã định trước (tối thiểu 2 lần/trong ngày) Kết quả kiểm tra phải được ghi chép và lưu hồ sơ Hồ sơ ghi chép số liệu theo dõi về điều kiện bảo quản phải

có sẵn để tra cứu

- Thiết bị theo dõi điều kiện bảo quản khi bảo quản và trong quá trình vận chuyển phải được đặt ở những khu vực/ vị trí có khả năng dao động nhiều nhất được xác định trên cơ sở kết quả đánh giá độ đồng đều nhiệt độ trong kho

- Thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất dùng làm thuốc, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất dùng làm thuốc phải bảo quản tại kho/tủ riêng đáp ứng quy định tại Điều

4 của Thông tư số 20/2017/TT-BYT ngày 10/5/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế

* Sắp xếp thuốc trong kho

- Thuốc sau khi nhập vào kho được phân loại thành từng nhóm để

thuân lợi cho việc sắp xếp, bảo quản và cấp phát Có thể phân loại theo nhóm tác dụng dược lý hoặc theo dạng thuốc (thuốc tiêm, thuốc viên, thuốc đông dược, )

- Với mỗi nhóm thuốc, việc sắp xếp dựa vào tên thuốc theo trình tự A,B,C của danh pháp thông thường

- Với mỗi loại thuốc, việc sắp xếp dựa trên nguyên tắc FIFO: thuốc có hạn dùng ngắn, sắp hết hạn phải xếp ở phía ngoài, dễ quan sát, tiện theo dõi, cấp phát

* Kiểm soát và luân chuyển hàng

- Phải định kỳ tiến hành việc đối chiếu thuốc trong kho để kiểm soát hạn dùng và đối chiếu so sánh thuốc hiện còn và lượng thuốc còn tồn theo phiếu theo dõi xuất nhập thuốc Trong mọi trường hợp, việc đối chiếu phải được tiến hành khi mỗi lô thuốc được sử dụng hết

- Tất cả các sai lệch, thất thoát khi đối chiếu số lượng thuốc lưu kho phải được điều tra theo quy trình cụ thể để xác định nguyên nhân (do nhầm lẫn, do xuất nhập chưa đúng, do trộm cắp thuốc…) Sổ sách ghi chép về các cuộc điều tra này phải được lưu giữ

* Nhập hàng

- Cơ sở phải có quy định và biện pháp để đảm bảo thuốc chỉ được mua

từ các cơ sở cung cấp đáp ứng quy định của pháp luật và thuốc phải được cấp phép lưu hành, sử dụng

- Khi nhận thuốc, mỗi chuyến hàng cần được kiểm tra so với lệnh/đơn mua hàng, phải xác nhận tình trạng vật lý của từng thùng hàng, ví dụ: thông tin trên nhãn, số lô, loại thuốc và số lượng Mỗi chuyến hàng phải được kiểm tra về tính đồng nhất (về ngoại quan) của các thùng thuốc theo từng lô thuốc

- Phải có các quy định và biện pháp đảm bảo thuốc bị loại bỏ không được đưa ra sử dụng Các sản phẩm này phải được bảo quản tách biệt khỏi các thuốc khác trong khi chờ hủy hoặc gửi trả nhà cung cấp

* Hồ sơ tài liệu

- Phải có các quy trình thao tác chuẩn bằng văn bản và hồ sơ ghi chép đối với tất cả các hoạt động kho

- Tất cả tài liệu, quy trình phải có nội dung rõ ràng, rành mạch, dễ hiểu,

dễ thực hiện và phải được phê duyệt bởi người có thẩm quyền Hồ sơ, tài liệu phải thường xuyên được rà soát và cập nhật

- Hồ sơ tài liệu thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất; thuốc dạng phối hợp có chứa dược chất gây nghiện, thuốc dạng phối hợp có chứa dược chất hướng tâm thần, thuốc dạng phối hợp có chứa tiền chất; thuốc độc, thuốc trong danh mục bị cấm sử dụng trong một số ngành, lĩnh vực theo đúng quy định tại các văn bản quy phạm có liên quan [7]

* Thuốc trả về, thuốc bị thu hồi

- Thuốc trả về phải được bảo quản tại khu riêng và dán nhãn để phân biệt Chỉ được cấp phát quay trở lại sau khi được xem xét, đánh giá về chất lượng, đảm bảo an toàn cho người sử dụng

- Đối với thuốc bị thu hồi theo thông báo của cơ quan quản lý, nhà sản xuất, nhà cung cấp phải ngừng cấp phát, cách ly và bảo quản ở khu vực biệt trữ, có dán nhãn phân biệt Phải duy trì các điều kiện bảo quản cho đến khi trả lại nhà cung cấp hoặc có quyết định cuối cùng về việc xử lý

* Tự thanh tra

- Việc tự thanh tra phải do người có chuyên môn và có thẩm quyền tiến hành một cách độc lập và chi tiết

- Kết quả của tất cả các đợt tự thanh tra phải được ghi chép

1.1.2 Tổng quan về dự trữ thuốc

1.1.2.1 Khái niệm dự trữ thuốc

- Dự trữ: Dự trữ thuốc không chỉ là việc cất giữ hàng hoá ở trong kho

mà còn là cả một quá trình xuất nhập kho hợp lí, quá trình kiểm tra, kiểm kê,

dự trữ và các biện pháp kĩ thuật bảo quản hàng hoá từ khâu nguyên liệu đến các thành phẩm hoàn chỉnh trong kho Công tác dự trữ là một trong các mắt xích quan trọng của việc cung cấp thuốc cho người tiêu dùng với số lượng đầy đủ nhất, chất lượng tốt nhất, giảm đến mức tối đa tỷ lệ hư hao trong quá trình sản xuất và phân phối thuốc [1]

1.1.2.2 Sự cần thiết phải dự trữ thuốc

Chúng ta cần phải dự trữ thuốc vì những lý do sau:

- Đảm bảo tính sẵn có: là lượng dự trữ cho sự dao động của cung và cầu, giảm nguy cơ hết hàng

- Duy trì niềm tin trong hệ thống: nếu tình trạng hết hàng xảy ra thường xuyên, bệnh nhân sẽ mất lòng tin vào khả năng phòng và chữa bệnh của hệ thống cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe

- Tránh tình trạng hết kinh phí: nếu không có dự trữ kho hoặc dự trữ kho không đủ sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hàng, lúc đó đặt hàng khẩn cấp sẽ gặp phải sự tăng giá của các nhà cung cấp hoặc mức giá sẽ cao hơn mức giá khi đặt hàng thường xuyên, dẫn đến thiếu hụt vốn

- Đáp ứng sự thay đổi của nhu cầu thị trường: Những thay đổi trong nhu cầu về loại thuốc chuyên khoa không thể dự đoán trước được Do đó, lượng tồn kho thích hợp sẽ giúp hệ thống đối phó với sự thay đổi đó

1.1.2.3 Các mức dự trữ kho

Các nhà quản lý cần xây dựng cơ số tồn kho hợp lý, đảm bảo kinh tế, không để tồn thuốc lâu, số lượng nhiều gây ảnh hưởng đến công tác bảo quản, tồn đọng kinh phí

a Số tiêu thụ trung bình tháng

Mức tồn kho phụ thuộc vào số tiêu thụ trung bình Tuy nhiên, lượng tiêu thụ hàng tháng không phải là cố định và thời gian chờ nhận hàng từ các nhà cung cấp cũng luôn thay đổi Do đó, hầu hết các hệ thống cung ứng thuốc đều tăng lượng tồn kho an toàn, ít nhất là cho các mặt hàng thiết yếu để đối phó với sự tăng giảm của lượng tiêu thụ cũng như thời gian giao nhận hàng

Các kho có mức dự trữ thuốc tối đa với số lượng vừa đủ thấp nhằm tránh tình trạng dư thừa gây lãng phí và mức dự trữ tối thiểu đủ cao để tránh được tình trạng thiếu hụt, cho nhu cầu của Trung tâm Y tế có tăng cao và việc nhận hàng xảy ra chậm [1]

+ Mức tồn kho tối thiểu là 1-2 tháng

+ Mức tồn kho tối đa là 2-3 tháng

+ Mức tồn kho an toàn là 2 tháng

Lượng dự trữ thường xuyên: theo khuyến cáo thì lượng dự trữ thường xuyên cho kho thuốc Trung tâm Y tế bằng 1,5-2 lần số tiêu thụ trung bình/ tháng [1]

Lượng dự trữ bảo hiểm: đề phòng các biến động như giá USD tăng, mốc thời gian điểm điều chỉnh thuế nhập khẩu, dự phòng trong thời gian hết hợp đồng cũ nhưng chưa kịp tổ chức đấu thầu [1]

Khoảng cách đặt hàng: theo nguyên tắc trong kho luôn phải lưu kho mức dự trữ tối thiểu cần thiết để đảm bảo quá trình khám chữa bệnh diễn ra liên tục trong mọi điều kiện cung ứng bình thường và không bình thường Tuy nhiên nếu thời gian vận chuyển thuốc dài, nhu cầu sử dụng thuốc lớn thì lượng dự trữ sẽ cao hơn [1]

1.1.2.4 Nội dung chủ yếu về dự trữ thuốc

* Yêu cầu chung

- Để đảm bảo chất lượng thuốc trong quy trình dự trữ đòi hỏi kho phải

có cơ sở vật chất đáp ứng các yêu cầu bảo quản thuốc, có quy trình thực hành bảo quản thuốc tốt trong kho

- Tuân thủ theo 2 nguyên tắc: FIFO và FEFO

+ FIFO (First In First Out): nhập trước xuất trước

+ FEFO (First Expires First Out): hết hạn dùng trước xuất trước

- Thuốc chờ xử lý cần phải để khu vực riêng và có dấu hiệu nhận dạng, được biệt trữ cách ly hợp lý nhằm ngăn ngừa việc đưa chúng vào sản xuất, lưu thông, sử dụng

- Tùy theo tính chất của sản phẩm, phải có quy định kiểm tra, đánh giá định kỳ hoặc đột xuất để xác định chất lượng sản phẩm

- Có hệ thống sổ sách, các quy trình thao tác chuẩn đảm bảo cho công tác kiểm soát, theo dõi việc xuất nhập và chất lượng thuốc

* Nhãn và bao bì

- Các thuốc phải được bảo quản trong bao bì thích hợp, không có ảnh hưởng đến chất lượng của thuốc, đồng thời có khả năng bảo vệ thuốc khỏi các ảnh hưởng xấu của môi trường

- Trên bao bì phải có nhãn mác rõ ràng, đễ đọc, có đủ các nội dung, hình thức đáp ứng các quy định của Pháp luật về nhãn và nhãn hiệu hàng hóa của thuốc Không sử dụng tên thuốc viết tắt, tên hoặc mã số không được phép

* Tiếp nhận thuốc

- Phải có khu vực tiếp nhận thuốc riêng, đảm bảo được các điều kiện bảo quản thuốc để bảo vệ thuốc tránh khỏi các ảnh hưởng xấu của thời tiết trong suốt thời gian chờ bốc dỡ, kiểm nhập thuốc

- Thuốc trước khi nhập kho phải được kiểm tra đối chiếu với các tài liệu chứng từ liên quan về chủng loại, số lượng và các thông tin khác ghi trên nhãn như tên thuốc, nhà sản xuất, số lô, hạn dùng …

- Kiểm tra bao bì đóng gói: độ nhiễm bẩn và mức độ hư hại, và nếu cần thiết, cần được làm sạch hoặc để riêng những bao bì nhiễm bẩn, bị hư hại để xem xét tìm nguyên nhân

- Các thuốc đòi hỏi điều kiện bảo quản đặc biệt (các thuốc gây nghiện, thuốc độc, các thuốc cần bảo quản ở nhiệt độ lạnh…) phải nhanh chóng được kiểm tra, phân loại và bảo quản theo các chỉ dẫn ghi trên nhãn và theo các quy định của pháp luật

- Phải có và lưu hồ sơ ghi chép cho từng lần nhập hàng, với từng lô hàng Các hồ sơ này phải thể hiện được tên thuốc, dạng thuốc, nồng độ hàm lượng, chất lượng, số lượng, số lô sản xuất, hạn dùng, thời gian nhận hàng và

mã số (nếu có) Cần phải tuân thủ các quy định của pháp luật về lưu trữ hồ sơ [7]

* Cấp phát quay vòng kho

- Chỉ được cấp phát các thuốc, nguyên liệu đạt tiêu chuẩn chất lượng, còn hạn sử dụng

- Việc cấp phát cần phải tuân theo các nguyên tắc quay vòng kho (FIFO

và FEFO), đặc biệt là thuốc có hạn dùng ngắn

- Các thùng, bao thuốc nguyên liệu bị hư hỏng, không còn nguyên niêm phong, mất nhãn mác hoặc bị rách, không rõ ràng thì không được cấp phát và phải thông báo ngay với bộ phận kiểm tra chất lượng [9]

* Giao nhận, vận chuyển và gửi hàng

- Việc cấp phát và bốc xếp hàng lên phương tiện vận chuyển chỉ thực hiện sau khi có lệnh xuất hàng bằng văn bản

- Đối với những sản phẩm có yêu cầu bảo quản ở điều kiện đặc biệt thì trong thời gian vận chuyển phải đảm bảo những điều kiện đó

- Tất cả các tài liệu liên quan đến việc vận chuyển, gửi hàng phải được lưu tại bên gửi và bên nhận hàng, bảo quản ở nơi an toàn [9]

1.1.2.5 Hồ sơ tài liệu

- Quy trình thao tác chuẩn: cần có sẵn, treo tại nơi dễ quan sát

- Các quy trình này cần mô tả chính xác nội dung, phù hợp với nội dung công việc

1.2 Thực trạng tồn trữ thuốc tại Việt Nam

1.2.1 Thực trạng bảo quản thuốc tại Việt Nam

Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt, được sản xuất bằng các nguyên liệu với tính chất, đặc điểm đa dạng Vì vậy, nếu bảo quản thuốc không tốt, không đúng rất dễ bị hư hỏng hoặc giảm chất lượng trong quá trình tồn trữ, lưu thông và sử dụng Điều này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn có thể gây nguy hại cho sức khỏe và tính mạng người tiêu dùng

Công tác bảo quản thuốc ngoài ý nghĩa về mặt chuyên môn, đảm bảo chất lượng thuốc còn có ý nghĩa về mặt kinh tế xã hội của một quốc gia, giúp

sử dụng nguồn thuốc có hiệu quả, kinh tế nhằm giảm chi phí khám chữa bệnh

từ ngân sách, cũng như của người bệnh

Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, các yếu tố này có tác động xấu đến chất lượng thuốc nếu không có biện pháp bảo quản phù hợp Ngành dược Việt Nam còn nhiều khó khăn trong việc xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác bảo quản thuốc; trình độ chuyên môn của nhân lực trong công tác này còn hạn chế Do đó, công tác bảo quản thuốc càng quan trọng và cần được sự quan tâm nhiều hơn để khắc phục những khó khăn trên Trong điều kiện Quốc tế hóa và hội nhập của nền kinh tế nói chung

và ngành dược nói riêng, thuốc không chỉ được sản xuất và sử dụng trong nước mà còn được xuất nhập khẩu ra các nước trên thế giới Do đó, việc nghiên cứu đóng gói, bảo quản thuốc cho phù hợp với điều kiện mỗi nước cũng cần được quan tâm để đảm bảo được chất lượng của thuốc khi sử dụng

Hiện nay nước ta đã gia nhập Tổ chức thương mại Thế giới (WTO), việc nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng hàng hóa đang là vấn đề sống còn đối với các doanh nghiệp sản xuất dược phẩm trong nước Theo nghiên cứu của đồng chí Nguyễn Xuân Sơn – Dược sỹ Chuyên khoa cấp 1 – Kho 708 Cục Quân y, tính đến năm 2015 cả nước có khoảng hơn 100 xí nghiệp tân dược, đông dược đạt tiêu chuẩn GMP, gần 200 kho thuốc đạt tiêu chuẩn GSP [17].Ngày 22 tháng 11 năm 2018 Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 36/2018/TT-BYT Quy định về Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc Văn bản này quy định việc công bố áp dụng, ban hành và đánh giá việc đáp ứng Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc

- Về hệ số sử dụng kho: Theo một số tác giả thì tất cả các kho thuốc đều có hệ số sử dụng diện tích, thể tích gấp nhiều lần cho phép, kho chật, thiếu diện tích thông thoáng, nhiều kho vừa là nơi bảo quản vừa là nơi xuất nhập hàng Theo nghiên cứu của đồng chí Đào Huy Anh, năm 2017 tại Trung tâm Y tế Nhi Thanh Hóa cơ sở vật chất trong kho vẫn còn những mặt hạn chế như không đủ trang thiết bị bảo quản, diện tích chật hẹp, trang thiết bị bảo quản đã cũ [12]

- Trang thiết bị bảo quản: Theo kết quả nghiên cứu của đồng chí Hồ Thị Kim Nhung tính đến năm 2017, nhà kho có tương đối đầy đủ chủng loại trang thiết bị để thực hiện công tác bảo quản, tuy nhiên số lượng còn quá ít và chất lượng còn kém Kho đã được trang bị hệ thống điều hòa nhiệt độ và quạt hút nên cũng đáp ứng được yêu cầu bảo quản tại các kho [16]

- Trang thiết bị vận chuyển, bốc xếp hàng hóa: Cũng theo kết quả nghiên cứu của đồng chí Hồ Thị Kim Nhung, mức độ cơ giới hóa của kho là

khá cao, có đầy đủ xe nâng, xe đẩy và chở hàng Giá kệ, pallet được đầu tư khá đầy đủ [16]

- Điều kiện nhiệt độ, độ ẩm tại các kho: Theo kết quả nghiên cứu của đồng chí Đào Thị Vi Loan tính đến năm 2018, kho có máy hút ẩm, quạt thông gió và hệ thống điều hòa không khí đáp ứng được cả về điều kiện nhiệt độ và

độ ẩm [15]

1.2.2 Thực trạng dự trữ thuốc tại Việt Nam

Để đảm bảo sẵn sàng cơ số thuốc phục vụ công tác khám và điều trị, chăm sóc sức khỏe nhân dân, mỗi cơ sở y tế cần xây dựng một cơ số tồn kho hợp lý, đảm bảo cơ số thuốc đầy đủ, không để tồn trữ quá nhiều nhưng cũng không để thiếu thuốc phục vụ bệnh nhân Theo một số nghiên cứu gần đây cho thấy, giá trị tiền thuốc tồn kho trung bình/ tháng sử dụng thường ở trong mức tồn kho tối thiểu Tại Trung tâm Y tế huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái có giá trị thuốc tồn kho dự trữ năm 2014 là 1,5 tháng sử dụng [13] Tại Trung tâm Y tế Thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên có giá trị thuốc tồn kho

dự trữ năm 2016 là 3,2 tháng sử dụng [18] Trung tâm Y tế đa khoa huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La năm 2018 là 2,8 tháng sử dụng [15] Tại Trung tâm

Y tế huyện Mai Sơn tỉnh Sơn La năm 2018 là 1,6 tháng sử dụng [14] Tại Bệnh viện đa khoa khu vực ATK huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang năm

2019 là 1.9 tháng sử dụng [19] Thực tế, công tác dự trữ thuốc chủ yếu dựa trên kinh nghiệm làm việc được đúc kết và không áp dụng công thức chung

1.3 Vài nét về Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh

1.3.1 Chức năng, nhiệm vụ, một số thông tin chung của trung tâm

y tế:

- Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh trước đây còn có tên gọi khác là Bệnh viện đa khoa huyện Trà Lĩnh, sau khi táp nhập hai huyện Trà Lĩnh và huyện Trùng Khánh từ năm 2020 và lấy tên là huyện Trùng Khánh Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng được thành lập theo Quyết định

số 1467/QĐ-UBND ngày 12 tháng 08 năm 2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng Với quy mô 100 giường bệnh, TTYT có nhiệm vụ cung cấp dịch

vụ chuyên môn, kỹ thuật về y tế dự phòng; dân số; khám bệnh; chữa bệnh, phục hồi chức năng và các dịch vụ y tế khác cho nhân dân trong huyện và các huyện lân cận

- Cơ cấu tổ chức TTYT huyện Trùng Khánh gồm có :5 phòng chức năng, 5 khoa lâm sàng, 5 khoa cận lâm sàng

+ Các khoa lâm sàng

Gồm 8 khoa: Cấp cứu; khoa Khám bệnh; khoa chăm sóc sức khỏe sinh sản; Nội tổng hợp; khoa Ngoại tổng hợp; khoa Nhi; khoa Truyền nhiễm; Khoa Đông y- Phục hồi chức năng

* Một số thông tin cơ bản về hoạt động tồn trữ thuốc của Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh:

- Tiền thuốc sử dụng trong năm: 3.757.413.758 đồng

- Số khoản mục: 624 khoản mục

(vì một số thuốc nhập nhiều lô và hạn dùng khác nhau nên phần mềm

sẽ tự nhẩy mỗi số lô hạn dùng khác nhau thành một dòng khi chiết số liệu để phân tích, dẫn tới nhiều khoản mục như trên)

- Đặc điểm: có thuốc thường, thuốc gây nghiện, vắc xin

- Đặc điểm kho thuốc của TTYT: có 3 kho gồm 1 kho thuốc chính, 1 kho cấp phát lẻ, một kho lạnh bảo quản vắc xin Trong đề tài này chỉ đi sâu phân tích về bảo quản thuốc taị đơn vị

1.3.2 Vài nét về khoa Dược -TTYT huyện Trùng Khánh

1.3.2.1 Sơ lược về Khoa Dược

Khoa Dược Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh thành lập ngày 01/09/2020 được sát nhập từ Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh và Trung tâm Y tế huyện Trà Lĩnh

Để đáp ứng được công tác Dược Trung tâm y tế trong giai đoạn mới, những năm gần đây, khoa Dược quan tâm nhiều đến công tác dược lâm sàng nhằm hỗ trợ đắc lực cho các khoa lâm sàng trong sử dụng thuốc Đồng thời tăng cường công tác cảnh giác dược Cập nhật thông tin thuốc thường xuyên tới bác sĩ, thông tin hướng dẫn sử dụng thuốc cho bệnh nhân, đẩy mạnh theo dõi tác dụng có hại của thuốc (ADR) Khoa Dược là khoa chuyên môn chịu

sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc Trung tâm Y tế Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho Giám đốc Trung tâm Y tế về toàn bộ công tác dược tại đơn vị Tất cả nhằm mục tiêu quản lý, theo dõi đảm bảo thuốc sử dụng cho bệnh nhân an toàn hợp lý và đạt hiệu quả điều trị

1.3.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của khoa Dược

- Lập kế hoạch, cung ứng thuốc bảo đảm đủ số lượng, chất lượng thuốc cho nhu cầu điều trị và thử nghiệm lâm sàng nhằm đáp ứng yêu cầu chẩn đoán, điều trị hợp lý và các yêu cầu chữa bệnh khác (phòng chống dịch, thiên tai, thảm họa)

- Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị của Trung tâm Y tế và các nhu cầu đột xuất khi có yêu cầu

- Là đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị

- Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc: Thực hành tốt bảo quản thuốc

- Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn sử dụng thuốc, tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc

- Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các khoa trong trung tâm

- Phối hợp tốt với khoa cận lâm sàng và lâm sàng theo dõi, kiểm tra, đánh giá, giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý đặc biệt là sử dụng kháng sinh và theo dõi tình hình kháng sinh trong trung tâm

- Tham gia theo dõi quản lý kinh phí sử dụng thuốc

- Quản lý hoạt động của quầy thuốc Trung tâm Y tếtheo đúng quy định

- Thực hiện nhiệm vụ cũng ứng, theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra, báo cáo về trang thiết bị, vật tư y tế, hóa chất sinh phẩm, phòng hộ cá nhân

- Thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn khác do Ban Giám đốc Trung tâm Y tế giao

* Một số kết quả thực hiện nhiệm vụ trong năm 2020

- Đảm bảo cung ứng thuốc, vật tư Dược, hóa chất cho các khoa, phòng trong Trung tâm Y tế

- Tham gia Hội chẩn sử dụng thuốc trong toàn Trung tâm Y tế

- Kiểm tra, giám sát, theo dõi sử dụng thuốc an toàn, hợp lý

- Thực hiện tốt chế độ kiểm kê, báo cáo định kỳ thường xuyên, đột xuất khi cần thiết

- Năm 2020 7/7 thành viên trong khoa được sở Y tế tặng danh hiệu lao động tiên tiến

* Quá trình xây dựng và phát triển chuyên môn nghiệp vụ

Bộ phận Dược thực hiện chức năng, nhiệm vụ của khoa Dược theo Thông tư 22/2011/TT-BYT ngày 10/6/2011 Quy định tổ chức và hoạt động của khoa dược Trung tâm Y tế và chức năng, nhiệm vụ của phòng vật tư y tế theo Quy chế Trung tâm Y tế [3]

Theo Thông tư 31/2012/TT-BYT, cho tới nay chưa có dược sỹ được đào tạo chuyên sâu về dược lâm sàng đảm nhiệm công việc này nên chưa triển khai hoạt động dược lâm sàng [5] Danh mục thuốc được Trung tâm Y tế

lập nhu cầu gửi đơn vị đấu thầu tập trung cấp tỉnh, sau khi có kết quả đấu thầu thì Trung tâm Y tế xây dựng lại danh mục thuốc để phù hợp với thực tế điều trị của Trung tâm Y tế và làm cơ sở để thực hiện các hoạt động mua sắm thuốc cho nhu cầu điều trị Việc lựa chọn, bổ sung, thay thế thuốc trong danh mục được thực hiện bởi bộ phận dược kết hợp với Hội đồng thuốc và điều trị

Hoạt động dự trữ thuốc tại Bênh viện cho đến nay được thực hiện dựa trên kinh nghiệm công tác của cán bộ tại kho dược, công tác bảo quản thuốc được thực hiện đúng theo quy định của Thông tư 36/2018/TT-BYT Quy định

về Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc

* Đào tạo, phát triển nhân lực

Đào tạo thường xuyên tại chỗ cho nhân viên trong bộ phận thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, phổ biến văn bản pháp luật và kiến thức chuyên môn về sử dụng thuốc

Liên tục cử cán bộ tham gia các khóa cập nhật, nâng cao kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ: từ Dược sỹ trung học lên Dược sỹ cao đẳng, Chuyên khoa 1

1.4 Thực trạng tồn trữ thuốc của Trung tâm Y tế và tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, lượng dự trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh không đồng đều, tăng chi phí bảo quản, tồn trữ, ảnh hưởng tới công tác điều trị cho người bệnh Tại Trung tâm Y tế , tính đến thời điểm hiện tại chưa có một tài liệu báo cáo tổng hợp nào về tình hình thực hiện nhiệm vụ cũng như phân tích về hoạt động của mạng lưới này

Theo lộ trình tuân thủ Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc đối với cơ sở khám chữa bệnh thì chậm nhất đến ngày 01 tháng 01 năm

2021, cơ sở khám chữa bệnh phải tuân thủ đầy đủ nguyên tắc, tiêu chuẩn GSP đối với hoạt động bảo quản thuốc quy định tại Thông tư 36/2018/TT-BYT

Xuất phát từ những vấn đề trên, cùng với nhu cầu tìm hiểu về tồn trữ thuốc trong Trung tâm Y tế , chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài này nhằm phân tích về thực trạng tồn trữ thuốc của kho thuốc hiện nay, từ đó đưa ra một

số ý kiến đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động công tác tồn trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu

- Kho thuốc chính và kho cấp phát lẻ tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng

- Danh mục thuốc dự trữ trong kho thuốc chính và kho cấp phát lẻ tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu

Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng Địa chỉ: xã Cao Chương, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng

2.1.3 Thời gian nghiên cứu:

Từ ngày 01/01/2020 đến hết ngày 31/12/2020

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang

- Quan sát trực tiếp đối với cơ sở vật chất, điều kiện bảo quản trong kho thuốc của Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh

- Nghiên cứu hồi cứu đối với các số liệu trong báo cáo, sổ sách, hóa đơn chứng từ liên quan đến hoạt động tồn trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh năm 2020

2.2.2 Biến số nghiên cứu

2.2.2.1 Phân tích thực trạng bảo quản thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020

Bảng 2.2 Các biến số nghiên cứu về thực trạng nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị đảm bảo công tác bảo quản tại kho thuốc

STT Tên biến Định nghĩa/ Giải

Biến phân loại (Đại học, cao đẳng…)

Phiếu kê khai nhân lực Bộ phận Dược

2 Chiều dài,

chiều rộng

Là kích thước đo được của kho

Biến phân loại (điều hòa, hút

ẩm, nhiệt kế…)

Bảng kiểm quan sát trang thiết bị trong kho

Bảng kiểm quan sát trang thiết bị trong kho

5 Đảm bảo nhiệt

độ, độ ẩm

Là nhiệt độ, độ ẩm trong kho

Biến phân loại

Hồi cứu Báo cáo sử dụng thuốc

Chống nhiễm khuẩn, giảm đau hạ sốt phi Steroid, chế phẩm YHCT, thuốc tim mạch…

Biến dạng

số

Phiếu xuất kho theo từng tháng

Biến dạng

số

Hồi cứu Báo cáo sử dụng thuốc

Biến phân loại

Hồi cứu Báo cáo sử dụng thuốc

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu

Sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang bằng cách hồi cứu

số liệu và quan sát trực tiếp

Mục tiêu 1: Phân tích thực trạng bảo quản thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020

- Số lượng và cơ cấu và nhân viên kho thuốc theo trình độ học vấn thông qua Phiếu kê khai nhân lực Bộ phận Dược của bộ phận Dược, Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh

- Diện tích kho, trang thiết bị trong kho phục vụ công tác bảo quản và

dự trữ hiện có như: Tiếp nhận, kiểm nhập, bảo quản, biệt trữ, cấp phát…

- Trang thiết bị trong kho phục vụ công tác bảo quản, dự trữ: số tài sản, trang thiết bị đang được sử dụng

- Hệ th ống sổ sách: Thông qua các loại sổ sách hiện có trong kho

- Dựa vào nhiệt ẩm kế tự động, chiết xuất lấy dữu liệu thông qua máy tính

Mục tiêu 2: Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng năm 2020

- Thu thập các số liệu liên quan đến hoạt động dự trữ thông qua báo cáo

thường xuyên tổng số các khoản hàng xuất, nhập, tồn trong năm 2020 các báo cáo được xuất từ phần mềm quản lý bệnh viện https://yte-caobang.vnpthis.vn/ Các chức năng của hệ thống bao phủ được quy trình khám chữa bệnh của bệnh viện: 497 chức năng, 248 tham số phục vụ cấu hình; 96 báo cáo thống kê theo quy định Bộ Y tế, Cục Khám chữa bệnh, Bảo hiểm xã hội, Bộ tài chính; trên 201 báo cáo thống kê phát sinh từ nhu cầu của đơn vị sử dụng Đồng thời các chức năng liên tục được bổ sung, cập nhật, tối

ưu mang lại tiện ích cho người dùng

Để hỗ trợ quy trình bảo quản liên quan đến hạn dùng, khi xuất thuốc

mà có nhiều thuốc giống tên nhau phần mềm tự động đẩy những thuốc có hạn dùng ngắn hơn lên trên để xuất trước

- Sự tuân thủ nguyên tắc xuất nhập, thông qua số nhập so với số xuất

của 3 tháng:

Tháng 4 phân tích 30 mặt hàng (Viên kim tiền thảo trạch tả, Moxilen Forte 250mg/5ml, Chiamin-S-2 Injection, Nước cất ống nhựa, Drotusc Forte,

Feparac, Bactirid 100mg/5ml dry suspension, Amnol, Dexcorin, Dipsope 5, Hapacol 250, Scolanzo, Clindacine 300, Sorbitol 5g, Acyclovir Stada 800mg, Atisalbu, Coversyl Plus Argynine 5mg/1.25mg, Diaphyllin Venosum, Gelofusine, Gentamicin Kabi 40mg/ml, Glucophage 500mg, Glucose 5%, Hapacol 150, Papaverin 2%, Paracetamol Kabi 1000, Partamol Tab, Ringer Lactate, Toxaxine 500mg Inj, Vinzix, Midagentin 250/62,5)

Tháng 5 phân tích 24 mặt hàng (Nước cất ống nhựa, Atirlic, Feparac, Amnol, Loratadine SPM 5mg (ODT), Sorbitol 5g, Atisalbu, Ceraapix 1g, Coversyl 5mg, Diaphyllin Venosum, Gentamicin Kabi 40mg/ml, Glucophage 500mg, Glucose 5%, Hapacol 150, Metformin Stada 500mg, Mixtard 30 Flexpen, Natri clorid 0,9%, Papaverin 2%, Paracetamol Kabi 1000, Partamol Tab, Ringer Lactate, Somidex, Toxaxine 500mg Inj, Vinrovit, Vinzix)

Tháng 6 phân tích 29 mặt hàng (Cảm cúm Bảo Phương, Parabest, Nước cất ống nhựa, Zensalbu nebules 2.5, Atirlic, Drotusc Forte, Thyperopa forte, Feparac, Menison inj, Bình can, Amnol, Ciprofloxacin, Loratadine SPM 5mg (ODT), Piperacilin 1g, Sorbitol 5g, Phalintop, Phong liễu Tràng vị khang, Siro Bổ tỳ P/H, Acyclovir Stada 800mg, Amoxicillin 250mg, Coversyl Plus Argynine 5mg/1.25mg, Diaphyllin Venosum, Gelofusine, Glucose 5%, Lisonorm, Mixtard 30 Flexpen, Moxilen 500mg, Ringer Lactate)

Từ danh mục được phân tích xác định số nhập, số xuất của từng loại thuốc có tuân thủ các nguyên tắc xuất nhập hay không

2.2.4 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu

Số liệu sau khi thu thập được đưa vào phần mềm Microsof Excel 2010

và Microsof Word 2010 để xử lý, phân tích như sau:

- Thống kê số liệu

- Xác định số lượng, giá trị thuốc tồn kho qua các tháng trong năm

2020 Từ đó xác định giá trị thuốc tồn kho trung bình và xác định tháng có giá trị thuốc tồn kho cao nhất và thấp nhất

Giá trị thuốc tồn cuối kỳ = (Giá trị thuốc tồn đầu kỳ + Giá trị thuốc nhập trong kỳ) – Giá trị thuốc xuất trong kỳ

Thời gian sử dụng thuốc tồn = Giá trị thuốc tồn cuối kỳ/ Giá trị thuốc xuất trong kỳ

- Xác định giá trị thuốc tồn kho của một số nhóm thuốc có giá trị sử dụng nhiều tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh

- Xác định giá trị thuốc tồn kho của một số thuốc cụ thể có giá trị sử dụng nhiều nhất tại Trung tâm Y tế huyện Trùng Khánh

- Sắp xếp số liệu tùy theo mục đích phân tích, chỉ tiêu nghiên cứu

- Tính số lượng, giá trị của từng biến

- Trình bày kết quả bằng bảng, hình

- Sổ ghi chép nhiệt độ, độ ẩm:

+ Điều kiện bảo quản thuốc: Nhiệt độ, độ ẩm…

+ Tính nhiệt độ, độ ẩm trung bình, cao nhất và thấp nhất trong năm Dựa vào nhiệt ẩm kế tự động có thể gi lại 24 điểm trong một ngày tương đương mỗi tiếng đồng hồ sẽ ghi lại một lần nhiệt độ, độ ẩm kho thuốc năm 2020 từ đó ta xác định được nhiệt độ trung bình, nhiệt độ cao nhất, thấp nhất trong năm

Tất cả các thuốc nghiên cứa đều được xác định bảo quản ở nhiệt độ thường

+ Số ngày nhiệt độ, độ ẩm không đạt được tính như sau:

Ngày không đạt = Số điểm nhiệt độ độ ẩm vượt quá giới hạn bảo quản

÷ 24 điểm / ngày

Tuy cách tính trên không chỉ ra ngày nào cụ thể không đạt, nhưng sẽ tính được chính xác số thời gian mà nhiệt độ, độ ẩm vượt giới hạn cho phép đến từng giờ