TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH LÀO CAI LỚP TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ A01 22 BÀI THU HOẠCH NGHIÊN CỨU THỰC TẾ Chủ đề nghiên cứu Tìm hiểu vấn đề đào tạo nghề cho người lao động ở phường Hồng Hà, TP Hạ Long Họ.
Trang 1LỚP TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ A01-22
BÀI THU HOẠCH NGHIÊN CỨU THỰC TẾ Chủ đề nghiên cứu: Tìm hiểu vấn đề đào tạo nghề cho người lao động ở phường Hồng Hà, TP Hạ Long
Họ và tên học viên: Trần Văn Hữu Chức vụ: Phó Trưởng phòng Hành chính – Tổng hợp Đơn vị công tác: Trung tâm Tư vấn và DVTC – Sở Tài chính
Lào Cai, tháng 7 năm 2022
Trang 2
1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do và mục đích nghiên cứu
Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, vấn đề lao động có vai trò quan trọng, mang tính cấp thiết, lâu dài đối với sự phát triển bền vững nền kinh tế Lao động là một trong những nguồn lực quan trọng của tăng trưởng
và phát triển Do vậy, để lao động có việc làm thì cần nhiều giải pháp tạo việc làm cho người lao động Tuy nhiên, chất lượng đào tạo nghề chưa tương xứng với yêu cầu gây nên những áp lực lớn đối với vấn đề tào đạo nghề cho người lao động Do vậy, việc đào tạo nghề của lao động Việt Nam trong giai đoạn hiện nay là một vấn đề cần thiết
Việt Nam là nước có quy mô dân số lớn, tháp dân số đang có xu hướng thu hẹp và bắt đầu bước vào thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” với nguồn nhân lực dồi dào nhất từ trước đến nay Tính đến hết năm 2021, dân số nước ta đạt trên 98 triệu người, trong đó 15 tuổi trở lên 51,1 lao động Do vây, hiện nay lao động và việc làm là những vấn đề đang đặt ra nhiều vấn đề các địa phương phải giải quyết để tạo nên một lực lượng lao động dồi dào,
có sức cạnh tranh lớn Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là làm thế nào để đào tạo nghề, phân công lao động cho đúng người đúng việc, đúng chuyên môn, phát huy lợi thế cạnh tranh về hàng hóa sức lao động ở từng địa phương là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt là người lao động ở khu vực nông thôn là một trong những vấn đề cần được quan tâm hiện nay nhất là ảnh hương của dịch bệnh, tình hình căng thẳng trên thế giới leo thang và thực tế cho thấy lao động ở trình độ thủ công thì dư thừa, lao động có trình
độ chuyên môn kỹ thuật cao đang thiếu Đây cũng là vấn đề tác động đến việc đào tạo nghề cho lao động ở nhiều địa phương, nhiều cơ sở giáo dục trong đó có phường Hồng Hà, TP Hạ Long Thực trạng này là gánh nặng không hề nhỏ đối với cấp ủy, chính quyền địa phương vì giải quyết được việc làm cho người lao động cũng là góp phần giải quyết chương trình mục
Trang 3tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới, góp phần xóa đói giảm nghèo, làm giàu bền vững ở địa phương
Để tìm hiểu về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn là cơ sở
đánh giá thực tiễn, em chọn chủ đề nghiên cứu thực tế: “Tìm hiểu vấn đề đào
tạo nghề cho người lao động ở phường Hồng Hà, TP Hạ Long” Đánh giá
thưc trạng và giải pháp trong thời gian tới
1.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Phường Hồng Hà, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
- Phạm Vi thời gian: 6 tháng đầu năm 2022
2 NỘI DUNG 2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội phường Hồng Hà,
TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh:
2.1.1 Điều kiện tự nhiên
Thành phố Hạ Long là một trong 04 thành phố của tỉnh Quảng Ninh và
là thủ phủ, trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, thương mại, dịch vụ của tỉnh Quảng Ninh với Vịnh Hạ Long, được Unesco nhiều lần công nhận là di sản thiên nhiên của thế giới Hạ Long có vị trí chiến lược quan trọng trong khu vực Đông Bắc Việt Nam, gần 2 đô thị lớn là Thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng và tương đối gần biên giới Việt Nam - Trung Quốc Thành phố Hạ Long được Thủ tướng Chính phủ công nhận là đô thị loại I theo Quyết định số 1838/QĐ-TTg ngày 10/10/2013
Phường Hồng Hà là một trong 20 phường của TP Hạ Long Ngày 10/9/1981, Hội đồng bộ trưởng (nay là Chính phủ) ra Quyết định số 63/HĐBT giải thể thị trấn Cột 5 thành 2 phường Hồng Hà và Hồng Hải Vị trí địa lý của Phường Hồng Hà nằm ở phía đông thành phố Hạ Long, địa giới của phường Hồng Hà trải dài từ nhà máy điện Cột 5 cũ đến cầu Trắng Phía Bắc giáp với phường Hà Trung Phía Nam giáp với vịnh Hạ Long Phía Đông giáp
Trang 4với phường Hà Tu, Phía Tây giáp với phường Hồng Hải Diện tích tự nhiên khoảng 4Km2 Dân số có 7.273 hộ = 24.483 nhân khẩu, gồm 9 khu phố, 111
tổ dân Trên địa bàn phường có bãi tắm Hòn Gai, bãi tắm Nhân dân nằm trên địa bàn khu phố số 6 được khánh thành vào dịp 30/4, 01/5/2021 chiều dài 900m, chiều rộng 185m Phường là nơi đặt trụ sở hầu hết các cơ quan đầu não của tỉnh Quảng Ninh Đây là những điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế thương mại, du lịch, dịch vụ
2.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội
Toàn phường có trên 328 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trên 660 hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn và chợ Hồng Hà Phường có 05 trường học đủ các cấp từ mầm non, tiểu học, THCS, THPT (có cả trường công lập và dân lập, liên cấp dân lập), có 14 trường, nhóm lớp mầm non tư thục
Về trình độ dân trí của người dân tương đối cao, đời sống nhân dân cơ bản ổn định, số hộ khá, giàu chiếm hơn 40% Phường hiện tại không còn hộ nghèo, cận nghèo
Đảng bộ phường có trên 1.700 đảng viên sinh hoạt tại 16 chi bộ ( Gồm
09 chi bộ khu phố, 07 chi bộ đương chức là các Trường học, Công an, Y tế) với trên 2.700 đảng Viên đang các tác về sinh hoạt tại khu phố theo Quy định 213-QĐ/TW
Cấp uỷ chi bộ có 82 đồng chí, hiện tại 9/9 khu phố thực hiện nhất thể hoá Bí thư Chi bộ đồng thời là khu trưởng khu phố, Phó bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác Mặt trận, 100% các cơ quan, đơn vị thực hiện Bí thư chi
bộ là người đứng đầu các đơn vị
2.2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu: “Tìm hiểu vấn đề đào tạo nghề
cho người lao động ở phường Hồng Hà, TP Hạ Long”.
Trong 6 tháng đầu năm 2022, phường Hồng Hà đã chủ động, tích cực trong công tác lãnh, chỉ đạo bằng các văn bản cụ thể Giao các cơ quan, tổ chức thực hiện tuyên truyền, tư vấn, tuyển sinh đào tạo nghề cho người lao
Trang 5động bám sát thế mạnh tại từng địa bàn nơi người lao động đang sinh sống Luôn quan tâm, chăm lo đời sống cho người lao động, đặc biệt trong bối cảnh người lao động gặp rất nhiều khó khăn do dịch bệnh Covid-19 kéo dài và đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận Thể hiện cụ thể qua các mặt sau:
2.2.1 Nội dung đào tạo nghề
- Mục tiêu đào tạo nghề: Việc xác định mục tiêu đào tạo nghề là hết sức cần thiết và quan trọng, bởi hiện nay bất cứ một công việc, ngành nghề nào cũng đều có những yêu cầu nhất định về kiến thức, kĩ năng thao tác, khả năng hoàn thành của người thực hiện
- Xác định nhu cầu đào tạo: Là cơ sở để lập kế hoạch đào tạo, xác định nhu cầu về số lượng, chất lượng của từng ngành nghề, cấp bậc chuyên môn cần đào tạo
- Xác định chương trình đào tạo nghề: Xác định chương trình đào tạo nghề cho người lao động là xác định trình độ cần đào tạo, ngành nghề cần đào tạo, khối lượng kiến thức, kĩ năng thực hành cần cung cấp cho người lao động để phù hợp với yêu cầu thực tiễn
- Phương pháp đào tạo: Chương trình bắt đầu học lý thuyết, sau đó học viên được hướng dẫn thực hành tại trường hoặc đưa đến nơi làm việc dưới sự hướng dẫn của giáo viên, nhân viên lành nghề
- Đánh giá kết quả đào tạo: Để đánh giá kết quả cần phải đánh giá chương trình đào tạo để xác định xem nó có đáp ứng được với yêu cầu, mục tiêu đưa ra không, hiệu quả làm việc của người lao động sau khi được đào tạo nghề có đáp ứng được với yêu cầu công việc thực tế hay không
2.2.2 Phân loại đào tạo nghề
- Căn cứ vào nghề đào tạo và người học: Gồm có đào tạo mới, đào tạo lại và đào tạo nâng cao
Trang 6- Căn cứ vào thời gian đào tạo nghề: Gồm đào tạo ngắn hạn và đào tạo dài hạn
2.2.3 Kết quả tào tạo nghề cho lao động
* Được sự quan tâm, lãnh đạo của cấp uỷ, chính quyền, 6 tháng đầu năm 2022, phường Hồng Hà được giao chỉ tiêu đào tạo 4 lớp nghề gồm lớp
sơ cấp và các lớp nghề dưới 3 tháng, tháng 4/2022 hoàn thành chương trình
2 lớp, tháng 6/2022 hoàn thành chương trình 2 lớp, đạt chỉ tiêu kế hoạch được giao
Tổ chức dạy thực hành gắn với sản xuất nên học sinh được thực hành nhiều hơn, được tiếp cận và làm thành sản phẩm được xã hội công nhận
Mục tiêu tổng quát: Đến năm 2025, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo, bồi
dưỡng nghề từ 95% trở lên, chú trọng nâng cao năng lực đào tạo, chất lượng
dạy và học nghề, (Bình quân hàng năm đào tạo nghề cho lao động từ ngân
sách nhà nước 500 người trở lên (không tính số lao động đào tạo theo nhu cầu
xã hội) và bồi dưỡng chuyển giao KHKT cho khoảng 400 người) tăng tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo từ 80 -85%, ưu tiên đào tạo nghề cho người lao động thuộc các thôn trong chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn
2020 -2025 Hàng năm giải quyết việc làm mới cho 1.000 lao động.
2.3 Đánh giá chung
2.3.1 Ưu điểm
Mặc dù đầu năm bị ảnh hưởng không nhỏ từ dịch bệnh Covid-19, song trong 6 tháng qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền, MTTQ các đoàn thể từ phường đến các chi bộ, khu phố đã có nhiều cố gắng trong triển khai thực
hiện nhiệm vụ trọng tâm và các chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu theo Nghị
quyết của Đảng ủy, HĐND phường đề ra bước đầu đã thu được nhiều kết quả quan trọng trong việc chăm lo đến đời sống của nhân dân trên địa bàn
Trang 7phường Tổ chức thành công cuộc bầu cử khu trưởng nhiệm kỳ 2022 -2025 Thực hiện tốt công tác phòng chống dịch bệnh Covid-19, giữ vững địa bàn an toàn Công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị có nhiều kết quả tốt; các cuộc vận động, các phong trào thi đua đã được duy trì thành nền nếp
và đi vào đời sống nhân dân Tình hình ANCT và TTATXH được đảm bảo; công tác chỉnh trang đô thị tiếp tục được quan tâm, đời sống của người dân cơ bản ổn định và không ngừng được nâng cao
2.3.2 Một số tồn tại và nguyên nhân
* Một số tồn tại tại
- Một số ít cấp chính quyền địa phương chưa thực sự quan tâm vào cuộc
để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao ý thức cho người lao động Nguồn vốn phân bổ cho công tác đào tạo nghề hàng năm chưa đáp ứng đủ
so với nhu cầu đào tạo của người dân, cũng như so với mục tiêu về kinh phí đào tạo của Đề án Cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy nghề đã được trang cấp nhưng lại không đồng bộ; nhà xưởng, phòng học nghề thiếu thốn nhiều đặc biệt thiếu giáo viên cơ hữu
Ảnh hưởng của dịch Covid-19 kéo dài khó khăn cho công tác đào tạo nghề
- Công tác đào tạo nghề cho lao động hiện nay vẫn tập trung chủ yếu đào tạo những nghề giản đơn, thời gian đào tạo ngắn (dưới 3 tháng), việc đào tạo trình độ tay nghề cao nhằm tạo nguồn nhân lực phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế- xã hội trong và ngoài huyện được chú trọng quan tâm, nhưng hiệu quả chưa cao do một số ngành, nghề tuyển sinh chủ yếu là Nam giới, một số học viên còn có lựa chọn ngành, nghề học như: nghề công nhân kỹ thuật vận hành khoan, lái máy gạt, nghề khai thác hầm lò, khai khoáng than, vàng có ít học viên đăng ký tham gia
- Kinh phí cấp hàng năm công tác đào tạo nghề cho lao động chưa đáp ứng đủ so với nhu cầu học nghề của người lao động
Trang 8- Nhận thức của một bộ phận người học chưa thực sự có ý thức đổi mới, đặc biệt ở các nghề ngắn hạn, sơ cấp do có số lượng người dân tộc thiểu số cao, nhận thức chậm, chưa có tinh thần tự lực vươn lên, còn trông chờ ỷ lại vào sự
hỗ trợ của nhà nước, tinh thần học và sự vận động tự thân chưa cao, đây cũng
là khó khăn cho cấp ủy chính quyền địa phương trong việc giải quyết vấn đề lao động và việc làm cho nhân dân
- Phần lớn lao động còn có tâm lý ngại đi làm ăn xa, thái độ, kỹ năng làm việc chưa cao dẫn đến số lao động được tuyển dụng vào các công ty, nhà máy còn ít
*Nguyên nhân
Thực tế công tác đào tạo nghề hiện nay chưa được xã hội nhận thức đầy
đủ và đúng đắn về đào tạo nghề, về vai trò của đội ngũ lao động qua đào tạo nghề trong quá trình phát triển Việc làm chuyển biến nhận thức của người học, gia đình và toàn xã hội sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc dạy nghề và học nghề Bên cạnh đó, một bộ phận thanh niên chưa có nhận thức đúng về nghề nghiệp, luôn muốn làm việc tại các đô thị lớn, rất ít người muốn làm việc ở khu vực nông thôn, không có ý thức, kĩ năng trong việc tự tạo việc làm cho bản thân
Một số ngành nghề trồng trọt và chăn nuôi không tìm được đầu ra ổn định dẫn đến tình trạng người lao động học nghề xong không sử dụng kĩ năng, kiến thức được học để thực hành sản xuất hàng hóa trong khi trình độ, năng lực của người lao động còn bất cập, thiếu kinh nghiệm, không chịu học hỏi, thụ động, chưa phát huy hết tinh thần trách nhiệm và sự tự chủ, sáng tạo của bản thân
2.3.3 Một số giải pháp
* Nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngành, xã hội, nhất là thanh niên về việc đào tạo nghề:
Trang 9- Tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động và nâng cao nhận thức về việc làm cho người học, đặc biệt là thanh niên trong độ tuổi từ 15 -20 tuổi
- Nâng cao nhận thức của doanh nhân về lợi ích của đào tạo nghề đối với
sự phát triển của doanh nghiệp, từ đó chủ động tham gia, phối hợp với các hoạt động đào tạo nghề của Trung tâm như: Tổ chức các hội thảo, hội nghị, đối thoại với doanh nhân, tổ chức triển lãm, ngày hội việc làm… Phối hợp chặt chẽ giữa ngành Giáo dục và ngành Lao động – Thương binh xã hội và Đoàn thanh niên để tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hướng nghiệp trong các trường THCS và THPT để định hướng học sinh học nghề đúng đối tượng, nhu cầu người học và nhu cầu xã hội
* Giải pháp về cơ chế, chính sách và tăng cường quản lý Nhà nước
- Cấp ủy các cấp tiếp tục đưa công tác đào tạo, bồi dưỡng nghề cho lao động nông thôn vào Nghị quyết, tạo ra sức lan tỏa cao trong cả hệ thống chính trị
- Nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, của cán bộ, công chức xác định đây là nhiệm vụ quan trọng của các cấp, các ngành và của toàn xã hội Đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân trong việc học nghề, coi việc học nghề không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ của người lao động nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống
- Nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông để học sinh có nhận thức đúng đắn về học nghề và chủ động lựa chọn các loại hình học nghề phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh của mình
- Thực hiện tốt chính sách đào tạo nghề cho lao động, chính sách đối với giáo viên, cán bộ quản lý và chính sách đối với cơ sở dạy nghề
- Tăng cường tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn, tư vấn học nghề, việc làm miễn phí, tăng cường tuyên truyền sâu rộng trên các phương tiện thông tin đại chúng
Trang 10về các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đào tạo nghề, về vai trò vị trí của đào tạo nghề đối với phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, tạo việc làm nâng cao thu nhập để người lao động biết và tích cực tham gia học nghề
* Quản lý hoạt động đào tạo nghề đảm bảo đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn:
- Đổi mới các ngành theo hướng phát triển chung của Tỉnh Đổi mới mạnh mẽ mục tiêu, nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo theo hướng nâng cao năng lực thực hành cho người học nghề
- Chuẩn hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo nghề, giáo viên dạy nghề Tăng cường liên kết, phối hợp với các doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo nghề cũng như giải quyết việc làm sau đào tạo Đào tạo nghề trọng điểm, đáp ứng nhu cầu của người học và nhu cầu việc làm của
xã hội
* Giải pháp về đẩy mạnh xã hội hóa, hợp tác quốc tế trong đào tạo nghề:
- Huy động các nguồn lực, tìm kiếm, ưu tiên các dự án nước ngoài để đầu tư phát triển đào tạo nghề, đặc biệt là các dự án hỗ trợ kĩ thuật, đầu tư cơ sở vật chất, phát triển chương trình, học liệu, đào tạo bồi dưỡng giáo viên và cán
bộ quản lý Tham gia đặt hàng đào tạo
- Hợp tác với các trường đào tạo nghề trong cả nước để trao đổi chương trình đào tạo, trao đổi giáo viên, chuyên gia đào tạo, chuyển giao công nghệ và phương pháp giảng dạy
* Giải pháp đẩy mạnh thực hiện các chương trình xúc tiến đào tạo:
- Mở các lớp tập huấn, tư vấn hướng dẫn cho thanh niên lập dự án vay vốn và sử dụng nguồn vốn có hiệu quả