.............................................................................................................. PAGE 3 TRƯỜNG CHÍNH TRỊ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chương trình Trung cấp lý luận chính trị hành chính ĐỀ TÀI CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở XÃ MINH THẮNG, HUYỆN CHƠN THÀNH Họ tên học viên Đơn vị công.
Trang 1KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính
ĐỀ TÀI :
CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở XÃ MINH THẮNG, HUYỆN CHƠN THÀNH
Trang 2MỤC LỤC
Trang
3 Mục đích, yêu cầu và nhiệm vụ nghiên cứu 2
Chương 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG
1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng nông
1.3 Vai trò của xây dựng nông thôn mới đối với sự phát triển kinh
1.4 Một số văn bản của trung ương và địa phương liên quan đến
Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN
2.1 Khái quát về xã Minh Thắng, huyện Chơn Thành 122.2 Thực trạng công tác xây dựng nông thôn mới tại Ủy ban nhân
dân xã Minh Thắng, huyện Chơn Thành 13
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nông nghiệp, nông thôn có vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã
hội của mỗi quốc gia, nhất là với Việt Nam - nước nông nghiệp, dân số sống ở khuvực nông thôn chiếm 70% dân số cả nước Vì vậy, phát triển nông nghiệp, nôngthôn là một một yêu cầu cấp thiết trong quá trình phát triển Xây dựng nông thônmới là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta, xây dựng nông thôn mớinhằm làm cho kinh tế nông thôn phát triển, đời sống vật chất và tinh thần củangười dân tăng lên, hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, môi trường xanh, sạch, đẹp,giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Trên cơ sở chủ trương của của Bộ Chính trị, các quyết định của Thủ tướngChính phủ, các thông tư hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
và các bộ ngành Trung ương, các địa phương sẽ tiến hành rà soát và xây dựng mụctiêu, kế hoạch để thực hiện thắng lợi Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựngnông thôn mới, tỉnh ủy Bình Phước đã chỉ đạo các thành phố, huyện, thị xã căn cứvào tình hình thực tế của từng địa phương để tham mưu cho cấp ủy xây dựng kếhoạch thực hiện tốt công tác xây dựng nông thôn mới, trọng tâm là xác định cáchướng đi đột phá gắn với điều kiện kinh tế xã hội của từng địa phương
Minh Thắng là xã thuần nông của huyện Chơn Thành Mặc dù trong điềukiện còn nhiều khó khăn, song bước đầu đã thực hiện có hiệu quả chương trình xâydựng nông thôn mới Tuy nhiên, trong bối cảnh chung, xây dựng nông thôn mớicủa địa phương cũng còn nhiều bất cập Kinh tế xã chủ yếu là sản xuất nôngnghiệp, kinh tế hộ gia đình chưa có sự bứt phá mạnh mẽ, kết cấu hạ tầng chưađồng bộ, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân còn có mặt hạn chế
Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu đảng bộ xã Minh Thắngnhiệm kỳ 2020 – 2025 xác định mục tiêu về đích nông thôn mới nâng cao cuốinăm 2022, công tác xây dựng nông thôn mới đã và đang đặt ra nhiều nội dung cầngiải quyết Dù công tác tại Công ty cổ phần cao su Sông Bé, tuy nhiên tôi sinh ra,lớn lên trên mãnh đất xã Minh Thắng, luôn dõi theo sự phát triển của xã nhà, luônquan tâm đến công tác lãnh đạo, xây dựng địa phương của chính quyền và nhân
Trang 4dân xã; Với lý do đó, Tôi quyết định lựa chọn đề tài “Công tác xây dựng nông
thôn mới ở xã Minh Thắng, huyện Chơn Thành” làm Khóa luận tốt nghiệp
Trung cấp Lý luận Chính trị - Hành chính
2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu:
Công tác xây dựng nông thôn mới ở xã Minh Thắng, huyện Chơn Thành
* Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi: UBND xã Minh Thắng, huyện Chơn Thành
Thời gian: từ năm 2018 đến nay
3 Mục đích, yêu cầu và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích, yêu cầu nghiên cứu:
Khóa luận khái quát chung một số vấn đề về công tác xây dựng nông thônmới Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn công tác xâydựng nông thôn mới tại xã Minh Thắng, huyện Chơn Thành để từ đó đề xuất, đưa
ra những giải pháp, kiến nghị góp phần tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác xâydựng nông thôn mới ở xã Minh Thắng hiện nay
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nêu trên, khóa luận tốt nghiệp thực hiện một số nhiệm
4 Phương pháp nghiên cứu
Khóa luận dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, tư tưởng
Hồ Chí Minh và các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tácxây dựng nông thôn mới Đồng thời sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ
Trang 5thể như: Phương pháp thu thập thông tin, phương pháp phân tích và tổng hợp,phương pháp thống kê và so sánh.
Trang 6Chương 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG
NÔNG THÔN MỚI 1.1 Một số quan niệm liên quan
Quan niệm nông thôn mới: Là nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế
-xã hội hiện đại; có cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý; -xã hội dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc, đời sống vật chất, tinh thần được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, an ninh trật tự được giữ vững.
Như vậy, khái niệm nông thôn mới sẽ bao gồm những đặc điểm sau: Thứ nhất, nông thôn được cấu trúc trên nền tảng của làng, xã truyền thống, có đời sống vật chất, tinh thần ngày càng cao.
Thứ hai, bên cạnh những ngành nghề truyền thống, những ngành nghề gắn với quá trình công nghiệp hoá đang dần được hình thành, phát triển.
Thứ ba, về văn hoá - xã hội, những giá trị văn hoá truyền thống được giữ vững và phát huy, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân nông thôn.
Thứ tư, hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, môi trường ngày càng được gìn giữ, tái tạo.
Thứ năm, về dân chủ cơ sở ở nông thôn ngày càng đươc phát huy mạnh
mẽ, đi vào thực chất, người dân là một trong những chủ thể đóng vai trò quyết định đối với việc xây dựng nông thôn mới.
Thứ sáu, chương trình xây dựng nông thôn mới hiện nay được thực hiện chủ yếu theo phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”; trong đó, dân tự làm là chính, Nhà nước chỉ hỗ trợ, nhưng phải đáp ứng những mục tiêu của phát triển kinh tế - xã hội, được quyết định bởi quản lý Nhà nước và
sự khoé léo linh hoạt trong tổ chức thực hiện của địa phương.
Trang 7Thứ bảy, việc xây dựng nông thôn mới hiện nay bị ràng buộc bởi các tiêu chí chung của nông thôn mới, nhưng mang nặng tính đặc thù của từng địa phương do bị qui định, chi phối bởi đặc điểm làng xã, truyền thống, tập quán, điều kiện tự nhiên… và nhiều ràng buộc khác bởi cơ chế dân chủ hoá ở
cơ sở.
- Quan niệm xây dựng nông thôn mới: Xây dựng nông thôn mới là xây dựng nông thôn đạt 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.
Về mục tiêu xây dựng nông thôn mới: Xây dựng nông thôn mới là cuộc
cách mạng và là một cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồnglòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp Đồng thời, pháttriển sản xuất toàn diện về nông – công nghiệp và dịch vụ Người dân có nếp sốngvăn hóa, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo, thu nhập và đời sống vậtchất – tinh thần của người dân được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa.Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới bao gồm 11 nội dung,được cụ thể hoá trên 19 tiêu chí
Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới: Theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới thì đơn vị nông thôn mới được phân thành 3 cấp là: xã nông thôn mới, huyện nông thôn mới, tỉnh nông thôn mới Trong đó:
Xã nông thôn mới: là đáp ứng được 19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.
Huyện nông thôn mới: Là huyện có 75% số xã trong huyện đạt nông thôn mới.
Tỉnh nông thôn mới: Là tỉnh có 80% số huyện trong tỉnh đạt nông thôn mới
- Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới
Xây dựng nông thôn mới hướng tới thực hiện Bộ tiêu chí Quốc gia được qui định tại Quyết định 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng chính phủ.
Trang 8Xây dựng nông thôn mới theo phương châm phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư địa phương là chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng, ban hành các tiêu chí, quy chuẩn đã đặt ra các chính sách, cơ chế hỗ trợ, hướng dẫn Các hoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn,
xã bàn bạc dân chủ để quyết định và tổ chức thực hiện.
Được thực hiện trên cơ sở kế thừa, lồng ghép các Chương trình mục tiêu quốc giá, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, chương trình, dự án khác đang triển khai ở nông thôn, có bổ sung dự án hỗ trợ đối với các lĩnh vực cần thiết;
có cơ chế, chính sách khuyến khích mạnh mẽ đầu tư của các thành phần kinh tế; huy động đóng góp của các tầng lớp dân cư.
Được thực hiện gắn với các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng của mỗi địa phương (xã, huyện, tỉnh); có quy hoạch, cơ chế đảm bảo cho phát triển theo quy hoạch (trên cơ sở các tiêu chuẩn kinh tế, kỹ thuật do các bộ chuyên ngành ban hành).
Là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; cấp uỷ Đảng, chính quyền đóng vai trò chỉ đạo, điều hành quá trình xây dựng qui hoạch, kế hoạch, tổ chức thực hiện; hình thành cuộc vận động “toàn dân xây dựng nông thôn mới” do Mặt trận Tổ quốc chủ trì cùng các tổ chức chính trị -xã hội vận động mọi tầng lớp nhân dân phát huy vai trò chủ thể trong việc xây dựng nông thôn mới.
Điểm mới của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới hiện nay so với xây dựng nông thôn mới trước đây: Thứ nhất, xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí chung cả nước, được định trước Thứ hai, xây dựng nông thôn mới địa bàn cấp xã và trong phạm vi cả nước, không thực hiện thí điểm, nơi làm nơi không, 9.121 xã trên địa bàn cả nước cùng làm Thứ ba, cộng đồng dân cư là chủ thể của xây dựng nông thôn mới, không phải Nhà nước hay các tổ chức chính trị - xã hội, mà người dân tự xây dựng Thứ
tư, đây là một chương trình khung, bao gồm 11 chương trình mục tiêu quốc gia và 13 chương trình có tính chất mục tiêu đang diễn ra tại nông thôn.
Trang 9Như vậy, xây dựng nông thôn mới chính là thực hiện chương trình phát triển toàn diện, vững chắc nông nghiệp, nông dân, nông thôn nhằm nâng cao đời sống người dân và sự phát triển Đó là quá trình thay đổi toàn diện về kinh tế, văn hoá, xã hội, môi trường; trong đó, có hàm ý là tạo ra những “con người mới” có văn hoá trong môi trường nông thôn mới
1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng nông thôn mới
Quan điểm xây dựng nông thôn mới đến giai đoạn 2010 – 2020 của Đảng vànhà nước ta là:
- Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn để phát triển kinh tế - xã hội,nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn; là nhiệm vụ trọngtâm, xuyên suốt của cả hệ thống chính trị
- Xây dựng nông thôn mới còn là cuộc vận động rộng rãi, thu hút các nguồnlực trong toàn xã hội cùng tham gia; trong đó cấp ủy Đảng và chính quyền cơ sởđóng vai trò lãnh đạo, điều hành, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể có nhiệm vụtuyên truyền, vận động; nông dân vừa là chủ thể thực hiện vừa là đối tượng thụhưởng thành quả đạt được
- Xây dựng nông thôn mới được tiến hành đồng loạt ở tất cả các xã trongtỉnh; kế thừa và lồng ghép với các chương trình, dự án và các cuộc vận động khác,nhất là phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" ở cơ sở, phongtrào nhân dân đóng góp xây dựng hạ tầng nông thôn, đô thị
Phương châm xây dựng nông thôn mới đến giai đoạn 2010 – 2020 của Đảng
và nhà nước ta là:
Dựa vào nội lực cộng đồng dân cư là chính, có sự hỗ trợ một phần từ ngânsách Nhà nước; khuyến khích các thành phần kinh tế cùng tham gia; đảm bảonguyên tắc "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân hưởng thụ"
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc tiếp tục xây dựng nôngthôn mới “toàn diện, nâng cao và bền vững” với phương châm “xây dựng nôngthôn mới chỉ có điểm khởi đầu, không có điểm kết thúc”, đặc biệt là phấn đấu thựchiện thành công mục tiêu về xây dựng nông thôn mới mà Nghị quyết Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã đề ra Cụ thể, trong giai đoạn 2021-2025,
Trang 10cần tiếp tục đầu tư, hỗ trợ cho khoảng 20% số xã chưa đạt chuẩn để phấn đấu đến
2025 có ít nhất 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới ; hỗ trợ cho các xã đặc biệt khókhăn hoàn thành các cơ sở hạ tầng thiết yếu, cải tạo điều kiện sinh hoạt và sảnxuất, đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới để phấn đấu đạt mục tiêu cả nướckhông còn xã dưới 15 tiêu chí, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa vùng đặc biệtkhó khăn với các vùng khác của cả nước, đảm bảo tính công bằng trong đầu tư xâydựng nông thôn mới giữa các vùng có điều kiện phát triển với các vùng đặc biệtkhó khăn của cả nước Cùng với đó, hỗ trợ cho các địa phương (huyện, xã) đã đạtchuẩn tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí và phấn đấu đạt nông thôn mớinâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu để đảm bảo phát triển bền vững
Trong giai đoạn 2021-2025, xây dựng nông thôn mới sẽ hướng đến mục tiêunâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn, xây dựng hạ tầngkinh tế - xã hội nông thôn đồng bộ và hiện đại, gắn với quá trình đô thị hóa Bêncạnh đó, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng nôngthôn mới thông minh; tiếp tục thực hiện hiệu quả cơ cấu lại ngành nông nghiệp,phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới theohướng nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu vàphát triển bền vững; đảm bảo môi trường, cảnh quan nông thôn sáng, xanh, sạch,đẹp, an toàn; đời sống nông thôn giàu bản sắc văn hóa truyền thống, đưa nông thôntrở thành nơi đáng sống
1.3 Vai trò của xây dựng nông thôn mới đối với sự phát triển kinh tế xã hội
Nông thôn là địa bàn trọng yếu trong phát triển kinh tế -xã hội; là thị trườngđầu vào và đầu ra rộng lớn, đầy tiềm năng cho phát triển kinh tế - xã hội; nôngnghiệp, nông thôn tạo ra những tiền đề quan trọng cho công nghiệp hoá, hiện đạihoá nền kinh tế
Hoạt động xây dựng nông thôn mới đồng thời là hoạt động phát triển kinh tế
- xã hội Nông thôn mới được xây dựng thành công là tiền đề quan trọng thúc đẩykinh tế - xã hội phát triển
Trang 11Phát triển kinh tế - xã hội là nội hàm cơ bản của xây dựng nông thôn mới.Phát triển kinh tế - xã hội là nội dung cơ bản của xây dựng nông thôn mới Tuynhiên, ngoài phát triển kinh tế - xã hội thì xây dựng nông thôn mới còn hướng tớinhững nội dung và mục tiêu khác, trên các phương diện kinh tế, văn hoá, môitrường, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật và con người.
Nông thôn Việt Nam vốn có truyền thống hợp tác, chính các tổ chức hợp tácnông thôn là nơi quy tụ tất cả nông dân lại với nhau, nó là chủ thể đưa người nôngdân thâm nhập vào thị trường và tìm kiếm những lợi ích thị trường Có thể nói, mộtkhi tổ chức nông dân giành được lợi ích thị trường, thì cũng có nghĩa là ngườinông dân hưởng thụ được những lợi ích này
Từ cải cách mở cửa cho đến nay, xu thế phát triển kinh tế thị trường đã đàotạo và xây dựng nên những chủ thể lợi ích đa dạng Các chủ thể lợi ích khác nhau
sẽ có những nhu cầu lợi ích khác nhau Những lợi ích này có thể được thực hiệnhay không lại phụ thuộc rất nhiều vào trình độ tổ chức của các tổ chức đó Chỉ cócác tập đoàn lợi ích mang tính chất chế độ hóa, tổ chức hóa mới có thể phát huyđược vai trò bảo vệ lợi ích cho tổ chức mình Trong cơ chế kinh tế thị trường khắcnghiệt, và bối cảnh cải cách mở cửa ngày càng sâu rộng, chính người nông dân làđối tượng đã đóng góp nhiều nhất và đồng thời cũng hy sinh nhiều nhất cho sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên, cũng chính họ lại là tầng lớp chịunhiều thiệt thòi nhất Để cải thiện tình hình này, người nông dân cần phải tập hợplại với nhau để xây dựng nên các tổ chức hợp tác đại diện cho quyền và lợi ích củamình, phát huy vai trò là chủ thể trong công cuộc xây dựng nông thôn mới
1.4 Một số văn bản của trung ương và địa phương liên quan đến công tác xây dựng nông thôn
Nước ta hiện nay vẫn là một nước nông nghiệp với hơn 70% dân cư đangsống ở nông thôn Phát triển nông nghiệp nông thôn đã, đang và sẽ còn là mối quantâm hàng đầu, có vai trò quyết định đối với việc ổn định kinh tế xã hội đất nước.Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng xác định mục tiêu xâydựng nông thôn mới là: “Xây dựng nông thôn mới ngày càng giàu đẹp, dân chủ,công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu
Trang 12hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển ngày càng hiện đại” Quán triệt Nghị quyết Đạihội X, Hội nghị Trung ương lần thứ bảy (khóa X) ra Nghị quyết số 26-NQ/TW,ngày 5 tháng 8 năm 2008 đã nêu một cách toàn diện quan điểm của Đảng ta về xâydựng nông thôn mới Nghị quyết khẳng định nông nghiệp, nông dân, nông thôn cóvai trò to lớn, có vị trí quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đấtnước Xây dựng nông thôn mới là xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiệnđại ở nông thôn; xây dựng cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý,gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quyhoạch… Nghị quyết 26/NQTW ngày 28/05/2008 đã nêu một cách tổng quát vềmục tiêu, nhiệm vụ cũng như phương thức tiến hành quá trình xây dựng nông thônmới trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với điều kiện thực tiễn phát triển của đấtnước Thực hiện đường lối của Đảng, ngày 28/10/2008, Chính phủ đã ra Nghịquyết số 24/2008/NQ-CP ban hành một chương trình hành động của Chính phủ vềxây dựng nông nghiệp, nông dân và nông thôn, thống nhất nhận thức, hành động
về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Chương trình mục tiêu Quốc gia về xâydựng nông thôn mới Sau hơn 9 năm triển khai, Chương trình mục tiêu quốc giaxây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2010 – 2020 đã đạt và vượt các mụctiêu đề ra trước gần 2 năm; góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển nôngnghiệp, nông dân, nông thôn và sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Chươngtrình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới là chương trình mang tínhtổng hợp, sâu, rộng, có nội dung toàn diện; bao gồm tất cả các lĩnh vực kinh tế, vănhóa, xã hội, chính trị, an ninh - quốc phòng
4 nội dung trọng tâm của Chương trình giai đoạn 2021 - 2025
Thứ nhất, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, cơ bản đồng bộ, đảm bảo kết
nối nông thôn - đô thị và kết nối các vùng miền
Tiếp tục hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống hạ tầng cơ bản phục vụsản xuất và dân sinh ở nông thôn, theo hướng đáp ứng yêu cầu, nâng cao chấtlượng; chú trọng đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn gắnvới phát triển đô thị, từng bước bắt kịp tốc độ phát triển chung của vùng, tạo kếtnối đồng bộ, nhất là kết nối liên xã, liên huyện; mở rộng và hiện đại hóa hệ thống
Trang 13cơ sở hạ tầng trung tâm cấp huyện, trong đó, chú trọng đầu tư hình thành và pháttriển hệ thống cung ứng, kết nối nông sản hiện đại cấp huyện; chủ động giải phápứng phó với thiên tai và biến đổi khí Thiết chế hạ tầng nông thôn của các khu đôthị, thành phố lớn phải yêu cầu cao hơn (về kỹ thuật, quy mô, nội dung, mỹthuật ) so với các khu vực khác, đảm bảo kết nối đồng bộ với đô thị Đồng thời,
có cơ chế đột phá đầu tư phát triển hệ thống giao thông cho những địa bàn khókhăn do đặc thù về điều kiện địa hình, địa chất (vùng Miền núi phía Bắc, vùngĐồng bằng sông Cửu Long), tạo sức bật để các địa phương khai thác tối đa cáctiềm năng, lợi thế sẵn có
Thứ hai, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập người dân theo hướng bền
vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, trong đó, chú trọng khai thác được lợi thế củamỗi vùng, miền
Tiếp tục tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp,đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu
cơ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phù hợp với điều kiện thực tế; thực hiệntốt việc chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sản nuôi trồng các loại cây, conkhác có hiệu quả cao hơn; xây dựng vùng nguyên liệu nông sản tập trung quy môlớn gắn với cấp mã vùng trồng, mã vạch sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn quản lýchất lượng (VietGap, GlobalGap) và truy xuất nguồn gốc đối với tất cả các sảnphẩm nông nghiệp
Thứ ba, bảo vệ môi trường và cải tạo cảnh quan nông thôn
Phải đặc biệt quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường ở nông thôn (tăng tỷ
lệ chất thải rắn, nước thải sinh hoạt, bao gói thuốc bảo vệ thực vật được phân loại,thu gom và xử lý); thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư các khu xử lý rác tập trungquy mô liên huyện, liên tỉnh, đồng thời khuyến khích phát triển các mô hình xử lýnước thải sinh hoạt quy mô hộ, cấp thôn trong cộng đồng dân cư
Tiếp tục phát động và duy trì các phong trào nói không với rác thải nhựa, tái
sử dụng chất thải nông nghiệp đảm bảo đúng quy định về vệ sinh môi trường và antoàn thực phẩm, cải tạo cảnh quan môi trường; tập trung phát triển các mô hìnhthôn, xóm xanh, sạch, đẹp làm tiền đề cho phát triển du lịch nông thôn trên địa bàn
Trang 14tỉnh về lâu dài Đẩy mạnh xử lý môi trường ở những nơi gây ô nhiễm nghiêm trọng(làng nghề, bãi tập trung chôn lấp, xử lý rác, nước thải ).
Thứ tư, phát triển giáo dục, y tế, văn hóa cơ sở và bảo tồn, phát huy các giá
trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển kinh tế du lịch nông thôn; Giữ gìn anninh và trật tự xã hội nông thôn
Chú trọng nâng cao hơn chất lượng y tế, giáo dục, xây dựng các thiết chếvăn hóa, thể thao để đẩy mạnh và nâng cao chất lượng hoạt động văn hóa, thể thao
ở nông thôn; bảo tồn và phát huy sự đa dạng, phong phú về các giá trị văn hóa ởnông thôn, làm cơ sở để nhân rộng các mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch nôngthôn; tăng cường phát huy vai trò tự quản, sự tham gia của người dân đối với côngtác phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, đảm bảo an ninhchính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn nông thôn và an ninh quốc phòng khuvực biên giới
Thực hiện Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệtChương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020, từkhi bắt đầu triển khai Chương trình trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo tỉnh
đã chỉ đạo triển khai thực hiện phong trào “Cả nước chung sức xây dựng nông thônmới” và cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dâncư” trên toàn tỉnh, cuộc vận động đã tạo ra sự thống nhất chung về nhận thức cũngnhư trong công tác phối hợp, triển khai thực hiện Chương trình Từ đó, nhận thứccủa người dân không ngừng được nâng cao và việc triển khai thực hiện Chươngtrình nhận được sự đồng thuận cao của tất cả các tầng lớp Nhân dân và cả hệ thốngchính trị Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” do Thủtướng Chính phủ phát động đã có tác động đến sự quan tâm, đóng góp nguồn lựccao của toàn xã hội
Hiện nay, tỉnh Bình Phước xác định sẽ quyết tâm hoàn thành mục tiêu màThủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 1865/QĐ-TTg ngày 23/11/2017 vềviệc giao kế hoạch thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó với chươngtrình nông thôn mới, cụ thể là: huyện đạt chuẩn nông thôn mới, thị xã, thành phốhoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh đến năm 2022 Với
Trang 15sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh cộng với sự đồng thuận của các tầng lớpnhân dân, phong trào xây dựng nông thôn mới ở Bình Phước thực sự đi vào tâmthức của mỗi người dân và tạo đà cho các thôn, xã bứt phá phát triển kinh tế - xãhội Tỉnh ủy Bình Phước tập trung lãnh đạo với phương châm “dễ làm trước, khólàm sau”, đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc, nhắc nhở thường xuyên,liên tục đến tận cơ sở
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI XÃ MINH THẮNG, HUYỆN CHƠN THÀNH
2.1 Khái quát về xã Minh Thắng, huyện Chơn Thành
Xã Minh Thắng nằm ở phía đông bắc huyện Chơn Thành, có vị trí địa lý:Phía đông giáp xã Minh Lập và tỉnh Bình Dương Phía tây và phía nam giáp
36,00, km², dân số năm 2002 là 3.634 người, mật độ dân số đạt 101 người/km²
Xã Minh Thắng được thành lập vào ngày 5 tháng 4 năm 2002 trên cơ sở3.600,4 ha diện tích tự nhiên và 3.634 người của xã Nha Bích Khi mới thành lập,
xã thuộc huyện Bình Long cũ Ngày 20 tháng 2 năm 2003, huyện Bình Long đượcchia thành hai huyện Bình Long và Chơn Thành, xã Minh Thắng chuyển sang trựcthuộc huyện Chơn Thành
Là một xã còn khó khăn, hạ tầng nông thôn chưa phát triển, đời sống ngườidân còn nhiều khó khăn, thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới Đảng bộ
xã đã biết khơi dậy sức dân, công khai dân chủ, thực hiện dân biết, dân bàn, tạo sựđồng thuận trong nhân dân cùng chung sức xây dựng nông thôn mới Trong quátrình xây dựng nông thôn mới, Đảng bộ xã xác định vai trò chỉ đạo, lãnh đạo, điềuhành của cấp ủy đảng, chính quyền, các đoàn thể từ tỉnh xuống cơ sở trong việc tổchức chỉ đạo điều hành hết sức quan trọng Từ đó, đứng đầu phải phát huy tráchnhiệm; phân công, phân cấp trách nhiệm từng cấp, từng ngành, từng thành viênban chỉ đạo, từng cơ quan đơn vị, từng cán bộ, đảng viên không để tình trạng nétránh
Trang 16Đến hết năm 2018, xã Minh Thắng đạt 16/19 tiêu chí xây dựng NTM, còn 3tiêu chí chưa đạt là: giao thông, trường học và y tế Năm 2019, huyện Chơn Thành
đã bố trí vốn để đầu tư các công trình xây dựng NTM cho xã khoảng 22 tỷ đồng.Huyện đã phê duyệt nhiều hạng mục công trình phòng học, đường giao thông nôngthôn, đầu tư áp dụng theo cơ chế đặc thù trên địa bàn xã Trong đó, huy động kinhphí đóng góp trong nhân dân ít nhất 3 tỷ đồng Xã tiếp tục tuyên truyền vận độngngười dân duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí còn lại, cuối năm 2019 xãMinh Thắng về đích nông thôn mới
2.2 Thực trạng công tác xây dựng nông thôn mới tại xã Minh Thắng, huyện Chơn Thành
2.2.1 Những kết quả đạt được và nguyên nhân đạt được kết quả
2.2.1.1 Những kết quả đạt được
Xác định phát triển nông thôn mới là yếu tố nền tảng quan trọng tạo độnglực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của xã, góp phần vào hoàn thành các tiêuchí trong xây dựng nông thôn mới Đảng uỷ xã Minh Thắng đã chủ động huy độngcác nguồn vốn tập trung đầu tư của Nhà nước và vốn trong nhân dân để xây dựng,sửa chữa, nâng cấp hạ tầng giao thông Để huy động nguồn lực trong dân, vớiphương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, Uỷ ban nhân dân xã Minh Thắng
đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia hiến đất, mởđường và tích cực hưởng ứng phong trào thi đua, ra quân làm đường giao thôngnông thôn Thông qua đó, sức mạnh trong nhân dân được khai thác hiệu quả trongtriển khai xây dựng nông thôn mới ở xã
Phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giám sát và dânhưởng thụ” trong xây dựng nông thôn mới còn được phát huy thông qua việcngười dân được tham gia, đóng góp ý kiến trong các khâu lựa chọn các công trình,hình thức tổ chức xây dựng, các chính sách về huy động nguồn lực như xây dựng
cơ sở hạ tầng, nhà văn hóa, khu thể thao, đường giao thông, kênh mương thủy lợi Những thắc mắc, kiến nghị cơ bản đều được giải quyết kịp thời Bà con còn tựnguyện đóng góp, tham gia các phong trào hiến đất làm đường giao thông, đóng
Trang 17góp vật lực, công sức cho các công trình phục vụ sản xuất, dân sinh tại địaphương.
Đến nay, các hạ tầng chính của xã Minh Thắng đã được quan tâm đầu tưxây dựng góp phần làm cho bộ mặt nông thôn được khang trang, hiện đại, đáp ứngđược nhu cầu của sản xuất và dân sinh Sản xuất của người dân có nhiều đột phá,xây dựng thành công nhiều mô hình sản xuất mới đem lại hiệu quả kinh tế cao,phát triển tốt các chuỗi cung ứng hàng hóa khép kín từ khâu sản xuất đến tiêu thụsản phẩm, đẩy mạnh liên doanh, liên kết trong các khâu của sản xuất, tiêu thụ sảnphẩm giúp gia tăng giá trị và tăng năng xuất lao động của người dân nông thôn; giátrị sản xuất nông nghiệp bình quân đạt 210 triệu đồng/ha (tăng 88 triệu đồng/ha sovới năm 2019); thu nhập bình quân ở nông thôn đạt 40 triệu đồng/người; tỷ lệ hộnghèo còn 1,9%; trong đó tỷ lệ hộ nghèo không thuộc chính sách bảo trợ xã hội là1,14%; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 90,3%
Tiếp tục nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hóa” và cuộc vận động “Người Bình Phước nói lời hay, làm việc tốt”;cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”.Đến nay, toàn xã được Ban chỉ đạo phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hoá huyện công nhận 6/7 Khu dân cư đạt tiêu chí Khu dân cư văn hóa,chiếm tỷ lệ 85,7% gồm các khu dân cư ấp 1, ấp 2, ấp 3, ấp 5, ấp 6 và ấp 7 Đến hếtnăm 2020, UBND xã ra quyết định công nhận danh hiệu Gia đình văn hóa cho2005/2024 hộ, chiếm tỷ lệ 99% Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thaoquần chúng được đa dạng hóa, công tác sinh hoạt cộng đồng được quan tâm thựchiện và từng bước đi vào nền nếp Bản sắc văn hóa truyền thống của người dânnông thôn được gìn giữ, bảo tồn và phát triển; cơ sở vật chất giáo dục được quantâm đầu tư góp phần nâng cao chất lượng dạy và học ở các trường học; công tácchăm sóc sức khỏe cho người dân được quan tâm đầu tư, nâng cấp đáp ứng tốt nhucầu khám chữa bệnh ban đầu cho người dân Môi trường nông thôn có nhiềuchuyển biến tích cực, nhất là vấn đề xử lý rác thải khu dân cư và cải tạo cảnh quanmôi trường xanh - sạch - đẹp; nhiều mô hình xử lý nước thải và mô hình phân loạirác thải tại hộ gia đình được triển khai hiệu quả, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trongnhận thức, ý thức của người dân; nhiều hoạt động trồng cây xanh, trồng hoa, thắp