TỈNH ỦY BÌNH PHƯỚC TRƯỜNG CHÍNH TRỊ BÀI THU HOẠCH Nghiên cứu thực tế Chương trình Trung cấp lý luận chính trị hành chính CHỦ ĐỀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở XÃ MINH HƯNG,.
Trang 1TỈNH ỦY BÌNH PHƯỚC
TRƯỜNG CHÍNH TRỊ
BÀI THU HOẠCH Nghiên cứu thực tế Chương trình Trung cấp lý luận
chính trị - hành chính
CHỦ ĐỀ: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở XÃ MINH HƯNG, HUYỆN CHƠN THÀNH HIỆN NAY
Họ tên học viên:
Đơn vị công tác:
Lớp: Trung cấp LLCT
Bình Phước, năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
1 Đặc điểm tình hình xã Minh Hưng, huyện Chơn Thành, tỉnh
2 Thực trạng công tác xóa đói giảm nghèo tại xã Minh Hưng,
3 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo ở xã
Trang 3Phần I: MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Khi nói đến những thảm họa khốc liệt người ta thường nghĩ ngay đến "thiên tai, địch họa" Nhưng có lẽ không có một cuộc chiến tranh tàn khốc, một thảm họa thiên nhiên dữ dội nào lại gây ra cho con người một nỗi đau dai dẳng, một sự tàn phá to lớn như nạn nghèo khổ đang diễn ra một cách thầm lặng trên thế giới Ngày nay, nghèo đói và chống nghèo đói đã trở thành vấn đề toàn cầu Nhiều quốc gia,
tổ chức và diễn đàn quốc tế đều lấy hoạt động chống nghèo đói làm một trong những mục tiêu quan trọng trong chương trình hoạt động Là một nước đang phát triển lựa chọn xu hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam hết sức coi trọng vấn đề xoá đói, giảm nghèo và đầu tư nhiều công sức, tiền của cho chương trình xoá đói, giảm nghèo cả trên bình diện quốc gia lẫn trên bình diện địa phương Quá trình thực hiện chương trình quốc gia về xoá đói, giảm nghèo ở nước ta thời gian qua đã đạt được một số thành tựu nhất định như số hộ nghèo giảm cả tuyệt đối và tương đối,
số hộ nghèo vươn lên làm giàu ngày một nhiều hơn, Việt Nam được Ngân hàng Thế giới đánh giá là nước có thành tích vượt trội trong xoá đói, giảm nghèo
Xóa đói, giảm nghèo là mục tiêu xuyên suốt, quan trọng hàng đầu của Đảng
và Nhà nước ta từ trước đến nay Trong quá trình xây dựng và phát triển, công tác giảm nghèo bền vững của tỉnh Bình Phước nói chung, xã Minh Hưng, huyện Chơn Thành nói riêng đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người nghèo, thu hẹp khoảng cách về trình độ phát triển giữa các vùng, địa bàn và các nhóm dân cư Hiện nay do đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, làm ảnh hưởng đến đời sống của mọi người dân, nhất là người nghèo; nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh tạm dừng hoạt động hoặc thu hẹp quy
mô sản xuất, hoạt động cầm chừng làm gia tăng thất nghiệp, thiếu việc làm, hộ nghèo có xu hướng tăng Bởi vậy trong thời gian tới cấp ủy đảng, chính quyền địa phương tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp để giảm nghèo bền vững là nội
dung có ý nghĩa rất quan trọng Vì vậy học viên đã lựa chọn đề tài "Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo ở xã Minh Hưng, huyện Chơn thành
Trang 4hiện nay" làm báo cáo thu hoạch thực tế chương trình Trung cấp lý luận – Hành
chính
2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
2.1 Đối tượng nghiên cứu:
Công tác xóa đói giảm nghèo ở xã Minh Hưng, huyện Chơn thành hiện nay
2.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về thời gian: Giai đoạn từ 2018 - 2021
- Phạm vi về không gian: UBND xã Minh Hưng, huyện Chơn Thành
3 Cơ sở lý luận
3.1 Quan niệm về đói nghèo
Xã hội loài người đã phát triển trải qua nhiều nấc thang của lịch sử, tương ứng với mỗi nấc thang đó là một trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Bằng hoạt động lao động sáng tạo, con người - chủ thể của lịch sử xã hội - đã sử dụng lực lượng sản xuất hiện có để tác động vào giới tự nhiên nhằm thỏa mãn các nhu cầu của mình Trình độ lực lượng sản xuất càng phát triển, năng suất lao động xã hội càng cao thì nhu cầu đáp ứng ngày càng nhiều, càng phong phú Ngược lại, năng suất lao động xã hội thấp kém, trình độ lực lượng sản xuất lạc hậu, thì con người không thể đáp ứng được những nhu cầu thiết yếu của mình như: ăn, mặc, ở, đi lại
và bị rơi vào tình trạng đói nghèo
Hiện nay ở Việt Nam có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh khái niệm nghèo đói, song ý kiến chung nhất cho rằng, ở Việt Nam thì tách riêng đói và nghèo thành
2 khái niệm riêng biệt
Nghèo: là tình trạng một bộ phận dân cư chỉ có điều kiện thoả mãn một phần những nhu cầu tối thiểu cơ bản của cuộc sống và có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng xét trên mọi phương diện
Đói: là tình trạng một bộ phận dân cư nghèo có mức sống dưới mức tối thiểu
và thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu và vật chất để duy trì cuộc sống Đó là các
hộ dân cư hàng năm thiếu ăn, đứt bữa từ 1 đến 3 tháng, thường vay mượn cộng
Trang 5đồng và thiếu khả năng chi trả Giá trị đồ dùng trong nhà không đáng kể, nhà ở dốt nát, con thất học, bình quân thu nhập thấp
3.2 Xóa đói giảm nghèo
Giảm nghèo hay xóa đói giảm nghèo chính là làm cho bộ phận dân cư nghèo nâng cao mức sống, từng bước thoát khỏi tình trạng nghèo Biểu hiện ở tỷ lệ phần trăm và số lượng người nghèo giảm xuống Nói một cách khác, giảm nghèo
là một quá trình chuyển một bộ phận dân cư nghèo lên một mức sống cao hơn Nói giảm nghèo trong đó luôn bao hàm xóa đói và cũng giống như khái niệm nghèo, khái niệm giảm nghèo chỉ là tương đối Bởi nghèo có thể tái sinh, hoặc khi khái niệm nghèo và chuẩn nghèo thay đổi Do đó, việc đánh giá mức độ giảm nghèo phải được đánh giá trong một thời gian, không gian nhất định
Xóa đói giảm nghèo là chủ chương lớn, nhất quán của Đảng – Nhà nước
và là sự nghiệp của toàn dân Phải huy động nguồn lực của nhà nước, của xã hội và của người dân để khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, nhất là sản xuất lâm nghiệp, nông nghiệp để xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế
- xã hội bền vững Cùng với sự đầu tư hỗ trợ của nhà nước và cộng đồng xã hội, sự
nỗ lực phấn đấu vươn lên thoát nghèo của người nghèo, hộ nghèo là nhân tố quyết định thành công cùa công cuộc xóa đói giảm nghèo
Một trong những chương trình cốt lõi của công cuộc xóa đói giảm nghèo là Chương trình phát triển kinh tế xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu
số và miền núi hay còn gọi là chương trình 135, là một trong các chương trình xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam do Nhà nước Việt Nam triển khai từ năm
1998 Chương trình được biết đến rộng rãi dưới tên gọi Chương trình 135 do Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam phê duyệt thực hiện chương trình này có số hiệu văn bản là 135/1998/QĐ-TTg Theo kế hoạch ban đầu, chương trình sẽ kéo dài 7 năm và chia làm hai giai đoạn; giai đoạn 1 từ năm ngân sách
1998 đến năm 2000 và giai đoạn 2 từ năm 2001 đến năm 2005 Tuy nhiên, đến năm 2006, Nhà nước Việt Nam quyết định kéo dài chương trình này thêm 5 năm,
và gọi giai đoạn 1997-2006 là giai đoạn I Tiếp theo là giai đoạn II (2006-2010)
Do kết quả giảm nghèo có nhiều thành tựu đáng mừng trong suốt những năm qua,
Trang 6cho nên cho đến nay, chương trình 135 vẫn đang tiếp tục được triển khai trên địa bàn các xã khó khăn vùng dân tộc thiểu số để góp phần mang lại hiệu quả giảm nghèo bền vững
Trong giai đoạn 2021 – 2025, Nhà nước ta sẽ dành 75.000 tỷ đồng thực hiện Chương trình giảm nghèo Chương trình gồm 6 dự án và 11 tiểu dự án với tổng nguồn vốn thực hiện giai đoạn 2021-2025 là 75.000 tỷ đồng Trong đó, ngân sách Trung ương 48.000 tỷ đồng (vốn đầu tư tối thiểu 20.000 tỷ đồng, vốn sự nghiệp 28.000 tỷ đồng); ngân sách địa phương 12.690 tỷ đồng (vốn đầu tư 2.200 tỷ đồng, vốn sự nghiệp: 10.490 tỷ đồng); huy động hợp pháp khác: 14.310 tỷ đồng (vốn đầu tư 2.600 tỷ đồng, vốn sự nghiệp 11.710 tỷ đồng) Mục tiêu cụ thể của Chương trình là góp phần giảm tỉ lệ hộ nghèo cả nước bình quân từ 1-1,5%/năm; tỉ
lệ hộ nghèo ở các huyện nghèo giảm từ 4-5%/năm; tỉ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm hơn 3%/năm theo chuẩn nghèo đa chiều của quốc gia
3.3 Quan điểm của Đảng, Nhà nước về công tác xóa đói giảm nghèo
Đẩy mạnh xoá đói, giảm nghèo, hạn chế phân hoá giàu nghèo được Đảng ta xác định là nhiệm vụ trọng điểm trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Năm 1998 lần đầu tiên giảm nghèo đã trở thành một chính sách nằm trong
hệ thống chính sách xã hội của quốc gia Từ đó đến nay, công tác xóa đói giảm nghèo của Việt Nam đã đạt được những thành tựu nhất định như: luôn đạt và vượt mục tiêu đề ra qua các giai đoạn, hoàn thành vượt mức mục tiêu thiên niên kỷ về giảm nghèo trước 10 năm…Từ năm 1992 đến năm 1998 với rất nhiều nỗ lực, tỷ lệ đói nghèo ở Việt Nam bình quân mỗi năm giảm từ 2 đến 3% Đến hết năm 2010 tỷ
lệ nghèo của Việt Nam là 9,45%, vượt mức mục tiêu đề ra là 10%
Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII đã khẳng định: “Thực hiện có hiệu quả hơn chính sách giảm nghèo phù hợp với từng thời kỳ; đa dạng hóa nguồn lực và phương thức để đảm bảo giảm nghèo bền vững, nhất là tại các huyện nghèo nhất và các vùng đặc biệt khó khăn, khuyến khích làm giàu theo pháp luật, tăng nhanh số hộ có thu nhập trung bình khá trở lên Có các chính sách và giải pháp phù hợp nhằm hạn chế phân hóa giàu nghèo, giảm chênh lệch mức sống giữa nông thôn và thành thị”
Trang 7Đảng ta đã có cách nhìn ngày càng toàn diện và đưa ra những chủ trương, biện pháp thiết thực để xoá đói, giảm nghèo, hạn chế phân hoá giàu nghèo trên cơ
sở tiến hành đồng bộ các giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng gắn liền với phát triển văn hoá - xã hội; chú trọng đẩy mạnh việc thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, tăng cường trợ giúp với đối tượng yếu thế; tập trung triển khai
có hiệu quả các chương trình kinh tế - xã hội, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn
Thực tiễn những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước đã có những chính sách, giải pháp tương đối đồng bộ, hiệu quả tập trung giải quyết vấn
đề xoá đói, giảm nghèo và hạn chế phân hoá giàu nghèo mang tầm quốc gia được quốc tế ủng hộ và đánh giá cao Thông qua các chương trình xoá đói giảm nghèo, hàng triệu hộ gia đình, hàng chục triệu người thoát khỏi đói nghèo, vươn lên làm giàu; góp phần hạn chế phân hoá giàu nghèo, thực hiện công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội
PHẦN II: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 Đặc điểm tình hình xã Minh Hưng, huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước
Xã Minh Hưng với diện tích tự nhiên 6.202,75 ha, hiện nay dân số toàn xã
có 4.443 hộ với 18.926 nhân khẩu thường trú và 4.357 hộ với 18.391 khẩu cư trú trên địa bàn 13 KDC Có 1 nông trường cao su, 2 KCN, 1 nhà máy gỗ Thuận An, một Công ty khai thác khoáng sản Cao Lanh đóng trên địa bàn của xã Trong đó có
11 dân tộc thiểu số hiện đang sinh sống lao động học tập trên địa bàn với 56 hộ/128 khẩu bao gồm dân tộc Chăm 8 khẩu, Giao 02, Gia rai 3, Nùng 7, Hoa 42, Khơ me 34, Mạ 1, Mường 2, Tày 16, Thái 1, dân tộc Xtiêng 11 khẩu và 1 khẩu người nước ngoài về Có 3 cơ sở thờ tự tôn giáo gồm Chùa Minh Hương, chùa thanh lương, Giáo xứ Minh Hưng và 02 điểm sinh hoạt tôn giáo cao đài và phật đường huỳnh đạo Tổ chức tôn giáo có 4 tổ chức bao gồm: Phật giáo 927 phật tử, thiên chúa giáo với 1.200 tín đồ, đạo cao đài 152 tín đồ, phật đường huỳnh đạo với
182 tín đồ
Trang 8Trong những năm qua, với sự đoàn kết thống nhất của cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể chính trị xã hội và nhân dân địa phương, xã Minh Hưng đã có bước chuyển mình mạnh mẽ trong phát triển kinh tế xã hội, đời sống của nhân dân tương đối ổn định
Về kinh tế: Trong giai đoạn 2015 – 2020, tình hình kinh tế trên địa bàn xã luôn được duy trì phát triển, cơ cấu kinh tế chuyển dịch phù hợp theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và thương mại – dịch vụ Đến cuối năm 2019 nông nghiệp giảm còn 25,3%, công nghiệp – xây dựng 43,3% , thương mại – dịch vụ: 31,4% thu nhập bình quân đầu người đạt: 55.450.000 đồng/ người/ năm Là xã
có thu nhập khá của huyện Chơn Thành Năm 2016, để chuẩn bị về đích Nông thôn mới, nên ngay từ đầu năm, Đảng ủy – UBND xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành tổ chức thực hiện Kết quả, cuối năm 2016 xã đã đạt 19/19 tiêu chí, được UBND tỉnh ban hành Quyết định số: 3039/QĐ-UBND, ngày 08/11/2016 công nhận xã Minh Hưng đạt chuẩn Nông thôn mới năm 2016.và đang tiếp tục thực hiện các tiêu chí nông thôn mới nâng cao
Về lĩnh vực văn hóa xã hội: Công tác quản lý nhà nước về văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được quan tâm, công chức làm công tác văn hóa đạt chuẩn, thường xuyên được bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng Nông thôn mới, đô thị văn
minh” và Cuộc vận động “Người Bình Phước nói lời hay, làm việc tốt” được cấp
ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc quan tâm, chỉ đạo thực hiện, đồng thời được đông đảo Nhân dân tích cực tham gia hưởng ứng, chất lượng cuộc vận động càng ngày càng đi vào chiều sâu Tỷ lệ hộ gia đình đạt gia đình văn hóa hằng năm bình quân từ 95,5 - 96% công tác giáo dục và đào tạo trên địa bàn đã có những chuyển biến tích cực Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn 100%, trên chuẩn là 70%, luôn chú trọng đổi mới, đưa công nghệ thông tin, ứng dụng khoa học công nghệ vào chương trình dạy và học, lĩnh vực y tế, an sinh xã hội đều đạt được những kết quả đáng khích lệ
Công tác quốc phòng an, ninh của xã luôn được giữ vững và phát huy, hàng năm thực hiện các chỉ tiêu về giao quân, xây dựng, huấn luyện lực lượng dân quân
Trang 9tự vệ đạt 100% chỉ tiêu cấp trên giao Kìm, giảm tội phạm, tệ nạn xã hội, tai nạn giao thông
Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức Đảng được nâng lên Hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền được quan tâm chú trọng Hoạt động của MTTQ, các đoàn thể chính trị xã hội từng bước được đổi mới Công tác quốc phòng, an ninh luôn thực hiện tốt An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tiếp tục được giữ vững, ổn định
Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những hạn chế: Kinh tế tuy tăng trưởng nhưng chưa thật sự vững chắc, còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố tự nhiên và thị trường Tình trạng ô nhiễm môi trường còn xảy ra ở các khu công nghiệp Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao chưa đa dạng, phong phú, cơ sở vật chất cho giáo dục còn thiếu Hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền còn hạn chế
ở một số lĩnh vực Công tác vận động quần chúng chưa thật sự đồng bộ, tình hình trật tự an toàn xã hội vẫn còn phức tạp
2 Thực trạng công tác xóa đói giảm nghèo tại xã Minh Hưng, huyện Chơn Thành hiện nay
2.1 Thành tựu và nguyên nhân đạt được
Trong những năm qua, được cấp ủy đảng, chính quyền địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; sự tham gia hưởng ứng tích cực, có hiệu quả của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và các tầng lớp nhân dân, công tác giảm nghèo trên địa bàn xã Minh Hưng đã đạt kết quả quan trọng Các chính sách của Đảng, Nhà nước đã đến với hộ nghèo, hộ cận nghèo một cách kịp thời, đầy đủ Trong 5 năm (2015 - 2020), tổng nguồn vốn huy động để thực hiện công tác giảm nghèo trên địa bàn xã là hơn 7,5 tỉ đồng, bình quân 1,150 tỉ đồng/năm (không tính nguồn vốn vay ưu đãi cho hộ nghèo, hộ cận nghèo từ Ngân hàng Chính sách xã hội bình quân 3,2 tỉ đồng/năm) Người nghèo ngày càng được tạo điều kiện tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ xã hội cơ bản, như hỗ trợ về y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch Kết cấu cơ sở hạ tầng tại xã Minh Hưng được tăng cường đầu tư Đời sống người dân có sự thay đổi nhanh chóng, nhiều hộ nghèo đã vươn lên thoát nghèo Đặc biệt, đến nay không còn gia đình chính sách, người có công thuộc diện hộ
Trang 10nghèo Thành tựu đạt được trong giảm nghèo bền vững đã góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh trật tự ở địa phương Đến cuối năm 2021 tổng số hộ nghèo xã Minh Hưng là 09 hộ, 17 khẩu và hộ cận nghèo 14 hộ, 44 khẩu
Hướng trọng tâm trong công tác xóa đói giảm nghèo của xã Minh Hưng trong những năm qua là vận động nhân dân các hộ đói nghèo tích cực sản xuất, phát triển kinh tế để mỗi hộ gia đình tự giải quyết, tự cứu mình là chính cộng với
sự hỗ trợ của nhà nước và của xã hội Trong những năm qua xã xác định phát triển kinh tế - xã hội là giải pháp cơ bản lâu dài để xóa bỏ tận gốc đói nghèo, tập trung xây dựng các đề án phát triển kinh tế - xã hội, tạo cơ chế chính sách thu hút nguồn lực, chú trọng đầu tư cho nông nghiệp,nên đã thúc đẩy sản xuất phát triển, góp phần quan trọng vào việc xóa đói giảm nghèo Đặc biệt trong 2 năm 2020 và 2021, Đảng ủy, UBND xã và các đoàn thể chính trị xã hội đã tập trung mọi nguồn lực, vận động mạnh thường quân hỗ trợ người nghèo, cận nghèo, bán vé số, người lao động tự do bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 trong thời gian giãn cách xã hội Trong
đó, mạnh thường quân hỗ trợ: 02 đợt với tổng giá trị 1.167.000.000đ Thực hiện Quyết định số 1848/QĐ-UBND ngày 14/7/2021 UBND tỉnh Bình Phước về việc
hỗ trợ người lao động không có giao kết hợp đồng lao động (lao động tự do) và một số đối tượng đặc thù gặp khó khăn do đại dịch Covid-19, số lượng hồ sơ đã được chi hỗ trợ 1.628 đối tượng (không bao gồm lao động là người bán vé số), tổng số tiền đã chi hỗ trợ 2.431.100.000đ
Các đoàn thể ngoài việc huy động vốn hỗ trợ cho người nghèo còn tổ chức được các phong trào xã hội như "Phụ nữ đất Minh Hưng với tấm lòng nhân hậu giúp nhau vượt đói nghèo" tổ chức "Ngày tiết kiệm vì phụ nữ nghèo" Các phong trào đó đã thực sự như một luồng sinh khí tiếp thêm sức mạnh cho các hộ nghèo, vươn lên Với những nỗ lực và cố gắng thiết thực nêu trên, phong trào XĐGN ở xã Minh Hưng đã thực sự lôi cuốn được đông đảo quần chúng tham gia ủng hộ và ngày càng mang tính xã hội hóa sâu sắc
* Nguyên nhân của những kết quả đạt được