Bài tập lớn TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN Họ và tên sinh viên Mã số sinh viên Mã lớp học phần Chủ đề 1 Qua tìm hiểu mối quan hệ giai cấp – dân tộc – nhân loại, bạn có quan điểm như thế nào về nguyên tắc “nước.
Trang 1Bài tập lớn TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN
Họ và tên sinh viên:………
Mã số sinh viên:……… ……
Mã lớp học phần:………
Chủ đề 1: Qua tìm hiểu mối quan hệ giai cấp – dân tộc – nhân loại, bạn có
quan điểm như thế nào về nguyên tắc: “nước mỹ là trên hết” được thực hiện dưới thời Tổng Mỹ Donal Trump
Chủ đề 2: Từ việc việc nghiên cứu vấn đề con người Trong triết học Mác – Lênin bạn
hãy phân tích và luận bàn quan điểm sau: “Mạng xã hội càng phát triển, con người càng cô đơn hơn”.
Bài làm:
Toàn cầu hóa, hội nhập đã, đang diễn ra và trở thành xu thế chi phối mọi mặt của đời sống kinh tế, chính trị, xã hội toàn cầu Đây là quy luật vận động khách quan, là khuynh hướng tất yếu trong tiến trình phát triển biện chứng, quanh co phức tạp của lịch sử loài người Trong vòng xoáy của thực tiễn sinh động này, mỗi cồng đồng người, mỗi giai cấp cho đến dân tộc trên toàn cầu sẽ không thể tồn tại và phát triển bền vững nếu muốn ly khai để thoát khỏi xu thế chung này của nhân loại Vì mọi lợi ích, giá trị vật chất và tinh thần của từng giai cấp trong xã hội, từng dân tộc trên thế giới cho đến toàn thể nhân loại đều nằm trong mối quan hệ ràng buộc khăng khít, chi phối
và khó tách biệt rạch ròi với nhau
Những vấn đề lịch sử đang đặt ra này, thực sự trở thành thách thức khi Donald Trump đắc cử chính thức trở thành vị Tổng thống Mỹ thứ 45 vào tháng 11 năm 2016 Ngày 20/1/2017, phát biểu tại lễ tuyên thệ nhậm chức diễn ra tại thủ đô Washington, ông khẳng định sẽ theo đuổi chính sách “Nước Mỹ trên hết”, khi nhấn mạnh trong bài diễn văn: Từ hôm nay, chúng ta chỉ nhìn tới tương lai Từ hôm nay sẽ là một tầm nhìn mới cho đất nước của chúng ta Từ hôm nay trở đi, sẽ chỉ là: “Nước Mỹ trên hết” Tuyên bố của vị tổng thống một quốc gia có nền kinh tế giữ vị trí số 1, đã làm đau đầu các vị nguyên thủ đứng đầu cho đến người dân các quốc gia toàn thế giới, khi họ bị thôi thúc cần tìm ra những giải pháp linh hoạt, tối ưu để giải quyết hài hòa được mọi
Trang 2lợi ích chung – lợi riêng và lợi đặc thù từ nhiều phía để đất nước mình ổn định và phát triển bền vững cùng xu thế của thời đại
Thực tiễn này, một lần nữa nhắc nhở ta cần nhìn lại, tìm hiểu thấu đáo tính khoa học và cách mạng trong quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử trong học thuyết Mác – Lênin về mối quan hệ mối quan hệ giai cấp – dân tộc – nhân loại, để có cơ sở thế giới quan, phương pháp luận vững chắc để giải quyết những câu hỏi lớn từ hiện thực này
Để giải quyết luận điểm này chúng ta phải xuất phát từ cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề này Khi nghiên cứu lịch sử xã hội loại người, chủ nghĩa duy vật lịch sử đã chỉ ra, con người là sinh vật có bản chất xã hội, nên nhân loại là cộng đồng của những thực thể có bản chất xã hội Cộng đồng đó không ngừng vận động, phát triển theo trình độ phát triển của những năng lực bản chất người Nền văn minh của nhân loại được như ngày nay là thành quả hoạt động sáng tạo trong lịch sử nhiều thiên niên
kỷ của cả loài người, chứ không đơn giản của từng con ngươi, từng tập đoàn, từng cộng đồng người đơn lẻ Lợi ích nhân loại xét đến cùng là cái đảm bảo cho lợi ích của
cả loài người Vì vậy, bảo vệ lợi ích của nhân loại là trách nhiệm của mỗi cá nhân, tập đoàn và các cộng đồng xã hội Từ đây, các nhà kinh điển sáng lập ra chủ nghĩa Mác – Lênin đi đến khẳng định: Giai cấp, dân tộc và nhân loại có mối quan hệ biện chứng với
nhau Là những cộng đồng và tập đoàn người tồn tại và phát triển không tách rời nhân
loại, nên giai cấp, dân tộc và nhân loại luôn có tác động ảnh hưởng lẫn nhau Quan hệ biện chứng giữa giai cấp, dân tộc và nhân loại được thể hiện trên các nội dung cơ bản sau:
Thứ nhất, trong xã hội có giai cấp, lợi ích nhân loại không tách rời với lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc và bị chi phối bởi lợi ích giai cấp và dân tộc Trong xã hội có
giai cấp, mỗi giai đoạn lịch sử nhất định tất yếu hình thành các quan hệ giai cấp, dân tộc Giai cấp thống trị trong phương thức sản xuất còn phù hợp với quy luật vận động của lịch sử không những là đại biểu cho lợi ích chân chính của dân tộc, mà còn có vai trò to lớn thúc đẩy sự tiến bộ của văn minh nhân loại Ngược lại, khi giai cấp thống trị dân tộc trở lên lỗi thời, phản động, thì lợi ích của nó về căn bản mâu thuẫn với lợi ích chung của dân tộc và lợi ích toàn nhân loại Cụ thể như trong xã hội phong kiến, giai cấp tư sản là giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất mới, phù hợp với quy luật
Trang 3phát triển của lịch sử Lúc đó lợi ích của giai cấp tư sản phù hợp với lợi ích của dân tộc
và nhân loại, vì vậy giai cấp tư sản đã có đóng góp tích cực trong việc hình thành dân tộc và thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng nhân loại Nhưng giai cấp tư sản sau khi trở thành giai cấp thống trị xã hội, chúng đã nhanh chóng củng cố quyền lực của mình
để duy trì áp bức giai cấp và áp bức dân tộc Hiện nay, sự phát triển của chủ nghĩa tư bản đang đặt nhân loại đứng nhiều vấn đề toàn cấu cấp bách, như ô nhiễm môi trường sống; cạn kiệt tài nguyên; đói nghèo; bệnh tật; khủng bố Giai cấp tư sản thực sự là trở lực chính của tiến bộ xã hội hiện nay
Liên hệ với nước Mỹ với vai trò là nền kinh tế đầu tàu dẫn dắt, chi phối thế giới nhiều mặt nhưng tổng thống Donald Trump lại không ngần ngại hành động đơn phương
để bảo vệ lợi ích giai cấp và dân tộc mình mà bỏ qua lợi ích toàn nhân loại Tính chất đơn phương đã thể hiện rõ với quan điểm "Nước Mỹ trên hết" thời ông Trump Ông Trump đơn phương rút lui khỏi Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), ngưng các đàm phán về biến đổi khí hậu, mở chiến tranh thương mại với Trung Quốc, Mỹ tăng cường cấm vận và kích động leo thang căng thẳng với Cuba, Venezuela, Iran, CHDCND Triều Tiên… Trong năm 2019, chính quyền Mỹ vẫn theo đuổi quyết liệt chính sách chống nhập cư xây bức tường dài 281 km dọc biên giới Mỹ – Mexico để ngăn chặn người nhập cư trái phép… Chính sách của Trump gây ra những xáo trộn nghiêm trọng, tạo áp lực về chính trị, kinh tế và an ninh toàn cầu năm
2019 bị đe doạ, quá trình phát triển kinh tế của nhiều quốc gia sụt giảm nghiêm trọng,
vì thế quản trị của nhiều quốc gia bị rối loạn, người dân phải đối mặt với nhiều khó khăn, biểu tình khắp nơi đe doạ sự ổn định chính trị ở nhiều nước như Ý, Hy ạp, Thổ Nhĩ Kỳ, Bolivia, Chile, Ấn Độ, Miến Điện, Hồng Kông, Colombia, Iran…
Bên cạnh đó, những vấn đề toàn cầu như thiên tai dịch hoạ không có sự liên kết,
hỗ trợ quốc tế do sự chối bỏ trách nhiệm của Mỹ nên ngày càng khó kiểm soát Thế giới đang đối mặt với vấn nạn biến đổi khí hậu, nhiều nước đứng trước nguy cơ cháy rừng, ngập lụt, sóng thần, nước biển dâng, nguồn nước ô nhiễm, nhưng Mỹ thờ ơ và không tham gia tích cực, quốc tế không thể chung tay đoàn kết để giải quyết các hoạt động của tội phạm xuyên quốc gia, ma túy, nên những vấn đề toàn cầu có xu hướng ngày một phức tạp thêm trong năm 2019 Mặt khác, chính sách của Donld Trump với Nga, Trung Quốc và cả các nước đồng minh kích thích chạy đua vũ trang, đặc biệt chạy đua hạt nhân, nhiều nước phải tự lo bảo vệ an ninh của mình, tập trung phát triển
Trang 4vũ khí giết người hàng loạt Việc chạy đua vũ trang rất dễ dẫn tới nguy cơ hạt nhân rơi vào tay khủng bố, thậm chí nguy cơ đối đầu hạt nhân giữa các quốc gia nắm trong tay loại vũ khí này
Thứ hai, vấn đề nhân loại không phải bị chi phối một cách thụ động mà có vai trò tác động trở lại rất lớn tới vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc Biểu hiện: Sự tồn tại của
nhân loại là tiền đề, là điều kiện tất yếu thường xuyên của sự tồn tại dân tộc và giai cấp Thực tế cho thấy, bất cứ một dân tộc, một giai cấp nào cũng đều là bộ phận, một phần cấu thành, hình thành nhân loại Vì thế, mọi biến đổi chung dù nhỏ nhất của toàn thể nhân loại cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sự tồn tại và phát triển của mọi giai cấp, dân tộc trên thế giới Mặt khác, sự phát triển về mọi mặt của nhân loại tạo ra những điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giai cấp Lịch sử đã khẳng định, sự phát triển của nhân loại qua mỗi giai đoạn đã từng bước tác động to lớn đến phong trào giải phóng giai cấp và giải phóng dân tộc Nhiều nhón người, bộ tộc đòi ly khai, độc lập, nhiều dân tộc trên thế giới có gắng thoạt khỏi sự kiểm tỏa, chi phối của các nước lớn về mọi mặt Sự phát triển chung của nhân loại đó tạo ra những điều kiện thuận lợi về vật chất và tinh thần cho cuộc đấu tranh của các giai cấp tiến bộ, cách mạng để lật đổ ách thống trị của các giai cấp thống trị, phản động
Như chính sách, kiên định một nước Mỹ lấy lợi ích của mình là trên hết của tổng thống Donald Trump là một minh chứng sinh động Khi ông dùng những biện pháp kinh tế để cạnh tranh và kìm chế các nước; dùng chính sách thuế và cấm vận để răn đe Những chính sách này được áp dụng với tất cả các quốc gia kể cả đồng minh, đã đem lại hiệu ứng tiêu cực đẩy nước Mỹ vào một tình thế ít được ủng hộ trên trường quốc tế, tiếng nói của Mỹ dưới thời Trump không còn sức nặng, ảnh hưởng như trước Thậm chí, những chính sách của Trump trong năm 2019, tiếp tục đặt thế giới vào hai sự lựa chọn như thế và nhiều nước đã chọn con đường bắt tay với Trung Quốc để phát triển kinh tế vì sự hỗ trợ an ninh từ Mỹ hiện cũng không còn rõ ràng và kiên định như các đời Tổng thống trước Ví dụ trường hợp của Philippin, Thổ Nhĩ Kỳ… Với tình hình quốc tế như vậy, các nước đều đang điều chỉnh chính sách, tự phát huy nội lực bản thân, củng cố các liên minh liên kết đã có, tham gia thêm các mối quan hệ hợp tác đa phương mới như RCEP giữa Trung Quốc và ASEAN, tiếp tục củng cố các mối liên kết song phương và hợp tác nhóm nhỏ Chính sách của Trump dự báo sẽ tạo thêm điều kiện để Nga vươn sức ảnh hưởng thay thế vai trò Mỹ ở Trung Đông và Châu Âu, và
Trang 5Trung Quốc tiếp tục chi phối Châu Á – Thái Bình Dương, đẩy các quốc gia và toàn thế giới theo hướng phát triển đa cực mà không có và không cần Mỹ
Bên cạnh đó, những chính sách đơn phương rút lui khỏi Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), ngưng các đàm phán về biến đổi khí hậu, mở chiến tranh thương mại với Trung Quốc, Mỹ tăng cường cấm vận và kích động leo thang căng thẳng với nhiều nước, chính sách chống nhập cư, ngăn chặn người nhập
cư trái phép… bị nhiều nước và công động quốc tế lên án, phản đối mạnh mẽ, dẫn tới những cơn địa chán trong lòng nước Mỹ Nhân dân mỹ và cả thành viên đảng Cộng hòa không đồng tình, phản đối, chống lại chính sách đối ngoại của tổng thống Trump
và kết quả tranh của lần hai Trump đã thất bại trước nhân vật không nổi tiếng là Joe Biden
Đường lối lãnh đạo của Trump dường như không phù hợp với xu thế phát triển của thời đại và vận động khách quan của lịch sử Ông tự tách, tự cô lập giai cấp tư sản
và dân tộc mà ông đại diện ra khỏi dòng chảy lịch sử khi đặt lợi ích của người dân Mỹ
là trên tất cả , là duy nhất quan trọng và tách khỏi những lợi ích cơ bản của cộng đồng quốc tế Đó là sai lầm của đường lối chính trị thiên lệch, quá đề cao và trú trọng khía cạnh kinh tế trong sự phát triển Nó đã đi ngược lại với xu hướng chung của thời đại là phát triển cân bằng, toàn diện và bền vững Sự phát triển mà các cá nhân, giai cấp mà lớn hơn là các dân tộc và nhân loại đều tìm thấy trong đó lợi ích của mình, hợp tác, chia sẻ để cũng tiến bộ và thắng lợi
Hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất, của cách mạng khoa học, công nghệ và toàn cầu hoá đang làm gay gắt thêm những vấn đề toàn cầu của thời đại Việc giải quyết tốt các vấn đề toàn cầu của thời đại sẽ tạo ra tiền đề và điều kiện góp phần giải quyết vấn đề dân tộc và giai cấp Và lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin là cơ sở lý luận, phương pháp luận khoa học để một lần nữa giúp chúng ta nhận thức, giải quyết đúng đắn và đấu tranh phê phán những quan điểm sai lầm, cơ hội về mối quan hệ giữa giai cấp, dân tộc và nhân loại trong thời đại ngày nay Quan điểm “nước Mỹ là trên hết” được thực hiện dưới thời Tổng Mỹ Donal Trump và những vấn đề của nước Mỹ là một ví dụ minh chứng sinh động để lý giải câu hỏi lớn: Tại sao quan điểm chủ nghĩa duy vật lịch sử khi lý giải các vấn đề của đời sống xã hội loài người lại có giá trị chân lý vĩnh hằng như vậy?
Trang 6Chủ đề 2: Từ việc việc nghiên cứu vấn đề con người Trong triết học Mác – Lênin bạn
hãy phân tích và luận bàn quan điểm sau: “Mạng xã hội càng phát triển, con người càng cô đơn hơn”.
Bài làm:
Con người là một trong những vấn đề quan trọng của triết học Trong lịch sử đã
có nhiều trường phái nghiên cứu với nhiều cách tiếp cận, nhiều quan niệm khác nhau Song, chỉ có quan niệm của chủ nghĩa Mác-Lênin mới thực sự khoa học và cách mạng, mới làm rõ những vấn đề cơ bản về con người, về vị trí, vi trò của con người trong thế giới Nghiên cứu vấn đề con người trong triết học Mác - Lênin cho ta cái nhìn sâu sắc nhất, toàn diện nhất về con người, xã hội Nhất là trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ, con người chỉ với một cú click chuột là có thể kết nối với toàn bộ thế giới, tạo nên những mối quan hệ đa dạng và phong phú, tuy nhiên mặt trái của nó cũng chính là khi công nghệ số phát triển, với sự bùng nổ của các mạng xã hội thì con người càng trở nên cô đơn hơn? Vậy chúng ta hiểu quan điểm này như thế nào?
Trước khi luận bàn quan điểm trên, chúng ta tìm hiểu các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác bàn về con người như thế nào Khi đề cập đến bản chất của con người, chủ
nghĩa Mác – Lênin khẳng định: Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hoà những quan hệ xã hội
Như vậy, con người mà triết học Mác – Lênin tiếp cận không phải chung chung
trừu tượng, mà là con người hiện thực, bằng xương bằng thịt, con người sống trong
một điều kiện lịch sử nhất định, một thời đại nhất định Trong điều kiện lịch sử đó, bằng hoạt động thực tiễn của mình con người đã tạo ra những giá trị vật chất và tinh thần để phục vụ nhu cầu tồn tại và phát triển của mình Vậy con người "hiện thực" nghĩa là gì? Đó là con người cụ thể gắn liền với nền sản xuất vật chất, gắn với các quan hệ xã hội trong hiện thực (đang tham gia vào các quan hệ xã hội) trong điều kiện lịch sử đó, bằng hoạt động thực tiễn của mình con người tạo ra những giá trị vật chất
và tinh thần… Quan điểm của chủ nghĩa Mác cho rằng con người “hiện thực” đó được biểu hiện thông qua các quan hệ xã hội của họ Nói cách khác, bản chất con người là tổng hoà các quan hệ xã hội Nghĩa là, bản chất con người không phải là sự cộng lại của các mối
quan hệ, mà là sự thống nhất, hòa quyện các mối quan hệ của bản thân mỗi con người và
Trang 7các mối quan hệ ấy được thể hiện trong toàn bộ hoạt động cụ thể của con người Nếu tách khỏi đời sống xã hội, khỏi môi trường văn hoá xã hội con người không thể hình thành và phát triển bản chất của mình được Con người chỉ tồn tại thực sự, với tư cách người nếu đặt trong các mối quan hệ xã hội Trong tổng thể chung, con người
dù ở phương diện nào, điều kiện hoàn cảnh lịch sử nào cũng đều bị chi phối bởi 3 mối quan hệ:
Thứ nhất là, quan hệ với tự nhiên: Khác với con vật con người hoạt động có ý thức, có lao động, có ngôn ngữ, tri thức, văn hoá thẩm mỹ… Nên con người không những cải tạo tự nhiên để duy trì sự sống mà còn bổ sung cho tự nhiên những sản phẩm mới làm cho tự nhiên ngày càng phong phú hơn Thứ hai là quan hệ với xã hội (cả quan hệ vật chất và quan hệ tinh thần; quan hệ kinh tế, chính trị, văn hoá, dân tộc, giai cấp) Chỉ thông qua những quan hệ xã hội cụ thể con người mới bộc lộ được bản chất của mình Bởi vì: Bản chất của xã hội đó là sự tác động giữa người với người, không có hoạt động của con người thì không có xã hội Do đó nói đến con người là nói đến xã hội loài người, con người đã trở thành chủ thể xã hội Thứ ba là quan hệ với bản thân: Con người luôn có nhu cầu tự biểu hiện mình Bởi vì, con người không bao giờ bằng lòng với cuộc sống tầm thường, mà con người luôn muốn vươn xa, tiến xa hơn và muốn được xã hội thừa nhận Nếu như con vật làm gì cũng chỉ phục vụ cho nó, thì con người khác hẳn không chỉ phục vụ cho bản thân mình mà còn phục vụ cho xã hội Đây là động cơ thôi thúc con người vươn tới đỉnh cao trong các mặt hoạt động xã hội
Bàn về quan điểm “khi mạng xã hội càng phát triển chúng ra càng cô đơn hơn”, chúng ta thấy đây chính là mặt trái của vấn đề sự phát triển của khoa học công nghệ
mà cụ thể là mạng xã hội Mạng xã hội là một trang web hay nền tảng trực tuyến với nhiều hình thức, tính năng, giúp mọi người dễ dàng kết nối với nhau ở bất cứ nơi nào Mạng xã hội tạo ra một hệ thống cho phép người dùng có thể giao lưu với nhau, hoặc
có sự kết nối, chia sẻ thông tin hữu ích trên nền tảng Internet, nâng cao kỹ năng sống
và sự hiểu biết, tích lũy được nhiều kiến thức cần thiết Bên cạnh đó, mạng xã hội còn
là nơi để con người xây dựng các mối quan hệ, thiết lập các nhóm người có chung mục đích, sở thích Nghĩa là mạng xã hội ra đời nó đã giúp cho con người kết nối với nhau
dễ dàng hơn, đơn giản hơn Nó đã xóa nhòa khoảng cách không gian có thể giúp cho
Trang 8những con người ở vị trí địa lý khác nhau, thậm chí cách nhau cả vòng trái đất lại có thể kết nối nhau và trò chuyện, trao đổi được với nhau
Không thể phủ nhận những lợi ích của mạng xã hội trong thời đại công nghệ số, nhưng nếu để mạng xã hội chi phối quá nhiều vào cuộc sống, không kiểm soát được cũng để lại những hậu quả khôn lường Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nghiện mạng xã hội rất nguy hiểm, thậm chí nguy hiểm hơn cả nghiện rượu bia, thuốc lá Sử dụng mạng xã hội sai cách, sai mục đích sẽ tác động tiêu cực đến bản thân về sức khỏe, tinh thần, suy nghĩ lệch lạc Vì khi nghiện mạng xã hội sẽ khiến con người mất dần đi khả năng giao tiếp, cảm thấy cô đơn, mắc các bệnh về tâm sinh lý như trầm cảm… điều này trên thực tế đã xuất hiện Và như vậy chúng ta thấy quan điểm “khi mạng xã hội càng phát triển thì con người càng cô đơn” là quan đúng, nhưng chỉ đúng một nửa - đấy chính là đúng với những bộ phận, với nhóm người đã nghiện mạng xã hội hay nói cách khác họ dùng không kiểm soát và bị lệ thuộc vào nó
Bản chất của mạng xã hội cũng chỉ là một ứng dụng công nghệ, chúng ta sử dụng nó thông qua các thiết bị điện tử thông minh như điện thoại, ipad, laptop hoặc trên máy tính bàn có kết nối mạng, bản chất của các thiết bị này cũng chỉ là máy móc,
là những sản phầm do con người tạo ra – nó không phải là con người và cũng không thể thay thế được con người Do đó, nếu chúng ta lệ thuộc vào nó cũng có nghĩa bản thân chúng ta đã giao phó mình cho máy móc Cho nên khi con người chìm đắm vào mạng xã hội vào các mối quan hệ ảo mà quên mất đi thế giới thực (tức là mối quan hệ giữa con người với con người nhau) thì tự khắc con người sẽ trở nên cô đơn Sẽ không
có những tác động qua lại với người gia đình, người thân với bạn bè mà thay vào đó lại chìm đắm vào những mối quan hệ “ảo” chỉ thông qua một cái máy Mà triết học Mác-Lênin đã chỉ ra rằng con người chỉ có thể đặt trong mối quan hệ với con người (cả quan hệ vật chất và quan hệ tinh thần; quan hệ kinh tế, chính trị, văn hoá, dân tộc, giai cấp) ở đó bản chất con người mới bộc lộ và cũng có nghĩa là chỉ có thông qua quan hệ với nhau con người mới có thể bộc lộ chính mình Nhưng nếu quan hệ với nhau trên mạng xã hội thì con người không thể chứng thực được đâu là chân thực đâu
là giả dối Bởi suy cho cùng mạng xã hội nó cũng là một xã hội ảo, ở đó bản chất của con người có thể bị đánh tráo, ở đó mọi thứ diễn ra thật giả lẫn lộn, khi chỉ còn lại mặt phẳng của công nghệ số (con người không lộ diện và bộc lộ bản chất của mình) thì
Trang 9mọi người có thể tự do thể hiện tất những gì để giao tiếp với người khác mà những điều đó không ai chứng tính chân thực của nó
Khi bàn về vấn đề con người, triết học Mác – Lênin cũng đề cập đến mối quan
hệ giữa cá nhân và xã hội Cá nhân và xã hội là hai phạm trù không đồng nhất, nhưng
có quan hệ biện chứng Trong đó xã hội quy định sự phát triển của cá nhân, cá nhân tác động trở lại xã hội Quan hệ giữa cá nhân và xã hội là tất yếu khách quan của mọi giai đoạn lịch sử Cá nhân chỉ hình thành và phát triển trong những quan hệ xã hội, không
có các quan hệ xã hội thì không thể có cá nhân Con người không thể tồn tại nếu tách rời xã hội, tách rời những quan hệ xã hội, những quan hệ được hình thành trong quá trình con người lao động sản xuất, đấu tranh cách mạng Cá nhân và xã hội luôn có mối quan hệ biện chứng nhau Trong đó, xã hội quy định cá nhân, cá nhân tác động to lớn đến xã hội Vì bản chất con người là "tổng hoà những quan hệ xã hội", nghĩa là trong những xã hội khác nhau với những quan hệ xã hội khác nhau thì bản chất của các cá nhân trong xã hội đó cũng sẽ khác nhau Ngược lại, cá nhân là mỗi tế bào của xã hội, hình thành nên xã hội Sự phát triển của xã hội phải bắt đầu từ sự phát triển của cá nhân, từ vai trò tích cực năng động của mỗi cá nhân Sự phát triển của cá nhân vừa là điều kiện vừa là mục đích của sự phát triển xã hội
Như trên đã đề cập, mạng xã hội có mặt trái của nó là người ta có thể kết nối với nhau và sự kết nối đó nó không hoàn toàn chân thực, mọi người có thể khoe khoang những gì không phải là của mình, mọi người có thể đả kích, lăng mạ và xúc phạm lẫn nhau mà không sợ bị phát hiện, thậm chí có thể lừa đảo lẫn nhau nó tạo ra một cộng đồng mà ở đó sự giả dối lên ngôi, và xét góc độ dưới sự tác động của xã hội (tạm thời coi cộng đồng mạng là một xã hội thu nhỏ) thì nó thực sự đã có sự tác động tiêu cực đến cá nhân là những người tham gia vào đó Mỗi quan hệ giữa xã hội và cá nhân cũng chỉ ra rằng: môi trường sống tốt, lành mạnh sẽ làm cho đạo đức con người được gọt dũa và sống tốt hơn và ngược lại, môi trường xấu nó sẽ thui chột đi cái đức tính tốt đẹp của con người, lôi kéo con người tham gia vào những hành vi xấu Nhưng trên mạng xã hội, chúng ta có thể bị nhiễm độc thông tin, chúng ta có thể bị lạm dụng
mà không biết, chúng ta có thể bị nhồi nhét bạo lực và sự miệt thị nhau một cách rất tự nhiên nếu chúng ta cứ đắm chìm trong đó Và ở góc độ tâm lý, khi chúng ta chìm vào thế giới ảo chúng ta bỏ quên sự tương tác với mọi người xung quanh chúng ta co mình
Trang 10lại dần trở nên cô đơn, cô độc với xã hội thực Chúng ta sống với những tung hô trên mạng xã hội để rồi quên đi trách nhiệm cá nhân với gia đình, với người thân và bạn bè Chúng ta có thể mặc sức thể hiện mình trên mạng xã hội để rồi nhận được sự tung hô hay ngay cả sự động viên trên đó nhưng nó hoàn toàn là ảo Chúng ta vẫn phải sống,
và trong cuộc sống khi chúng ta gặp khó khăn hay bất hạnh ai sẽ là người sẽ giúp chúng vượt qua nó nếu không phải là gia đình, người thân và bạn bè bên cạnh Nhưng người bạn trên mạng xã hội liệu họ có thể chia sẻ với chúng ta??? Hoàn toàn không, bởi thực tế đã chứng minh rằng: Lợi ích là cơ sở của quan hệ cá nhân xã hội Nghĩa là: Mọi quan hệ giữa cá nhân và xã hội đều trên cơ sở lợi ích, cá nhân tác động đến xã hội đều gắn với lợi ích của họ, hoặc người khác, hoặc của xã hội (đó có thể là lợi ích vật chất hoặc lợi ích tinh thần, là lợi ích giai cấp hay dân tộc ) Và những người trên mạng xã hội không thể cho chúng ta nhìn nhận được đúng đắn và thực chất với nhau
sự gắn bó đó Do đó họ không thể chia sẻ hay đồng hành với chúng ta thực sự trong cuộc sống Hơn nữa, khi chúng ta thực sự xem mạng xã hội là đời sống của mình tự khắc chúng ta đã tự trói mình với máy móc, với công nghệ Trong khi thực sự nó là sản phẩm sáng tạo của con người để bắt nó phục vụ tốt hơn cho cuộc sống thì đến lượt mình chúng ta lại bị lệ thuộc vào nó – một vật vô tri vô giác Phải chăng chúng ta cũng đánh mất bản chất của mình qua đó Khi con người không thể nói chuyện, không thể chia sẻ và nhận được sự giúp đỡ của những người xung quanh mà chỉ có thể tìm đến thế giới ảo thì họ thực sự đã bị cô đơn rồi Bởi những người trên mạng xã hội họ không thể giúp gì mình ngoài những con chữ trên màn hình phẳng, họ không thể bằng những hành động trực tiếp để có thể chia sẻ hay giúp đỡ chúng ta
Xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác về bản chất con người (đặc biệt là tính xã hội của con người) và mối quan hệ cá nhân và xã hội, chúng ta thấy rằng quan điểm “Mạng xã hội càng phát triển, con người càng cô đơn hơn” là một luận điểm phản ánh đúng ở một khía cạnh, một góc độ Đó là một số bộ phận, một nhóm người khi sử dụng mạng xã hội một cách quá lạm dụng, nói cách khác đây là mặt trái của mạng xã hội Điều này nó không đại diện cho tất cả mọi người dùng mạng xã hội, nhưng nó là hồi chuông cảnh báo cho con người chúng ta ở chỗ, máy móc và khoa học công nghệ chỉ là sản phẩm phục vụ tốt hơn cho cuộc sống của con người, nó không thể thay thế hoàn toàn cho con người, bởi con người là con người có ý thức, có trí, có tình cảm có mối quan hệ xã hội với nhau, thông qua “tổng hòa các mối quan hệ” đó mà bản