HOÏC VIEÄN BAÙO CHÍ TUYEÂN TRUYEÀN MBTH HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH VIỆN LÃNH ĐẠO HỌC VÀ CHÍNH SÁCH CÔNG BÀI THU HOẠCH LỚP HỆ TẬP TRUNG TÊN MÔN HỌC GIỚI VÀ LÃNH ĐẠO TÊN BÀI THU HOẠCH LÃNH.
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
VIỆN LÃNH ĐẠO HỌC VÀ CHÍNH SÁCH CÔNG
BÀI THU HOẠCH LỚP HỆ TẬP TRUNG
TÊN MÔN HỌC:
GIỚI VÀ LÃNH ĐẠO
TÊN BÀI THU HOẠCH:
LÃNH ĐẠO CÓ TRÁCH NHIỆM GIỚI – THỰC TRẠNG
TAM ĐẢO, TỈNH VĨNH PHÚC
ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG Bằng số Bằng chữ
TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021
Trang 2PHẦN I MỞ ĐẦU 1
1 Nêu và phân tích các bước trong chu trình phát triển
1.1 Khái niệm giới và bình đẳng giới 2 1.2 Trách nhiệm giới trong lãnh đạo quản lý 2
1.3 Cơ sở chính trị, pháp lý của việc thực hiện trách nhiệm giới
1.4 Tầm quan trọng của việc lãnh đạo có trách nhiệm giới trong
thúc đẩy bình đẳng giới trong lãnh đạo, quản lý 4
2
Thực trạng về lãnh đạo có trách nhiệm giới trong công tác lãnh đạo, quản lý tại UBND xã Tam Quan, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc
6
3
Một số giải pháp để nâng cao chất lượng lãnh đạo có trách nhiệm giới tại UBND xã Tam Quan, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay
9
Trang 3PHẦN I MỞ ĐẦU
Công tác bình đẳng giới nói chung và công tác bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị nói riêng là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài của cả hệ thống chính trị Việt Nam Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng, lãnh đạo, sau hơn 35 năm đạt được những thành tự to lớn và có ý nghĩa lịch sử, dưới sự lãnh đạo của Đảng, các tầng lớp phụ nữ đã phát huy tiềm năng, sức sáng tạo, góp phần thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế- xã hội Được hưởng thụ thành quả của công cuộc đổi mới, đời sống vật chất, tinh thần của phụ nữ không ngừng được cải thiện, vị thế của phụ nữ được nâng lên; bình đẳng giới có tiến bộ đáng kể Phụ nữ được tạo cơ hội tốt hơn để nâng cao trình độ, năng lực, giải quyết việc làm, phát triển kinh tế, tăng thu nhập, chăm sóc sức khỏe, ổn định đời sống, xây dựng gia đình no ấm
Với cương vị lãnh đạo, V.I.Lênin đã từng đưa ra biện pháp: “… làm sao cho nữ công nhân ngày càng tham gia nhiều hơn nữ vào việc quản lý các xí nghiệp công cộng, vào việc quản lý nhà nước” Chính vị vậy các quyết định lãnh đạo có trách nhiệm giới hiện nay là vấn đề mang tính căn cơ, tạo nên động lực cho sự phát triển và ổn định xã hội
Xã hội ngày càng tiến bộ, vai trò và năng lực của phụ nữ càng được khẳng định trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Việc phụ nữ tham gia các hoạt động chính trị là một trọng những nhân tố quan trọng góp phần nâng cao
vị thế của phụ nữ trong xã hội nói chung, đồng thời là tiền đề để thực thi các quyền con người khác
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khoảng trống, hạn chế nhất định trong việc thực hiện mục tiêu chính sách và thực thi chính sách, nhận thức và hành động
cụ thể về bình đẳng giới trong lãnh đạo, quản lý Vì thế, bản thân chọn chủ đề
“Lãnh đạo có trách nhiệm giới – Thực trạng và giải pháp tại UBND xã Tam Quan, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc ”, nhằm đưa ra giải pháp hướng
tới việc bình đẳng giới thực chất, trong lãnh đạo, nâng cao số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức tại địa phương
Trang 4PHẦN II NỘI DUNG
1 Những vấn đề lý luận liên quan
1.1 Khái niệm giới và bình đẳng giới
Giới chỉ đặc điểm, vị trí, vai trò của nam và nữ trong tất cả các mối quan
hệ xã hội
Những khác biệt về mặt sinh học giữa nam và nữ là không thể thay đổi được Những đặc điểm có thể hoán đổi cho nhau giữa nam và nữ được coi là thuộc về khía cạnh Giới Ví dụ: Phụ nữ cũng có thể mạnh mẽ và quyết đoán Phụ nữ có thể trở thành lãnh đạo, phi công, thợ máy/kỹ sư… Ngược lại nam giới có thể dịu dàng và kiên nhẫn, có thể làm đầu bếp, nhân viên đánh máy, thư ký… Những đặc điểm có thể hoán đổi đó là những khái niệm, nếp nghĩ và tiêu chuẩn mang tính chất xã hội Đó là sự khác biệt về Giới và nó thay đổi theo thời gian, không gian…
Giới tính là bẩm sinh và đồng nhất (nam và nữ khắp nơi trên thế giới đều
có chức năng/cơ quan sinh sản giống nhau), không thể thay đổi được (giữa nam và nữ), do các yếu tố sinh học quyết định Chúng ta sinh ra là đàn ông hay đàn bà: chúng ta không thể lựa chọn và không thể thay đổi được điều đó Bình đẳng giới là tình trạng không có sự phân biệt đối xử trên cơ sở giới tính (về quyền, trách nhiệm và cơ hội) Nhờ vậy, nữ giới và nam giới được tôn trọng ngang nhau, được tiếp cận các nguồn lực như nhau, được thụ hưởng thành quả như nhau, có cơ hội và điều kiện như nhau để nhận biết được các quyền con người của mình và khả năng đóng góp của bản thân vào sự phát triển kinh tế, văn hóa, chính trị và xã hội của đất nước
1.2 Trách nhiệm giới trong lãnh đạo quản lý
Giới trong lãnh đạo, quản lý có nghĩa là nam giới, nữ giới có vị trí, vai trò ngang nhau trong công tác lãnh đạo, quản lý, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình ngang nhau ở tất cả các khâu của quy trình công tác cán bộ và được thụ hưởng kết quả bổ nhiệm vào những vị trỉ lãnh đạo, quản lý chính thức trong hệ thống chính trị công bằng
Phân biệt rõ bình đẳng giới hình thức và bình đẳng giới thực chất trong
Trang 5Ịãnh đạo, quản lý là rất quan trọng Bình đẳng giới hình thức trong lãnh đạo, quản lý có nghĩa là, nam giới và nữ giới được đối xử như nhau trong toàn bộ các khâu của quy trình công tác cán bộ, bởi vì cách tiếp cận này nhìn nhận nam giới và nữ giới là giống nhau nên họ được đối xử như nhau trong công tác cán bộ Bình đẳng giới hình thức trong lãnh đạo, quản lý không giải thích cho sự khác biệt về đặc điểm và hoàn cảnh của những người khác nhau (ở đây
là nam giới và nữ giới) và làm thế nào mà sự khác nhau này có thể ảnh hưởng đến cơ hội làm lãnh đạo, quản lý của họ Kết quả là, bình đẳng giới hình thức
thường không tạo ra được kết quả bình đẳng do những khác biệt đáng kể về
đặc điểm và hoàn cảnh của phụ nữ, nam giới và người thuộc giới thứ ba trong các khâu của quy trình công tác cán bộ
1.3 Cơ sở chính trị, pháp lý của việc thực hiện trách nhiệm giới trong lãnh đạo, quản lý
- Đường lối, chủ trương của Đảng về việc thực hiện bình đẳng giới trong lãnh đạo, quản lý
Đảng ta luôn coi thúc đẩy bình đẳng giới nói chung và bình đẳng giới trong lãnh đạo, quản lý là một nhiệm vụ và mục tiêu của cách mạng Việt Nam trong mọi giai đoạn phát triển đất nước
+ Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27-4-2007 của Bộ Chính trị về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
+ Thông báo số 196-TB/TW ngày 16-3-2015 về kết luận của Ban Bí thư
về Đe án “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bình đẳng giới
và vì sự tiến bộ của phụ nữ trong tình hình mới”
+ Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung ương một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả
+ Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập
+ Chỉ thị số 21-CT/TW ngày 20-1-2018 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong tình hình mớí
+ Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 về tập trung xây dựng đội
Trang 6ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ
+ Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 30-5-2019 của Bộ Chính trị về đại hội đảng
bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng
- Pháp luật và chính sách của Nhà nước về việc thực hiện bình đẳng giới trong lãnh đạo, quản lý
Nhà nước đã ban hành nhiều luật và chính sách trực tiếp hoặc gián tiếp
có lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị Cam kết chính trị mạnh mẽ của Nhà nước về thúc đẩy bình đẳng giới trong lãnh đạo, quản lý được thể hiện trong các văn bản pháp luật cao nhất như Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nãm 2013, Luật Bình đẳng giới năm 2006, Luật Bầu cử đại biêu Quốc hội và đại biểu Hội đông nhân dân năm 2015 Gần đây nhất, Nghị quyết số 28/NQ-CP ngày 3-3-2021 của Chính phủ Ban hành Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030
1.4 Tầm quan trọng của việc lãnh đạo có trách nhiệm giới trong thúc đẩy bình đẳng giới trong lãnh đạo, quản lý.
Thứ nhất, Lãnh đạo có trách nhiệm giới có vai trò quan trọng vì thúc
đẩy bình đẳng giới trong lãnh đạo và quản lý là vấn đề của quyền bình đẳng
và công bằng về sự đại diện chính trị
Lãnh đạo có trách nhiệm giới còn là sự đại diện cho lợi ích và tiếng nói của mọi giai cấp, tầng lớp và giới tính Do phụ nữ chiếm 50% dân số nên đại diện của phụ nữ trong lãnh đạo cần phản ánh tỷ lệ tương đương là vấn đề của quyền đại diện
Thứ hai, Lãnh đạo có trách nhiệm giới thúc đẩy đảm bảo luật pháp,
chính sách công có chất lượng tốt hơn, đảm bảo được nhu cầu và lợi ích của nữ giới và nam giới Nữ giới và nam giới có những nhu cầu, lợi ích, sự trải nghiệm cuộc sống và cách nhìn nhận yấn đề khác nhau khi ra quyết định khác nhau Do đó, các nhu cầu, lợi ích và sự trải nghiệm cuộc sống khác nhau này cần được phản ánh đầy đủ trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách thông qua các đại diện lãnh đạo của từng giới Nhờ đó, chính sách trở nên toàn diện hơn, phù hợp hơn, có chất lượng
Trang 7tốt hơn, đặc biệt là với những chính sách có ảnh hưởng tới phụ nữ.
Thứ ba, Lãnh đạo có trách nhiệm giới đóng góp cho sự phát triển bền
vững của các quốc gia vì nữ lãnh đạo trong khu vực công có xu hướng ủng hộ hơn những chính sách quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của một quốc gia như chính sách về giáo dục, y tế, môi trường Có một mối quan
hệ tỷ lệ thuận giữa bình đẳng giới và sự trao quyền cho phụ nữ với sự công bằng, bền vững, nghèo đói và suy thoái môi trường
Thứ tư, góp phần huy động và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao
làm lãnh đạo hiệu quả Một quốc gia muốn phát triển thành công cần phải có lãnh đạo giỏi Lãnh đạo cần được lựa chọn từ tất cả những người tài trong nước - cả nam và nữ Khoảng một nửa dân số Việt Nam là nữ, vì vậy nếu không mở rộng các vị trí lãnh đạo nhiều hơn cho nữ giới tức là chúng ta đang hạn chế nguồn lãnh đạo tiềm năng của chính mình Mở rộng cơ hội cho phụ nữ tham gia các vị trí lãnh đạo sẽ tăng cường được năng lực lãnh đạo phục vụ cho sự phát triển của đất nước
Thứ năm, Lãnh đạo có trách nhiệm giới góp phần truyền cảm hứng, xây
dựng hình mẫu nữ lãnh đạo cho các phụ nữ trẻ và trẻ em gái trong xã hội
Sự tham gia lãnh đạo, quản lý của nữ giới còn mang ý nghĩa về biểu tượng vì việc này có ý nghĩa truyền khát vọng, hy vọng và sự tự tin cho nhiều phụ nữ
và trẻ em gái vươn lên trở thành những nhà lãnh đạo, quản lý trong tương lai, góp phần từng bước xóa bỏ định kiến giới về vai trò giới trong gia đình và ngoài xã hội dần xóa bỏ định kiến về nữ giới chỉ làm tốt công việc gia đình, nội trợ và phục vụ Nhiều phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý trên thực tế góp phần xây dựng nhận thức về vị trí và vai trò của phụ nữ ngoài xã hội với tư cách là những nhà lãnh đạo, quản lý Nhờ vậy, việc thúc đẩy phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý trong xã hội thực chất là góp phần nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong xã hội, cộng đồng và gia đình
Trang 82 Thực trạng về lãnh đạo có trách nhiệm giới trong công tác lãnh đạo, quản lý tại UBND xã Tam Quan, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc
2.1 Kết quả đạt được
Xã Tam Quan nằm ở phía Đông Bắc của huyện Tam Đảo, cách trung tâm huyện khoảng 5 km, cách thành phố Vĩnh Yên 15 km về phía Bắc Xã có diện tích 28,3 km², dân số tới ngày 1/4/2019 là 13.543 với 3.974 hộ, mật độ dân số đạt 479 người/km² Gồm 12 khu hành chính, và 01 khu phố Có hai dân tộc cùng sinh sống là dân tộc Kinh và dân tộc Sán Dìu (dân tộc Sán Dìu chiếm 9% tổng dân số) Tổng diện tích tự nhiên của xã là 2809,4 ha Những năm gần đây, phát triển kinh
tế xã hội của xã có nhiều khởi sắc: Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 9,6%/năm, lương thực bình quân đầu người đạt 320 kg/năm, thu nhập bình quân đầu người đạt 10,8 triệu/người/năm Cơ cấu kinh tế có sự chuyển biến tích cực
Trong những năm qua, sự quan tâm của các ngành, các cấp về việc thực hiện lãnh đạo có trách nhiệm giới Đến nay, đội ngũ cán bộ, công chức UBND xã ngày càng được tăng cường và nâng cao về chất lượng, nhiệm kỳ sau cơ bản tăng so với nhiệm kỳ trước; nhiều cán bộ, công chức nữa nữ đã có nhiều cố gắng trong quá trình học tập, rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm, vượt khó, khắc phục hoàn cảnh, vươn lên khẳng định mình; nhiều đồng chí được tín nhiệm bầu, bổ nhiệm vào các vị trí lãnh đạo chủ chốt của UBND, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội ở địa phương Cùng với đó, số lượng cán bộ nữ là Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ, là đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2021-2026 cũng liên tục tăng lên; đảm bảo nguyên tắc bình đẳng giữa nam và nữ về độ tuổi trong quy hoạch, đào tạo, đề bạt,
bổ nhiệm Trên thực tế, các cán bộ, công chức nữ đã phát huy tốt năng lực, nhiều đồng chí có tư duy đổi mới, có khả năng hoạch định đường lối, chính sách và lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện; tạo uy tín trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, ngày càng khẳng định được vai trò, vị trí trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Cụ thể trong việc đề bạc, bổ nhiệm, bầu cử tại xã đạt kết quả như sau:
+ Tỷ lệ nữ cán bộ, công chức UBND xã nhiệm kỳ 2021-2026 là 6/20 người, đạt 30% +Tỷ lệ nữ tham gia cấp ủy Đảng nhiệm kỳ 2020-2025, là 4/33 người, đạt 18,18%
Trang 9Trong lãnh đạo có trách nhiệm giới, UBND xã Tam Quan, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc luôn xem trọng việc phát triển tài năng trẻ, nhất là nữ đưa vào quy hoạch để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nhằm đáp ứng yêu cầu của ngành, nâng cao vai trò của phụ nữ trong công tác quản lý giáo dục Thực hiện tốt các chương trình, kế hoạch có hiệu quả nhằm thực hiện quyền bình đẳng của phụ nữ, nhất là việc thực hiện các chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức nữ, không để xảy ra hiện tượng bất bình đẳng giới trong ngành Cụ thể trong công tác đào tạo, bồi dưỡng có nhiều quan tâm: Trong 05 năm đã đưa đi đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị 28 đồng chí trong đó: cao cấp 3 đồng chí, trung cấp 25 đồng chí; chuyên môn nghiệp vụ
13 đồng chí Gắn với công tác quy hoạch, công tác luân chuyển, điều động cán bộ luôn được UBND xã quan tâm và chú trọng; đã thực hiện luân chuyển, điều động, bổ nhiệm lại 13 trường hợp: luân chuyển 03 trường hợp
Ủy ban nhân dân xã, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ xã thông qua các
kế hoạch, các phong trào của từng đơn vị đã góp phần thực hiện tốt công tác bình đẳng giới của địa phương, thể hiện rõ việc lãnh đạo có trách nhiệm giới
- Nhiều cán bộ, lãnh đạo xã với tố chất và bản tính mềm dẻo, khéo léo nhưng quyết đoán đã giải quyết những vấn đề lớn, quan trọng một cách linh hoạt và hiệu quả, mang lại lợi ích cho xã như tranh thủ các nguồn vốn từ các ngành tỉnh, kinh phí xã hội hóa từ mạnh thường quân hay trong công tác tuyên truyền, vận động, trong đưa ra giải pháp hiệu quả giải quyết các vấn đề đột xuất của địa phương (ví dụ hiện nay như việc xử lý tình hình Covid-19)
2.2 Hạn chế
- Tỷ lệ nữ tham gia UBND xã hiện nay nhìn chung còn thấp một phần là
do đơn vị chưa phát huy hiệu quả vai trò lãnh đạo, chỉ đạo trong công tác thực hiện bình đẳng giới; ở địa phương vẫn còn tình trạng một số nơi còn định kiến, khắt khe, thiếu tin tưởng vào khả năng của cán bộ, công chức nữ; còn biểu hiện coi công tác phụ nữ là trách nhiệm của Hội LHPN và Ban
Vì sự tiến bộ của phụ nữ
- Một số chỉ đạo của Đảng ủy, UBND xã đối với cán bộ nữ chưa kịp thời và thiếu đồng bộ như trong quy hoạch, bổ nhiệm, chính sách đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ nữ… vẫn còn tình trạng một vị trí toàn là nữ hoặc toàn là
Trang 10nam giới.
- Công tác đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ nữ tuy có quan tâm, nhưng tỷ
lệ vẫn chưa cao, dẫn đến thiếu chuẩn để huy hoạch, bổ nhiệm vào các chức danh lãnh đạo, quản lý
- Triển khai thực hiện trong công tác cán bộ còn những bất cập như: khâu đánh giá chất lượng cán bộ chưa thực chất, chất lượng cán bộ nữ đưa vào quy hoạch chưa cao, chủ yếu đưa vào cho đủ số lượng, vì vị trí công tác của cán bộ nữ khi đưa vào quy hoạch cấp ủy chủ yếu là cấp phó hoặc cấp trưởng song thuộc ngành không cơ cấu cấp ủy
- Thiếu sự kiểm tra, đôn đốc trong công tác đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng cán bộ nữ; công tác cán bộ nữ chưa có tính chiến lược lâu dài và thiếu tính đột phá…
- Hội LHPN xã tham gia công tác cán bộ nữ còn hạn chế, chưa thực hiện được đầy đủ trách nhiệm theo quy định của Nghị quyết 11 – NQ/TW và Chỉ thị 21-CT/TW của Ban Bí thư
- Công tác tuyên truyền, triển khai các văn bản về bình đẳng giới đến cán
bộ, đoàn viên, hội viên và nhân dân chưa đạt hiệu quả, chưa đi vào chiều sâu, chưa có nhiều hình thức triển khai, tuyên truyền đổi mới
- Một bộ phận cán bộ, công chức nữ tại UBND xã còn biểu hiện tự ti, an phận, chưa có ý chí phấn đấu vươn lên, chưa sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi được luân chuyển xuống cơ sở hoặc sang lĩnh vực công tác khác; với thiên chức làm mẹ, một số chị em chưa được sự chia sẻ, cảm thông, động viên của nam giới cũng như sự ủng hộ của gia đình và người chồng khi tham gia công tác …
- Quan niệm của cán bộ, công chức, người lao động còn hạn chế về lãnh đạo nữ như: thiếu bản lĩnh, thiếu quyết đoán và chi ly, tính toán hơn so với với lãnh đạo nam Còn đối với một số người nam, cho rằng làm việc dưới quyền phụ nữ làm họ cảm thấy hơi “mất thể diện” và thật sự không thoải mái bằng với nam giới bởi cái định kiến trong họ vẫn còn đâu đó quan điểm phụ