Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 1 CÔNG TY TÀI CHÍNH QUỐC TẾ (IFC) Tập đoàn Ngân hàng thế giới BÁO CÁO CHẨN ĐOÁN LĨNH VỰC TÀI CHÍNH VIỆT NAM DỰ BÁO LĨNH VỰC TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TÁC GIẢ: Margarete O.Biallas, Thái Hồng Thu, Nguyễn Nam Hạnh Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 2 GIỚI THIỆU 1.1. MÔI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ Cả Chủ tịch nước mới và Thủ tướng mới được bổ nhiệm gần đây của Việt Nam đều thuộc thế hệ trẻ của những nhà đổi mới mà mọi người mong đợi các vị này hành động một cách thực tế hướng đến việc thực hiện những nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam bao gồm những yêu cầu là thành viên của Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Trong khi xu thế chính trị đòi hỏi các cam kết mới trong việc chống tham nhũng và cải tổ thị trường dần dần, việc này vẫn còn được thực hiện một cách dè dặt vì lãnh đạo của Việt Nam bị ràng buộc bởi mệnh lệnh của Đảng là phát triển “một nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa”. Điều này được thể hiện qua việc quản lý của Nhà nước trong những lĩnh vực chiến lược của nền kinh tế và việc hạn chế tầm ảnh hưởng của các doanh nghiệp tư nhân. 1.2. BỐI CẢNH KINH TẾ VĨ MÔ Tăng trưởng ổn định, tình hình kinh tế vĩ mô khả quan và đường lối cải tổ vững chắc của Chính phủ hiện tại tạo thành một môi trường giúp phát triển kinh tế và khu vực tư nhân. Sự bùng nổ gây ấn tượng mạnh gần đây của thị trường chứng khoán và động thái đầu tư vào các danh mục chứng khoán đòi hỏi phải có nhiều biện pháp hơn nữa để tăng cường giám sát một cách thận trọng đối với các định chế tài chính là ngân hàng và phi ngân hàng. Xu hướng tăng trưởng kinh tế đang có chiều hướng khả quan. Năm 2006, mức tăng trưởng kinh tế (GDP) vẫn duy trì cao ở mức 8, 2% so với năm trước (xem bảng 1). Các ngành đóng góp chính cho tăng trưởng kinh tế chủ yếu là: ngành công nghiệp, xây dựng, dịch vụ và thương mại với tỷ lệ tăng trưởng giữa mức 8,3% và 10,4%. Trái lại, tăng trưởng ở khu vực nông nghiệp vẫn thấp do một loạt các thiên tai, bao gồm hạn hán ở miền Bắc, lũ lụt ở khu vực Bắc Trung Bộ và đồng bằng sông Cửu Long và dịch bệnh ở miền Nam. Năm 2006, lạm phát vẫn duy trì ở mức kiểm soát được là 6,6%. Tỷ lệ người dân sống ở mức rất nghèo giảm từ 37% (năm 1998) xuống còn 23% (năm 2003) và cuối năm 2006 chỉ còn 18%. Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 3 Bảng 1 2003 2004 2005 2006 GDP(triệu USD – giá hiện hành) 39.672 45.210 52.408 60.850 Tăng trưởng GDP(% năm) 7,3 7,7 8,4 8,2 GDP thực / đầu người (USD) 492 556 638 725 Lạm phát, giảm phát GDP(% năm) 6,7 7,9 8,4 6,6 Tỉ giá ngoại hối (VND :USD) 15.414 15.676 15.817 15.964 Nông nghiệp (giá trị gia tăng (% của GDP) 22,54 21,76 20,89 20,4 Công nghiệp (giá trị gia tăng (% của GDP) 39,47 40,09 41,03 41,52 Dịch vụ, (giá trị gia tăng (% của GDP) 37,99 38,15 38,07 38,08 Tỉ lệ hộ gia đình nghèo (phạm vi quốc gia) (%) 23% 22% 18% Nguồn: Ngân hàng thế giới, Bộ Kế hoạch và Đầu tư; tổ chức thu thập thông tin kinh tế (EIU). Trong khi thị trường chứng khoán phát triển quá nóng vào 6 tháng cuối năm 2006 và đầu năm 2007 khiến cho chính phủ phải quan tâm nhiều hơn đến việc quản lý thị trường có khả năng đi xuống, chính thị trường đầu cơ giá lên đã đang là động lực lớn cho các doanh nghiệp Nhà nước - đặc biệt là năm ngân hàng thương mại quốc doanh - thực hiện cổ phần hóa và niêm yết trên thị trường chứng khoán. Khu vực tư nhân tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Trong năm 2006, đóng góp của khu vực tư nhân vào nền kinh tế tăng xấp xỉ 10% GDP. Trong những năm gần đây, con số các doanh nghiệp đăng ký kinh doanh mới (150.000 doanh nghiệp trong giai đoạn 2000-2005) là một dấu hiệu nữa cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đang khởi sắc. Luật Doanh nghiệp mới có hiệu lực từ tháng 07/2006 tạo thuận lợi cho việc phát triển hơn nữa của khu vực tư nhân. Theo thống kê của chính phủ, trong 06 tháng thực hiện luật doanh nghiệp mới có 43.219 doanh nghiệp mới được đăng ký, chiếm 25% tổng số doanh nghiệp đăng ký trong giai đoạn 2000-2005 và bằng 120% số doanh nghiệp đăng ký trong năm 2005. Đầu tư tư nhân được khuyến khích nhờ vào sự đơn giản hóa thủ tục hành chính hơn nữa trong hoạt động kinh doanh và hướng đến “một sân chơi bình đẳng” cho tất cả các doanh nghiệp. Trong năm 2006, khu vực tư nhân trong nước chiếm 34% tổng gộp các khoản vốn đầu tư. Theo luật đầu tư mới có Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 4 hiệu lực trong năm 2006, tăng trưởng khu vực tư nhân tăng gấp đôi so với khu vực nhà nước. Khu vực tư nhân tiếp tục chứng tỏ hiệu quả hoạt động của mình so với khu vực nhà nước với mức tăng trưởng giá trị sản lượng công nghiệp lên đến 22 % trong năm 2006 so với mức tăng trưởng của các doanh nghiệp Nhà nước là 9,4%. Cũng trong thời gian này - 2006, có 5.200 doanh nghiệp vẫn còn thuộc sở hữu toàn bộ Nhà nước hoặc sở hữu một phần Nhà nước. Các doanh nghiệp nhà nước với mức đóng góp 36% vào GDP thể hiện một phần ba sức mạnh kinh tế của đất nước. Cuối năm 2006, 3.782 doanh nghiệp Nhà nước đã được cổ phần hóa(1). Một khi được cổ phần hóa, một số doanh nghiệp Nhà nước này sẽ được Cục đầu tư vốn Nhà nước tập trung quản lý và Cục này sẽ giữ lại khoảng 100 đến 200 công ty chiến lược và sẽ giải tán phần lớn các doanh nghiệp Nhà nước đã cổ phần hóa nhưng hoạt động với quy mô nhỏ và không hiệu quả. Mức độ xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam đã được 03 tổ chức lớn về xếp hạng tín nhiệm quốc tế nâng lên, cho điểm Việt Nam trên một mức tương tự như Thái Lan, Ấn Độ hoặc Philippines . Việt Nam được công ty Fitch xếp hạng BB- về xếp hạng quốc gia (ngoại tệ) và BB (nội tệ), công ty Moody xếp hạng Ba2 (về ngoại tệ - tăng hơn mức Ba3 trong năm 2006) và công ty Standard&Poor’s (S&P) xếp hạng BB+ (về nội tệ -tăng hơn mức BB trong năm 2006) và BB (về ngoại tệ, tăng hơn mức BB- trong năm 2006). 1.3. Các ưu tiên của chính phủ : Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đã được tuyên bố là một ưu tiên của chính phủ. Để thúc đẩy các doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển, Chính phủ đã thông qua một số luật quy định quản lý lĩnh vực tư nhân và phát triển doanh nghiệp như Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp hợp nhất. 2. NHU CẦU DỊCH VỤ TÀI CHÍNH Người ta biết tương đối ít về nhu cầu thực sự của các dịch vụ tài chính đối với các doanh nghiệp và hộ gia đình Việt Nam. Nhìn chung, lĩnh vực tài chính của đất nước được thể hiện tiêu biểu qua mức thâm nhập tài chính thấp. 2 Trong tổng số dân cư là 83 triệu người, ước tính ít hơn 10% sử dụng dịch vụ ngân hàng một cách thường xuyên và ít hơn 30% mở tài khoản tiết kiệm tại ngân hàng. 3 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 5 Tiêu dùng và đầu tư trong nước vẫn giữ ở mức cao trong năm 2006. Chi phí tiêu dùng tăng 11% từ năm 2005 đến năm 2006 và 12,5% từ năm 2006 đến năm 2007 và trong năm 2007, dự báo mức tăng 13%. Mức tăng chi tiêu phản ánh sự gia tăng tuyệt đối về tài sản trong xã hội Việt Nam do kết quả từ việc tăng trưởng liên tục của nền kinh tế. Các hộ gia đình đã cho thấy sự gia tăng mạnh về GDP danh nghĩa trên đầu người (từ 355 USD trong năm 1998 lên 556 USD trong năm 2002 và 725 USD trong năm 2006), nguyên nhân chính là do mức lương và thu nhập phi nông nghiệp chiếm 70 % mức tăng này. Vì tài sản cá nhân tăng nên tiêu dùng cá nhân dường như cũng tăng. Tương tự như thế, tình hình công việc làm có trả lương gia tăng sẽ dẫn đến khả năng đi vay tăng cũng như mở rộng nhu cầu về các dịch vụ khác như chuyển tiền và sản phẩm tiết kiệm. Ghi chú: (1) Cổ phần hóa là việc chuyển đổi một doanh nghiệp Nhà nước thành một công ty cổ phần hay trách nhiệm hữu hạn, với đa số cổ phiếu được Nhà nước nắm giữ. (2) Trong năm 2005, chỉ có 06 triệu tài khoản ngân hàng tại Việt nam trên tổng số 80 triệu dân, trong số đó có 05 triệu tài khoản cá nhân, cho thấy mức độ thâm nhập tài chính là 6%. Con số của năm 2006 là 08 triệu tài khoản cá nhân và mức độ thâm nhập tài chính là 9,4%. (3) Theo báo cáo Phát triển Việt nam gần đây nhất của Ngân hàng thế giới, số lượng tài khoản tiết kiệm ở Việt nam hiện ở mức 25 triệu tài khoản . 2.1. Khu vực tư nhân: Tính đến thời điểm năm 2006, Việt Nam có trên 2,7 triệu doanh nghiệp đăng ký trong đó có 90% được xếp vào loại các doanh nghiệp siêu nhỏ (quy mô dưới 9 nhân viên) và các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đa số các doanh nghiệp này đểu không đăng ký hoạt động với chính quyền. Theo số liệu báo cáo từ cơ quan phát triển, các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam, khoảng 30% các doanh nghiệp này hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hoặc sản xuất, trong khi đó hầu hết các doanh nghiệp khác (gần 70%) hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ và thương mại. Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 6 Trong năm 2006, hơn 46.000 doanh nghiệp tư nhân mới được đăng ký, thể hiện mức tăng vốn là 148 ngàn tỷ đồng so với năm trước. Điều này hứa hẹn sự gia tăng trong năm 2007 này. Trong sáu tháng đầu năm 2007, khoảng 24.000 doanh nghiệp mới được đăng ký với tổng mức vốn là 165 ngàn tỷ đồng. Trong suốt giai đoạn từ năm 2000 đến 6 tháng đầu năm 2007, hơn 230.000 doanh nghiệp mới được đăng ký với mức vốn bình quân là 2,3 tỷ đồng. Khoảng 97% trong số các doanh nghiệp mới đăng ký được xếp vào hình thức doanh nghiệp vừa và nhỏ. Quy mô và sự phức tạp của các doanh nghiệp ngày càng gia tăng cùng với số lượng tổng thể của các doanh nghiệp này. Những doanh nghiệp này cần được tiếp cận nhiều hơn nữa về mặt tài chính để tăng trưởng và thành công. Trong khi đó, các khoản cho vay của ngân hàng tăng trưởng nhanh, chúng chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu tài chính của các công ty(4). Hầu hết các khoản vay cung cấp trên thị trường đều từ ngắn hạn đến trung hạn, vì các ngân hàng nói chung lại thiếu nguồn vốn dài hạn và tránh xảy ra tình trạng không tương hợp giữa các kỳ hạn gửi tiền và cho vay. Ghi chú : (4) Theo một nghiên cứu của CIDA ( Cơ quan Phát triển quốc tế của Canada), các khoản tín dụng mới trong năm 2006 chiếm khoảng 17% - 19 % GDP, trong khi đầu tư mới chiếm khoảng 38%-42% GDP. Các ngân hàng đang đáp ứng được khoảng phân nửa các nhu cầu đầu tư. 3. TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC TÀI CHÍNH Lĩnh vực tài chính Việt Nam ít thanh khoản hơn so với một vài nước trong khu vực với hầu hết các khoản tiền gửi đều được sử dụng vào các khoản cho vay. Các khoản cho vay tăng trưởng nhanh hơn doanh số tiền gửi trong những năm qua, như được trình bày trong bảng 2. Xu hướng này có vẻ bị đảo ngược trong năm 2006, trong đó tăng trưởng tín dụng đi xuống do bùng nổ thị trường chứng khoán chính thức và phi chính thức- nơi mà các doanh nghiệp có thể nhận được hình thức tài trợ khác thay thế rẻ hơn bằng việc huy động vốn cổ phần. Trong năm 2006, tăng trưởng tín dụng giảm cũng là do Ngân hàng nhà nước thắt chặt tín dụng bằng cách tăng gấp đôi mức dự trữ bắt buộc để kiểm soát lạm phát. Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 7 Cho dù các khoản vay cho thấy vẫn tăng trưởng ổn định so với năm trước, dư nợ tín dụng chiếm 70% GDP, vẫn còn thấp hơn mức bình quân 80% của các quốc gia Đông Nam Á Bảng 2 2003 2004 2005 2006 Các khoản vay (Dư nợ tín dụng) (triệu USD) 19.251 26.795 34.969 43.462 Tỷ lệ tăng trưởng cho vay (%) (dư nợ tín dụng) 28 42 32 25 Tỷ trọng cho vay (%GDP) (Dư nợ tín dụng trong GDP) 49 59 67 71 (Doanh số) Tiền gửi (triệu USD) 21.498 28.205 36.839 49.905 Tỷ lệ tăng trưởng doanh số tiền gửi 26 33 32 37 Tỷ trọng tiền gửi (% GDP) 54 62 70 82 Cho vay / Tiền gửi (%) (Tỷ lệ Dư nợ tín dụng trong doanh số tiền gửi) 90 95 95 87 Tiền mặt/ Tổng số tiền gửi (%) (Tỷ trọng tiền mặt trong doanh số tiền gửi) 45 30 Các khoản vay trên 1.000 người Số tiền gửi trên 1.000 người Số định chế tài chính trên 100.000 người Số chi nhánh trên 100.000 người Nguồn : Ngân hàng thế giới và Ngân hàng Nhà nước Việt nam Cho tới năm 1988, khi hệ thống ngân hàng đã trở thành một hệ thống hai cấp, Việt Nam đã vận hành một hệ thống ngân hàng một cấp, dẫn đến hệ quả là sự can thiệp mạnh mẽ của nhà nước trong lĩnh vực tài chính. Kể từ năm 1988, việc chuyển đổi từ một nền kinh tế kế hoạch tập trung sang một nền kinh tế thị trường đã tạo ra một hệ thống ngân hàng đa dạng hơn, trong đó các ngân hàng thương mại quốc doanh, ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng liên doanh và ngân hàng nước ngoài phục vụ một Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 8 cơ sở rộng lớn khách hàng. Bảng 3 trình bày diễn tiến của mỗi loại hình tổ chức tài chính trung gian trong những năm qua. Vì Việt Nam gia nhập WTO vào tháng 07/2006, Chính phủ cần phải tự do hóa và mở cửa hơn nữa lĩnh vực tài chính và ngân hàng để có sự cạnh tranh trực tiếp nhiều hơn từ nước ngoài. Các ngân hàng sẽ bị ngăn trở hoạt động do không đủ vốn, quy mô hoạt động bị giới hạn và rủi ro tín dụng cao. Việc cho vay nhắm đến ưu tiên cho các doanh nghiệp Nhà nước và phần lớn các khoản vay này được đảm bảo bằng tài sản hoặc đất đai. Lĩnh vực cho thuê tài chính vẫn ở mức thấp và kém phát triển. Lĩnh vực bảo hiểm đã có một sự tăng trưởng nhanh, tuy nhiên vẫn còn ở giai đoạn bắt đầu so với các nước trong khu vực. Thị trường vốn được thể hiện tiêu biểu bằng một thị trường vốn cổ phần đầu cơ và đồng thời một thị trường trái phiếu kém phát triển. 3.1. Số lượng và loại hình tổ chức tài chính Bảng 3 2003 2004 2005 2006 Số lượng ngân hàng 69 69 71 80 Ngân hàng cổ phần 38 36 35 37 Ngân hàng nước ngoài 26 28 30 31 Ngân hàng thương mại quốc doanh 5 5 5 5 Ngân hàng liên doanh 5 Ngân hàng chính sách và ngân hàng phát triển 1 2 Quỹ tín dụng nhân dân 900 926 Hợp tác xã tín dụng và tài trợ vi mô 40 50 60 70 Nguồn: BTC 3.2. Các ngân hàng thương mại quốc doanh Năm ngân hàng thương mại quốc doanh (trong bảng 6 bên dưới) cùng hoạt động tại hơn 2.600 chi nhánh. Ngoài ra, trong tháng 5/2006, Chính phủ đã chấp thuận việc thành lập hoạt động Quỹ hỗ trợ phát triển dưới hình thức tổ chức tài chính sở hữu nhà nước phi lợi nhuận. Những ngân hàng thương mại quốc doanh này chiếm 60% tổng tài sản của lĩnh vực tài chính và chiếm 63% trong tất cả hoạt động cho vay. Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 9 Về mặt lịch sử, những ngân hàng thương mại quốc doanh đã là một công cụ cho vay theo chính sách, với việc cho vay bị tác động bởi các mục tiêu xã hội hay chính trị hơn là xem xét các mục đích thương mại. Mỗi ngân hàng đã tập trung một cách truyền thống vào một phân đoạn ngành nghề nào đó. Những ngân hàng thương mại quốc doanh vẫn đóng vai trò là nguồn tài trợ chính cho các doanh nghiệp Nhà nước, trong đó có nhiều doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả và không có năng lực cạnh tranh theo tiêu chuẩn quốc tế. Mặc dù đã phải đối mặt với nhiều rủi ro từ các doanh nghiệp này nhưng các ngân hàng thương mại quốc doanh thường không có giải pháp thay thế nào khác mà vẫn tiếp tục tài trợ. Trong những năm gần đây, tiến trình đổi mới đã dẫn đến một sự gia tăng đa dạng hơn cho vay khu vực tư nhân. Vì các ngân hàng thương mại quốc doanh đang tiếp cận việc cổ phần hóa, họ ngày càng tăng cường tập trung mô hình ngân hàng đa năng cung cấp một dãy đầy đủ các sản phẩm dịch vụ tài chính. Tất cả những ngân hàng thương mại quốc doanh trừ Ngân hàng phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long hiện đã có công ty cho thuê tài chính. Việc cổ phần hóa những ngân hàng thương mại quốc doanh trừ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NHNN&PTNT) dự trù sẽ hoàn thành trong năm 2007 và chính phủ cũng lên kế hoặch cổ phần hóa NHNN&PTNT vào năm 2008. Nhờ vào mạng lưới chi nhánh rộng lớn và uy tín cao với những người gửi tiền trong nước đã giúp các ngân hàng thương mại quốc doanh có một lợi thế cạnh tranh mạnh hơn so với các định chế tài chính tư nhân. Việc cho vay được bao cấp và có sự hỗ trợ của chính phủ cho phép những ngân hàng thương mại quốc doanh thu hút một lượng lớn khách hàng. Nhưng ngược lại, các ngân hàng này chịu sự can thiệp của chính quyền và dẫn đến tình trạng dôi thừa nhân viên và dường như họ bị điều khiển hơn là được quản lý. Tổng số nhân viên của những ngân hàng thương mại quốc doanh là 57.000 người, phần lớn trong số này làm việc trong NHNN&PTNT. Cũng vì thế, họ thiếu động lực để xây dựng những tầm nhìn dài hạn và thay vào đó là theo đuổi những mục tiêu ngắn hạn. Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bản dịch của P. Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 10 Tất cả những ngân hàng thương mại quốc doanh đều có cơ sở vốn tương đối yếu do các món nợ xấu chồng chất cần được trích dự phòng rủi ro và xóa nợ. Hầu hết những ngân hàng thương mại quốc doanh đều không đáp ứng được quy định về hệ số vốn an toàn tối thiểu (CAR) theo tiêu chuẩn quốc tế là 8%. Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu là 3- 4% đối với những ngân hàng thương mại quốc doanh được so sánh một cách bất lợi với mức trung bình của khu vực là 13,1% ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương và 12,3% ở khu vực Đông Nam Á. Những con số này có thể thấp hơn nhiều hoặc thậm chí là âm nếu được tính theo các tiêu chuẩn kiểm toán quốc tế. 3.3. Ngân hàng cổ phần Các ngân hàng cổ phần (NHCP) có lịch sử hoạt động khá ngắn, với thời gian hoạt động dưới 15 năm. Mặc dù vai trò của các NHCP vẫn còn khiêm tốn trong lĩnh vực ngân hàng nói chung nhưng hoạt động kinh doanh năng động và luôn đổi mới cùng bộ máy quản lý có năng lực cao của các NHCP đã đặt một áp lực cạnh tranh mạnh mẽ đối với các NHTM Nhà nước và các ngân hàng có vốn đầu tư nước ngoài trong những năm qua. Dù có những nỗ lực yêu cầu củng cố của Ngân hàng Nhà nước Việt nam 5 , số lượng ngân hàng cổ phần vẫn còn cao và thậm chí còn tăng hơn trong năm ngoái, lên đến 37 ngân hàng, một phần là do sự hấp dẫn và việc định giá quá cao của cổ phiếu các ngân hàng trên thị trường chính thức và không chính thức. 37 ngân hàng cổ phần được chia thành 26 ngân hàng cổ phần đô thị và 11 ngân hàng cổ phần nông thôn, phản ánh thị trường kinh doanh chính của các ngân hàng này. Vào cuối năm 2006, các ngân hàng tương đối nhỏ này có cổ đông chính là tư nhân với mức vốn của mỗi ngân hàng cổ phần đô thị thay đổi giữa mức 35 triệu USD tới 125 triệu USD 6 . Tầm hoạt động của các ngân hàng cổ phần vẫn còn bị giới hạn, trong phạm vi từ 6 đến 80 chi nhánh /phòng giao dịch, chủ yếu trong khu vực đô thị. Cùng với thị phần hoạt động nhỏ, tình hình mạng lưới hạn chế đặt ra câu hỏi về khả năng cạnh tranh dài hạn của một số NHCP và việc củng cố hơn nữa trong lĩnh vực này là điều được mong đợi. Các ngân hàng cổ phần đang chủ động tăng vốn để đẩy mạnh năng lực cạnh tranh của họ. [...]... hiện tại AON Việt Nam cũng đang chủ động hợp sức với một công ty quản lý quỹ Việt Nam để quản lý quỹ hưu trí cho các công ty Việt Nam 3.9 Các định chế tài chính phi ngân hàng khác Bản dịch của P Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 17 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Bên cạnh các ngân hàng, công ty cho thuê tài chính và công ty bảo hiểm, Việt Nam còn có 6 công ty tài chính và 18... thức Khoảng 70-80% người nghèo ở Việt Nam đã tiếp cận với các dịch vụ tài chính vi mô, tối thiểu là tín dụng và tiết kiệm được chủ yếu cung cấp bởi các tổ chức chính thức như: Ngân hàng Nông Bản dịch của P Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 14 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC nghiệp và Phát triển Nông Thôn Việt Nam, Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam, và Quỹ tín dụng Nhân dân... những người này đều xem việc cho thuê tài chính như một hình thức phụ của dạng cho vay có tài sản đảm bảo thông thường ở Việt Nam Không có chế độ ưu đãi đặc biệt về thuế dành cho người đi thuê và cho thuê Bản dịch của P Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 15 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Tình hình tăng trưởng chậm trong lĩnh vực cho thuê tài chính có thể một phần là do sự thiếu... tin xếp hạng tín dụng Bản dịch của P Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 33 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Không có những cơ quan xếp hạng chính thức được thành lập ở Việt Nam Tuy nhiên, các cơ quan phụ trách từng vùng/ khu vực (ví dụ World’s vest Base Inc.) có những văn phòng đại diện ở các nước trong khu vực sẽ cung cấp việc xếp hạng tín dụng và xếp hạng các doanh nghiệp,... hàng chính sách xã hội và NH TMCP không Tổng cộng MHB thuộc sở hữu Nhà nước 2003 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 2004 2,92% 4,92% 1,91% 2,77% Bản dịch của P Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 19 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC 2005 3,81% 3,52% 1,42% 3,17% 2006 3,19% 3,34% 1,29% 2,60% Nguồn: NHNNVN Đối với lĩnh vực tư nhân - các ngân hàng TMCP, tỷ lệ nợ NPL trung bình đã được báo cáo. .. thay đổi từ phương thức thực thu thực chi sang phương thức dự thu dự chi và hướng Bản dịch của P Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 32 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC đến các chuẩn mực kế toán quốc tế theo IFRS, các chuẩn mực này vẫn chưa phù hợp với chuẩn mực quốc tế Như là một phần của tiến trình đổi mới lĩnh vực tài chính hiện đang được thực hiện, các tiêu chuẩn kế toán quuốc... Việt Nam Một số các ngân hàng nước ngoài (Citibank, ANZ, và HSBC) cũng hướng vào đối tượng là khách hàng người Việt Nam giàu có Họ đã nỗ lực tung ra thị trường Việt Nam các sản phẩm mới như: các dịch vụ cho vay thế chấp (ANZ) và chứng chỉ tiền gửi trung hạn (HSBC) Đồng thời họ đã thâm nhập vào thị trường Bản dịch của P Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 13 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài. .. hàng con 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam 3.5 Tài chính vi mô Hoạt động tài chính vi mô tại Việt Nam không được thiết lập có căn cơ ổn định như là một phương thức kinh doanh dịch vụ tài chính bền vững với mục tiêu hướng đến là đối tượng nghèo nhất của xã hội Không có chiến lược cho hoạt động tài chính vi mô và hoạt động này không được hội nhập vững chắc vào lĩnh vực tài chính, phản ánh một thị trường... Ngân hàng Quốc tế NA 24 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Dự phòng Cho thất thoát (trữ ROAE(%) sản (%) vay(%) Nợ vốn tối thiểu sinh hữu bình quân 2006 2005 không lời/ / Tổng dư nợ vay ) (%) NGÂN nợ cho Chỉ số an toàn trên vốn chủ sở nợ gộp (cho bình quân dư Tổng (CAR) (%) khoản Chỉ số sinh lời Chỉ số sinh lời vay/tổng dư trên tài sản có NPLs/ tài Adequacy Ratio ròng/Tổng... vào Ngân hàng Phát triển Việt nam (VIB.) Bản dịch của P Nghiệp vụ Ngân hàng Quốc tế 34 Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của IFC Lưu ý : Trong tái liệu của IFC ghi nhầm là Ngân hàng Đầu tư VN (VIB) – TÊN ĐÚNG LÀ Ngân hàng Phát triển VN (VDB) 6.9 Các hiệp hội ngành nghề tài chính- ngân hàng Việt Nam dành một vai trò quan trọng cho Hiệp hội các nhà ngân hàng, (VNBA), được thành lập . BÁO CÁO CHẨN ĐOÁN LĨNH VỰC TÀI CHÍNH VIỆT NAM DỰ BÁO LĨNH VỰC TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TÁC GIẢ: Margarete O.Biallas, Thái Hồng Thu, Nguyễn Nam Hạnh. chiếm 60% tổng tài sản của lĩnh vực tài chính và chiếm 63% trong tất cả hoạt động cho vay. Báo cáo chẩn đoán lĩnh vực tài chính Việt Nam – Tài liệu của