Tính chất tia phân giác của một góc Định lí 1 :Điểm nằm trên tia phân giác của một góc thì cách đều hai cạnh của góc đó M Oz MA MB Định lí 2:Điểm nầm bên trong một góc và cạch đều hai
Trang 1BÀI 5: TÍNH CHẤT BA ĐƯỜNG PHÂN GIÁC TRONG TAM GIÁC
A TÓM TẮT LÝ THUYẾT
I Các kiến thức cần nhớ
1 Tính chất tia phân giác của một góc
Định lí 1 :Điểm nằm trên tia phân giác của một góc thì cách đều hai cạnh của góc đó
M Oz
MA MB
Định lí 2:Điểm nầm bên trong một góc và cạch đều hai cạnh của góc và cách đều hai cạnh của
góc thì nằm trên tia phân giác của góc đó
Tập hợp các điểm bên trong một góc và cách đều trong một góc là tia phân giác của góc đó
2 Tính chất ba đường phân giác của tam giác:
Định lí 1:Trong một tam giác cân ,đường phân giác của góc ở đỉnh đồng thời là đường tuyến
của tam giác đó
µ ¶
1 2
:
DB DC
Định lí 2: Ba đường phân giác của một tâm giác cùng đi qua một điểm Điểm này cách đều ba
cạnh của tam giác đó
Trang 2Tam giác (hình vẽ) có ba đường phân giác giao nhau tại Khi đó
1 2; 1 2; 1 2
ID IE IF
II Các dạng toán thường gặp:
Dạng 1: Chứng minh hai đoạn thẳng bằng nhau, hai góc bàng nhau
Phương pháp:
Sử dụng các tính chất :
+ Ta sử dụng định lý : Điểm nằm trên tia phân giác của một góc thì cách đều hai cạnh của góc đó
M Oz
MA MB
+ Giao điểm của hai đường phân giác của hai góc trong một tam giác nằm trên đường phân giác của góc thứ ba
+Giao điểm của cá đường phân giác của tam giác cách đều ba cạnh của tam giác
Dạng 2: Chứng minh hai góc bằng nhau
Phương pháp:
Ta sử dụng định lí: Điểm nằm bêm trong một góc và cách đều hai cạnh của góc thì nằm trên tia phân giác của góc đó
Dạng 3: Chứng minh tia phân giác của một góc
Phương pháp:
Ta sử dụng một trong các cách sau:
- Sử dụng định lý: Điểm nằm bên một góc và cách đều hai cạnh của góc thì nằm trên tia phân giác của góc đó
- Sử dụng định nghĩa tia phân giác
- Chứng minh hai góc bằng nhau nhờ hai tam giác bằng nhau
Dạng 4: Bàu toán về đường phân giác với tam giác đặc biệt (tam giác cân, tam giác đều)
Phương pháp:
Trang 3Ta sử dụng định lý: Trong một tam giác cân, đường phân giác của góc ở đỉnh đồng thời là đường trung tuyến của tam giác đó
Dạng 5: Các dạng toán khác
B BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
I – MỨC ĐỘ NHẬN BIẾT
Câu 1. Điểm D nằm trên tia phân giác góc A của tam giác ABC ta có
A Dnằm trên tia phân giác gócB
B Dcách đều hai cạnh AB AC,
C D nằm trên tia phân giác góc C
D DB DC
Câu 2. Điểm Mcách đều hai cạnhAB AC, của tam giác ABC thì :
A M nằm trên tia phân giác của ·ABC
B M nằm trên tia phân giác của ·BAC
C M nằm trên tia phân giác của ·ABC
Câu 3. Cho tam giác ABC có hai đường phân giác CD và BE cắt nhau tạiI Khi đó
A I là điểm cách đều ba đỉnh của tam giác ABC
B IC ID IB IE
C I là điểm cách đều ba cạnh của tam giác ABC
D CảA B, đều đúng
Câu 4. Cho tam giác ABC có hai đường phân giác CD và BE cắt nhau tạiI Khi đó:
A AI là trung tuyến vẽ từ A
B AI là đường cao kẻ từA
C AI là trung trực cạnh BC
D AI là tia phân giác của góc A
II – MỨC ĐỘ THÔNG HIỂU:
Câu 5. Em hãy điền cụm từ thích hợp vào chỗ trống:
“Ba đường phân giác của tam giác giao nhau tại 1 điểm Điểm đó cách cách đều của tam giác đó”
Trang 4Câu 6. Em hãy chọn câu đúng nhất:
A Ba tia phân giác của một tam giác cùng đi qua một điểm Điểm đó gọi là trọng tâm của tam
giác
B Giao điểm của ba đường phân giác của tam giác cách đều ba cạnh của tam giác
C Trong một tam giác,đường trung tuyến xuất phất từ đỉnh cũng đồng thời là đường phân giác
ứng với cạnh đáy
D Giao điểm của ba đường phân giác của tam giác là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác đó III – MỨC ĐỘ VẬN DỤNG
Câu 7. Cho ABC cóA800, các đường phân giácBD và CE của µB và µC cắt nhau tại I Tính ·BIC ?
Câu 8. Cho ABC có µA700, các đường phân giác BE và CD µB và µC cắt nhau tại I Tính ·BIC ?
Câu 9. Cho ABC ,các tia phân giác của góc B và A cắt nhau tại điểm O Qua O kẻ đường thẳng
song song với BC cắt ABtạiM ,cắt AC ở N ChoBM 3cm CN, 4cm. Tính MN?
Câu 10. Cho MNP có M¶ các tia phân giác của N và 90 P cắt nhau tại I Gọi D E, là chân
đường vuông góc hạ từ I đến các cạnh đó đến MN và IE.Tính IE biết ID4cm
A IE2cm B IE3cm
C IE5cm D IE4cm
Câu 11. Cho MNP có M¶ , các tia phân giác của µN và µP cắt nhau tại 90 I Gọi D E, là chân các
đường vuông góc hạ từ I đến các cạnh MN và MP Khi đó ;
A MI là đường cao của MNP
B IM IN IP
C MI là đường trung tuyến MNP
D ID IE
Câu 12. Cho ABC cóI cách đều 3 cạnh của tam giác Gọi N là giao điểm của 2 tia phân giác của
góc ngoài đỉnh B và đỉnh C Khi đó ta có:
A A,I,N thẳng hàng
B. I là giao điểm 3 đường trung tuyến của ABC
C AN là phân giác của góc ngoài đỉnh A của ABC
Trang 5D Cả 3 đáp án trên đều đúng
Câu 13. Cho ABC cân tại A Gọi G là trọng tâm của tam giác, I là giao điểm của các đường phân
giác trong tam giác Khi đó ta có:
A.I cách đều ba đỉnh của ABC
B.A,I ,G thẳng hàng
C.G cách đều ba cạnh của ABC
D Cả 3 đáp án trên đều đúng
Câu 14. Cho ABC cân tại A ,trung tuyến AM Gọi D là một điểm nằm giữa và A M Khi đó BDC
là tam giác gì?
A Tam giác cân
B Tam giác đều
C Tam giác vuông
D Tam giác vuông cân.
Câu 15. Cho ABC có trọng tâm và G I là giao điểm ba đường phân giác của tam giác Biết B G I; ;
thẳng hàng Khi đó ABC là tam giác gì ?
A Tam giác cân tại B B Tam Giác Đều
C Tam Giác Vuông D Tam giác vuông cân
Câu 16. Cho tam giác ABC có AH BC và BAH· 2.Cµ Tia phân giác của góc B cắt AC ở E Tia
phân giác của góc BAH cắt BE ở I Khi đó tam giác AIE là tam giác
A Vuông cân tạiI
B Vuông cân tạiE
C Vuông cân tạiA
D Cân tạiI
Câu 17. Cho tam giác ABC có µA =120 Các đường phân giác AD và BE Tính số đo góc BED
A.55
B 45
C 60
D 30
IV – MỨC ĐỘ VẬN DỤNG CAO
Câu 18. Cho tam giác ABC có Bµ 2Cµ ,các đường phân giác µB và µC cắt nhau tại I Chọn câu đúng
Trang 6Câu 19. Cho tam giác ABC có phân giác AD thỏa mãn BD2DC Trên tia đối tia lấy CD lấy điểm E
sao cho BC CE Khi đó tam giác ADE là tam giác
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
B B C D B B A A A D D A B A A C D A C
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I – MỨC ĐỘ NHẬN BIẾT
Câu 1. Điểm D nằm trên tia phân giác góc A của tam giác ABC ta có
A Dnằm trên tia phân giác gócB
B Dcách đều hai cạnh AB AC,
C D nằm trên tia phân giác góc C
D DB DC
Lời giải
Chọn B
Điểm D nằm trên tia phân giác góc A của tam giác ABC nên ta có Dcách đều hai cạnh ,
AB AC(định lý 1)
Câu 2. Điểm Mcách đều hai cạnhAB AC, của ABC thì :
A M nằm trên tia phân giác của ·ABC
B.M nằm trên tia phân giác của ·BAC
C M nằm trên tia phân giác của ·ABC
Lời giải:
Chọn B
Điểm M cách đều hai cạnhAB và AC của tam giác thì điểm M nằm trên tia phân giác của
·BAC ( theo định lí 2)
Câu 3. Cho tam giác ABC có hai đường phân giác CD và BE cắt nhau tạiI Khi đó
A I là điểm cách đều ba đỉnh của tam giác ABC
B IC ID IB IE
Trang 7C I là điểm cách đều ba cạnh của tam giác ABC
D.CảA B, đều đúng
Lời giải Chọn C
Hai đường phân giác CD và BE cắt nhau tạiI mà ba đường phân giác cùng đi qua một điểm nên AIlà tia phân giác của góc A
Khi đó, theo tính chất 3 đường phân giác của tam giác thì Ilà điểm cách đều ba cạnh của tam
giác ABC
Câu 4. Cho tam giác ABC có hai đường phân giác CD và BE cắt nhau tạiI Khi đó:
A AI là trung tuyến vẽ từ A
B AI là đường cao kẻ từA
C AI là trung trực cạnh BC
D AI tia là phân giác của góc A
Lời giải Chọn D
Hai đường phân giác CD và BE cắt nhau tạiI mà ba đường phân giác cùng đi qua một điểm nên AIlà tia phân giác của góc A
II – MỨC ĐỘ THÔNG HIỂU:
Câu 5. Em hãy điền cụm từ thích hợp vào chỗ trống:
“Ba đường phân giác của tam giác giao nhau tại 1 điểm Điểm đó cách cách đều của tam giác đó”
Lời giải Chọn B
Ba đường phân giác của một tam giác cùng đi qua một điểm Điểm này cách đều ba cạnh của tam giác đó
Câu 6. Em hãy chọn câu đúng nhất:
A Ba tia phân giác của một tam giác cùng đi qua một điểm Điểm đó gọi là trọng tâm của tam
giác
B Giao điểm của ba đường phân giác của tam giác cách đều ba cạnh của tam giác
C.Trong một tam giác,đường trung tuyến xuất phất từ đỉnh cũng đồng thời là đường phân giác
ứng với cạnh đáy
D Giao điểm của ba đường phân giác của tam giác là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác đó
Lời giải Chọn B
Trang 8+ Trọng tâm là đường trung tuyến nên đáp án là A sai Loại đáp án A.
+ Giao điểm của ba đường phân giác của tam giác cách đềuba cạnh của tam giác là đúng Chọn đáp án B
+ Trong một tam giác đường trung tuyến xuất phát từ đường phân giác ứng với cạnh đáy sai vì tính chất này không phải đúng với mọi tam giác loại đáp án C
+ Giao điểm của ba đường phân giác của tam giác là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác đó sai
vì giao điểm của ba đường phân giác của tam giác là tâm đường tròn nội tiếp tam giác đó loại đáp án D
III – MỨC ĐỘ VẬN DỤNG
Câu 7. Cho ABC cóµA800, các đường phân giácBD và CE của µB và µC cắt nhau tại I Tính ·BIC ?
Lời giải Chọn A
Xét ABC có µA ACB ABC· · 1800 (định lí tổng ba góc của một tam giác)
Vì CE là đường phân giác của
· ( ) · · 2
2
ACB
Vì BDlà đường phân giác của
· ( ) · · 3
2
ABC
Từ 1 ; 2
hay
ICB IBC
Xét BIC có ·ICB IBC BIC· · 180(định lí tổng ba góc của một tam giác)
Câu 8. Cho ABC có µA , các đường phân giác 70 BE và CD của µB và µC cắt nhau tại I Tính ·BIC ?
Lời giải
Trang 9Chọn A
Xét ABC có µA ACB ABC· · 180 (định lí tổng ba góc của một tam giác)
Vì CE là đường phân giác của
· ( ) · · 2
2
ACB
(tính chất tia phân giác )
Vì BD là đường phân giác của
· ( ) · · 3
2
ABC
(tính chất tia phân giác )
từ 1 ; 2
hay
· · 55 *0
Xét BIC có ·ICB IBC BIC· · 180 ** (định lí tổng ba góc của một tam giác)
Từ *
và ** BIC· 1800·ICB IBC· 180 55 125
Câu 9. Cho ABC ,các tia phân giác của góc B và A cắt nhau tại điểm O Qua O kẻ đường thẳng
song song với BC cắt ABtạiM ,cắt AC ở N ChoBM 3cm CN, 4cm. Tính MN?
Lời giải Chọn A
Vì O Là giao điểm của hai tia phân giác cùa ·ABC và ·CAB (giả thiết)
Trang 10nên CO là tia phân giác của ·ACB (tính chất ba đường phân giác của tam giác )
·ACO BCO·
(1) (tính chất phân giác của một góc)
BO là tia phân giác của ·A BC ( )gt OB· A OBC · (2)(tính chất phân giác của một góc)
Vì MN BC// (gt) MOB OBC· · (3) và ·NOC OCB· (4) (hai góc so le trong)
Từ (1) và (4) suy ra ·NOC·ACO NOC cân tại N
4
Từ (2) và (3) suy ra ·MOB OBA· MOB cân tại M
3
7
Câu 10. Cho MNP có M¶ các tia phân giác của N và 90 P cắt nhau tại I Gọi D E, là chân
đường vuông góc hạ từ I đến các cạnh đó đến MN và IE.Tính IE biết ID4cm
A IE2cm B IE3cm
C IE5cm D IE4cm
Lời giải Chọn D
Xét MNP có các tia phân giác của ·MNP và ·MPN cắt nhau tại I nênIlà giao điểm của ba
đường phân giác trong MNP .
Khi đó ID IE (tính chất ba đường phân giác của tam giác) mà ID4cmsuy ra IE4cm
Câu 11. Cho MNP có M¶ , các tia phân giác của µN và µP cắt nhau tại 90 I Gọi D E, là chân các
đường vuông góc hạ từ I đến các cạnh MN và MP Khi đó ;
A MI là đường cao của MNP
B IM IN IP
C MI là đường trung tuyến MNP
Trang 11D ID IE
Lời giải Chọn D
Xét MNP có các tia phân giác của µN và µP cắt nhau tại I nên I là giao điểm của ba đường
phân giác trong MNP ,suy ra MI là đường phân giác của ¶M và I cách đều ba cạnh của
MNP
( tính chất ba đường phân giác của tam giác) Vậy ta loại đáp án A B C, ,
Vì là giao điểm của ba đường phân giác trong MNP nên DI IE( tính chất ba đường
phân giác của tam giác)
Câu 12. Cho ABC cóI cách đều 3 cạnh của tam giác Gọi N là giao điểm của 2 tia phân giác của
góc ngoài đỉnh B và đỉnh C Khi đó ta có:
A A,I,N thẳng hàng
B. I là giao điểm 3 đường trung tuyến của ABC
C AN là phân giác của góc ngoài đỉnh A của ABC
D Cả 3 đáp án trên đều đúng
Lời giải Chọn A
Trang 12Ta có hai tia phân giác góc ngoài tại B và C của ABC cắt nhau tại N nên AN là tia phân
ABC
có:I cách đều ba cạnh của tam giác nên I là giao điểm của ba đường phân giác của
ABC
Khi đó AI là tia phân giác của ·BAC (2)
Từ (1) và (2) suy ra:A I N, , thẳng hàng
Câu 13. Cho ABC cân tại A Gọi G là trọng tâm của tam giác, I là giao điểm của các đường phân
giác trong tam giác.Khi đó ta có:
A.I cách đều ba đỉnh của ABC
B.A,I ,G thẳng hàng
C.G cách đều ba cạnh của ABC
D.Cả 3 đáp án trên đều đúng
Lời giải Chọn B
I là giao điểm của các đường phân giác trong tam giác nên I cách đều 3 cạnh của tam giác nên loại đáp án A
Ta có: ABC cân tại A I, là giao điểm của các đường phân giác trong tam giác nên AI vừa là đường trung tuyến đồng thời là đường phân giác của ·BAC , mà G là trọng tâm của ABC nên , ,
Câu 14. Cho ABC cân tại A, trung tuyến AM .Gọi D là một điểm nằm giữa và A M Khi đó
BDC
là tam giác gì?
A Tam giác cân
B Tam giác đều
C Tam giác vuông
D Tam giác vuông cân.
Lời giải
Trang 13Chọn A
Vì ABC cân tại A (gt) và AM là trung tuyến nên AM cũng là đường phân giác của ·BAC
BAM CAM
(tính chất tia phân giác)
Xét ABD và ACD có:
(gt)
BAD CAD
AD chung
(2 cạnh tương ứng)
BCD
cân tại D(dấu hiệu nhận biết tam giác cân)
Câu 15. Cho ABC có trọng tâm và G I là giao điểm ba đường phân giác của tam giác Biết B G I; ;
thẳng hàng Khi đó ABC là tam giác gì ?
A Tam giác cân tại B B Tam giác đều
C Tam giác vuông D Tam giác vuông cân
Lời giải Chọn A
Vì I là giao của ba đường phân giác của ABC nên BI là đường phân giác của ABC
Trang 14Vì G là trọng tâm ABC nên BG là đường trung tuyến của ABC .
Mà B G I; ; thẳng hàng
Do đó BI là đường trung tuyến của ABC
Xét ABC có:BI là đường trung tuyến đồng thời là đường phân giác của ABC
Suy ra ABC cân tại B
Câu 16. Cho tam giác ABC có AH BC và BAH· 2.Cµ Tia phân giác của góc B cắt AC ở E Tia
phân giác của góc BAH cắt BE ở I Khi đó tam giác AIE là tam giác
A Vuông cân tạiI
B Vuông cân tạiE
C Vuông cân tạiA
D Cân tạiI
Lời giải Chọn C
Xét tam giác AHBvuông tại Hta có BAH ABH· · mà ·90 BAH 2Cµ và ·ABH 2.IBH·
Suy ra 2¶C2.IBH· 90 2(C IBHµ · ) 90 C EBHµ · 45
Xét tam giác BEC có ·IEA là góc ngoài tại đỉnh E nên ·AEI ECB EBC· · 45
Xét tam giác AHB có
BAH HBA IAB IBA IAB IBA IAB IBA
Xét tam giác AIB có ·AIE là góc ngoài tại đỉnh I nên ·AIE IAB IBA · · 45
Xét tam giác IAE có ·AIE 45 ·AEI suy ra EAI· 180 ·AEI AIE· (tổng ba góc90 trong tam giác)
Nên tam giác IAE vuông cân tại A
Câu 17. Cho tam giác ABC có µA =120 Các đường phân giác AD và BE Tính số đo góc BED
A.55
B 45
C 60
Trang 15D 30
Lời giải Chọn D
Ta có AD là đường phân giác của ABC mà ·BAC120 BAD DAC· · 60
Gọi Ax là tia đối của tia AB Ta có:·BAC CAx· 180 (hai góc kề bù)
Mà ·BAC120 nên ·CAx180 ·BAC180 120 60
CAx DAC
hay AE là tia phân giác của ·DAx
Xét ABD có AE là tia phân giác của góc ngoài đỉnh A BE, là tia phân giác của góc B và chúng cắt nhau tại E nên DE là phân giác góc ngoài của đỉnh D
2
ADC EDC
;
2
ABC
ABD
có ·ADC là góc ngoài tại đỉnh Dnên ·ADC·ABC BAD· BAD· ·ADC ABC·
Mà ·EDC là góc ngoài tại đỉnh D của tam giác BED nên ·EBD BED EDC· ·
Do đó
IV – MỨC ĐỘ VẬN DỤNG CAO
Câu 18. Cho tam giác ABC có Bµ 2Cµ ,các đường phân giác µB và µC cắt nhau tại I Chọn câu đúng
Lời giải Chọn A