Nhắc lại: Đường trung tuyến của tam giác là đoạn thẳng nối đỉnh với trung điểm cạnh đối diện.. Điểm gặp nhau của ba đường trung tuyến gọi là trọng tâm của tam giác đó.. Định lí 2: Vị trí
Trang 1BÀI 4: TÍNH CHẤT BA ĐƯỜNG TRUNG TUYẾN TRONG TAM GIÁC
A TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1 Các kiến thức cần nhớ.
Nhắc lại: Đường trung tuyến của tam giác là đoạn thẳng nối đỉnh với trung điểm cạnh đối diện Định lí 1: Ba đường trung tuyến của một tg cùng đi qua một điểm Điểm gặp nhau của ba đường trung tuyến gọi là trọng tâm của tam giác đó
Định lí 2: Vị trí trọng tâm: Trọng tâm của một tg cách mỗi đỉnh một khoảng bằng
2
3độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh ấy
Ví dụ: cho tg ABC có các dtt D,A BE CF cắt nhau tại , G Khi đó G là trọng tâm của tg ABC
(hình vẽ), nên ta có:
AG A BG BE CG CF
2 Các toán thường gặp.
Dạng 1: Tìm tỉ lệ giữa các cạnh, tính độ dài đoạn thẳng
Phương pháp:
Chú ý đến vị trí trọng tâm của tg
Với G là trọng tâm tg ABC và D,A BE CF là ba dtt ta có: ,
AG A BG BE CG CF
Dạng 2: Tìm tỉ lệ giữa các cạnh, tính độ dài đoạn thẳng
Phương pháp:
Chú ý rằng trong tam giác cân (hoặc tam giác đều) đường trung tuyến ứng với cạnh đáy chia tg thành hai phần bằng nhau
B BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
I – MỨC ĐỘ NHẬN BIẾT
Câu 1. Chọn câu sai
A Trong một tg có ba dtt.
B Các dtt của tg cắt nhau tại một điểm.
C Giao điểm của ba dtt của một tg gọi là trọng tâm của tg đó.
Trang 2D Một tg có hai trọng tâm.
Lời giải
Một tm giác chỉ có một trọng tâm nên đáp án D sai
Câu 2. Chọn câu đúng;
A Trong một tg, đoạn tthẳng nối một đỉnh với trung điểm cạnh đối diện là dtt của tg.
B. Các dtt của tam giác cắt nhau tại một điểm
C Trọng tâm của tg đó là giao điểm của ba dtt.
D.Cả A, B, C đều đúng.
Lời giải
Sử dụng kiến thức về đường trung tuyến:
-Đường trung tuyến của tam giác là đoạn thẳng nối đỉnh với trung điểm cạnh đối diện
- Ba đường trung tuyến của một tg cùng đi qua một điểm Điểm gặp nhau của ba đường trung tuyến gọi là trọng tâm của tam giác đó
Câu 3. Điền số thích hợp vào chỗ chấm:” Trọng tâm của một tg cách mỗi đỉnh một khoảng bằng ……
độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh ấy”
A
2
3 B
3
2 C 3 D 2.
Lời giải
Sử dụng tính chất trọng tâm của một tam giác: Trọng tâm của một tg cách mỗi đỉnh một khoảng bằng
2
3độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh ấy.
Câu 4. Cho hình vẽ sau:
Điền số thích hợp vào chỗ chấm: BG BE
A 2 B 3 C
1
3 D
2
3.
Lời giải
Trang 3Sử dụng tính chất trọng tâm của một tam giác: Trọng tâm của một tg cách mỗi đỉnh một khoảng bằng
2
3độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh ấy.
BG BG BE BE
Câu 5. Cho hình vẽ sau:
Điền số thích hợp vào chỗ chấm: AG DG
A 2
B 3
C
1
3.
D
2
3.
Lời giải
Sử dụng tính chất trọng tâm của một tam giác: Trọng tâm của một tg cách mỗi đỉnh một khoảng bằng
2
3độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh ấy.
Câu 6. Tam giác ABC có trung tuyến AM15cmvà trọng tâm G Độ dài đoạn AGlà:
A 7,5cm
B 5cm
C 10cm
D 22,5cm
Lời giải
Sử dụng tính chất trọng tâm của một tam giác ta có
3
AG AG cm
AM .
Trang 41 2 3 4 5 6
D D A D A C
II – MỨC ĐỘ THÔNG HIỂU
Câu 7. Cho G là trọng tâm tam giác đều Chọn câu đúng.
A GA GB GC B GA GB GC C GA GB GC D GA GB GC
Lời giải
Xét ABD và CBF có: AB=AC;B chung B ; DBF
Vậy ABDCBF c g c( ), suy ra AD=CF
AD=
2 D 2 2 2
CF
GA A GA GC
GC CF
Chứng minh tương tự GA GB GA GB GC
Câu 8. Cho ABC hai đường trung tuyến D,B CE sao cho D= B CE Khi đó ABC
A Cân tại B.
B Cân tại C
C Vuông tại A
D Cân tại A
Lời giải
Trang 5Gọi G là giao điểm của D,B CE suy ra G là trọng tâm ABC
2 D 3 2 3 D
BG B
CG CE CG BG
B CE
D=BG+GD
D D
B
CE CG GE G DE
B CE
CG BG
Xét EGB và DGC có
D
G DE
G G EGB DGC c g c
BG CG
D
BE C
( hai cạnh tương ứng)
E là trung điểm AB , D là trung điểm AC.
Suy ra AB AC ABC cân tại A
Câu 9. Cho ABC hai đường trung tuyến D,B CE vuông góc với nhau
Tính độ dài cạnh BC biết D=9cm; B CE 12cm
A BC12cm
B BC6cm
C BC8cm
D BC10cm
Lời giải
Trang 6Gọi G là giao điểm của D,B CE suy ra G là trọng tâm ABC
BG B CG CE cm
Vì DB CE BGDvuông tại G
xétBGD vuông tại Gcó
BC BG CG ( định lí Pytago)
2
BC 36 64 100
10
BC cm
Câu 10. Cho ABC hai đường trung tuyến D,B CE vuông góc với nhau
Tính độ dài cạnh BC biết D=5,5cm; B CE6cm
A BC6cm B BC 4,5cm C BC5cm D BC10cm
Lời giải
Gọi G là giao điểm của D,B CE suy ra G là trọng tâm ABC
Trang 72 D=3cm; 2 4
BG B CG CE cm
Vì DB CE BGDvuông tại G
xétBGD vuông tại Gcó
BC BG CG ( định lí Pytago)
2
BC 9 16 25
5
BC cm
7 8 9 10
A D D C
III – MỨC ĐỘ VẬN DỤNG
Câu 11. Cho ABC hai đường trung tuyến D,B CE Chọn câu đúng
A
3 D
2
B CE BC
3 D
2
B CE BC
C
3 D
2
B CE BC
Lời giải
Gọi G là giao điểm của D,B CE suy ra G là trọng tâm ABC
B BG CE CG
B CE BG CG BG CG
Trang 8Xét BGC có
GB GC BC ( bất đẳng thức tam giác) (2)
Từ (1) và (2) ta có
B GB GC BC B BC
Câu 12. Cho ABC , có Glà trọng tâm và các dtt AM BN CP Trên tia , , AG kéo dài lấy D sao cho G
là trung điểm của AD So sánh các cạnh của BGD với các dtt của ABC
A
2 ; D 2 ; D<2
BG BN G AM B CP
B
BG BN G AM B CP
C
2 ; D 2 ; D>2
BG BN G AM B CP
D
2 ; D<2 ; D=2
BG BN G AM B CP
Lời giải
Vì G là trọng tâm ABC
AG AM BG BN CG CP
Vì G là trung điểm của AD
GD AG AM GD AM
Vì G là trọng tâm ABC AG2GM
Mà AG G D GD 2 GM GM M D
Xét BMDvà CMG có
MB MC ( AM là dtt của ) ABC
M M ( hai góc đối đỉnh)
Trang 9GM M (cmt)
D=
( hai cạnh tương ứng)
Mà
CG CP B CP
Vậy
BG BN G AM B CP
Câu 13. Cho ABC , dtt DB Trên tia đối của tia DB lấy điểm E sao cho DE DB
Gọi ,M N theo thứ tự là trung điểm , BC CE Gọi ,IK theo thứ tự là giao điểm của AM AN ,
với BE Chọn câu đúng.
A BI IK KE B BI IK KE
C BI IK KE D BI IK KE
Lời giải
Vì I là trọng tâm ABC nên
BI B BE
(1)
Vì K là trọng tâm ACE nên
EK B BE
Từ (1) và (2) suy ra
1 3
IK BE BI IK KE
Câu 14. Cho ABC , dtt DB Trên tia đối của tia DB lấy điểm E sao cho DE DB Gọi ,M N theo
thứ tự là trung điểm BC CE Gọi ,IK theo thứ tự là giao điểm của , AM AN với BE ,
Tính BE biết IK 3cm
A 6cm B 9cm C 12cm D 15cm
Lời giải
Trang 10Ta có DE DB mà
1
2
DE DB BE BE B B DE BE
Vì I là trọng tâm ABC nên
BI B BE
(1)
Vì K là trọng tâm ACE nên
EK B BE
Từ (1) và (2) suy ra
3
IK BE BE IK cm
Câu 15. Cho ABC vuông tại A có AB5 ;cm BC13cm ba đường trung tuyến AM BN CE , ,
Cắt nhau tại O Tính độ dài trung tuyến BN.
A 6cm B 61cm C 12cm D 65cm
Lời giải
Trang 11Vì ABC vuông tại A nên theo định lí Pytago ta có
BC AB AC AC BC AB AC cm
Vì Nlà trung điểm của
2
AC AN AC cm Xét ABN vuông tại A nên theo định lí Pytago ta có
BN AB AN BN cm
Câu 16. Cho ABC vuông tại A có AC9 ;cm BC15cm ba đường trung tuyến AM BN CE , ,
Cắt nhau tại O Tính độ dài trung tuyến CE.
A 10cm B 117cm C 12cm D 106cm
Lời giải
Vì ABC vuông tại A nên theo định lí Pytago ta có
BC AB AC AB BC AC AB cm
Vì E là trung điểm của
2
AB AE AB cm Xét ACE vuông tại A nên theo định lí Pytago ta có
CE AC AE CE cm
Trang 12Câu 17. Cho MNP , hai đường trung tuyến ME NF Cắt nhau tại O ,
Tính diện tích MNP biết diện tích MNO bằng 8cm 2
A 12cm 2 B 48cm C 2 2
36cm D 24cm 2
Lời giải
Gọi H là chân đường cao từ M xuống NP , K là chân đường cao từ N xuống ME
Vì hai đường trung tuyến ME NF Cắt nhau tại Onên O là trọng tâm , MNP MO23ME
Ta có
2
2
MNO
MNE
NK MO
2
2
MNE
MNP
NE MH
Từ đó suy ra SMNP 2SMNE 3SMNO 3.8 24 cm2
Câu 18. Cho MNP , hai đường trung tuyến ME NF Cắt nhau tại O ,
Tính diện tích MNP biết diện tích MNO bằng 12cm 2
A 18cm 2 B 72cm C 2 54cm 2 D 36cm 2
Lời giải
Trang 13Gọi H là chân đường cao từ M xuống NP , K là chân đường cao từ N xuống ME
Vì hai đường trung tuyến ME NF Cắt nhau tại Onên O là trọng tâm , MNP MO23ME
Ta có
2
2
MNO
MNE
NK MO
2
2
MNE
MNP
NE MH
Từ đó suy ra SMNP 2SMNE 3SMNO 3.12 36 cm2
Câu 19. Cho ABC Trên tia đối của tia BC lấy điểm E , trên tia đối của tia CB lấy điểm F sao cho
BE CF Gọi G là trọng tâm ABC , AGcắt CB tại M Lấy H là trung điểm của AG
Nối EG cắt AF cắt tại N Lấy I là trung điểm của EG Chọn cấu đúng.
A Hai ABC và AEFcó cùng trọng tâm
B Hai ABC và ABFcó cùng trọng tâm
C Hai ABC và AECcó cùng trọng tâm
D Hai AEMvà AMFcó cùng trọng tâm
Lời giải
Trang 14Vì G là trọng tâm ABC , AGcắt CB tại M nên M là trung điểm CB MB MC
Theo giải thiết BE CF MB BE MC CF ME MF
M
là trung điểm của EF suy ra AM là dtt của AEF(1)
Glà trọng tâm
2 3
ABC AG AM
(2)
Từ (1) và (2) suy ra Glà trọng tâm AEF
Vậy hai ABC và AEFcó cùng trọng tâm G.
Câu 20. Cho ABC Trên tia đối của tia BC lấy điểm E , trên tia đối của tia CB lấy điểm F sao cho
BE CF Gọi G là trọng tâm ABC , AGcắt CB tại M Lấy H là trung điểm của AG
Nối EG cắt AF cắt tại N Lấy I là trung điểm của EG Chọn cấu đúng.
A IH MN IH MN/ / ;
B IH MN IH MN/ / ;
C IH MN IH MN/ / ;
D IH MN IH/ / ; 2MN
Lời giải
Vì G là trọng tâm ABC , AGcắt CB tại M nên M là trung điểm CB MB MC
Theo giải thiết BE CF MB BE MC CF ME MF
M
là trung điểm của EF suy ra AM là dtt của AEF(1)
Trang 15Glà trọng tâm
2 3
ABC AG AM
(2)
Từ (1) và (2) suy ra Glà trọng tâm
2
3
và
1 2
GN EN
Mà I là trung điểm của
EG GI EG GI EN EN
GN GI
Chứng minh tương tự có GH GM
Xét GHI và GMN có
GN GI
G G ( đối đỉnh)
GH GM
IH MN
(hai cạnh tương ứng) và GHI GMN (hai góc tương ứng)
Mà GHI GMN ở vị trí so le trong nên / / ; HI MN
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
B B C B B B D D A A
HẾT