Trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác Nếu một cạnh và hai góc kề của tam giác này bằng một cạnh và hai góc kề của tam giác kia thì hai tam giác đó bằng nhau.. Trường hợp bằng nhau cạn
Trang 1BÀI 5 TRƯỜNG HỢP BẰNG NHAU THỨ BA CỦA TAM GIÁC
GÓC – CẠNH – GÓC
I CÁC KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1 Trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác
Nếu một cạnh và hai góc kề của tam giác này bằng một cạnh và hai góc kề của tam giác kia thì hai tam giác đó bằng nhau
Ví dụ 1: Cho hai tam giác ABC và A B C có:
B B
BC B C
C C
ABCA B C (g – c – g)
C' B'
A'
C B
A
2 Trường hợp bằng nhau cạnh huyền – góc nhọn của hai tam giác vuông
Nếu cạnh huyền và một góc nhọn của tam giác vuông này bằng cạnh huyền và một góc nhọn của tam giác vuông kia thì hai tam giác vuông đó bằng nhau
Ví dụ 1: Cho hai tam giác ABC và A B C có:
90
A A
BC B C
B B
ABCA B C (cạnh huyền – góc nhọn)
A'
A
3 Các dạng toán thường gặp
Dạng 1 Chứng minh hai tam giác bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc.
Phương pháp:
Sử dụng trường hợp bằng nhau góc – cạnh – góc của tam giác và trường hợp bằng nhau cạnh huyền – góc nhọn của tam giác vuông
Dạng 2 Chứng minh hai đoạn thẳng bằng nhau Tính độ dài đoạn thẳng.
Trang 2+ Chọn hai tam giác chứa các đoạn thẳng cần tính.
+ Chứng minh hai tam giác bằng nhau theo trường hợp góc cạnh góc
+ Suy ra các yếu tố cần thiết để giải bài toán
Dạng 3 Bài toán sử dụng nhiều trường hợp bằng nhau của tam giác.
Phương pháp:
Sử dụng các trường hợp bằng nhau đã học của tam giác: cạnh – cạnh – cạnh, cạnh – góc – cạnh, góc – cạnh – góc và các trường hợp bằng nhau của tam giác vuông
Trang 3II PHẦN TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Cho tam giác ABC và tam giác NPM có BC PM ; B P Cần thêm một điều kiện gì để
tam giác MPN và tam giác CBA bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc?
A M A B A P C C M D A N
Câu 2. Cho tam giác ABC và tam giác DEF có BCEF; B F Cần thêm một điều kiện gì để tam
giác ABC và tam giác DFE bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc?
A A E B A D C C E D C D
Câu 3. Cho tam giác ABC và tam giác MNP có A M ; B N Cần thêm điều kiện gì để tam giác
ABC và tam giác MNP bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc?
A AC MP B AB MN C BCNP D AC MN
Câu 4. Cho tam giác IKQ và tam giác MNP có I M ; K P Cần thêm điều kiện gì để tam giác
IKQ và tam giác MNP bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc?
Câu 5. Cho tam giác PQR và tam giác DEF có P D 60 , PR DE R E , Phát biểu nào trong
các phát biểu sau đây là đúng:
A PQR DEF B PQR DEF C RQP FDE D PQRDFE
Câu 6. Cho góc nhọn xOy Oz là tia phân giác của góc đó Qua điểm A thuộc tia , Ox kẻ đường thẳng
song song với Oy cắt Oz tại M Qua M kẻ đường thẳng song song với Ox cắt Oy ở B
Chọn câu đúng
Câu 7. Cho góc nhọn xOy Oz, là tia phân giác của góc đó Trên Oz lấy điểm E , vẽ đường thẳng qua
E vuông góc với Ox tại K , cắt Oy tại N Vẽ đường thẳng qua E vuông góc với Oy tại H
cắt Ox tại M Chọn câu đúng.
Câu 8 Cho đoạn thẳng AB O là trung điểm của AB Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ AB vẽ các tia,
;
Ax By vuông góc với AB Gọi C là điểm thuộc tia Ax Đường vuông góc với OC tại O cắt tia By tại D Khi đó
A BD CD AC B AC CD BD C CDAC BD D CDAC BD
Câu 9 Cho tam giác ABC có ABAC Trên các cạnh AB và AC lấy các điểm ,D E sao cho
AD AE Gọi K là giao điểm của BE và CD Chọn câu sai
A BE CD B BK CK C BD CE D DK KC
Trang 4Câu 10 Cho tam giác ABC có AB AC Tia phân giác của góc A cắt BC Ở K Từ B kẻ đường
vuông góc với AK tại H cắt AC ở D Chọn câu sai.
A HB HD B HB AD C AB AD D ABH ADH
Câu 11 Cho tam giác DEF và tam giác HKG có D H E K DE HK ; ; Biết F 80 Số đo góc
G là:
Câu 12 Cho tam giác DEF và tam giác HKG có D K , E G , DEKG Biết F 75 Số đo góc
H là:
Câu 13 Cho tam giác ABC và tam giác DEF có AB DE B E A D , , Biết AC6cm Độ dài
DF là:
Câu 14. Cho ABC và DEF có AB DE B E A D , , Biết AC6cm Độ dài DF là
Câu 15. Cho ABC vuông tại A có AB AC Qua A kẻ đường thẳng xy sao cho , B C nằm cùng
phía với xy Kẻ BD CE vuông góc với xy Chọn câu đúng?,
A. DE BD CE B DE BD CE C CE BD DE D CE BD DE
Câu 16. Cho ABC có D là trung điểm của AB Qua D kẻ đường thẳng song song với BC, cắt AC
tại E , đường thẳng qua E và song song với AB , cắt BC tại F Khi đó
A. ADEEFC B ADE DBF
C EFC DBF D Cả ba đáp án đều đúng.
Câu 17. Cho ABCcó A 60 Tia phân giác góc B cắt của AC tại điểm D Tia phân giác góc C cắt
của AB tại điểm E Các tia phân giác đó cắt nhau tại I Tính độ dài ID , biết IE 2 cm
A. ID 4 cm B ID 2 cm C ID 8 cm D ID 3 cm
Câu 18. Hai đoạn thẳng AB CD song song với nhau Hai đoạn thẳng này chắn giữa hai đường thẳng,
song song AC BD Chọn câu đúng.,
A. ID 4 cm B ID 2 cm C ID 8 cm D ID 3 cm
Trang 5BÀI 5 TRƯỜNG HỢP BẰNG NHAU THỨ BA CỦA TAM GIÁC
GÓC – CẠNH – GÓC
BẢNG TRẢ LỜI Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6 Câu 7 Câu 8
Câu 9 Câu 10 Câu 11 Câu 12 Câu 13 Câu 14 Câu 15 Câu 16
Câu 17 Câu 18 Câu 19 Câu 20 Câu 21 Câu 22 Câu 23 Câu 24
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT Câu 1. Cho tam giác ABC và tam giác NPM có BC PM ; B P Cần thêm một điều kiện gì để
tam giác MPN và tam giác CBA bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc?
A M A B A P C C M D A N
Lời giải Chọn C
Áp dụng trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác: Nếu một cạnh và hai góc kề của tam giác này bằng một cạnh và hai góc kề của tam giác kia thì hai tam giác đó bằng nhau
P
M
N
A
Áp dụng trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác góc – cạnh – góc, ta thấy để tam giác
MPN và tam giác CBA bằng nhau ta cần thêm một điều kiện là C M
Câu 2. Cho tam giác ABC và tam giác DEF có BCEF; B F Cần thêm một điều kiện gì để tam
giác ABC và tam giác DFE bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc?
A A E B A D C C E D C D
Lời giải Chọn C
Áp dụng trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác: Nếu một cạnh và hai góc kề của tam giác này bằng một cạnh và hai góc kề của tam giác kia thì hai tam giác đó bằng nhau
Trang 6F E
A
Áp dụng trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác góc – cạnh – góc, ta thấy để tam giác ABC
và tam giác DFE bằng nhau ta cần thêm một điều kiện là C E
Câu 3. Cho tam giác ABC và tam giác MNP có A M ; B N Cần thêm điều kiện gì để tam giác
ABC và tam giác MNP bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc?
A AC MP B AB MN C BCNP D AC MN
Lời giải Chọn B
Áp dụng trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác: Nếu một cạnh và hai góc kề của tam giác này
bằng một cạnh và hai góc kề của tam giác kia thì hai tam giác đó bằng nhau
P N
M
C B
A
Ta thấy hai tam giác ABC và tam giác MNP có hai yếu tố về góc A M ; B N
Để tam giác ABC và tam giác MNP bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc thì cần thêm điều
kiện về cạnh kề hai góc đã cho đó là AB MN
Câu 4. Cho tam giác IKQ và tam giác MNP có I M ; K P Cần thêm điều kiện gì để tam giác
IKQ và tam giác MNP bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc?
Lời giải Chọn B
Áp dụng trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác: Nếu một cạnh và hai góc kề của tam giác này
bằng một cạnh và hai góc kề của tam giác kia thì hai tam giác đó bằng nhau
Trang 7K Q
I
P N
M
Ta thấy hai tam giác IKQ và tam giác MNP có hai yếu tố về góc I M ; K P
Để tam giác IKQ và tam giác MNP bằng nhau theo trường hợp góc – cạnh – góc thì cần thêm
điều kiện về cạnh kề hai góc đã cho đó là IK MP
Câu 5. Cho tam giác PQR và tam giác DEF có P D 60 , PR DE R E , Phát biểu nào trong
các phát biểu sau đây là đúng:
A PQR DEF B PQR DEF C RQP FDE D PQRDFE
Lời giải Chọn D
60 o
R Q
60 o
E F
Xét hai tam giác PQR và tam giác DFE có: P D 60 , PR DE R E , Dó đó
(g – c – g)
Câu 6. Cho góc nhọn xOy Oz, là tia phân giác của góc đó Qua điểm A thuộc tia Ox kẻ đường thẳng
song song với Oy cắt Oz tại M Qua M kẻ đường thẳng song song với Ox cắt Oy ở B
Chọn câu đúng
Lời giải Chọn B
Trang 81 2 2
1
z
B
y
x A
O
+) Ta có:
M O (hai góc so le trong)
M O (hai góc so le trong)
O O (do Oz là tia phân giác của góc xOy )
Do đó M 1M 2
+) Xét tam giác AOM và tam giác BOM có:
M M (cmt)
OM là cạnh chung
O O (cmt)
AOM BOM (g – c – g)
Do đó OA OB MA MB ; (các cặp cạnh tương ứng)
Câu 7. Cho góc nhọn xOy Oz là tia phân giác của góc đó Trên , Oz lấy điểm E , vẽ đường thẳng qua
E vuông góc với Ox tại K , cắt Oy tại N Vẽ đường thẳng qua E vuông góc với Oy tại H
cắt Ox tại M Chọn câu đúng.
Lời giải Chọn D
Trang 92 1
N
M
H
K
y O
x
+) Vì Oz là tia phân giác của xOy nên
O O
+) Xét tam giác OKE và tam giác OHE có:
OKE OHE (gt)
OE là cạnh chung
O O (cmt)
OKE OHE
(cạnh huyền – góc nhọn)
Do đó OK OH (hai cạnh tương ứng)
+) Xét tam giác OKN và tam giác OHM có:
EKO EHO (gt)
OK OH (cmt)
MON chung
OKN OHM
(g.c.g)
Do đó KN HM (hai cạnh tương ứng)
Câu 8. Cho đoạn thẳng AB O là trung điểm của AB Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ AB vẽ các tia,
;
Ax By vuông góc với AB Gọi C là điểm thuộc tia Ax Đường vuông góc với OC tại O cắt tia By tại D Khi đó
A BD CD AC B AC CD BD
C CDAC BD D CDAC BD
Lời giải Chọn D
+ Kéo dài OC cắt BD tại K
Trang 10+ Chứng minh ACBK dựa vào tam giác bằng nhau AOC và BOK
+ Chứng minh hai tam giác bằng nhau COD và KOD từ đó suy ra mối quan hệ giữa các đoạn thẳng
K
C
D
B
+) Kéo dài OC cắt BD tại K
Khi đó ODOC (gt) ODCK COD KOD 90; ABDK CBD OBK 90
+) Xét tam giác AOC và tam giác BOK có:
OAC OBK
OA OB (O là trung điểm AB )
AOC BOK (đối đỉnh)
Suy ra AOCBOK (g – c – g)
OC OK
(hai cạnh tương ứng); ACBK (hai cạnh tương ứng)
+) Xét tam giác AOC và tam giác BOK có
OC OK (cmt)
DOC DOK
OD là cạnh chung
Suy ra DOCDOK (g – c – g)
CD DK
(hai cạnh tương ứng)
+) Ta có DK DB BK mà AC BK (cmt) và CD DK (cmt) nên CDAC BD
Trang 11Lời giải Chọn D
E D
C B
A
+) Xét tam giác ABE và tam giác ACD có
AEAD (gt)
Góc A chung
AB AC (gt)
Suy ra ABEACD (c – g – c)
ABEACD ADC; AEB ( hai góc tương ứng ) và BE CD ( hai cạnh tưng ứng ) nên A đúng
+) Ta lại có ADC BDC 180 ; AEB BEC 180 (hai góc kề bù) mà ADCAEB (cmt) suy ra BDC BEC
+) Lại có AB AC AD AE ; (gt) AB AD AC AE BD EC nên C đúng
+) Xét tam giác KBD và tam giác KCE có:
ABEACD (cmt)
BD EC (cmt)
BDC BEC (cmt)
Nên KBDKCE (g – c – g ) KB KC KD KE ; (hai cạnh tương ứng) nên B đúng, D sai
Câu 10 Cho tam giác ABC có AB AC Tia phân giác của góc A cắt BC Ở K Từ B kẻ đường
vuông góc với AK tại H cắt AC ở D Chọn câu sai.
A HB HD B HB AD C AB AD D ABH ADH
Lời giải
Trang 122 1
H
D
B
A
+) Vì AK là tia phân giác của BAC nên A1 A2
+) Theo giả thiết ta có: BH AK BDAK AHBAHD90
+) Xét tam giác AHB và tam giác AHD có:
A A
AH là cạnh chung
AHB AHD 90
Nên AHB AHD (g – c – g)
;
HB HD AB AD
(hai cạnh tương ứng); ABH ADH (hai góc tương ứng)
Câu 11 Cho tam giác DEF và tam giác HKG có D H E K DE HK ; ; Biết F Số đo góc 80
G là:
Lời giải Chọn B
80 o F
E
D
G
K
H
+) Xét tam giác DEF và tam giác HKG có: D H E K DE HK ; ; ,
do đó DEF HKG (g – c – g)
G F
Trang 13Lời giải Chọn B
75 o F
E
D
H
G
K
Xét tam giác DEF và tam giác KGH có D K ,E G , DE KG
Do đó DEF KGH ( g – c – g )
Do đó H F 75 (hai góc tương ứng)
Câu 13 Cho tam giác ABC và tam giác DEF có AB DE B E A D , , Biết AC 6 cm Độ dài
DF là:
Lời giải Chọn C
Xét Cho tam giác ABC và tam giác DEF có AB DE B E A D , , ,
Do đó ABCDEF (g – c – g)
Do đó DF AC6 cm (hai cạnh tương ứng)
Câu 14. Cho ABC và DEF có AB DE B E A D , , Biết AC 6 cm Độ dài DF là
Lời giải Chọn C
Xét ABC và DEF có AB DE B E A D , ,
ABC
= DEF (g – c – g)
6 cm
(2 cạnh tương ứng)
Câu 15. Cho ABC vuông tại A có AB AC Qua A kẻ đường thẳng xy sao cho , B C nằm cùng
phía với xy Kẻ BD CE vuông góc với xy Chọn câu đúng?,
A. DE BD CE B DE BD CE C CE BD DE D CE BD DE
Lời giải Chọn A
Trang 141 2
1
2
D
E
B
Ta có : A1A2 90 vì
BAC 90
Mà A1B 2 90 vì
ABD BDA: 90
A B
(cùng phụ với A1)
Lại có A2C190 (tam giác ACE vuông tại E )
A C
(cùng phụ với A2 )
Xét BDA và AEC có
AB AC (giả thiết)
90
D E
A C (chứng minh trên)
Suy ra BDA = AEC(cạnh huyền – góc nhọn)
BD AE
; CEAD (2 cạnh tương ứng)
Do đó: DE BD CE
Câu 16. Cho ABC có D là trung điểm của AB Qua D kẻ đường thẳng song song với BC, cắt AC
tại E , đường thẳng qua E và song song với AB , cắt BC tại F Khi đó
A. ADEEFC B ADE DBF
C EFC DBF D Cả ba đáp án đều đúng.
Lời giải Chọn D
Trang 152 1
1 2
3 1
F
E D
A
Xét DEF và FBD có
D F (2 góc so le trong)
DF chung
F D (2 góc so le trong)
Suy ra DEF = FBD (g – c – g)
BD EF
(2 cạnh tương ứng) mà BD AD nên EF AD
Ta có : F3 B (2 góc đồng vị) ; D 3 B (2 góc đồng vị)
3 3
Xét ADE và EFC có
D F (chứng minh trên)
AD EF (chứng minh trên)
1
A E (2 góc so le trong)
Suy ra ADE = EFC (g–c–g)
Từ đó suy ra ADE = EFC = DBF
Câu 17. Cho ABCcó A 60 Tia phân giác góc B cắt của AC tại điểm D Tia phân giác góc C
cắt của AB tại điểm E Các tia phân giác đó cắt nhau tại I Tính độ dài ID , biết IE 2 cm
A. ID 4 cm B ID 2 cm C ID8 cm D ID 3 cm
Lời giải Chọn B
Trang 161 2
1
H
I E
D
A
Vì BD là phân giác của ABC nên 1 2
1 2
B B ABC
Vì CE là phân giác của ACB nên 1 2
1 2
C C ACB
Xét ABC có: A ABC ACB 180 (tổng 3 góc tam giác)
Ta có :
2 2
1
60 2
B C ABC ACB
Câu 18. Hai đoạn thẳng AB CD song song với nhau Hai đoạn thẳng này chắn giữa hai đường thẳng,
song song AC BD Chọn câu đúng.,
A. ID 4 cm B ID 2 cm C ID 8 cm D ID 3 cm
Lời giải Chọn A
2 1
2 1
C
D
B A
Kẻ đoạn thẳng AD
Vì BA CD (giả thiết) nên // A1D 1 (2 góc so le trong)
Vì AC DB (giả thiết) nên // A2 D 2 (2 góc so le trong)
DCA
Trang 17
A D (chứng minh trên)
Suy ra ABD = DCA (g – c – g)
;
AB CD AC BD
(cạnh tương ứng)