Cộng hai phân số không cùng mẫu Quy tắc: Muốn cộng hai phân số không cùng mẫu, ta viết chúng dưới dạng hai phân có cùng một mẫu rồi cộng các tử và giữ nguyên mẫu.. Dạng 2: Tìm số chưa b
Trang 1I KIẾN THỨC CẦN NHƠ
I Cộng hai phân số cùng mẫu
Quy tắc: Muốn cộng hai phân số cùng mẫu, ta cộng các tử và giữ nguyên mẫu:
0
a b a b
m
II Cộng hai phân số không cùng mẫu
Quy tắc: Muốn cộng hai phân số không cùng mẫu, ta viết chúng dưới dạng hai phân có cùng
một mẫu rồi cộng các tử và giữ nguyên mẫu
II CÁC DẠNG BÀI TẬP
Dạng 1: Thực hiện phép cộng phân số
Phương pháp giải: Để thực hiện phép cộng phân số, ta làm theo hai bước sau:
Bước 1 Quy đồng hai phân số về cùng mẫu (nếu cần)
Bước 2. Thực hiện phép tính bằng cách sử dụng công thức
0
a b a b
m
Ví dụ 1: [NB]
a)
9 9
Lời giải
a)
TÊN DỰ ÁN: ĐỀ CƯƠNG TOÁN 6 CHƯƠNG III – BÀI 6 PHÉP CỘNG PHÂN SỐ
Trang 2
Ví dụ 2: [TH]
a)
3 16
29 58
b)
c)
Lời giải Phân tích: Khi tính tổng của 2 phân số không cùng mẫu, để tiện cho việc tính toán, ta nên rút
gọn phân số trước ( nếu có thể) rồi thực hiện phép cộng 2 phân số không cùng mẫu
a)
3 8
b)
1
c)
Ví dụ 3: Tính:
Phân tích: n n a. 1 1 1a n n a. 1
Lời giải
10.11 10 11
11.12 11 12
99.100 99 100
Vậy
10.11 11.12 12.13 99.100 10 11 11 12 99 100 10 100 100
Dạng 2: Tìm số chưa biết trong một đẳng thức
Phương pháp giải:
▪ Để tìm số chưa biết trong một đẳng thức, ta thường làm như sau:
Bước 1: Thực hiện phép cộng các phân số đã biết
Bước 2: Xác định vai trò của số chưa biết trong phép toán rùi kết luận
Trang 3Ví dụ 1: [NB]Tìm x biết
a)
1 3
x
b)
x
Lời giải
a)
1 3
x
x
b)
x
30 30
1
x x
x x
Ví dụ 2: [TH] Tìm x Z biết
2
Lời giải
3
Vì x Z x 2; 1;0;1;2;3
Ví dụ 3: [VD] Tìm x biết
3
x x x
Phân tích: Nhận xét thấy 205 5 204 6 203 7 nên lần lượt cộng mỗi phân số cho 1
Lời giải
Ta có:
3
x x x
0
Trang 4 210 1 1 1 0
205 204 203
x
(có
0
205 204 203
)
210 0
x
210
x
Ví dụ 4: [VDC] Tìm x y Z, biết
y
x
Lời giải
y x
x
12 x 5 2y x; 5 2y
mà 5 2 y là số lẻ nên có bảng sau
y
Vậy ta có 4 cặp x y;
thỏa yêu cầu bài toán là 4;1 ; 4; 4 ; 12; 2 ; 12;3
Dạng 3: So sánh phân số
Phương pháp giải:
▪ Để so sánh hai phân số ta làm như sau:
Bước 1: Thực hiện phép cộng phân số
Bước 2: Áp dụng quy tắc so sánh hai phân số cùng mẫu, quy tắc hai phân số không cùng mẫu
Chú ý: Trong một số trường hợp để so sánh hai phân số, ta có thể cộng chúng với hai phân số thích
hợp có cùng tử Từ việc so sánh hai phân số mới này, ta so sánh được hai phân số bao đầu
Ví dụ 1: [NB] So sánh
và 1
Lời giải
1
Trang 5Vậy
1
Ví dụ 2: So sánh
và
14 7
Lời giải
Vì
Ví dụ 3: [VD] So sánh
2011 2012
2012 2013
và
2011 2012
2012 2013
Lời giải
2011 2012 2011 2012 2011 2012 2011 2012
Vậy
2011 2012 2011 2012
2012 2013 2012 2013
Dạng 4: Bài toán có lời văn
Phương pháp giải:
▪ Khi giải các bài toán có lời văn, ta làm theo các bước sau:
Bước 1: Đưa các số liệu của bài toán về dạng phân số
Bước 2: Phân tích đề bài để tìm ra phép toán thích hợp
Bước 3: Thực hiện phép tính và kết luận
Ví dụ 1: [NB] Một vòi nước chảy trong giờ đầu tiên được
1
4bể, giờ tiếp theo chảy được
2
9 bể Hỏi trong
2 giờ, vòi nước đó chảy được bao nhiêu phần bể?
Lời giải
Trong 2 giờ, vòi nước đó chảy được
4 9 36 36 36
(bể)
Trang 6Ví dụ 2: [TH] Ba người làm một công việc, người thứ nhất làm riêng hết 4giờ, người thứ hai làm riêng hết 3 giờ, người thứ ba làm riêng hết 2 giờ Hỏi 3 người cùng chung công việc đó trong 1 giờ thì có hoàn thành không?
Lời giải
Một giờ, người thứ nhất làm được
1
4công việc.
Một giờ, người thứ hai làm được
1
3công việc.
Một giờ, người thứ nhất làm được
1
2công việc.
Vậy 3 người cùng chung công việc đó trong 1 giờ thì làm được :
1
4 3 2 12 12 12 12 Vậy 3 người cùng chung công việc đó trong 1 giờ thì có hoàn thành công việc
I BÀI TẬP CỦNG CỐ
Bài 1 [NB]
Lời giải
Bài 2 [TH] Tìm x biết
3x 7 10
Lời giải
71 2 213 :
70 3 140
x
x
x
x
Bài 3 [VD] Tìm x biết
1999 1997 1995 1993
Lời giải
1999 1997 1995 1993
Trang 72005 2005 2005 2005
1999 1997 1995 1993
x
mà
0
1999 1997 1995 1993
2005 0
x
2005
x
II BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Bài 1 [NB] Tính tổng của:
A
7 15
9 15
8 27
Lời giải
Bài 2 [TH] Hai người cùng làm chung một công việc Nếu làm riêng, người thứ nhất phải mất 4 giờ,
người thứ hai phải mất 7 giờ mới xong công việc Hỏi nếu làm chung thì mỗi giờ cả hai người làm được mấy phần công việc?
A
11
11
13
13
26
Lời giải
Coi toàn bộ công việc là 1 đơn vị
Người thứ nhất làm xong công việc trong 4 giờ Suy ra trong 1 giờ người thứ nhất làm được 1
4 công việc.
Người thứ hai làm xong công việc trong 7 giờ Suy ra trong 1 giờ người thứ hai làm được
1 7 công việc
Vậy trong 1 giờ, cả hai cùng làm thì được số phần công việc là:
4 7 28
Bài 3 [TH] Tìm x biết
x
A
15
15
14 D Đáp án khác là… Lời giải
Trang 85 16 8
6 42 56
6 21 7
6 21
35 10
42 42 45 42 15 14
x
x
x
x
x
x
Bài 4 [VDC] So sánh A3.5 5.73 3 2n 1 2 3 n 1 n1,n Z
Lời giải
A
A
A
Vậy A1
III BÀI TẬP VỀ NHÀ
(Trong phần bài tập về nhà mong thầy cô cho đủ cả câu hỏi lý thuyết: ví dụ các cách viết tập hợp,
cả bài trắc nghiệm, cả bài tự luận xen kẽ ạ!)
Bài 1 [NB] Tính tổng:
Lời giải
Bài 2 [TH] So sánh giá trị của các biểu thức sau với 0 :
Lời giải
Trang 9
Vậy
0
Bài 3 [VD] Tính tổng các phân số sau:
3 6 12 24 48 96
Lời giải
Cách 1: Nhận thấy
6 6 6 3 6 3 6
(chuyển vế đổi dấu) Từ đó ta có:
3 6 12 24 48 96 3 3 6 6 12 12 24 24 48 48 96 Hai phân số
1
6 và
1 6
là hai phân số đối nhau nên
0
Suy ra
Cách 2: Đặt
3 6 12 24 48 96
Khi đó
2 2
Có
A A A A A
Bài 4 [VDC] Tìm x y N, * biết
y x
Lời giải
Giải tương tự ví dụ 4 dạng 2
Vậy ta có 3 cặp x y;
thỏa yêu cầu bài toán là 1;10 ; 2;6 ; 7;2
KIỂM TRA 15 PHÚT CUỐI GIỜ DẠNG 1: THỰC HIỆN PHÉP CỘNG CÁC PHÂN SỐ
Bài 1: Thực hiện phép tính
a
DẠNG 2 TÌM SỐ CHƯA BIẾT TRONG MỘT ĐẲNG THỨC CHO TRƯƠC
Bài 2 Tìm x
Trang 10a
5 3 12x
b
x
DẠNG 3 SO SÁNH PHÂN SỐ
Bài 3 So sánh các phân số sau
2013 2014
2014 2015
và
2013 2014
2014 2015
DẠNG 4 BÀI TOÁN CÓ LỜI VĂN
Bài 4 Một bể nước có 2 vòi cùng chảy vào bể Nếu để vòi thứ nhất chảy một mình thì sau 2 giờ
20 phút thì đầy bể Nếu để vòi thứ hai chảy một mình thì sau 3 giờ đầy bể Hỏi nếu để cả 2 vòi cũng chảy thì trong 1 giờ có đầy bể không? Nếu không đầy bể thì lượng nước trong bể chiếm bao