- Chú ý: + Mỗi điểm trên đường thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau.. CÁC DẠNG TOÁN THƯỜNG GẶP Dạng 1: Nhận biết tia, hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau Phương pháp: + Để nhận biết
Trang 1I CÁC KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1 Định nghĩa: Hình gồm điểm O và một phần đường thẳng bị chia ra bởi điểm O được gọi là một tia gốc O , còn gọi là một nửa đường thẳng gốc O
+ Khi đọc (hay viết) tên một tia, phải đọc (hay viết) tên gốc trước
Ví dụ: Tia Ox
Hai tia chung gốc và tạo thành một đường thẳng gọi là hai tia đối nhau
- Chú ý:
+ Mỗi điểm trên đường thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau
+ Hai tia Ox , Oy đối nhau Nếu điểm A thuộc tia Ox và điểm B thuộc tia Oy thì điểm O nằm giữa
hai điểm A và B
- Hai tia trung nhau có cùng gốc và có một điểm chung khác gốc
Nghĩa là nếu điểm A thuộc tia Ox A O
thì hai tia Ox và OA trùng nhau.
- Hai tia không trùng nhau còn được gọi là hai tia phân biệt
Nhận xét:
Xét ba điểm O ; A; B
Nếu hai tia OA và OB đối nhau thì điểm O nằm giữa hai điểm A và B
+ Ngược lại, nếu điểm O nằm giữa hai điểm A và B thì
- Hai tia OA ; OB đối nhau
- Hai tia AO ; AB trùng nhau; hai tia BO ; BA trùng nhau
II CÁC DẠNG TOÁN THƯỜNG GẶP
Dạng 1: Nhận biết tia, hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau
Phương pháp:
+ Để nhận biết tia cần chú ý tới gốc và phần đường thẳng bị chia ra bởi gốc
+ Mỗi điểm trên đường thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau
+ Hai tia trùng nhau là hai tia chung gốc và chung phần đường thẳng bị chia ra bởi gốc
Trang 2Dạng 2: Nhận biết điểm nằm giữa hai điểm còn lại
Phương pháp
Ta sử dụng nhận xét:
Nếu hai tia OA và OB đối nhau thì điểm O nằm giữa hai điểm A và B
Câu 1. Kể tên các tia trong hình vẽ sau :
A. Ox B. Ox, Oy, Oz, Ot
C Ox, Oy, Oz D xO, yO, zO, tO
Câu 2. Cho AB và Ax là hai tia trùng nhau Hãy chọn hình vẽ đúng
Câu 3. Cho AB và Ax là hai tia đối nhau Hãy chọn hình vẽ đúng
A
Câu 4. Cho tiaAB, lấy M thuộc tia AB Khẳng định nào sau đây đúng ?
A M và A nằm cùng phía so với B B M và B nằm cùng phía so với A
C A và B nằm cùng phía so với M D Mnằm giữaA và B
Trang 3Câu 5. Cho hai tia đối nhauMA và MB, X là một điểm thuộc tia MA Trong 3 điểm X , M, B
điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại?
A Chưa kết luận được B X C B D M
Câu 6. Cho hai tia đối nhauOA và OB, M N, là hai điểm lần lượt thuộc tia OA, OB Trong 3 điểm
O, M , N điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại?
A Chưa kết luận được B O C N D M
Câu 7. Trong hình vẽ sau, có bao nhiêu tia?
Câu 8. Vẽ hình thao cách diễn đạt sau :
+ Vẽ hai tia phân biệt Oxvà Oychung gốc nhưng không đối nhau, không trùng nhau
+ Vẽ đường thẳng aa' cắt hai tia Ox, Oy theo thứ tự tại A và B(khác O)
+ Vẽ điểm C nằm giữa hai điểm A ; B sau đó vẽ tia Oz đi qua
Có bao nhiêu tia phân biệt trên hình vẽ thu được
Câu 9. Vẽ hình thao cách diễn đạt sau :
+ Vẽ hai tia phân biệt Oxvà Oychung gốc nhưng không đối nhau, không trùng nhau
+ Vẽ tia Ox' là tia đối của tia Ox
+ Vẽ đường thẳng aa'cắt hai tia Ox; Oy theo thứ tự tại A và B khác O
Có bao nhiêu tia phân biệt trên hình vẽ thu được
Câu 10. Cho hình vẽ sau :
Một cặp tia đối nhau là :
Câu 11. Cho hình vẽ sau :
Kể tên các tia trùng nhau trên hình vẽ:
A Tia UV và tia Ut; tia VU và tia Vs
B Tia Us và tia Vs; tia VU và tia Vs
C Tia Ut và tia Ut; tia VU và tia Vs
D Tia UV và tia Ut; tia VU và tia Us
Câu 12. Vẽ đường thằng mn Lấy điểm O trên đường thẳng mn, trên tia Om lấy điểm A , trên tia On
lấy điểm B Một cặp tia đối nhau gốc O là :
A OB AO , B mO nO, C OA Om, D OA On,
Trang 4Câu 13. Vẽ đường thằng mn Lấy điểm O trên đường thẳng mn, trên tia Om lấy điểm A , trên tia On
lấy điểm B Một cặp tia đối nhau gốc B là :
A Bn BA , B BO BA, C Bm BA, D OB Bn,
Câu 14. Vẽ đường thằng mn Lấy điểm O trên đường thẳng mn, trên tia Om lấy điểm A , trên tia On
lấy điểm B Có bao nhiêu cặp tia trùng nhau gốc O?
Câu 15. Vẽ đường thằng mn Lấy điểm O trên đường thẳng mn, trên tia Om lấy điểm A , trên tia On
lấy điểm B Trong ba điểm O A B; ; điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại?
A A
B O
C B
D Chưa kết luận được
Câu 16. Vẽ hai đường thằng xy và mn cắt nhau tại O Kể tên các cặp tia đối nhau
A Không có cặp tia đối nhau
B Cặp tia Ox On, và cặp tia Om Oy,
C Cặp tia Ox Oy, và cặp tia Om On,
D Cặp tia Ox Om, và cặp tia Oy On,
Câu 17. Vẽ hai đường thằng xy và mn cắt nhau tại O Trên tia On lấy điểm A , trên tia Om lấy
điểm B Kể tên các tia trùng nhau.
A OA On, và OB Om, và Ox Oy,
B OA On, và OB Om,
C OA On, và Ox Oy,
D OA OB, và OB Om,
Câu 18. Vẽ hai đường thằng xy và mn cắt nhau tại O Trên tia On lấy điểm A , trên tia Om lấy
điểm B Lấy điểm C sao cho điểm O nằm giữa hai điểm B , C Khi đó điểm C thuộc tia nào?
A Ox Oy,
B Oy OA,
C Om OA,
D On OA,
Câu 19. Cho hình vẽ sau :
Tia nào trùng với tia Ay
A Tia Ox
B Tia OB By,
C Tia BA
Trang 5D Tia AO AB,
Câu 20. Cho hình vẽ sau :
Hai tia Ax và By có vị trí như thế nào với nhau ?
A Đối nhau
B Trùng nhau
C Không đối nhau, không trùng nhau
D Vừa đối nhau, vừa trùng nhau
HẾT
Trang 6HƯỚNG DẪN GIẢI
I PHẦN TRẮC NGHIỆM
BẢNG ĐÁP ÁN
B A A B D B C B A C
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
A D A A B C B D D C
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Câu 21. Kể tên các tia trong hình vẽ sau :
A. Ox B. Ox, Oy, Oz, Ot
C Ox, Oy, Oz D xO, yO, zO, tO
Lời giải Chọn B
Các tia trong hình vẽ là Ox, Oy, Oz, Ot
Câu 22. Cho AB và Ax là hai tia trùng nhau Hãy chọn hình vẽ đúng
Lời giải Chọn A
Hình A : Hai tia AB và Ax chung gốc A
Hai tia AB và Ax cùng nằm trên nửa đường thẳng chứa tia Az
Nên hai tia AB và Ax là hai tia trùng nhau
Trang 7Hình B : Hai tia AB và Ax đối nhau nên loại
Hình C : Hai tia AB và Ax chung mỗi điểm A nên không trùng nhau.
Hình D: Hình vẽ hai tia Ax chưa đúng
Câu 23. Cho AB và Ax là hai tia đối nhau Hãy chọn hình vẽ đúng
A
Lời giải Chọn A
Vì hai tia chung gốc và tạo thành một đường thẳng gọi là hai tia đối nhau
Nên phương án A là hình vẽ đúng
Câu 24. Cho tia AB , lấy M thuộc tia AB Khẳng định nào sau đây đúng ?
A M và A nằm cùng phía so với B
B M và B nằm cùng phía so với A
C A và B nằm cùng phía so với M
D M nằm giữa A và B
Lời giải Chọn B
Vì M thuộc tia AB nên M có thể nằm giữa A và B hoặc B nằm giữa A và M Ta có hình
vẽ :
TH1 :
Từ hình vẽ ta thấy đáp án C sai nên loại C
TH2 :
Từ hình vẽ ta thấy đáp án A, D sai nên loại A, D
Cả hai hình vẽ đều có M và B nằm cùng phía so với A nên B đúng.
Câu 25. Cho hai tia đối nhau MA và MB , X là một điểm thuộc tia MA Trong 3 điểm X , M , B
điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại?
A Chưa kết luận được
B X
C B
Trang 8D M
Lời giải Chọn D
Theo đề bài ta có hình vẽ :
Vì hai tia MA , MB đối nhau và X thuộc tia MA và B thuộc tia MB nên điểm M nằm giữa hai điểm B , X
Câu 26. Cho hai tia đối nhauOA và OB, M N, là hai điểm lần lượt thuộc tia OA, OB Trong 3 điểm
O , M , N điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại?
A Chưa kết luận được
B O
C N
D M
Lời giải Chọn B
Theo đề bài ta có hình vẽ :
Vì hai tia OM và ON đối nhau nên điểm O nằm giữa hai điểm M N, .
Câu 27. Trong hình vẽ sau, có bao nhiêu tia?
A 2
B 0
C 4
D 1
Lời giải Chọn C
Có các tia là Ox, Oy, Oz, Ot Vậy có 4 tia
Câu 28. Vẽ hình thao cách diễn đạt sau :
+ Vẽ hai tia phân biệt Oxvà Oychung gốc nhưng không đối nhau, không trùng nhau
+ Vẽ đường thẳng aa' cắt hai tia Ox, Oy theo thứ tự tại A và B (khác O)
+ Vẽ điểm C nằm giữa hai điểm A ; B sau đó vẽ tia Oz đi qua
Có bao nhiêu tia phân biệt trên hình vẽ thu được
A 6
B 12
C 9
Trang 9D 15
Lời giải Chọn B
Có các tia phân biệt trong hình là Ox, Oy, Oz, Aa, Aa',Ca, Ca', Ba, Ba', Ax, By, Cz Vậy có tất cả 12 tia phân biệt
Câu 29. Vẽ hình thao cách diễn đạt sau :
+ Vẽ hai tia phân biệt Oxvà Oychung gốc nhưng không đối nhau, không trùng nhau
+ Vẽ tia Ox' là tia đối của tia Ox
+ Vẽ đường thẳng aa'cắt hai tia Ox; Oy theo thứ tự tại A và B khác O
Có bao nhiêu tia phân biệt trên hình vẽ thu được
A 9
B 5
C 7
D 14
Lời giải Chọn A
Có các tia phân biệt trong hình là Ox, Oy, Ox', Ba , BA , AB , Aa', Ax, Ax' Vậy có tất cả
9 tia phân biệt
Câu 30. Cho hình vẽ sau :
Trang 10Một cặp tia đối nhau là :
A Ut UV,
B Us Vt,
C Vs Vt,
D Vs Ut,
Lời giải Chọn C
Các cặp tia đối nhau có trong hình là : Us Uv, hoặc Us Ut, ; Vt VU, hoặc Vs Vt,
Đối chiếu với các đáp án ta thấy đáp án C đúng
Câu 31. Cho hình vẽ sau :
Kể tên các tia trùng nhau trên hình vẽ:
A Tia UV và tia Ut; tia VU và tia Vs
B Tia Us và tia Vs; tia VU và tia Vs
C Tia Ut và tia Ut; tia VU và tia Vs
D Tia UV và tia Ut; tia VU và tia Us
Lời giải Chọn A
Cặp tia trùng nhau trong hình là tia UV và tia Ut; tia VU và tia Vs
Câu 32. Vẽ đường thằng mn Lấy điểm O trên đường thẳng mn, trên tia Om lấy điểm A , trên tia On
lấy điểm B Một cặp tia đối nhau gốc O là :
A OB AO,
B mO nO,
C OA Om,
D OA On,
Lời giải Chọn D
Các cặp tia đối nhau gốc O là : OA OB, (hoặc OA On, hoặc OB Om, hoặc Om On, )
Câu 33. Vẽ đường thằng mn Lấy điểm O trên đường thẳng mn, trên tia Om lấy điểm A , trên tia On
lấy điểm B Một cặp tia đối nhau gốc B là :
A Bn BA,
Trang 11B BO BA,
C Bm BA,
D OB Bn,
Lời giải Chọn A
Các cặp tia đối nhau gốc B là : Bn BO, (hoặc Bn BA, hoặc Bn Bm, )
Câu 34. Vẽ đường thằng mn Lấy điểm O trên đường thẳng mn, trên tia Om lấy điểm A , trên tia On
lấy điểm B Có bao nhiêu cặp tia trùng nhau gốc O?
A 2
B 4
C 3
D 0
Lời giải Chọn A
Các cặp tia trùng nhau gốc O là : OA Om, và OB On,
Vậy có hai cặp tia trùng nhau gốc O
Câu 35. Vẽ đường thằng mn Lấy điểm O trên đường thẳng mn, trên tia Om lấy điểm A , trên tia On
lấy điểm B Trong ba điểm O A B; ; điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại?
A A
B O
C B
D Chưa kết luận được
Lời giải Chọn B
Vì điểm O nằm trên đường thẳng mn nên hai tia Om On, đối nhau Mà điểm A thuộc tia
Om và điểm B thuộc tia On nên điểm O nằm giữa hai điểm A B, .
Câu 36. Vẽ hai đường thằng xy và mn cắt nhau tại O Kể tên các cặp tia đối nhau
A Không có cặp tia đối nhau
B Cặp tia Ox On, và cặp tia Om Oy,
Trang 12C Cặp tia Ox Oy, và cặp tia Om On,
D Cặp tia Ox Om, và cặp tia Oy On,
Lời giải Chọn C
Các cặp tia đối nhau là Ox Oy, và Om On,
Câu 37. Vẽ hai đường thằng xy và mn cắt nhau tại O Trên tia On lấy điểm A , trên tia Om lấy
điểm B Kể tên các tia trùng nhau.
A OA On, và OB Om, và Ox Oy,
B OA On, và OB Om,
C OA On, và Ox Oy,
D OA OB, và OB Om,
Lời giải Chọn B
Cặp tia trùng nhau là : OA On, và OB Om,
Câu 38. Vẽ hai đường thằng xy và mn cắt nhau tại O Trên tia On lấy điểm A , trên tia Om lấy
điểm B Lấy điểm C sao cho điểm O nằm giữa hai điểm B , C Khi đó điểm C thuộc tia nào?
A Ox Oy,
B Oy OA,
C Om OA,
D On OA,
Lời giải Chọn D
Trang 13Vì điểm O nằm giữa hai điểm ,B C nên hai tia OB OC, đối nhau Nên C nằm trên tia đối của
OB hay C nằm trên tia OA hoặc On.
Câu 39. Cho hình vẽ sau :
Tia nào trùng với tia Ay
A Tia Ox
B Tia OB By,
C Tia BA
D Tia AO AB,
Lời giải Chọn D
Có 2 tia trùng với tia Ay đó là tia AO và tia AB
Câu 40. Cho hình vẽ sau :
Hai tia Ax và By có vị trí như thế nào với nhau ?
A Đối nhau
B Trùng nhau
C Không đối nhau, không trùng nhau
D Vừa đối nhau, vừa trùng nhau
Lời giải Chọn C
Hai tia Axvà Bykhông chung gốc và nằm về hai phía khác nhau nên chúng không trùng nhau cũng không đối nhau
HẾT