Vị trí của hai đường thẳng Hai đường thẳng a , b bất kì có thể: + Trùng nhau: có vô số điểm chung.. + Khi có nhiều đường thẳng nhưng trong đó không có hai đường thẳng nào song song và k
Trang 1ĐƯỜNG THẲNG ĐI QUA HAI ĐIỂM
I CÁC KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1 Điều kiện xác định một đường thẳng
Với hai điểm phân biệt A và B cho trước, có một và chỉ một đường thẳng đi qua điểm A và điểm B
2 Ba cách đặt tên đường thẳng
a Dùng hai chữ cái in hoa, ví dụ đường thẳng AB
B A
b Dùng một chữ cái in thường, ví dụ đường thẳng a
a
c Dùng hai chữ cái in thường, ví dụ đường thẳng xy
y x
3 Vị trí của hai đường thẳng
Hai đường thẳng a , b bất kì có thể:
+ Trùng nhau: có vô số điểm chung
+ Cắt nhau: chỉ có 1 điểm chung – điểm chung đó gọi là giao điểm
+ Song song: không có điểm chung nào
- Chú ý:
+ Hai đường thẳng không trùng nhau còn được gọi là hai đường thẳng phân biệt.
+ Khi có nhiều đường thẳng cắt nhau tại 1 điểm ta nói chúng đồng quy tại điểm đó.
+ Khi có nhiều đường thẳng nhưng trong đó không có hai đường thẳng nào song song và không có ba
đường thẳng nào đồng quy, ta nói các đường thẳng này đôi một cắt nhau hoặc cắt nhau từng đôi một.
II CÁC DẠNG TOÁN THƯỜNG GẶP
Dạng 1: Xác định đường thẳng đi qua hai điểm
Phương pháp:
Ta sử dụng các kiến thức
+ Có một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt
+ Khi ta nói hai đường thẳng mà không nói gì thêm thì hai đường thẳng đó là hai đường thẳng phân biệt
Dạng 2: Xác định giao điểm của hai đường thẳng
Phương pháp:
Hai đường thẳng chỉ có 1 điểm chung – điểm chung đó gọi là giao điểm của hai đường thẳng đó
Dạng 3: Đếm số đường thẳng
Phương pháp:
Với n đếm cho trước n N n ; 2
trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng, thì số đường thẳng vẽ được là
1
2
n n
Trang 2
Câu 1. Cho hai đường thẳng a ; b Khi đó a ; b có thể
A Song song
B Trùng nhau
C Cắt nhau
D Cả ba đáp án trên đều đúng
Lời giải Chọn D
Hai đường thẳng a , b bất kì có thể trùng nhau, song song hoặc cắt nhau.
Câu 2 Chọn câu đúng nhất.
A Hai đường thẳng song song là hai đường thẳng không có điểm chung
B Hai đường thẳng trùng nhau có vô số điểm chung
C. Hai đường thẳng chỉ có 1 điểm chung thì cắt nhau
D. Cả A, B, C đều đúng
Lời giải Chọn D
Hai đường thẳng bất kì có thể:
+ Trùng nhau: có vô số điểm chung
+ Cắt nhau: chỉ có 1 điểm chung – điểm chung đó gọi là giao điểm
+ Song song: không có điểm chung nào
Câu 3 Chọn câu đúng.
A Qua hai điểm phân biệt có vô số đường thẳng
B Có vô số điểm cùng thuộc một đường thẳng
C Hai đường thẳng phân biệt thì song song
D. Trong ba điểm thẳng hàng thì có hai điểm nằm giữa
Lời giải Chọn B
Đáp án A: Qua hai điểm phân biệt có một và chỉ một đường thẳng nên A sai
Đáp án B: Có vô số điểm cùng thuộc một đường thẳng nên B đúng
Đáp án C: Hai đường thẳng phân biệt thì có thể song song hoặc cắt nhau nên C sai
Đáp án D: Trong ba điểm thẳng hàng chỉ có một điểm nằm giữa hai điểm còn lại nên D sai
Câu 4. “Qua hai điểm phân biệt ta vẽ được … đường thẳng” Cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống
là:
A vô số B một và chỉ một
C. hai D. ba
Lời giải Chọn B
Trang 3Qua hai điểm phân biệt có một và chỉ một đường thẳng nên B đúng.
Câu 5. Cho ba điểm A , B , C không thẳng hàng Vẽ đường thẳng đi qua các cặp điểm Hỏi vẽ
được những đường thẳng nào?
A AB , BC , CA
B. AB , BC , CA , BA , CB , AC
C AA , BC , CA , AB
D. AB , BC , CA , AA , BB , CC
Lời giải Chọn A
C B
A
Các đường thẳng trong hình là: AB , BC , CA
Chú ý: Đường thẳng AB và BA là cùng một đường thẳng nên các em tránh nhầm lẫn.
Câu 6. Cho 4 điểm A , B , C , D sao cho không có bộ ba điểm nào thẳng hàng Vẽ đường thẳng
đi qua các cặp điểm Hỏi vẽ được những đường thẳng nào?
A AB , BC , CA , AD
B AB , BC , CA , BD , AD , BA , CB
C AB , BC , CA , BD , DC , AD
D AB , BC , CA , AD , BD , BA
Lời giải Chọn C
Trang 4C B
A
Các đường thẳng trong hình là: AB , BC , CA , BD , DC , AD
Chú ý: Đường thẳng AB và BA là cùng một đường thẳng nên các em tránh nhầm lẫn.
Câu 7. Cho 5 điểm A , B , C , D , E trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng Vẽ đường thẳng
đi qua các cặp điểm Hỏi vẽ được bao nhiêu đường thẳng?
Lời giải Chọn B
Các đường thẳng là: AB , AC , AD , AE , BC , BD , BE , CD , CE , DE
Vậy có tất cả 10 đường thẳng cần tìm
Câu 8. Cho 6 điểm A , B , C , D , E , F trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng Vẽ đường
thẳng đi qua các cặp điểm Hỏi vẽ được bao nhiêu đường thẳng?
Lời giải Chọn A
Các đường thẳng là: AB , AC , AD , AE , AF , BC , BD , BE , BF , CD , CE , CF , DE , DF ,
EF
Vậy có tất cả 15 đường thẳng cần tìm
Câu 9. Cho 3 đường thẳng a , b , c phân biệt Trong trường hợp nào thi ba đường thẳng đó đôi
một không có giao điểm?
A ba đường thẳng đôi một cắt nhau
B a cắt b và a song song c
C. ba đường thẳng đôi một song song
D. a song song b và a cắt c
Lời giải Chọn C
Ba đường thẳng đôi một không có giao điểm nghĩa là:
+ a , b không có giao điểm hay a song song b
Trang 5+ b , c không có giao điểm hay b song song c
+ a, c không có giao điểm hay a song song c
Vậy ba đường thẳng đôi một song song
Câu 10. Cho 3 đường thẳng a , b , c phân biệt Trong trường hợp ba đường thẳng đôi một cắt nhau
( không có 2 giao điểm nào trùng nhau) thì có bao nhiêu giao điểm?
A. 3 B. 2
C. 0 D. 1
Lời giải Chọn A
C B
A
Ba đường thẳng đôi một cắt nhau (không có 2 giao điểm nào trùng nhau) thì tạo thành ba giao
điểm
Câu 11. Cho 100 điểm trong đó không có 3 điểm nào thẳng hàng Hỏi vẽ được bao nhiêu đường
thẳng đi qua các cặp điểm
A 4950 đường thẳng
B. 4590 đường thẳng
C. 9900 đường thẳng
D. 100 đường thẳng
Lời giải Chọn A
Gọi các điểm đó có tên lần lượt là A ,…,1 A100
+ Qua các điểm A và 99 điểm còn lại ta vẽ được 99 đường thẳng.1
+ Qua các điểm A và 99 điểm còn lại ta vẽ được 99 đường thẳng.2
+ Qua điểm A và 99 điểm còn lại ta vẽ được 99 đường thẳng.100
Do đó có 100.99 9900 đường thẳng
Trang 6Tuy nhiên mỗi đường thẳng lại được tính hai lần nên số đường thẳng được tạo thành là:
9900 : 2 4950 (đường thẳng)
Câu 12. Cho 50 điểm trong đó không có 3 điểm nào thẳng hàng Hỏi vẽ được bao nhiêu đường
thẳng đi qua các cặp điểm
A. 2450 đường thẳng
B 1225 đường thẳng
C. 1252 đường thẳng
D. 2540 đường thẳng
Lời giải Chọn B
Gọi các điểm đó có tên lần lượt là A ,…,1 A50
+ Qua điểm A và 49 điểm còn lại ta vẽ được 49 đường thẳng.1
+ Qua điểm A và 49 điểm còn lại ta vẽ được 49 đường thẳng.2
+ Qua điểm A và 49 điểm còn lại ta vẽ được 49 đường thẳng.50
Do đó có: 50.49 2450 đường thẳng
Tuy nhiên mỗi đường thẳng lại được tính hai lần nên số đường thẳng được tạo thành là:
2450 : 2 1225 (đường thẳng)
Câu 13. Cho trước một số điểm trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng Vẽ đường thẳng đi qua
các cặp điểm Biết tổng số đường thẳng vẽ được là 21 Hỏi có bao nhiêu điểm cho trước?
Lời giải Chọn D
Gọi số điểm cần tìm là n điểm n *
Ta gọi tên các điểm là A , 1 A ,2 ,A n
+ Qua điểm A và 11 n điểm còn lại ta vẽ được n1 đường thẳng.
+ Qua điểm A và 12 n điểm còn lại ta vẽ được n1 đường thẳng.
+ Qua điểm A và 1 n n điểm còn lại ta vẽ được n1 đường thẳng.
Do đó có n n. 1
đường thẳng
Tuy nhiên, mỗi đường thẳng được tính 2 lần nên số đường thẳng được tạo thành là: n n. 1 : 2
(đường thẳng)
Trang 7Theo bài ra:
1 : 2 21
n n
1 21.2
n n
1 42 7.6
n n
Vậy n7
Câu 14. Cho đường thẳng m và đường thẳng n cắt nhau tại A , đường thẳng a không cắt đường
thẳng m nhưng cắt đường thẳng n tại B Hãy chọn hình vẽ đúng trong các hình sau?
A
m
B.
C
B A
n
a m
C.
a
n m
B
A
D.
a
B
A
Lời giải Chọn C
Trang 8Hình A: Có đường thẳng m cắt đường thẳng n tại A , đường thẳng a cắt đường thẳng m tại B
nhưng không cắt đường thẳng n (trái với đề bài là a cắt n tại B ) (loại)
Hình B: Đường thẳng m cắt đường thẳng n tại A , a cắt m tại C , cắt n tại B (trái với đề bài là
a không cắt m) (loại)
Hình C: Đường thẳng m cắt đường thẳng n tại A , đường thẳng acắt đường thẳng n tại B và a
không cắt m (thỏa mãn)
Hình D: Đường thẳng a cắt đường thẳng m tại B (trái với đề bài là a không cắt m) (loại)
Câu 15. Cho các đường thẳng m, n , p trong đó m, n cắt nhau tại A ; n , p cắt nhau tại B ; m,
p không cắt nhau Đường thẳng a cắt cả ba đường thẳng m, n , p lần lượt tại M , N , P
Hãy chọn hình vẽ đúng trong các hình sau?
A
P N
M
B A
a
m
p n
B.
P N
M
B A
p
n
C.
P
N
M
B A
p
n
Trang 9P N
M
B A
a
m p
n
Lời giải Chọn B
Hình vẽ đúng là:
P N
M
B A
p
n
Câu 16. Cho hình vẽ sau
Q
R
P
N M
E D
C
B A
Có bao nhiêu đường thẳng phân biệt trên hình vẽ?
A 5
B 6
C. 7
Trang 10D 8
Lời giải Chọn A
Có 5 đường thẳng phân biệt là: MR , RN , NQ, QP , PM
Câu 17. Cho hình vẽ sau
Q
R
P
N M
E D
C
B A
Có bao nhiêu điểm là giao điểm của đúng hai đường thẳng?
A. 5
B 6
C 12
D. 10
Lời giải Chọn D
Quan sát hình vẽ ta thấy các điểm thuộc chỉ 2 đường thẳng là: A , B , C , D , E , M , N , P , Q,
R
Vậy có 10 điểm là giao điểm của hai đường thẳng
Câu 18. Cho hình vẽ sau
Q
R
P
N M
E D
C
B A
Có bao nhiêu bộ ba đường thẳng đồng qui tại một điểm?
A 1
Trang 11B 2
C. 3
D 0
Lời giải Chọn D
Quan sát hình vẽ ta thấy không có điểm nào mà có cả 3 đường thẳng đi qua
Câu 19. Cho hình vẽ, biết kéo dài a , b ta cũng không xác định được điểm chung.
c
b
a
N M
Hai đường thẳng nào song song với nhau?
A. a và c
B b với c
C. a và b
D. c và MN
Lời giải Chọn C
Từ hình vẽ ta thấy hai đường thẳng a , b không có điểm chung nên chúng song song
Hai đường thẳng a, c có điểm M chung hay hai đường thẳng a, c không song song.
Hai đường thẳng b , c có điểm N chung hay hai đường thẳng b , c không song song.
Ngoài ra hai đường thẳng MN và c trùng nhau nên chúng cũng không song song.
Câu 20. Cho hình vẽ, biết kéo dài a , b ta cũng không xác định được điểm chung.
c
b
a
N M
Hãy chỉ ra những cặp đường thẳng cắt nhau và giao điểm của chúng
A. a, c cắt nhau tại M và b , c cắt nhau tại N
Trang 12B b , c cắt nhau tại M và a, c cắt nhau tại N
C a , b cắt nhau tại M và b , c cắt nhau tại N
D a, c cắt nhau tại M và a , b cắt nhau tại N
Lời giải Chọn A
Hai đường thẳng a, c có điểm M chung.
Hai đường thẳng b , c có điểm N chung.
Câu 21. Cho hình vẽ dưới đây
F E
G
D
Có tất cả bao nhiêu cách viết tên đường thẳng đi qua 3 điểm D , E , F :
A. 1 cách
B 3 cách
C 8 cách
D. 6 cách
Lời giải Chọn D
Có 6 cách viết tên đường thằng đi qua 3 điểm D , E , F là đường thẳng DE , đường thẳng DF ,
đường thẳng ED , đường thẳng EF , đường thẳng FE , đường thẳng FD
Câu 22. Cho hình vẽ dưới đây
F E
G
D
Trong hình có tất cả bao nhiêu đường thẳng phân biệt?
A. 4 đường thẳng
B 6 đường thẳng
Trang 13C. 8 đường thẳng
D 10 đường thẳng
Lời giải Chọn A
Trong hình có 4 đường thẳng phân biệt, đó là đường thẳng DE , đường thẳng GD , đường thằng
GE , đường thẳng GF