Theo định nghĩa của UNESCO, khu dự trữ sinh quyển thế giới là những khu vực hệ sinh thái bờ biển hoặc trên cạn giúp thúc đẩy các giải pháp điều hòa việc bảo tồn sự đa dạng sinh học với
Trang 1ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
TP.HCM
MÔI TRƯỜNG VÀ CON NGƯỜI
GVHD: Phan Hoàng Long
NHÓM 11
Trang 2Danh sách thành viên và phân công nhiệm vụ
STT Họ và tên MSSV Nhiệm vụ
1 Châu Hoài Trung 1814496
2 Nguyễn Ngọc Minh Trung 1613797
3 Nguyễn Như Trường 1814570
4 Phạm Thành Tuấn 1814618
5 Trương Anh Tuấn 1713812
Trang 3BÀI TẬP SỐ 02Câu 1: Khu sinh quyển được thế giới công nhận cần đạt những tiêu chí nào? Kể ra một số khu dự trữ sinh quyển lớn trên thế giới.
Câu 2: Khu dự trữ sinh quyển ở Việt Nam gồm những
khu nào? ( Có hay không )
Câu 3: Tìm hiểu về cây trầm hương Tại sao trầm hương lại có giá trị cao?
Câu 4: Trình bày tác động của ô nhiễm môi trường đến sức khỏe con người ( nguồn nước, không khí, đất, )
Câu 5: Tìm hiểu các dự án gây ô nhiễm môi trường hiện nay ở nước ta? Đưa ra các kiến nghị để xử lý các vấn đề đó
Trang 4Câu 1: Khu sinh quyển được thế giới công nhận cần đạt
những tiêu chí nào? Kể ra một số khu dự trữ sinh quyển
lớn trên thế giới.
Theo định nghĩa của UNESCO, khu dự trữ sinh quyển thế
giới là những khu vực hệ sinh thái bờ biển hoặc trên cạn giúp thúc đẩy các giải pháp điều hòa việc bảo tồn sự đa dạng sinh học với việc phát triển bền vững khu vực đó có giá trị nổi bật, được quốc tế công nhận
Theo quy định của Điều 4, Khung Pháp lý của Mạng lưới
toàn cầu các Khu dự trữ sinh quyển thế giới được thông qua tại Đại hội đồng UNESCO năm 1995, để trở thành khu
dự trữ sinh quyển thế giới cần đạt 7 tiêu chí
Trang 5 7 tiêu chí:
1 Khu vực đề cử có đại diện đa dạng các hệ sinh thái của
những khu vực địa lý sinh vật chính, bao gồm cả những khu vực phát triển có các mức độ tác động khác nhau (gradiation) của con người
2 Khu vực đề cử có giá trị bảo tồn đa dạng sinh học cao
3 Khu dự trữ sinh quyển đó có thể thực hiện phát triển theo
hướng bền vững ở cấp độ vùng
4 Khu dự trữ sinh quyển có diện tích thích hợp để đáp ứng
được ba chức năng của khu dự trữ sinh quyển
5 Khu vực đó có đủ những phân vùng thích hợp để thực
hiện 3 chức năng của khu dự trữ sinh quyển thông qua:
a) Vùng lõi có diện tích đủ lớn, được thiết lập bởi pháp
luật, hoặc một vùng được dành riêng cho việc bảo tồn lâu dài
Trang 66 Có bố trí các cơ cấu quản lý để huy động sự tham gia của
nhiều bên liên quan, giữa chính quyền địa phương, cộng đồng dân cư và khối tư nhân để thiết kế và thực hiện các chức năng của khu dự trữ sinh quyển
7 Cơ chế thực hiện việc quản lý và bảo tồn được UNESCO
chấp nhận, bao gồm:
b) Vùng đệm được xác định rõ ràng, bao quanh hoặc kết
nối với (các) vùng lõi, nơi dành cho các hoạt động hài hòa với bảo tồn
c) Vùng chuyển tiếp dành cho việc khuyến khích và tạo
ra các hoạt động quản lý và sử dụng tài nguyên bền vững
a) Các cơ chế quản lý các hoạt động và khai thác của
con người tại vùng đệm
Trang 7b) Có một chính sách hoặc kế hoạch quản lý cho
toàn khu dự trữ sinh quyển
c) Có một cơ chế hoặc đội ngũ quản lý được thành
lập để thực hiện chính sách hoặc kế hoạch đó
d) Có các chương trình nghiên cứu, quan trắc, giáo
dục và đào tạo
Trong đó:
• Vùng lõi: Nhằm bảo tồn lâu dài đa dạng loài, các cảnh
quan, hệ sinh thái
• Vùng đệm: nằm bao quanh hoặc tiếp giáp vùng lõi Ở
đây, có thể tiến hành các hoạt động kinh tế, nghiên cứu, giáo dục và giải trí nhưng không ảnh hưởng đến vùng lõi
• Vùng chuyển tiếp: Nằm ở ngoài cùng Các hoạt động
kinh tế duy trì bình thường trên cơ sở phát triển bền vững nguồn lợi tài nguyên thiên nhiên khu dự trữ sinh quyển đem lại
Trang 8 10 khu dự trữ sinh quyển thế giới hàng đầu thế giới:
1 Guadalupe Island ( Mexico )
Có diện tích 253,8 km2 thuộc Mexico, và cách 241 km từ
bờ biển của Bán đảo Hạ California trên Thái Bình Dương
Là một khu bảo tồn động vật hoang dã từ năm 1975, và
năm 1992 được công nhận khu dự trữ sinh quyển thế giới
Hiện có 17 loại động vật có vú, trong đó:
Gấu mèo Guadalupe
( loài phổ biến nhất )
Dơi( có 2 loài đặc biệt )
Dasyprocta( nguy cơ tuyệt chủng)
Trang 9 Một số hình ảnh đảo Guadalupe:
Đây còn là địa điểm lý tưởng để xem cá mập trắng
Trang 102 Picos de Europa (Tây Ban Nha )
Vườn quốc gia Picos de Europa nằm ở phần trung tâm
của dãy núi Cantabrian với 4.600 cư dân Cả hai hẻm núi Beyos và Cares , nằm bên trong công viên này, là hai trong số những hẻm núi ấn tượng nhất trong cả nước
Năm 2003, được công nhận khu dự trữ sinh quyển thế
Trang 11 Về hệ thực vật của nó: Tồn tại của các khu rừng hỗn hợp
Đại Tây Dương, vốn rất khan hiếm ở bán đảo Chúng có thể được tìm thấy ở những khu vực thấp nhất của ngọn núi, với các loài như cây sồi và cây phỉ trộn với cây phong, vôi, tro, hạt dẻ và cây óc chó
Một số hình ảnh Picos de Europa :
Trang 123 Vành đai Andean (Colombia)
Nằm trên dãy núi Andean ở miền nam Colombia, nó bao
gồm ba công viên quốc gia : Parque Nacional Cueva de los Guácharos, Parque Nacional Puracé và Parque Nacional Nevado del Huila Bao gồm các đỉnh núi phủ tuyết cao tới 5.750 m
Biểu tượng của Colombia là:
Đại bàng vàng Heo vòi
Trang 13 Parque Nacional de Puracé là một vành đai núi lửa với 7
miệng núi lửa, suối nước nóng, đầm phá và thác nước
Một số hình ảnh Picos de Europa :
Trang 144 Đồng bằng sông Orinoco (Venezuela)
Năm 1993, được công nhận khu dự trữ sinh quyển thế
giới
Được tạo thành từ cửa sông và rừng ngập mặn ven biển
Chúng ta có thể tìm thấy một số loài động vật có vú tuyệt
vời, chẳng hạn như bò biển và chó nước lớn và nhỏ
Ngoài ra còn có các loài chim, chim mỏ thìa hoa hồng, kỳ
đà và các loài bò sát rất đặc trưng của khu vực như anacondas
Bò biển chim mỏ thìa
hoa hồng
anacondas
Trang 15 Một số hình ảnh Đồng bằng sông Orinoco
Trang 165 Huascarán (Peru)
Được thành lập như một công viên quốc gia vào năm
1975 và khu dự trữ sinh quyển từ năm 1977, khu vực này, còn được gọi là “High Park”
Có hơn 700 sông băng đã hình thành các đầm phá
Sự tan băng theo mùa biến khu vực này thành một điểm
nóng của đa dạng sinh học
Trang 176 Rừng Bavaria (Đức)
Là một hệ thống núi trung cao ngoạn mục nằm ở phía
đông Bavaria
Công viên Quốc gia Rừng Bavaria được thành lập như là
công viên đầu tiên thuộc loại này ở Đức vào năm 1970 và
là công viên lớn nhất trong cả nước
Ngoài biên giới của nó, nó tham gia vào một công viên
quốc gia khác ở phía Séc, và cùng là khu bảo tồn rừng lớn nhất ở châu Âu
“Giữ nguyên vẹn thiên nhiên” là phương châm của Vườn
quốc gia Rừng nhiệt đới Bavaria
Trang 18 Một số hình ảnh Rừng Bavaria
Trang 197 Công viên quốc gia Congaree (Hoa Kỳ)
Những cây xanh tốt mọc trong khu rừng có địa hình phù
sa này là một trong những cây cao nhất ở phía đông Hoa
Kỳ (Nam Caroline), tạo thành một trong những tán rừng nhẹ và rụng lá cao nhất còn sót lại trên thế giới
Sông Congaree chảy qua công viên, nơi có 60,7 km2
(57%) là khu vực động vật hoang dã quốc gia
Cây bách hói là cây phổ biến nhất trong công viên
Có thể tìm thấy các loài động vật lớn , chẳng hạn như linh
miêu, hươu, nai, lợn rừng, chó sói đồng cỏ, vũ trụ và gà tây
Vùng biển của nó có những sinh vật thú vị, chẳng hạn
như động vật lưỡng cư, rùa, rắn, cá sấu và nhiều loài cá
Từ năm 1983, khu bảo tồn này đã được UNESCO công
nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới
Trang 20Cây bách hói
Một số hình ảnh Công viên quốc gia Congaree:
Trang 218 Huanglong ( Trung Quốc )
Huanglong là một vùng nằm ở phía đông bắc của tỉnh Tứ
Xuyên, Trung Quốc, ở phần phía nam của dãy núi Minshan
Khu vực này được biết đến với những hồ nước đầy màu
sắc được hình thành bởi trầm tích canxit, cũng như hệ sinh thái rừng đa dạng, đỉnh núi phủ tuyết trắng, thác nước và suối nước nóng
Khu vực này cũng là nơi sinh sống của nhiều loài bị đe
dọa, chẳng hạn như gấu trúc khổng lồ và Rhinopithecus
được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm
1992 và Khu Dự trữ Sinh quyển vào năm 2000
Trang 22Rhinopithecus Gấu trúc khổng lồ
Một số hình ảnh Huanglong:
Trang 239 Lapland ( Russia )
Khu dự trữ sinh quyển Lapland nằm ngoài Vòng Bắc
Cực và do đó có khí hậu cận Bắc Cực, mặc dù không có băng vĩnh cửu
Với phong cảnh ngoạn mục, cực quang phương
Bắc huyền bí và những cánh rừng trắng xóa, tuần lộc hoang dã là một trong những loài động vật quan trọng nhất của khu bảo tồn này và là đối tượng nghiên cứu và bảo vệ chính
Từ năm 1985, khu bảo tồn này đã được UNESCO công
nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới
Trang 24 Một số hình ảnh Lapland:
Trang 2510 Vườn quốc gia Komodo ( Indonesia )
Vườn quốc gia này nằm trên quần đảo Indonesia, được
tạo thành từ ba hòn đảo lớn là Komodo, Rinca, Padar và Gili cũng như nhiều hòn đảo nhỏ khác
Vườn quốc gia được thành lập vào năm 1980 với mục
đích bảo vệ loài
Vào ngày 11 tháng 11 năm 2011, Vườn quốc gia Komodo
được công nhận là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên của thế giới
Từ năm 1986, khu bảo tồn này đã được UNESCO công
nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới
Ngoài ra, UNESCO đã công nhận nơi này là di sản thế
giới vào năm 1991
Trang 26Rồng Komodo
Một số hình ảnh Vườn quốc gia Komodo:
Trang 27Câu 4: Trình bày tác động của ô nhiễm môi trường đến
sức khỏe con người (nguồn nước, không khí, đất,…)
Các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường đất, nước và
Các chất ô nhiễm xâm nhập vào cơ thể qua các con đường
tiêu hóa, tiếp xúc, hô hấp
Trang 28 Các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường nước:
Nước là phương tiện chính lan truyền bệnh
Các bệnh lan truyền từ nguồn nước đã làm tổn thất ~ 35%
tiềm năng sức sản xuất lao động
Các bệnh có nguồn gốc ô nhiễm từ phân người và gia súc
Các bệnh thường gặp là sốt thương hàn, bệnh tả và bệnh
lỵ
Theo báo cáo năm 2017 của LHQ, khoảng 2.1 tỉ người,
tương đương 30% dân số thế giới không được sử dụng nước uống an toàn và 4,5 tỉ người (trên 60% dân số) không có thiết bị vệ sinh đủ tiêu chuẩn
Có khoảng 20 loại bệnh liên quan đến việc sử dụng nước
bẩn
Trang 29 Các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường nước ở Việt
Nam:
Source: Economic Impacts of Sanitation in Viet Nam Summary(2008)
Trang 30 Các kim loại nặng như Pd, hòa tan vào các mô mỡ, tích
lũy trong cơ thể gây các bệnh về xương, quái thai,…
Con người tiếp xúc với nguồn nước ô nhiễm thường bị
các bệnh ngoài da như các loại nấm da, lở loét, ngứa, hắc lào,…
Các loại thuốc trừ sâu có trong nước có thể gây ra các
bệnh quái thai dị dạng, ung thư cho con người
Florua gây các bệnh về rang miệng dù thừa hay thiếu (> 1
ppb <)
Asen (As) gây ra bệnh ung thư da, phế quản, …
Crôm (Cr) gây loét da, xuất hiện nhiều mụn cơm, viêm
thận…
Niken gây ung thư phổi…
Trang 31 Cadimi: ảnh hưởng nội tiết máu, tim mạch, xương dễ gãy
Ví dụ nhiễm Cd điển hình là bệnh itai itai Nhật
Thủy ngân: được hòa tan trong các mô mỡ, thủy ngân tác
động đến thận, Hg là chất độc thần kinh Ví dụ về nhiễm thủy ngân điển hình là bệnh Minamata ở Nhật
Đồng: Các muối Cu thường gây tổn thương đường tiêu
hóa, gan, thận, viêm mạc…
Zn: Các muỗi kẽm hòa tan đều gây độc – gây đau bụng,
mạch chập, co giật
Chì: gây rối loạn bộ phận tạo huyết, đau bụng chì, đau
khớp, tai biến não,… nếu nặng có thể tử vong
Mn: là nguyên tố vi lượng, quá liều lượng sẽ gây bệnh
như tác dụng lên hệ thần kinh, gây tổn thương thận, bộ máy tuần hoàn…
Chất tẩy rửa bề mặt: tổn thương giác mạc, ăn mòn da…
Trang 32 Các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường không khí:
Bụi Amiang (vữa trát tường, tấm cách âm cách nhiệt,
ngói amiang…), các sợi amiang có thể gây ung thư phổi
Là 1 bệnh nghề nghiệp nguy hiểm
CO: lấy của cơ thể gây đau đầu chóng mặt, ở liều lượng
cao gây chết người ở nồng độ 10% gây khó thở, nhức đầu, ngất,…
NOx: Lấy của máu, ở nồng độ trên 150-200 ppm phá
hủy dây khí quản, lớn hơn 500ppm thì sẽ chết
: gây rối loạn chuyển hóa protein và đường Thiếu
vitamin B&C
: mùi trứng thối gây ngạt gây niêm màng kết
Các chất hữu cơ dễ bay hơi: là những chất dễ hòa tan
trong các mô mỡ, dễ dàng hấp thụ qua phổi
Trang 33 Dung môi (hydrocarbon vòng thơm dẫn xuất benzen) có
độc tính cao, gây các bệnh về thần kinh, gây bại liệt…
Ozon: gây tác hại tới mắt và các cơ quan hô hấp
Formandehit: gây các bệnh về phổi
Các bệnh liên quan đến việc thủng tầng ozon
Các bệnh liên quan đến hiệu ứng nhà kính
Các bệnh liên quan đến ô nhiễm bụi
Các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí trong nhà
Các bệnh dị ứng liên quan đến bụi phấn hoa
Trang 34 Các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường đất:
Khi đất bị ô nhiễm kim loại nặng sẽ đi vào cơ thể con
người qua quá trình phóng đại sinh học
Đất nông nghiệp nhiễm các loại thuốc trừ sâu sẽ ngấm
vào nguồn nước gây ra rất nhiều bệnh
Đất cũng là nơi khu trú của rất nhiều sinh vật gây bệnh
đặc biệt là nó bị nhiễm bẩn sinh học
Ngoài các bệnh do các chất ô nhiễm như đã trình bày ở
trên có trong đất thì chúng ta cũng cần xem xét tới các bệnh liên quan đến hóa chất bảo vệ thực vật
Trang 35 Các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường hóa – chất
bảo vệ thực vật:
Aldicarb (diệt giun, côn trùng, ve): có thể gây ức chế
một số men trong cơ thể
Aldrin và Dieldrin (diệt sâu bọ, bảo quản gỗ) có thể
ảnh hưởng đến hệ thần kinh và gan
Atrazine (chất diệt cỏ): có khả năng gây ung thư
DDT (đã bị hạn chế và cấm sử dụng): gây ung thư
Sumazine (diệt cỏ): gây ung thư
Ung thư xảy ra ở Nghệ An, Việt Trì …đều liên quan
đến những hóa chất độc hại này
Trang 36 Các bệnh liên quan đến ô nhiễm rác thải:
Rác thải rắn sinh hoạt, nông công nghiệp (chứa nhiều chất
hữu cơ):
Là nơi khu trú của nhiều vi sinh vật gây bệnh
Qua các vector truyền bệnh như nước mưa chảy tràn,
ruồi, muỗi, nhặng, côn trùng, chuột,…
Gây ra nhiều bệnh về đường tiêu hóa, ngoài da lở loét
Bốc mùi hôi thối sẽ gây ra các bệnh về đường hô hấp
như viêm đường hô hấp, ngạt thở, choáng, buồn nôn,…
Rác thải nguy hại:
Có tính chất dễ ăn mòn, phóng xạ, tính dễ truyền
nhiễm gây ra nhiều bệnh cho con người
Trang 37 Hình ảnh về các loại bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe con
người:
Trang 38 Kết luận:
Khi các thành phần môi trường nơi mà con người đang
sinh sống bị ô nhiễm thì nó sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe sống của con người
Đáng tiếc thay những chất ô nhiễm này lại là do chính
con người tạo ra và sử dụng nó
Con người vừa là nạn nhân vừa là thủ phạm của chính
mình
Trang 39Câu 5: Tìm hiểu các dự án gây ô nhiễm môi trường hiện
nay ở nước ta? Đưa ra các kiến nghị để xử lý các vấn đề đó
Con đường huyết mạch đi vào tổ dân phố Chầm,
phường Hương Hồ, thành phố Huế Và để đi vào được khi dân cư này, người dân phải đi qua một con đường như thế này:
Trang 41 Đã nhiều tháng qua, kể từ dự án cao tốc Cam Lộ - La
Sơn được triển khai và xây dựng, cũng là thời điểm người dân ở đây sống chung với cảnh ô nhiễm môi trường
Không chỉ ảnh hưởng tới việc đi lại và cuộc sống của
người dân, việc thi công cũng tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông