Ở Việt Nam, trước khi Luật thương mại được ban hành, mua bán hàng hoá qua sở giao dịch SGD là quan hệ thương mại thuộc loại mới và khá lạ lẫm với nhiều người, do người kinh doanh dù đã c
Trang 1TS NguyÔn ThÞ Dung *
gày 14/6/2005, Quốc hội nước Cộng
hoà XHCN Việt Nam thông qua Luật
thương mại, Luật này có hiệu lực thi hành từ
ngày 01/01/ 2006 Luật thương mại dành 11
điều, tại mục 3 Chương 2 để quy định về
mua bán hàng hoá qua sở giao dịch hàng
hoá (SGDHH) Ở Việt Nam, trước khi Luật
thương mại được ban hành, mua bán hàng
hoá qua sở giao dịch (SGD) là quan hệ
thương mại thuộc loại mới và khá lạ lẫm
với nhiều người, do người kinh doanh dù đã
có truyền thống kinh doanh tại thị trường
tập trung song phương thức giao dịch chủ
yếu là giao ngay, còn về mặt luật pháp thì
trước đó, chưa từng có quy định dưới luật
đề cập vấn đề này
1 Nhu cầu điều chỉnh bằng pháp luật
đối với quan hệ mua bán hàng hoá qua sở
giao dịch xuất phát từ ý chí nhà nước hay
từ quan hệ thương mại?
Ngay từ khi chưa có Luật thương mại,
thành phố Hồ Chí Minh và một số địa
phương phía Nam là những nơi khởi đầu và
trăn trở với ý tưởng xây dựng các sàn giao
dịch nông sản, thuỷ sản do có thế mạnh về
sản xuất và bán các sản phẩm này Đầu
tháng 5/2002, sàn giao dịch thuỷ sản Cần
Giờ (tên viết tắt tiếng Anh là Cangio ATC)
được khai trương, do Cholimex - một doanh
nghiệp chế biến thuỷ sản làm chủ đầu tư với
số vốn 7,5 tỉ đồng Cangio ATC có khuôn viên rộng 5 hecta với đầy đủ những điều kiện được cho là cần thiết của một sàn giao dịch thuỷ sản là ngân hàng, bộ phận kiểm tra chất lượng sản phẩm, kho chứa hàng, cảng
và nhiều công trình phụ trợ khác song chỉ sau vài tháng thì Cangio ATC vắng lặng người giao dịch, nông dân vẫn thích bán cho thương lái hơn là bán trực tiếp cho doanh nghiệp và ngược lại, doanh nghiệp cũng muốn mua sỉ qua thương lái hơn là mua lẻ qua nông dân vì họ vốn không đủ người, xe
để thực hiện.(1) Năm 2000, Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn giao cho Tổng công ti lương thực miền Nam làm chủ đầu tư 3 dự án chợ đầu mối gạo ở đồng bằng song Cửu Long Thành phố Hồ Chí Minh cũng xây dựng ba chợ đầu mối Bình Điền, Tân Xuân và Tam Bình Tháng 3/2002, Sàn giao dịch hạt điều do Hiệp hội cây điều Việt Nam phối hợp với Trung tâm chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh và một đối tác của Mỹ được thành lập với hi vọng hình thành thị trường giao dịch quốc tế về các mặt hàng nông sản ngay tại Việt Nam.(2)
Vì nhiều nguyên nhân khác nhau, các dự
án này đều thất bại song cũng bước đầu nói
N
* Giảng viên chính Khoa pháp luật kinh tế Trường Đại học Luật Hà Nội
Trang 2lên nhu cầu thiết lập thị trường giao dịch
hàng hoá có tổ chức ở Việt Nam Thực trạng
chung là "chợ" có rồi nhưng không có người
họp Điều này khẳng định thực tế là Nhà
nước mong muốn thành lập sàn hay trung
tâm giao dịch hàng hoá nhằm phát triển thị
trường hàng hoá theo hướng quy mô, hiện
đại nhưng thương nhân dường như vẫn quen
cách giao dịch truyền thống là thoả thuận
trực tiếp, giao ngay mà chưa hình thành thói
quen và nhu cầu kinh doanh tập trung quy
mô lớn và thông qua trung gian Do hàng
hoá "lên sàn" phải đạt chuẩn về chất lượng,
số lượng, phạm vi giao dịch không giới hạn
về không gian, nên mua bán hàng hoá qua
SGD là phương thức giao dịch hiện đại, có ý
nghĩa quan trọng trong phát triển thị trường
hàng hoá và thị trường tài chính Điều này nói
lên tính đúng đắn trong chính sách phát triển
thị trường hàng hoá của Nhà nước Song để
triển khai nó, cần có những bước đi thích hợp
để sàn giao dịch hàng hoá hiện đại không trở
thành sân chơi chuyên nghiệp quá tầm
2 Hiện trạng thi hành quy định của
Luật thương mại về mua bán hàng hoá qua
SGD và một số nghịch lí
Sau 5 năm có hiệu lực thi hành, các quy
định của Luật thương mại về mua bán hàng
hoá qua SGD gần như vẫn nằm nguyên trên
giấy mà chưa thực sự đi vào cuộc sống Có 3 điểm nhấn liên quan đến việc thực thi các quy định pháp luật về vấn đề này là sự kiện thành lập Trung tâm giao dịch cà phê Buôn
Ma Thuột (BCEC), sự kiện thành lập các sàn giao dịch vàng của một số ngân hàng thương mại và Sàn giao dịch hàng hoá Sacom - STE của Sacombank
a Trung tâm giao dịch cà phê Buôn
Ma Thuột
BCEC khai trương và bắt đầu hoạt động ngày 11/12/2008 sau gần 5 năm thai nghén BCEC được thành lập theo mô hình sàn giao dịch cà phê London với hai chức năng giao dịch là mua bán giao ngay và mua bán giao sau theo kì hạn Việc mua bán được đặt lệnh
và nhận lệnh, khớp lệnh tương tự như giao dịch chứng khoán tại Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh Dự kiến thời kì đầu
sẽ có khoảng 75 tổ chức thành viên, trong đó
40 tổ chức kinh doanh xuất khẩu và chế biến
cà phê trong nước, 10 công ti kinh doanh xuất nhập khẩu cà phê nước ngoài, 20 tổ chức sản xuất cà phê và 5 tổ chức môi giới tham gia giao dịch Sau gần 2 năm hoạt động, không được như dự kiến, BCEC có 40 thành viên đăng kí bán là nông dân, đại lí và 21 thành viên kinh doanh là doanh nghiệp.(3) Lượng giao dịch tại Trung tâm cũng rất khiêm tốn:
Tổng hợp giao dịch tại BCEC(4) STT Ngày giao dịch KLGD (lot) Loại CF Giá (VNĐ/Kg) Giá trị giao dịch
Trang 3Lí giải cho thực tế này, ngoài lí do thiếu
kinh nghiệm, không có tiền lệ, một số
nguyên nhân hay được nhắc đến là:
- Về cơ cấu tổ chức và mô hình sở hữu:
Theo kinh nghiệm tổ chức các SGDHH lớn
trên thế giới thì mô hình sở hữu của SGD
chủ yếu là mô hình doanh nghiệp độc lập,
dưới dạng công ti trách nhiệm hữu hạn một
thành viên hoặc công ti cổ phần Từ đó sẽ có
cơ chế phù hợp hơn trong nhiều hoạt động
như xúc tiến thương mại, sử dụng nhân sự,
phát hành rộng rãi cổ phiếu ra công chúng để
thu hút vốn đầu tư… Trong khi đó, BCEC là
đơn vị sự nghiệp có thu trực thuộc Sở công
thương tỉnh Đắc Lắc
+ Về phương thức giao dịch, hiện nay
Trung tâm giao dịch cà phê đang đang thực
hiện phương thức giao dịch mua bán các loại
cà phê được sản xuất tại Việt Nam và các
phiên giao dịch khớp lệnh thành công chủ
yếu là hình thức giao ngay cà phê thực qua
sàn và khối lượng giao dịch thành công đang
chiếm tỉ lệ khá nhỏ so với tổng sản lượng cà
phê của Đắc Lắc Nguyên nhân dẫn đến tình
trạng này là do người sản xuất cà phê quá
quen thuộc với hình thức mua bán cà phê
truyền thống, khá đơn giản và tiện lợi Khi
có hàng hoá muốn bán, chỉ cần ngồi ở nhà
gọi điện thoại đến các công ti, đại lí thu mua
là giao dịch đã thành công, thậm chí có thể
được tạm ứng tiền trước bất cứ lúc nào theo
nhu cầu của người bán và theo giá trị của lô
hàng Do đó, khi người nông dân thấy những
quy tắc giao dịch, nội quy, phương thức giao
dịch, kiểm tra chất lượng… quá khắt khe thì
họ cho rằng quá phức tạp nên ít tham gia.(5)
- Tại sàn giao dịch, thành viên tham gia giao dịch phải kí quỹ giao dịch, mức tối thiểu 10% giá trị khối lượng giao dịch BCEC quy định mỗi lô hàng (lot) tham gia giao dịch là 5 tấn cà phê nhân robusta (cà phê vối), trong khi diện tích trồng cà phê trung bình của hộ nông dân là dưới 1 héc ta, tức hàng năm chỉ thu hoạch được 2 - 3 tấn,
do đó, không phải người trồng cà phê nào cũng có thể tham gia giao dịch tại sàn
b Sàn giao dịch vàng
Sàn giao dịch vàng được thành lập vào những năm 2008, 2009, thực hiện các giao dịch giao ngay và giao dịch kì hạn Khác với sàn giao dịch nông, thuỷ sản được thành lập khá vất vả, trong thời gian ngắn, có khoảng
20 sàn giao dịch vàng được thành lập, với chủ sở hữu là các ngân hàng hoặc các nhà đầu tư tư nhân khác Các sàn giao dịch vàng được tổ chức theo 4 dạng: 1) Do ngân hàng thương mại thành lập như Trung tâm giao dịch vàng Á châu, Phương Nam, Sacombank, Việt Á 2) Do các tổ chức, cá nhân là nhà đầu tư, tham gia đóng tiền vào một tài khoản đứng tên công ti thành lập sàn, như Trung tâm giao dịch vàng Phố Wall, châu Á, 24K 3) Do các tổ chức cùng với ngân hàng tham gia góp vốn thành lập qua hình thức công ti như Trung tâm giao dịch Vàng Việt Nam (iv) Do các công ti, nhà đầu tư kinh doanh trực tiếp vàng bằng USD ra nước ngoài, như Kim Thiệu, Kim Minh Đạt Tại mỗi sàn, doanh số giao dịch mỗi ngày lên tới hàng ngàn tỉ đồng.(6)
Trang 4Trước thực tế đó, Ngân hàng nhà nước
cũng đã có văn bản yêu cầu các sàn giao
dịch vàng báo cáo các thông tin liên quan để
chuẩn bị cho việc xây dựng cơ sở pháp lí đầy
đủ cho hoạt động của loại thị trường này.(7)
Điều này phản ánh phần nào nhu cầu thực tế
của nhà đầu tư trước thị trường vàng và kinh
doanh vàng qua tài khoản Tuy nhiên, cùng
với nhiều nguyên nhân khác, việc chưa rõ
ràng về cơ sở pháp lí cho thành lập và hoạt
động của các sàn vàng là nguyên nhân dẫn
tới quyết định đóng cửa các sàn giao dịch
vàng ở Việt Nam Theo quy định của Chính
phủ, thời hạn đóng cửa chậm nhất là trong
vòng 90 ngày, kể từ ngày 30/12/2009
c Sàn giao dịch hàng hoá Sacom - STE
của Sacombank
Tháng 12/2009, sàn giao dịch hàng hoá
của Sacombank với tên gọi Sacom - STE đã
đi vào hoạt động với mặt hàng chủ lực được
giao dịch là thép và đường Sacombank cũng
đã mở lại Sàn giao dịch hạt điều tại Bình
Phước với hệ thống giao dịch hiện đại, với kì
vọng việc khai trương sàn giao dịch điện tử
này sẽ góp phần đưa ngành điều Việt Nam
chiếm lĩnh vị trí số 1 trên thị trường thế giới
và phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 1 tỉ
USD trong năm 2010, tăng 150 triệu USD so
với năm 2009.(8)
Hiện tại, Sacombank - STE
là đơn vị đi đầu trong triển khai và hoạt động
sàn giao dịch hàng hoá tại Việt Nam Hoạt
động khoảng 4 tháng nay, sàn giao dịch thép
hiện thu hút 250 doanh nghiệp thép tham gia,
trong đó có khoảng 100 doanh nghiệp thường
xuyên có giao dịch với khối lượng giao dịch
mỗi ngày từ 1.500 tấn - 2.500 tấn Để được lên sàn thép, doanh nghiệp phải đăng kí kiểm định qua đơn vị trung gian là Tập đoàn kiểm định toàn cầu SGS của Thụy Sĩ Sau đó bên mua phải có tiền trong tài khoản Khi giao dịch khớp lệnh thành công sẽ thực hiện giao hàng Nếu có rắc rối về chất lượng thì SGS
sẽ chịu trách nhiệm giải quyết Như vậy, thép giao dịch hàng hoá qua sàn là thép loại
I, chất lượng bảo đảm Đặc biệt phí kiểm định để đưa thép lên sàn chỉ bằng 30% so với phí kiểm định thép giao dịch bình thường Sàn giao dịch đường mặc dù mới ra đời nhưng cũng đã có khối lượng giao dịch trung bình 400 tấn - 800 tấn/ngày.(9)
d Một số nghịch lí
- Trong khi Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột được Nhà nước đầu tư lớn, với rất nhiều kì vọng thì đang ở trong tình trạng "èo uột", giao dịch ít, vắng khách Trong khi đó, sàn giao dịch vàng được thành lập khá nhiều, xuất phát từ nhu cầu kinh doanh của các nhà đầu tư (bao gồm cả ngân hàng) thì tạm thời bị đóng cửa chờ một cơ chế phù hợp để quản lí và kiểm soát rủi ro Sàn giao dịch hàng hoá Sacom - STE
do Sacombank tự đầu tư thành lập và tổ chức hoạt động bước đầu rất khả quan Như thế, cho dù khẳng định rằng: Các quy định pháp luật về mua bán hàng hoá qua SGD ra đời do ý chí của Nhà nước, không xuất phát
từ nhu cầu điều chỉnh bằng pháp luật của các quan hệ thương mại (vì trước khi có luật, chưa thực sự hình thành loại quan hệ kinh tế này) thì thực tiễn các sàn giao dịch
Trang 5hàng hoá của Sacombank, sàn giao dịch
vàng cho thấy: Chính các quy định pháp
luật này đã khơi nguồn sức sống "nội sinh"
của phương thức hoạt động thương mại hiện
đại, chuyên nghiệp còn tiềm ẩn trong đời
sống kinh tế, đó là phương thức mua bán
hàng hoá qua sàn giao dịch Và như thế,
"nghịch lí" chưa hẳn đã không tốt, chưa hẳn
đã kìm hãm sự phát triển
- Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma
Thuột được coi là "tiền thân" của một SGD
hàng hoá ở Việt Nam trong tương lai song
hiện tại trung tâm là một đơn vị hành chính
sự nghiệp có thu Trong khi Luật thương mại
có đối tượng điều chỉnh là thương nhân,
SGD hàng hoá theo quy định của Luật này
có hình thức tổ chức là thương nhân thì việc
áp dụng quy định pháp luật về mua bán hàng
hoá qua SGD cho tổ chức và hoạt động của
BCEC liệu có phải là phù hợp? Trong khi
đó, vàng là loại hàng hoá, sàn giao dịch vàng
được tổ chức theo mô hình doanh nghiệp
hoặc có chủ đầu tư là doanh nghiệp và có thể
trở thành một SGDHH với đúng nghĩa của
nó thì đang bị đóng cửa Phải chăng là nhà
nước chưa sẵn sàng cho việc thành lập các
SGD hàng hoá mà "hàng hoá" lên sàn lại là
vàng chứ không phải là nông sản? Hiện
trạng này có thể xuất phát từ 2 lí do: 1) Với
quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp thì
hàng hoá trong chiến lược phát triển thị
trường hàng hoá giao sau phải là nông sản;
2) Chưa thống nhất được cơ chế quản lí kinh
doanh vàng qua sàn giao dịch hàng hoá giữa
Ngân hàng nhà nước và Bộ công thương
- Quan hệ thương mại truyền thống ở Việt Nam là mua bán giao ngay Nhà sản xuất và nhà đầu tư chưa phải ai cũng biết và hiểu về mua bán giao sau, kì hạn, quyền chọn Việc phát triển thị trường hàng hoá giao sau, do đó, phải có lộ trình, cấp độ phù hợp Trong khi đó, Nhà nước khi chưa xây dựng cơ sở pháp lí cho thị trường hàng hoá giao sau phát triển ở cấp độ thấp (ví dụ trung tâm mua bán hàng hoá) đã xây dựng
cơ sở pháp lí cho thị trường hàng hoá giao sau phát triển ở cấp độ cao - SGD hàng hoá, dẫn tới pháp luật xa rời thực tế nên khó đi vào cuộc sống
3 Một số giải pháp tháo gỡ vướng mắc của quá trình thực thi pháp luật về mua bán hàng hoá qua SGD hàng hoá
Để tháo gỡ vướng mắc của quá trình thực thi pháp luật về mua bán hàng hoá qua SGD hàng hoá, cần đến những giải pháp cả
về pháp lí và về kinh tế, xã hội
- Về pháp lí: Trước hết, cần bổ sung các quy định về tổ chức và hoạt động của trung tâm giao dịch hàng hoá, làm cơ sở pháp lí cho các sàn giao dịch hàng hoá (ở cấp độ 1) thành lập và hoạt động
Một số công trình nghiên cứu đề xuất việc ban hành Luật về mua bán hàng hoá qua SGD, dựa theo kinh nghiệm lập pháp của một số nước trong khu vực và trên thế giới
Về lâu dài, sáng kiến đó là hiệu quả song ở thời điểm hiện tại là chưa cần thiết và không phải là con đường đưa pháp luật về mua bán hàng hoá qua SGD vào cuộc sống SGD hàng hoá là hình thức thị trường mua bán
Trang 6giao sau có tổ chức, nếu được thành lập
ngay, khi mà đa số thương nhân và nhà sản
xuất (trước hết là nông dân trồng cây công
nghiệp trọng điểm như cà phê, hạt điều,
chè ) còn có thói quen thương mại là mua
bán giao ngay, số lượng chưa lớn và xa lạ
với các khái niệm giao dịch tương lai, giao
dịch kì hạn thì tình trạng "chợ" ít người họp
là tất yếu Việc "nâng cấp" 11 điều luật và
một nghị định thành văn bản Luật không
phải là giải pháp khắc phục tình trạng này ở
thời điểm hiện tại Theo chúng tôi, giải
pháp quan trọng và phù hợp là: Bên cạnh
các quy định về SGD hàng hoá đã có, pháp
luật hiện hành nên bổ sung các quy định về
tổ chức và hoạt động của trung tâm giao
dịch hàng hoá, làm cơ sở pháp lí cho các
sàn giao dịch hàng hoá (ở cấp độ 1) thành
lập và hoạt động Sau đó, nâng cấp, chuyển
đổi trung tâm giao dịch hàng hoá thành
SGD hàng hoá khi đáp ứng đủ các điều kiện
về thị trường, tài chính, pháp lí
- Về việc ban hành danh mục hàng hoá
trong mua bán hàng hoá qua SGD, theo quy
định trong Luật thương mại năm 2005, phù
hợp với đặc thù về sự ra đời của pháp luật về
mua bán hàng hoá qua SGD (mà có ý kiến
cho rằng là nghịch lí), thiết nghĩ, Bộ công
thương chưa cần ban hành danh mục hàng
hoá trong mua bán hàng hoá qua SGD Khi
chưa có quy định về danh mục này, mọi
hàng hoá là động sản, kể cả tài sản hình
thành trong tương lai đều có thể được
thương nhân lựa chọn để đưa vào kinh doanh
tại sàn Thông qua thủ tục thành lập SGD
hàng hoá, Bộ công thương vẫn có điều kiện kiểm soát việc lựa chọn những loại hàng hoá này Giải pháp phù hợp nhất là để cho thương nhân tự căn cứ vào khả năng của mình, vào nhu cầu của thị trường để quyết định lựa chọn Quy định của Nhà nước trong trường hợp này là không cần thiết và có thể trở thành rào cản cho sự phát triển của thị trường
- Về điều kiện kinh doanh hàng hoá qua sàn giao dịch, cũng giống như quy định đối với sàn giao dịch bất động sản và sàn giao dịch chứng khoán, chứng chỉ hành nghề cũng là điều kiện cần đáp ứng đối với SGD hàng hoá
và thành viên của SGD hàng hoá Pháp luật hiện hành cần thiết bổ sung nhóm các quy định này, đảm bảo hoạt động của các trung tâm/SGD mang tính chuyên nghiệp, an toàn, hiệu quả và giảm thiểu rủi ro
- Về kinh tế, xã hội: Trước hết, cần thay
đổi, mở rộng thói quen thương mại của người kinh doanh và nhà sản xuất, làm sao
để họ có được thói quen đến sàn giao dịch thực hiện quan hệ mua bán, quan hệ đầu tư Mặc dù mục đích quan trọng của việc thành lập trung tâm/SGD hàng hoá là phát triển thị trường hàng hoá giao sau song để phù hợp với thực tại, mua bán giao ngay cũng nên được coi là hoạt động cần thu hút tại các trung tâm/SGD hàng hoá Bên cạnh đó, các hoạt động quảng cáo về các dịch vụ mua bán hàng hoá qua trung tâm/SGD hàng hoá nên được đẩy mạnh cùng với các hình thức khuyến mại hấp dẫn (tất nhiên giải pháp này
sẽ dễ thực hiện hơn khi SGD/trung tâm giao dịch hàng hoá là doanh nghiệp chứ không
Trang 7phải là đơn vị sự nghiệp có thu)
Cuối cùng, xã hội cần thay đổi thái độ
tiếp nhận đối với một số khái niệm như "đầu
cơ", "môi giới" Song hành với hoạt động
mua bán tài sản qua sàn giao dịch của người
mua, người bán, có hoạt động mua vào, bán
ra của nhà đầu tư Hoạt động môi giới và
hoạt động mua vào, bán ra của nhà đầu tư
trên các sàn giao dịch là các hoạt động
thương mại bình thường trong nền kinh tế thị
trường Hiện tại, có nhiều ý kiến và thái độ
khác nhau về 2 khái niệm này, phổ biến theo
xu hướng coi đây là những hành vi kiếm lời,
bất hợp pháp Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận
lại rằng: "Môi giới" hiện được pháp luật coi
là một "dịch vụ thương mại" và thương nhân
được quyền kinh doanh dịch vụ đó khi đăng
kí kinh doanh với Nhà nước Còn "đầu cơ"
thuần tuý không mang yếu tố bất hợp pháp,
là động lực thúc đẩy nền kinh tế Thị trường
sẽ biến động nhiều hơn nữa nếu không có
đầu cơ Khi hàng nhiều, rẻ, nhà đầu tư dự
đoán hàng hoá đó vài tháng nữa sẽ tăng nên
mua vào (thu gom) Khi khan hàng, giá cao
hơn, nhà đầu tư bán ra thì cá nhân họ có lãi,
còn thị trường, vì có thêm nguồn cung từ
việc bán ra của nhà đầu tư nên hành vi này
lại đóng vai trò quan trọng trong bình ổn giá
Mặt khác, khi tạo ra dòng chảy đồng vốn
nhờ các khoản đầu tư, họ góp phần quan
trọng tạo ra thị trường.(10)
Hành vi "đầu cơ"
chỉ đáng lên án và cần loại bỏ khi nó được
thực hiện nhằm mục tiêu lũng đoạn thị
trường, tạo ra hoặc lợi dụng tình trạng kinh
tế-xã hội khó khăn Thông thường, thương
nhân chỉ đủ sức thực hiện hành vi này khi ở
vị trí độc quyền hoặc vị trí thống lĩnh thị trường mà thôi
Sau 5 năm kể từ khi Luật thương mại
có hiệu lực pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về mua bán hàng hoá qua SGD còn quá ít ỏi, do vậy, những bình luận về thực trạng và giải pháp trên đây chưa phải
là toàn diện Song, tác giả hi vọng rằng tất
cả những vấn đề được coi là bất cập sẽ tiếp tục được nghiên cứu, tháo gỡ để pháp luật
về mua bán hàng hoá qua SGD thực sự đi vào cuộc sống./
(1).Nguồn: http://cafef.channelvn.net/kinh-te-dau-tu/tiep -tuc-cho-san-giao-dich-hang-hoa/2008426201858321 chn, Thứ 7, 26/04/2008, 20:18
(2) Hồng Văn, Tiếp tục chờ sàn giao dịch hàng hóa,
TBKTSG, nguồn:
http://cafef.channelvn.net/kinh-te-dau-tu/tiep-tuc-cho-san-giao-dich-hang-hoa/2008426 201858321.chn, Thứ 7, 26/04/2008, 20:18
(3) Hồng Văn – Sgtimes, http://giacaphe.com/5878/giao -dich-ca-phe-cung-k hop-lenh.html
(4).Nguồn:http://www.bcec.vn/Default.aspx?mod=ne ws&atv=news_detail&idtype=4&idnews=262
(5) Nguyễn Thịnh, Cần một cơ chế để Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột phát triển, nguồn:
http://giacaphe.com/3328/can-mot-co-che-de-trung-tam-giao-dich-ca-phe-buon-ma-thuot-phat-trien.html
(6) Nguồn: http://ebank.vnexpress.net/GL/Eb ank/Tin-tuc/ Nha-dau-tu/2009/12/3BA1743C/
(7) Công văn số 2241/NHNN-QLNH ngày 1/4/2009 V/v các TCTD báo cáo hoạt động sàn giao dịch vàng
(8) Nguyên Quân, Sàn giao dịch hàng hóa: Sân chơi chuyên nghiệp quá tầm? nguồn: http://www.bsc.com.vn/
News/2010/4/6/87859.aspx
(9) Giao dịch hàng hoá qua sàn, nguồn: http://www.tin
tuconline.com.vn/vn/chungkhoan/442650/index.html (10) Nguyễn Vạn Phú, nguồn: http://tuoitre.vn/Tuoi-tre-cuoi-tuan/Moi-tuan-mot-tu/1280/Dau-co.html