Mô hình ti n và trung gian.
Trang 111
Nghiên c u các mô hình ánh giá ch t lư ng d ch v
Phan Chí Anh*, Nguy n Thu Hà, Nguy n Hu Minh
144 Xuân Th y, C u Gi y, Hà N i, Vi t Nam
Nh n ngày 27 tháng 02 n m 2013
nh s a ngày 28 tháng 3 n m 2013; ch p nh n ng y 26 ng 4 n m 2013
Tóm t t: Nghiên c u v ch t lư ng d ch v ã phát tri n liên t c trong hai th p k qua, thu hút
nhi u s quan tâm t các h c gi và cung c p các phát hi n quý báu cho xã h i Bài vi t này t p trung gi i thi u 7 mô hình tiêu bi u ánh giá ch t lư ng d ch v , phân tích c i m các mô hình,
k t qu áp d ng các mô hình này vào nghiên c u trong th c t Vi c t!ng h p và phân tích các mô hình này cho th y, ánh giá ch t lư ng d ch v ph thu c áng k vào lo"i hình d ch v , y u t# th$i gian, nhu c%u khách hàng… Ngoài ra, s k& v ng c'a khách hàng #i v i các d ch v c th c(ng thay !i theo các y u t# như th$i gian, s# l%n s d ng d ch v , s c"nh tranh trong môi trư$ng ngành… Bên c"nh ó, bài vi t c(ng ch ra h"n ch c'a t ng mô hình nh)m cung c p tài
li u tham kh o c(ng như cung c p g i ý cho nh*ng hư ng nghiên c u m i trong l+nh v c này
T khóa: Ch t lư ng d ch v , mô hình.
1 T ng quan *
Trong hai th p k qua, b#i c nh kinh
doanh ã thay !i áng k S trao !i, chia s,
thông tin di n ra nhanh chóng, thu n ti n hơn
trư c h tr tích c c cho vi c duy trì m#i quan
h r ng kh/p v i các #i tác thương m"i và
m"ng lư i khách hàng Bên c"nh ó, s c ép t
th trư$ng c"nh tranh gay g/t bu c doanh
nghi p ph i thay !i s n ph0m, d ch v m t
cách linh ho"t và hi u qu ; 1ng th$i ph i chú
tr ng gi i thi u s n ph0m, d ch v m i nh)m
áp ng nhanh chóng nhu c%u khách hàng
Ch t lư ng d ch v ư c xem là phương th c
ti p c n quan tr ng trong qu n lý kinh doanh
* 2 c 3 liên h 4T: 84-949502031
Email: anhpc@vnu.edu.vn
nh)m m b o s hài lòng c'a khách hàng, 1ng th$i giúp t ng kh n ng c"nh tranh và
hi u qu c'a ngành (Arun Kumar G., Manjunath S J và Naveen Kumar H., 2012) Theo Hi p h i Ch t lư ng Hoa K& (ASQ),
ch t lư ng là toàn b các tính n ng và c i m
mà m t s n ph0m hay d ch v em l"i nh)m
áp ng nh*ng nhu c%u t ra t khách hàng Parasuraman và c ng s (1985) cho r)ng ch t
lư ng d ch v là kho ng cách gi*a s mong i c'a khách hàng và nh n th c c'a h khi ã s
d ng qua d ch v Theo quan i m c'a Philip Kotler và c ng s (2005), ch t lư ng d ch v
ư c nh ngh+a là kh n ng c'a m t d ch v bao g1m b n t!ng th , tin c y, chính xác, s d v n hành, d s a ch*a và các thu c tính có giá tr khác th c hi n các ch c n ng
Trang 2c'a nó Ngoài ra, do môi trư$ng v n hóa khác
nhau, ngư$i tiêu dùng 5 m.i qu#c gia khác
nhau có th có nh n th c khác nhau v ch t
lư ng d ch v 5 m.i lo"i hình d ch v khác
nhau (Malhotra và c ng s , 2005; Nguy n Th
Mai Trang, 2006)
Trong b#i c nh nghiên c u hi n nay, ánh
giá ch t lư ng d ch v là v n thu hút r t
nhi u s quan tâm c'a gi i nghiên c u c(ng
như doanh nghi p K t th p niên 1980, các
nhà khoa h c ã b/t %u nghiên c u cơ s5 lý
thuy t và xu t m t s# mô hình th c ch ng
(empirical model) v ánh giá ch t lư ng d ch
v 4i n hình là các xu t c'a Gronroos
(1984), Parasuraman và c ng s (1985) T sau
n m 1990 và trong th p k %u c'a th k XXI,
các nhà khoa h c như Cronin và Taylor (1992),
Sweeney và c ng s (1997), Dabholkar và c ng
s (2000) ã phát tri n các khung phân tích
ánh giá ch t lư ng d ch v v i nhi u y u t#
c u thành khác nhau, ng d ng trong các l+nh
v c ch t lư ng d ch v khác nhau Do ó, bài
vi t h th#ng l"i 7 mô hình ánh giá ch t lư ng
d ch v tiêu bi u ã ư c công b# trên các t"p
chí khoa h c hàng %u, như International
Journal of Service Industry Management, European Journal of Marketing, Journal of Marketing nh)m cung c p tài li u tham kh o cho vi c nghiên c u và áp d ng các mô hình này t"i các cơ s5 nghiên c u và doanh nghi p
2 Khái quát v các mô hình ánh giá ch t
l ng d ch v
2.1 Mô hình ánh giá ch t l ng k thu t/ch c
n ng c a Gronroos (1984)
Theo mô hình này, ch t lư ng d ch v ư c ánh giá b)ng cách so sánh gi*a giá tr mà khách hàng mong i trư c khi s d ng d ch v
và giá tr mà khách hàng nh n ư c khi s d ng
d ch v
V n nghiên c u: Ch t lư ng k6 thu t và
ch t lư ng ch c n ng nh hư5ng th nào t i
d ch v cung c p và khách hàng c m nh n v nh*ng y u t# ó ra sao?
4 o lư$ng ch t lư ng d ch v , Gronroos
ưa ra ba tiêu chí: ch t lư ng k6 thu t, ch t
lư ng ch c n ng và hình nh (Hình 1)
Gf
Hình 1 Mô hình ch t lư ng k6 thu t/ch c n ng
Ngu n: Gronroos (1984)
K& v ng v
d ch v
Ch t lư ng d ch v
Hình nh
Các ho"t ng marketing truy n
th#ng (qu ng cáo, PR, xúc ti n bán)
và các y u t# bên ngoài như truy n
th#ng, tư tư5ng và truy n mi ng)
Trang 3fg
(1) Ch t lư ng k6 thu t mô t d ch v ư c
cung c p là gì và ch t lư ng mà khách hàng
nh n ư c t d ch v
(2) Ch t lư ng ch c n ng mô t d ch v
ư c cung c p th nào hay làm th nào khách
hàng nh n ư c k t qu ch t lư ng k6 thu t
(3) Hình nh là y u t# r t quan tr ng, ư c
xây d ng ch' y u d a trên ch t lư ng k6 thu t
và ch t lư ng ch c n ng c'a d ch v , ngoài ra
còn m t s# y u t# khác như truy n th#ng,
truy n mi ng, chính sách giá, PR)
2.2 Mô hình kho ng cách ch t l ng d ch v
c a Parasuraman và c ng s (1985)
Parasuraman và c ng s (1985) cho r)ng:
“Ch t lư ng d ch v là kho ng cách gi*a s mong
i (k& v ng) c'a khách hàng và nh n th c (c m
nh n) c'a h khi ã s d ng qua d ch v ”
V n nghiên c u: Làm th nào o lư$ng
kho ng cách các c p khác nhau b)ng vi c s
d ng m t công c o lư$ng tiêu chu0n? Các
y u t# nào tác ng t i các kho ng cách ó? Có
s khác nhau v kho ng cách gi*a các ngành
công nghi p không?
Mô hình ch t lư ng d ch v ư c xây d ng
d a trên phân tích các kho ng cách ch t lư ng
d ch v (Hình 2)
• Kho ng cách 1 (KC1): Kho ng cách gi*a
nh n th c c'a công ty v k& v ng c'a khách
hàng v i k& v ng c'a khách hàng
• Kho ng cách 2 (KC2): Kho ng cách gi*a
nh n th c c'a công ty v k& v ng c'a khách
hàng v i các tiêu chu0n ch t lư ng d ch v
• Kho ng cách 3 (KC3): Kho ng cách gi*a
tiêu chu0n d ch v v i d ch v th c t cung c p
cho khách hàng
• Kho ng cách 4 (KC4): Kho ng cách gi*a
ch t lư ng d ch v th c t cung c p và ch t
lư ng d ch v ã thông tin t i khách hàng
• Kho ng cách 5 (KC5): Kho ng cách gi*a
d ch v khách hàng nh n ư c và k& v ng c'a khách hàng v d ch v
4 n n m 1988, mô hình này ư c t tên là
mô hình SERVQUAL, dùng ánh giá c m
nh n c'a khách hàng v ch t lư ng d ch v và rút
b t 10 c tính ch t lư ng d ch v thành 5 c tính ch t lư ng d ch v (tin c y, áp ng, n ng
l c ph c v , 1ng c m và phương ti n h*u hình)
2.3 Mô hình t ng h p ch t l ng d ch v c a Brogowicz và c ng s (1990)
Kho ng cách ch t lư ng d ch v có th t1n t"i ngay c khi khách hàng chưa h s d ng
d ch v nhưng ư c nghe ngư$i khác nói v
d ch v ó, ho c nghe qua qu ng cáo hay các phương ti n truy n thông khác 4i u c%n thi t
là ph i g/n k t ư c nh n th c c'a khách hàng
ti m n ng v ch t lư ng d ch v cung c p v i
nh n th c th c t c'a khách hàng v ch t lư ng
d ch v sau khi h ã s d ng d ch v Mô hình này tích h p khung qu n lý truy n th#ng, s thi t k - v n hành d ch v và các ho"t ng marketing M c ích c'a mô hình là xác nh các khía c"nh liên quan n ch t lư ng d ch v trong khung qu n lý truy n th#ng v vi c l p k ho"ch, th c hi n và ki m soát
V n nghiên c u: Nh*ng y u t# gì óng góp vào các kho ng cách c'a thông tin và ph n h1i, thi t k , th c hi n và truy n thông? Các nhà qu n lý d ch v làm th nào có th gi m thi u kho ng cách thông qua hi u qu c'a nhi m v l p k ho"ch, th c hi n và ki m tra?
Mô hình xem xét ba y u t# g1m: (1) hình nh công ty, (2) các y u t# nh hư5ng t bên ngoài và (3) các ho"t ng marketing truy n th#ng như các
y u t# nh hư5ng t i ch t lư ng k6 thu t và ch c
n ng k& v ng c'a s n ph0m (Hình 3)
j
Trang 4Yi
Hình 2 Mô hình kho ng cách ch t lư ng d ch v
Ngu n : Parasuraman và c ng s (1985)
Hình 3 Mô hình t!ng h p c'a ch t lư ng d ch v
Các y u t# nh hư5ng t bên ngoài
Hình nh công ty Các ho"t ng marketing
truy n th#ng
K& v ng v ch t lư ng
d ch v
CH7T L89NG D:CH V;
C m nh n v d ch v
ã s d ng
D ch v cung c p
Các thông s# d ch v cung c p
L p k ho"ch, th c hi n
và ki m soát các chi n lư c marketing
Xác nh s m nh và m c tiêu c'a công ty
KC 5
K& v ng v d ch v
D ch v nh n ư c Khách hàng
KC
KC 2
Cung c p d ch v
Các tiêu chu0n ch t lư ng d ch v
Nh n th c c'a công ty v k& v ng c'a khách hàng
Thông tin t i khách hàng
Th trư$ng
KC 4
KC 1
Trang 5Ngu n: Brogowicz và c ng s (1990)
2.4 Mô hình ánh giá d a trên k t qu th c
hi n c a Cronin và Taylor (1992)
Cronin và Taylor (1992) ã nghiên c u các
khái ni m, phương pháp o lư$ng ch t lư ng
d ch v và m#i quan h v i s hài lòng c(ng
như thi n chí mua hàng c'a khách hàng, t ó
ưa ra k t lu n r)ng y u t# nh n th c là công c
d báo t#t hơn v ch t lư ng d ch v
V n nghiên c u: Vai trò c'a các giá tr
trong vi c xác nh d ch v là gì? Giá tr nh
hư5ng th nào n quy t nh mua hàng?
Vi c o lư$ng ch t lư ng d ch v theo mô
hình SERVPERF c'a Cronin và Taylor ư c
xem là m t phương pháp thu n ti n và rõ ràng
trong vi c o lư$ng ch t lư ng d ch v d a trên
o lư$ng thông qua k t qu th hi n c'a ch t
lư ng d ch v Cronin và Taylor l p lu n r)ng
khung phân tích theo mô hình SERVQUAL c'a
Parasuraman và c ng s (1985) d gây nh%m
l<n gi*a s hài lòng và thái c'a khách hàng
Các tác gi này cho r)ng ch t lư ng d ch v có
th ư c nh ngh+a “tương t như m t thái
”, và thay vì “k t qu th c hi n theo như
mong i” thì “k t qu th c hi n th c t ” s=
xác nh ch t lư ng d ch v t#t hơn
Theo ó, ch t lư ng d ch v ư c ánh giá
ch thông qua nh n th c c'a khách hàng mà
không có ánh giá v ch t lư ng d ch v trong
s k& v ng c'a khách hàng, không có tr ng s#
cho t ng thành ph%n ch t lư ng d ch v Công
th c c'a ch t lư ng d ch v như sau:
ij
Trong ó: SQ = Ch t lư ng d ch v khách
hàng nh n ư c; k = S# lư ng các thu c tính;
P = Nh n th c c'a cá nhân i #i v i s th hi n
c'a d ch v #i v i thu c tính j
2.5 Ch t l ng d ch v bán l và mô hình giá
tr nh n th c c a Sweeney và c ng s (1997)
Giá tr ư c nh ngh+a như m t s so sánh gi*a nh*ng gì khách hàng nh n ư c và nh*ng
gì công ty cung c p, hay nói cách khác, giá tr
là s so sánh gi*a nh*ng l i ích và s hy sinh (Zeithaml và c ng s , 1988)
V n nghiên c u: Tác ng c'a các giá tr
ch c n ng, giá tr tình c m và giá tr xã h i n
ch t lư ng s n ph0m, ch t lư ng d ch v , giá tr
c m nh n, giá tr 1ng ti n và thi n chí mua là gì?
S nh hư5ng c'a ch t lư ng d ch v #i
v i giá tr và thi n chí mua hàng hay s d ng
m t d ch v c th có th th y thông qua hai
mô hình:
Mô hình 1: Cho th y ngoài nh*ng nh n
th c v ch t lư ng s n ph0m và giá c , nh n
th c v ch t lư ng ch c n ng và ch t lư ng k6 thu t u có nh hư5ng tr c ti p t i nh n th c
v giá tr
Mô hình 2: Cho th y nh n th c v ch t lư ng
ch c n ng không nh*ng có nh hư5ng tr c ti p
t i thi n chí mua c'a khách hàng mà còn nh hư5ng t i nh n th c v k6 thu t, t ó ti p t c
nh hư5ng t i nh n th c v ch t lư ng s n ph0m Tuy nhiên, c hai nh n th c trên u không nh hư5ng tr c ti p t i nh n th c v giá tr
T nh*ng phân tích v các ch s# và m#i quan h trong hai mô hình trên, m t mô hình
s a !i (Hình 4) ư c xây d ng d a trên mô hình 2 và b! sung gi thi t r)ng ch t lư ng k6 thu t c(ng có nh hư5ng tr c ti p t i giá tr
c m nh n ư c t mô hình 1
2.6 Mô hình ti n và trung gian c a Dabholkar và c ng s (2000)
4ây là mô hình có th ư c xem là toàn
di n v ch t lư ng d ch v Bên c"nh vi c cung
Trang 6c p s hi u bi t sâu s/c hơn v các khái ni m
ch t lư ng d ch v , mô hình xem xét các y u t#
ti n , trung gian, và k t qu c'a ch t lư ng
d ch v như các y u t# ư c xem là ti n giúp
ch t lư ng d ch v t#t hơn và m#i quan h gi*a
ch t lư ng d ch v v i s hài lòng c'a khách
hàng và ý nh hành vi c'a khách hàng
V n nghiên c u: Vai trò c'a hành vi mua
th c t và ý nh mua l"i tác ng t i s ánh giá c'a khách hàng v ch t lư ng d ch v và s hài lòng c'a h ? Các ti n v s hài lòng c'a khách hàng là gì khi nó có m#i liên quan t i các
ti n c'a ch t lư ng d ch v ?
;
Hình 4 Ch t lư ng d ch v bán l, và mô hình giá tr nh n th c
Ngu n: Sweeney và c ng s (1997)
Jl’
Hình 5 Mô hình ti n và trung gian
Ngu n: Dabholkar và c ng s (2000)
g
2.7 Mô hình ch t l ng d ch v trong ngân
hàng tr c tuy n c a Broderick và
Vachirapornpuk (2002)
M t trong nh*ng thách th c l n #i v i kênh cung c p d ch v qua Internet là làm th nào các công ty d ch v có th qu n lý ch t lư ng
d ch v t xa b5i kênh cung c p này ã em n
S tin c y
S quan tâm
t i cá nhân
S tho i mái
4i m c trưng
Ch t
lư ng
d ch v
S hài lòng c'a khách hàng
Ý nh hành vi
Mô hình ti n ch t lư ng d ch v
Mô hình trung gian s hài lòng c'a khách hàng
Ch t lư ng
ch c n ng
Ch t lư ng k6 thu t
Ch t lư ng
s n ph0m
Giá c
s>n sàng mua
+
+
+
+ +
+
–
–
Trang 7m t s thay !i l n trong m#i quan h tương tác
v i khách hàng và hành vi c'a khách hàng
V n nghiên c u: Li u mô hình có th
ư c áp d ng trong các d ch v tr c tuy n
khác không? Li u m#i tương quan c'a các
th c th có thay !i khi các bi n s# v nhân
kh0u thay !i?
Trong nghiên c u c'a mình, hai tác gi ã
xu t và th nghi m m t mô hình ch t lư ng
d ch v ngân hàng Internet (Hình 6) Nghiên
c u ã ti n hành quan sát nh*ng ngư$i tham gia
và phân tích tư$ng thu t c'a các trang web xã
h i c'a Anh tìm hi u khách hàng nh n th c
v ngân hàng qua Internet th nào và các y u t#
c'a mô hình này Trong b#i c nh kinh doanh
d ch v Internet, n m y u t# quan tr ng ư c
coi là có nh hư5ng chính n nh n th c v
ch t lư ng d ch v , bao g1m: k& v ng c'a
khách hàng v d ch v , hình nh và danh ti ng
c'a t! ch c d ch v , các khía c"nh liên quan
n thi t l p d ch v , s ti p xúc d ch v th c t
và s tham gia c'a khách hàng
3 ánh giá các mô hình ch t l ng d ch v
S a d"ng c'a các mô hình ch t lư ng d ch
v ph n ánh các cách ti p c n khác nhau v ánh
giá ch t lư ng d ch v Các xu t h%u h t u
hư ng t i m c ích chung là giúp các nhà qu n tr
có cái nhìn toàn di n hơn v ch t lư ng d ch v ,
nh"y bén hơn trong vi c xác nh các v n ch t
lư ng; t ó có k ho"ch t#t hơn cho ho"t ng phân ph#i ngu1n l c c(ng như tri n khai các chương trình c i ti n ch t lư ng Trên cơ s5 này, doanh nghi p s= t"o d ng ư c s th?a mãn và lòng trung thành c'a khách hàng, nâng cao hi u
qu b n v*ng c'a t t c các ho"t ng d ch v 4
th y ư c s tương 1ng c'a các mô hình ch t
lư ng d ch v , bài vi t ti p t c so sánh các mô hình
ch t lư ng d ch v theo 8 tiêu chí ư c tóm t/t
dư i ây:
• Tiêu chí 1: S xác nh c'a các y u t# nh hư5ng n ch t lư ng d ch v
• Tiêu chí 2: Tính phù h p khi ánh giá các lo"i hình d ch v khác nhau
• Tiêu chí 3: 4 nh hư ng nâng cao ch t
lư ng d ch v
• Tiêu chí 4: Phát tri n o lư$ng ch t lư ng
d ch v song song v i o lư$ng s hài lòng c'a khách hàng
• Tiêu chí 5: D oán nhu c%u nâng cao trình c'a các cán b , nhân viên
• Tiêu chí 6: 4 xu t phương th c o lư$ng thích h p nh)m c i ti n ch t lư ng d ch v trong t t c các quá trình
• Tiêu chí 7: Xác nh nhu c%u v cơ s5 h" t%ng và các ngu1n l c h tr cho vi c l p k ho"ch
• Tiêu chí 8: Tính kh d ng c'a mô hình
Gj
Hình 6 Mô hình ch t lư ng d ch v trong ngân hàng tr c tuy n (Internet banking)
Ngu n: Broderick và Vachirapornpuk (2002)
Ti p xúc d ch v
K&
v ng c'a khách hàng
Hình nh và danh
ti ng
S tham gia c'a khách hàng
C m
nh n v
ch t
lư ng
d ch v Thi t l p d ch v
Trang 8B ng 1 Tóm t/t nghiên c u s d ng các mô hình ch t lư ng d ch v
Ph ơng pháp thu th p
và phân tích d li u
Phát hi n/
Gronroos
(1984) Mô hình ch t
lư ng k6
thu t và
ch c
n ng
Ch t lư ng k6 thu t
và ch c n ng - B ng h?i - Thang i m 5 Likert
- Phân tích th#ng kê cơ
b n
- Thu th p d* li u t 219 ngân hàng, b o hi m, nhà hàng, hàng không/v n t i,
s a ch*a/b o dư@ng, du
l ch, d ch v công c ng
Ch t lư ng d ch v
ph thu c vào ch t
lư ng k6 thu t, ch t
lư ng ch c n ng và hình nh công ty
Ch t lư ng ch c
n ng quan tr ng hơn
ch t lư ng k6 thu t
Không ưa ra l$i
gi i thích làm
th nào o lư$ng
ch t lư ng k6 thu t và ch t
lư ng ch c n ng
Parasuram
an và c ng
s (1985)
Mô hình
kho ng
cách
GAP
10 khía c"nh (tin
c y, áp ng, n ng
l c ph c v , ti p
c n, l ch s , thông tin, tín nhi m, an toàn, hi u bi t khách hàng, phương ti n h*u hình)
- B ng h?i
- Thang i m 7 Likert
- Phân tích nhân t# v i phương pháp luân phiên xiên (oblique rotation)
- D* li u thu th p trong kho ng t 298 n 487
d ch v vi n thông, b o
hi m, ngân hàng, b o dư@ng/s a ch*a…
Mô hình là m t công c phân tích, cho phép nhà qu n
lý xác nh m t cách h th#ng các kho ng cách ch t
lư ng d ch v gi*a
m t lo"t các bi n s#
nh hư5ng n ch t
lư ng cung c p
Có kh n ng h tr nhà qu n lý xác
nh các y u t# ch t
lư ng d ch v liên quan dư i góc khách hàng
Không gi i thích các trình t o lư$ng rõ ràng
o lư$ng các kho ng cách 5 các c p khác nhau
Brogowicz
và c ng s
(1990)
Mô hình
t!ng h p
c'a ch t
lư ng
d ch v
Thông qua ch t lư ng k6 thu t/ch t lư ng
ch c n ng xác nh các nhi m v : l p k ho"ch, th c hi n và
ki m tra
- Mô hình lý thuy t Có th giúp các nhà
qu n lý c i ti n ch t
lư ng d ch v cung
c p trong b t k&
ngành công nghi p nào Mô hình xác
nh các bi n quan
tr ng òi h?i các nhà
qu n lý c%n chú ý trong vi c th c hi n,
l p k ho"ch và ki m soát các chi n lư c marketing d ch v
ng n ng a ho c
gi m thi u các kho ng cách ch t
lư ng d ch v
- C%n ki m
ch ng th c nghi m
- C%n ư c ki m tra trong t t c các lo"i hình
d ch v
Cronin và
Taylor
(1992)
Mô hình
ánh giá
d a trên
k t qu
th c hi n
S d ng 22 câu h?i như SERVQUAL nhưng ch ánh giá v
k t qu
- B ng h?i
- Thang o 7 i m khác
bi t
- Phân tích nhân t# v i phương pháp luân phiên xiên (oblique rotation) và xác nh
s d ng LISREL
- D* li u thu th p 660 ngân hàng, n u#ng,
gi t là
Ch t lư ng d ch v
ư c nh ngh+a và
o lư$ng như là
“m t thái ”
SERVPERF d a trên
k t qu s= hi u qu hơn SERVQUAL, vì
nó tr c ti p làm gi m 50% s# lư ng các
m c và k t qu t#t hơn
- C%n t!ng quát cho t t c các lo"i d ch v
- C%n thi t l p m#i tương quan gi*a s hài lòng c'a khách hàng
và ch t lư ng
d ch v
Trang 9Mô hình Khía c nh o l ng
Ph ơng pháp thu th p
và phân tích d li u
Phát hi n/
Ch t lư ng d ch v
là ti n s hài lòng c'a khách hàng và có th có
m t hi u ng t#t hơn t i ý nh mua hàng so v i ch t
lư ng d ch v Sweeney
và c ng s
(1997)
Ch t
lư ng
d ch v
bán l, và
mô hình
giá tr
nh n th c
Ch t lư ng ch c n ng qua 5 y u t# và ch t
lư ng k6 thu t qua 1
y u t#
- B ng h?i
- Thang 7 i m khác
bi t
- Phân tích nhân t#
khAng nh s d ng LISREL VIII
- 1.016 khách hàng tr l$i t"i c a hàng thi t
b i n
Ch t lư ng d ch v k6 thu t óng góp quan tr ng t i ch t
lư ng s n ph0m và
nh n th c v giá tr ,
do ó nh hư5ng n thi n chí mua c'a khách hàng
Ch t lư ng d ch v
ch c n ng nh hư5ng gián ti p n thi n chí mua c'a khách hàng thông qua ch t lư ng v
s n ph0m và nh n
th c v giá tr , tuy nhiên nó nh hư5ng
n thi n chí mua - không ph i v khía c"nh s n ph0m (cách
cư x v i nhân viên không t#t)
- Mô hình này
ch xem xét trên
1 giá tr , là giá
tr ti n
- Có ít câu h?i nghiên c u
Dabholkar
và c ng s
(2000)
Mô hình
ti n và
trung
gian
4o lư$ng s tin c y,
s quan tâm t i cá nhân, s tho i mái và các i m c trưng
- Ph?ng v n qua i n tho"i (ti n hành 2 l%n)
- 4#i tư ng là 397 sinh viên "i h c và sau
"i h c
- Mô hình cân b)ng c u trúc h1i quy s d ng LISREL
Bên c"nh vi c ánh giá các y u t# khác nhau liên quan n
d ch v , khách hàng c(ng có ánh giá t!ng th v ch t
lư ng c'a d ch v
Mô hình cung c p s
hi u bi t %y ' v
ch t lư ng d ch v
và v vi c ánh giá chúng ư c hình thành như th nào
S hài lòng c'a khách hàng là m t
d báo t#t hơn v ý
nh hành vi c'a h Trong quá trình thu
th p ánh giá c'a khách hàng v d ch
v , i u quan tr ng
là c%n o lư$ng s hài lòng c'a khách hàng riêng bi t kh?i
ch t lư ng d ch v
- Ti n c'a s hài lòng trong khách hàng v<n chưa ư c nghiên c u
- Mô hình o lư$ng ý nh hành vi hơn là hành vi th c t
- C%n ư c khái quát s d ng cho các lo"i
d ch v khác nhau
Trang 10Mô hình Khía c nh o l ng
Ph ơng pháp thu th p
và phân tích d li u
Phát hi n/
Broderick
và
Vachirapo
rnpuk
(2002)
Mô hình
ch t
lư ng
d ch v
trong
ngân
hàng tr c
tuy n
Thông qua thi t l p
d ch v , ti p xúc d ch
v , k& v ng c'a khách hàng và hình
nh c'a công ty
- Quan sát ngư$i tham gia và phân tích các thông tin trao !i trên các trang web xã h i
- Phân tích nh lư ng
- 160 s c# trên 55 ch'
ng trên trang web c'a Anh
Ch d<n qu n lý ch t
lư ng d ch v ngân hàng tr c tuy n trong 2 l+nh v c: (a) giao di n d ch v ; (b)
qu n lý vai trò gia
t ng c'a khách hàng
M c và b n ch t
s tham gia c'a khách hàng có nh hư5ng nhi u nh t
n kinh nghi m
d ch v và các v n như s hài lòng c'a khách hàng, m c
hi u bi t c'a khách hàng c(ng như ch t lư ng d ch
v c m nh n
- Không có nhi u công vi c th c nghi m tri n khai
- Mô hình ch d a trên kinh nghi m c'a 1 trang web; c%n ư c xác
nh n b5i các kinh nghi m khác
io
B ng 2 4ánh giá các mô hình ch t lư ng d ch v
Mô hình
Tiêu
chí
Mô hình
ánh giá
ch t
lư ng
k6 thu t/
ch c
n ng
Mô hình kho ng cách
ch t lư ng
d ch v
Mô hình t!ng h p v
ch t lư ng
d ch v
Mô hình ánh giá ch t lư ng
d ch v d a trên
k t qu th c
hi n
Ch t lư ng
d ch v bán
l, và mô hình giá tr
nh n th c
Mô hình
ti n và trung gian
Mô hình
ch t lư ng
d ch v trong ngân hàng tr c tuy n
(3)
hk
Có th th y, trong s# các mô hình o lư$ng
ch t lư ng d ch v ư c xem xét, chưa có mô
hình nào th?a mãn t t c các tiêu chí ánh giá
ã t ra Trong s# 7 mô hình trên, mô hình
ánh giá ch t lư ng d ch v d a trên k t qu
th c hi n (Cronin và Taylor, 1992) "t ư c
yêu c%u c'a h%u h t các tiêu chí, tuy nhiên v<n
chưa giúp xác nh nhu c%u v cơ s5 h" t%ng và
các ngu1n l c h tr cho vi c l p k ho"ch Mô hình kho ng cách ch t lư ng d ch v (Parasuraman và c ng s , 1985), mô hình t!ng
h p v ch t lư ng d ch v (Brogowicz và c ng
s , 1990), mô hình ti n và trung gian (Dabholkar và c ng s , 2000) c(ng "t ư c a s# các tiêu chí, nhưng v<n còn h"n ch 5 m t s#
i m nh t nh (B ng 2)