Tên bài giảng: Công tác dân vận của tổ chức cơ sở Đảng và nghiệp vụ công tác dân vận 2.Thời gian: 180 phút 4 tiết 3.Đối tượng: Học viên lớp Trung cấp lý luận chính trị - Hành chính 4
Trang 1A.MỞ ĐẦU
1 Tên bài giảng: Công tác dân vận của tổ chức cơ sở Đảng và nghiệp vụ công tác
dân vận
2.Thời gian: 180 phút (4 tiết)
3.Đối tượng: Học viên lớp Trung cấp lý luận chính trị - Hành chính
4.Mục tiêu bài giảng:
- về kiến thức: học viên nắm tầm quan trọng của công tác dân vận trong hoạt
động lãnh đạo của Đảng; Hiểu công tác dân vận của Đảng là gì; Nội dung, phương thức, lực lượng, mục tiêu, nghiệp vụ công tác dân vận của tổ chức
cơ sở đảng; Những quan điểm về đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới
- về kỹ năng: Nâng cao kỹ năng nắm bắt, phân tích tình hình công tác dân
vận của cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng thời có khả năng xử lý tốt các tình huống công tác dân vận phức tạp Tạo sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân
- về thái độ: Học viên có ý thức học tập môn nghiêm túc, coi trọng công tác
dân vận Đặc biệt là công tác dân vận ở các tổ chức cơ sở đảng
5 Phương pháp giảng dạy
- Các phương pháp truyền thống: Thuyết trình, đối thoại, hỏi đáp…
- Các phương pháp dạy học mới: Thảo luận nhóm…
6.Tài liệu học tập
- Tài liệu bắt buộc: Giáo trình Trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính
“Nghiệp vụ công tác đảng ở cơ sở” Nhà xuất bản lý luận chính trị Hà Nội – 2014
- Tài liệu tham khảo:
+ Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
XI, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011
Trang 2+ Đảng Cộng sản Việt Nam: Quy định thi hành Điều lệ Đảng Cộng sản ViệtNam khóa XI, Nxb Chính trị - Hành chính, H.2011
+ Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, Văn phòng Trung ương Đảng, H.2013
+ Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2002, t.5, t12
+ Sổ tay Công tác dân vận 2012, Nxb Chính trị - Hành chính, H.2012
B KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG
I.CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA
TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG
Thuyết trình,phát vấn
Micro, máychiếu, phấn ,bảng
3 tiết(135phút)
1.Khái niệm công tác dân vận
của Đảng và công tác dân vận
của tổ chức cơ sở đảng
Thuyết trình,phát vấn Máy chiếu, bảng, phấn 15 phút
2 Vai trò của nhân dân và tầm
quan trọng của công tác dân vận
của tổ chức cơ sở đảng
Thuyết trình,thảo luận nhóm,phỏng vấnnhanh
Micro ,Máy chiếu, phấn, bảng 30 phút
4 Phương thức công tác dân vận
của tổ chức cơ sở đảng
Thuyết trình,phát vấn, phỏngvấn nhanh, phân
tích
Micro ,Máy chiếu, phấn, bảng
15 phút
a Cấp ủy cơ sở và các chi bộ
đảng tiến hành công tác dân vận Thuyết trình
Trang 3nhân dân tiến hành công tác dân
vận
5 Các lực lượng tham gia công
tác dân vận của tổ chức cơ sở
đảng
Thuyết trình,phỏng vấnnhanh
Micro, máy chiếu, phấn, bảng 15 phút
6 Mục tiêu về đổi mới sự lãnh
đạo của Đảng đối với công tác
dân vận trong tình hình mới
Thuyết trình,phát vấn, phântích
Micro, máy chiếu, phấn, bảng 15 phút
7 Những quan điểm tăng cường
và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng
đối với công tác dân vận trong
tình mới
Thảo luậnnhóm, phân tích,thuyết trình
Micro, máy chiếu 25 phút
a Cách mạng là sự nghiệp của
nhân dân, do nhân dân, vì nhân
dân, nhân dân là chủ, nhân dân
làm chủ
Thuyết trình Micro, máy chiếu 5 phút
b Động lực thúc đẩy phong trào
nhân dân là phát huy quyền làm
chủ, đáp ứng lợi ích thiết hực của
nhân dân, kết hợp hài hòa các lợi
ích; quyền lợi phải đi đôi với
nghĩa vụ công dân; chú trọng lợi
ích trực tiếp của người dân; huy
động sức dân phải đi đôi với bồi
dưỡng sức dân; những gì có lợi
cho dân thì hết sức làm, những gì
có hại cho dân thì hết sức tránh
Thuyết trình Micro, máy chiếu 5 phút
c Phương thức công tác dân vận
của Đảng phải gắn liền với công
tác xây dựng Đảng, Nhà nước
trong sạch, vững mạnh Mọi quan
điểm, chủ trương của Đảng, pháp
luật của nhà nước phải phù hợp
với lợi ích của nhân dân, do nhân
dân, vì nhân dân Mỗi cán bộ,
đảng viên, công chức, viên chức
Thuyết trình Micro, máy chiếu 5 phút
Trang 4phải gương mẫu để nhân dân tin
tưởng, noi theo
d Công tác dân vận là trách
nhiệm của cả hệ thống chính trị,
của cán bộ, đảng viên, công chức,
viên chức, đoàn viên, hội viên
các đoàn thể nhân dân, cán bộ,
chiến sĩ lực lượng vũ trang
Trong đó, Đảng lãnh đạo, chính
quyền tổ chức thực hiện, Mặt
trận, đoàn thể là tham mưu và
nòng cốt
Thuyết trình Micro, máy chiếu 5 phút
e Nhà nước tiếp tục thể chế hóa
nhân dân phải đa dạng, phong
phú, khoa học, hiện đại
Thuyết trình Micro, máy chiếu 5 phút
II NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC
DÂN VẬN CỦA ĐẢNG CƠ SỞ thảo luận nhóm,Thuyết trình,
phân tích
máy chiếu, bảng,
phấn
1 tiết (45 phút)
1.Nghiệp vụ công tác dân vận của
tổ chức cơ sở Đảng Thuyết trình,
phân tích
Máy chiếu,
2 Nghiệp vụ công tác dân vận
của chính quyền cơ sở Thuyết trình,phân tích Máy chiếu,micro 15 phút
3 Nghiệp vụ công tác dân vận
của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và
các đoàn thể nhân dân ở cơ sở
Thuyết trình,phân tích
Máy chiếu,micro
15 phút
Trang 5C NỘI DUNG CHI TIẾT
- Đặt vấn đề: Như các đồng chí đã biết Đảng giữa vai trò lãnh đạo đề ra đường lối,
chính sách, Nhà nước quản lý và thực thi đường lối chính sách, sao cho có hiệuquả Vậy làm thế nào để chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước đến vớinhân dân, để dân biết, dân hiểu, dân tin và dân làm theo phụ thuộc rất lớn vào quátrình công tác dân vận của Đảng Vì vậy Đảng ta luôn xác định dân vận là nhiệm
vụ có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là điều kiện tiên quyết bảo đảm sự lãnh đạo củaĐảng, củng cố tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh đáp ứng nhiệm vụ pháttriển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng – an ninh ở địa phương
Xác định rõ công tác Dân vận có vai trò quan trọng trong việc tạo sự đồng thuận,đoàn kết, củng cố vững chắc lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng,phát huy sức mạnh tổng hợp của nhân dân trong thực hiện các chủ trương, chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Từ vai trò đó trong buổi học ngày hômnay tôi và các đồng chí sẽ cùng trao đổi, làm rõ thêm về công tác dân vận của tổchức cơ sở đảng và nghiệp vụ công tác dân vận của của Đảng ta trong giai đoạnhiện nay
TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
Trang 6PHẦN CHO HỌC VIÊN GHI PHẦN DIỄN GIẢI
Kết cấu bài giảng gồm 2 phần chính
Một là: Công tác dân vận của tổ chức
7 Những quan điểm tăng cường và đổimới sự lãnh đạo của đảng đối với côngtác dân vận trong tình hình mới
1.Khái niệm công tác dân vận của
Đảng và công tác dân vận của tổ chức
cơ sở đảng
a.khái niệm công tác dân vận
Trang 7Các đồng chí hiểu dân vận là gì?
HV trả lời…
Dân vận là vận động nhân dân
- Dân vận theo Hồ Chí Minh
=> Hồ Chí Minh đưa ra khái niệm dânvận: “Dân vận là vận động tất cả lựclượng của mỗi một người dân không đểsót một người dân nào, góp thành lựclượng toàn dân, để thực hành nhữngcông việc nên làm, những công việcChính phủ và đoàn thể giao cho”(bài
báo Dân vận viết ngày 15-10-1949)
Qua đó, ta có thể thấy :
- Công tác dân vận là công tác có ýnghĩa sống còn đối với Đảng cách mạng
- Đối tượng của công tác dân vận
là mọi người dân, không phân biệt thànhphần giai cấp, giới tính, tuổi tác, tôngiáo…mọi người dân Việt Nam dù sốngtrong nước hay đang cứ trú ở nướcngoài đều là đối tượng của công tác dânvận của Đảng
- Mục đích công tác dân vận làthực hiện đoàn kết toàn dân, phát huysức mạnh của nhân dân để thực hiệnquyền lợi và nghĩa vụ của người dân,
Trang 8tăng cường mối quan hệ giữa Đảng vàdân.
- Nội dung cơ bản của công tácdân vận là tổ chức nhân dân, thực hiệnđại đoàn dân tộc
- cách làm dân vận : phải tiếnhành trước hết nắm chắc đối tượng cơsở
b khái niệm công tác dân vận của
Đảng và công tác dân vận của tổ chức
cơ sở đảng.
Qua khái niệm công tác dân vận trên
và hiểu biết của bản thân mình đồng chí hãy cho biết công tác dân vận của Đảng? Công tác dân vận của tổ chức
cơ sở đảng là gì?
-HV trả lời…
Công tác dân vận của Đảng là
hoạt động có tính quy luật của Đảng để
tuyên truyền, vận động tất cả mọi người
dân, nêu cao quyền lợi và trách nhiệm
của mỗi người dân, xây dựng khối đại
đoàn kết toàn dân tộc nhằm thực hiện tốt
đường lối, chính sách của Đảng, mọi lợi
ích chính đáng của nhân dân, tăng
cường mối quan hệ giữa Đảng và dân
Công tác dân vận của tổ chức cơ sở
đảng là toàn bộ những hoạt động của
Trang 9đảng bộ, chi bộ và các tổ chức khác
trong hệ thống chính trị dưới sự lãnh
đạo của cấp ủy đảng nhằm tuyên truyền,
giáo dục, thuyết phục và tổ chức nhân
dân thực hiện tốt các chủ trương , đường
lối của Đảng, chính sách, pháp luật của
nhà nước , phát huy vai trò, tiềm nong to
lớn của nhân dân trong xây dựng và bảo
vệ tổ quốc
Từ khái niệm trên, công tác dân vận của
tổ chức cơ sở đảng có:
- chủ thể: đảng bộ, chi bộ, các tổ chứckhác trong hệ thống chính trị dưới sựlãnh đạo của cấp ủy đảng
- đối tượng: toàn thể nhân dân
- nội dung: tuyên truyền, giáo dục,thuyết phục và tổ chức nhân dân thựchiện các chủ trương,đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của nhànước, phát huy vai trò, tiềm năng to lớncủa nhân dân trong xây dựng và bảo vệ
tổ quốc
2 Vai trò của nhân dân và tầm quan
trọng của công tác dân vận của tổ
chức cơ sở đảng.
Trong phần 2 này có 2 nội dung chính:
a Vai trò của nhân dân
b Tầm quan trọng của công tác dân vận của tổ chức cơ sở đảng
a.Vai trò của nhân dân
Trang 10Chúng ta sẽ tìm hiểu vai trò của quần chúng nhân dân qua các quan điểm từ chủ nghĩa phi macxit đến quan điểm củachủ nghĩa Mac – lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng cộng sản Việt Nam.
Những quan điểm phi macxit về vai trò
của nhân dân
Thảo luận nhóm:
Gồm 2 nhómThời gian thảo luận: 5 phútThời gian trình bày: 3 phút-các trường phái triết học trước C.Mác
đều chưa nhận thức được vai trò của
quần chúng nhân dân, họ phủ nhận hoặc
hạ thấp vai trò của quần chúng nhân dân
- tôn giáo: sự thay đổi của lịch sử là do ý
chí của đấng tối cao, do mệnh trời tạo
nên
- chủ nghĩa duy tâm: đề cao hoặc tuyệt
đối hóa vai trò của cá nhân lãnh tụ, coi
quần chúng nhân dân chỉ là công cụ sai
khiến
- chủ nghĩa duy vật trước C.Mác: yếu tố
quyết định sự phát triển của xã hội là do
đạo đức, tư tưởng của các vĩ nhân, lãnh
tụ
- một số nhà tư tưởng lại quá đề cao vai
trò của nhân dân mà phủ nhân vai trò
của các vĩ nhân, lãnh tụ
Trên đây là một số tư tưởng còn lạc hậu,phản tiến bộ, chưa nhận thức đúng vai trò của quần chúng nhân dân
Tuy nhiên trong lịch sử cũng có rất nhiều nhà tư tưởng đã có nhận thức đúng đắn về vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử
- ở Trung Quốc:
+ Mạnh tử: “ dân vi quý, xã tắc thứ chi,
quân vi khinh” nghĩa là: dân là quý nhất,
Trang 11sau mới đến xã tắc, vua là nhẹ nhất
trong 3 thứ ấy
=>dân là gốc là quý nhất, xã tắc hình thành từ nhân dân, do nhân dân mà có, bậc cai trị vì tạo cho dân hạnh phúc nên mới tồn tại
Theo Mạnh Tử và lịch sử đã chứngminh: bậc cai trị là nhẹ hơn cả, bậc caitrị không tạo được phúc cho nhân dân,dân có thể thay thế
Ở Việt Nam, từ xa xưa ông cha ta đãsớm phát hiện và đề cao sức mạnh, vaitrò to lớn của nhân dân
-Ở Việt Nam:
+ Nguyễn Trãi có câu :
→ “ chở thuyền cũng là dân, lật thuyền
cũng là dân”,
→ “ thuyền bị lật mới biết sức dân như
nước, nước có thể chở thuyền nhưng
nước cũng có thể lật thuyền”
→ “ việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”
Hay:
Trần Quốc Tuấn có câu: “khoan thư sức
dân làm kế sâu rễ bền gốc mới là thượng
Và để hiểu rõ nhất, đầy đủ và đúng đắnnhất về vai trò của nhân dân, chúng ta sẽtiếp tục tìm hiểu nội dung này qua quan
Trang 12điểm của chủ nghĩa Mác – lenin, tưtưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng SảnViệt Nam.
Theo chủ nghĩa Mác-Lênin, nhân dân có
những vai trò to lớn, đó là:
- nhân dân là người sáng tạo ra mọi của
cải vật chất và những giá trị tinh thần
- nhân dân là nhân tố quyết định sự tồn
tại, phát triển của xã hội
- nhân dân là lực lượng cơ bản của mọi
cuộc cách mạng xã hội
- nhân dân là động lực của sự phát triển
xã hội
Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tại chủnghĩa Mác-Lênin, kế thừa và phát triểnnhững tinh hoa của triết học phươngđông, phương tây cũng như những tưtưởng tiến bộ của ông cha ta về nhândân, đưa ra những quan điểm về dân rấtđộc đáo
-Dân là gốc của nước, của cách mạng
Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò
và sức mạnh của nhân dân: dân là quýnhất, là quan trọng hơn hết, là “tốithượng”, “ trong bầu trời không có gìquý bằng nhân dân Trong thế giớikhông có gì mạnh bằng lực lượng đoànkết của nhân dân”
- Dân là lực lượng vô tận để dựng nước
và giữ nước, để xây dựng và bảo vệ đất
nước, sáng tạo ra mọi của cải vật chất và
văn hóa của xã hội
Người khẳng định:nếu biết dựa vào
Trang 13nhân dân thì việc gì cũng xong, dânchúng đồng lòng thì làm việc gì cũngđược, dân chúng không ủng hộ thì việc
gì làm cũng không nên: “dễ mười lầnkhông dân cũng chịu, khó trăm lần dânliệu cũng xong”
- Dân là chủ - chủ của nhà nước, chủ xã
- Đã là chủ, dân phải có trách nhiệm của
người làm chủ
Hồ Chí Minh chỉ rõ là người làm chủ và
có quyền làm chủ thì nhân dân phải cótrách nhiệm của người làm chủ Nhândân được bảo đảm thực hiện lợi ích thìđồng thời dân cũng có nghĩa vụ thựchiện trách nhiệm của người làm chủ
- Dân phải được giác ngộ, được tổ chức,
được lãnh đạo đúng đắn thì mới phát
huy được lực lượng vô tận của mình
Người luôn căn dặn, chúng ta phải ghi tạc và đầu chân lý này: dân rất tốt nhưngtrong dân bao giờ cũng có 3 loại người: tiến bộ, trung bình, lạc hậu, Đảng Cộng Sản Việt Nam là người lãnh đạo, nhưng cũng là người đầy tớ trung thành của nhân dân
Đảng cộng sản Việt Nam kế thừa và phát triển tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin và Hồ Chí Minh
về vai trò của nhân dân về tầm quan trọng của công tác dân vận được thể hiện trong mọi giai đoạn cách mạng
Trang 14- Cách mạng là sự nghiệp của nhân
dân, do nhân dân, vì nhân dân,
nhân dân là chủ, nhân dân làm
chủ
- Động lực thúc đẩy phong trào
nhân dân là phát huy quyền làm
chủ, đáp ứng lợi ích thiết thực của
nhân dân và kết hợp hài hòa các
lợi ích, quyền lợi phải đi đôi với
nghĩa vụ công dân
đảng viên, công chức, viên chức,
đoàn viên, hội viên các đoàn thể
nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực
lượng vũ trang; trong đó Đảng
Trang 153 NỘI DUNG CÔNG TÁC DÂN
VẬN CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG
Như ở phần 2, ta đã thấy được vai tròcủa nhân dân cũng như tầm quan trọngcủa công tác dân vận của tổ chức cơ sởđảng, vậy nội dung của công tác dân vậncủa tổ chức cơ sở đảng là gì? Chúng tahãy cũng nhau tìm hiều
Một là: Tổ chức và vận động nhân
dân, hình thành các phong trào hành
động thực hiện tốt các nhiệm vụ kinh
tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, gắn
với chăm lo đời sống vật chất và tinh
thần của các tầng lớp nhân dân.
+ Tuyên truyền, phổ biến mọi chủ
trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của nhà nước, chương trình kết hoạch
kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng
của địa phương
+ khắc phục tình trạng chủ trương,
chính sách không đến được người dân
+ Vận động nhân dân thực hiện nhiệm
vụ chính trị trên các lĩnh vực của tổ
chức cơ sở đảng tại địa phương, tổ chức
cơ sở đảng đã vạch ra
Ví dụ: vận động nhân dân xây dựng
nông thôn mới
+ Vận động nhân dân không chỉ bằng
tuyên truyền giáo dục mà phải nâng cao
đời sống nhân dân
Đồng chí hãy kể tên một số chính sách
Trang 16của đảng, nhà nước mà đồng chí thấy
nó đã đem lại hiệu quả cao đối với địa phương của mình?
+ không ngừng năng cao trình độ của
đội ngũ cán bộ, đảng viên nhất là đội
ngũ trực tiếp tham gia công tác dân vận
tại các cơ sở, cần phát huy mọi nguồn
lực đang có
Ví dụ: các đồng chí ngồi tại đây, đều
được đơn vị mình đang công tác cử tớiđây học đó cũng là một hình thức nhằmnâng cao trình độ cán bộ, đảng viên
Hai là: Vận động và tổ chức nhân
dân thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ
sở.
+ Nâng cao nhận thức về quyền và
nghĩa vụ của công dân, năng lực làm
chủ, tham gia quản lý xã hội của nhân
dân
+ Có cơ chế cụ thể để nhân dân thực
hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở và
pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở xã,
phường, thị trấn
+ Phát huy dân chủ, đề cao trách nhiệm
công dân, kỷ luật, kỷ cương xã hội; phê
phán và nghiêm trị những hành vi vi
phạm quyền làm chủ của nhân dân
Ví dụ: nêu một tình huống tiếp dân của
một cán bộ địa phương có thái độ háchdịch, cửa quyền và phân tích hành độngđó
Ba là: Tổ chức và động viên nhân
Trang 17dân tham gia xây dựng Đảng trong
sách, vững mạnh.
Đồng chí hãy cho biết tại địa phương của đồng chí công tác đã những cách thức như thế nào để người dân có thể được tham gia xây dựng trong tổ chức đảng?
-HV trả lời…
+ Cần có cơ chế để nhân dân tham gia
xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước
trong sạch vững mạnh
+ Dựa vào đoàn thể, nhất là Đoàn
Thanh niên để giới thiệu những đoàn
viên ưu tú, hội viên ưu tú cho Đảng bồi
trị - xã hội xứng đáng là chỗ dựa tin cậy
của nhân dân
+ Phát huy vai trò của cấp ủy, chi bộ và
cán bộ, đảng viên trong công tác dân
vận
Năm Là: tổ chức nhân dân tham gia
các phong trào thi đua yêu nước,
phong trào nhân đạo, từ thiện, xóa
đói giảm nghèo
Yêu cầu một nhóm học viên lên và đóng vai với tình huống là: cán bộ dân vận làm thế nào thuyết phục, vận động bằng
Trang 18được nhân dân địa phương của mình tham gia một phong trào bất kỳ về thi đua yêu nước nhưng những người dân trong tình huống này là không muốn tham gia.
Vận động nhân dân tham gia các phong
trào là việc hết sức cần thiết
+ Sau khi có quyết định phải đặc biệtchú ý công tác kiểm tra, giám sát việcthực hiên để có thể đạt được hiệu quảnhư mong muốn
- Các tổ chức đảng, đảng viên đều phải
làm công tác dân vận theo chức trách
của mình
Để làm dân vận tốt, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Những người phụ trách dân
vận cần phải vắt óc nghĩ, mắt trông, tainghe, chân đi, miệng nói, tay làm Chứkhông phải chỉ nói suông, chỉ ngồi viếtmệnh lệnh Họ phải thật thà nhúng tayvào việc” Đó phải là những người luôn
“tự mình phải làm gương mẫu, cần,