7 điểm “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lêni
Trang 1Đề 1 Câu 1 Phân tích cơ sở lý luận, thực tiễn và nội dung luận điểm của Hồ Chí Minh:
“Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” (7 điểm)
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi”
- Cơ sở lý luận: Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ ra rằng các dân tộc đang bị chủ nghĩa thực dân phương Tây áp bức muốn được giải phóng phải đi theo con đường cách mạng vô sản
Vậy cách mạng vô sản là gì? Đó là cuộc cách mạng của giai cấp công nhân nhằm lật đổ giaicấp tư sản Tuy nhiên, khi vận dụng con đường cách mạng vô sản ở Phương Tây vào hoàn cảnh
cụ thể của Việt Nam, Hồ Chí Minh trăn trở rất nhiều về sự khác nhau giữa xã hội châu Âu và xãhội phương Đông Vận dụng phương pháp biện chứng của C Mác để phân tích xã hội thuộc địa,Người chỉ ra rằng, do nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, nên sự phân hóa giai cấp ở đây khác với xãhội tư bản phương Tây, vì thế cuộc đấu tranh giai cấp ở đây không diễn ra giống như ở phươngTây Giữa những giai cấp khác nhau vẫn có sự tương đồng lớn: đều chung một số phận củangười dân mất nước Nếu như mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội tư bản chủ nghĩa là mâu thuẫngiữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản, thì mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội thuộc địa lại là mâuthuẫn giữa dân tộc bị áp bức với đế quốc xâm lược Giai cấp tư sản dân tộc và một bộ phận địachủ vừa và nhỏ mặc dù vẫn có mặt hạn chế trong quan hệ với quần chúng lao động, nhưng trongquan hệ với đế quốc Pháp, họ đều là người Việt Nam mất nước Đó không phải là những giaicấp thống trị, mà là giai cấp bị trị và có khả năng tham gia phong trào giải phóng dân tộc
Nếu như C Mác bàn nhiều về cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, V.I Lê-nin bàn nhiều
về cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, thì Hồ Chí Minh dành sự quan tâm đặc biệt đếncuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân Trong điều kiện xã hội thuộc địa, Người không nhấnmạnh một chiều đấu tranh giai cấp, mà tập trung vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Độc lập,
tự do là khát vọng cháy bỏng của mọi người Việt Nam mất nước Trong tư duy chính trị Hồ Chí
Trang 2Việc lựa chọn và quyết định đi theo con đường cách mạng vô sản, theo con đường của Cách mạng tháng Mười Nga, theo chủ nghĩa Mác-Lênin là một quyết định đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc về mặt nhận thức tư tưởng cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đồng thời
mang tính bước ngoặt căn bản đối với cách mạng Việt Nam.
- Cơ sở thực tiễn: (2,0 điểm)
+ Sự thất bại của các phong trào yêu nước ở Việt Nam từ nửa sau thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX:
Việt Nam có lịch sử và văn hiến lâu đời với truyền thống chống giặc ngoại xâm vô cùng oanh liệt Nhưng, đến thế kỷ XIX, cũng giống như các nước phong kiến phương Đông khác, Việt Nam vẫn là một quốc gia lạc hâu, kém phát triển Đến giữa thế kỷ XIX, trước sự suy yếu của chế độ phong kiến nhà Nguyễn, đế quốc Pháp bắt đầu tiến hành xâm lược nước ta Mặc dù triều định nhà Nguyễn ươn hèn đã từng bước đầu hàng thực dân Pháp, phản bội lợi ích dân tộc
và phong trào đấu tranh chống xâm lược của nhân dân ta, nhưng nhân dân ta đã liên tục anh dũng đứng lên chống xâm lược trên cả nước Từ 1858 đến cuối thế kỉ XIX, phong trào đấu tranh yêu nước dưới sự lãnh đạo của Trương Định, Nguyễn Trung Trực (Nam Bộ); Trần Tấn, Đặng Như Mai, Nguyễn Xuân Ôn, Phan Đình Phùng (Miền Trung); Nguyễn Thiện Thuật, Nguyễn Quang Bích (Miền Bắc); phong trào Cần Vương, khởi nghĩa Yên Thế đều thất bại là
do chưa có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn Tiếp đó là các cuộc đấu tranh giànhđộc lập theo khuynh hướng tư sản đầu thế kỷ XX như: con đường bạo động của Phan Bội Châuchủ trương dựa vào Nhật để chống Pháp, chẳng khác gì “đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau”;con đường cải lương của Phan Chu Trinh (dựa vào Pháp để thực hiện khai dân trí, chấn dân khí,hậu dân sinh) cũng chẳng khác nào “xin giặc rủ lòng thương”; con đường của Hoàng Hoa Thámthực tế hơn, nhưng vẫn mang nặng cốt cách phong kiến; con đường của Nguyễn Thái Học theo
hệ tư tưởng tư sản, đã chứng tỏ giai cấp tư sản Việt Nam không đảm đương được sứ mệnh dântộc Có thể nói rằng, các phong trào cách mạng cuối thể kỷ XIX đầu thế kỷ XX đều thể hiện tinhthần yêu nước muốn giải phóng dân tộc, tuy nhiên các cuộc đấu tranh đó cuối cùng đều thất bại
do tư tưởng cách mạng đã lỗi thời và không còn phù hợp với tình hình cách mạng Việt Nam lúcbấy giờ Do đó mặc dù rất khâm phục tinh thần cách mạng của cha ông, nhưng Người không tánthành con đường cách mạng của họ Người xuất ngoại, đến nhiều quốc gia trên thế giới để tìmmột con đường cứu nước mới
+ Thứ hai, các cuộc cách mạng trên thế giới:
Trang 3Sự thành công chưa đến nơi của các cuộc cách mạng dân chủ tư sản điển hình trên thế giới:
Người nghiên cứu rất kỹ các cuộc cách mạng, điển hình là cách mạng giải phóng dân tộccủa Mỹ năm 1776, cách mạng Pháp 1789 và đi đến kết luận: “Cách mệnh Pháp cũng như cáchmệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳthực trong thì nó bốc lột công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa” Vì vậy, Người không đi theocon đường cách mạng Tư sản
Thất bại của các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc giải phóng dân tộc trên toàn thế giới tính tới đầu thế kỷ XIX
Vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản phương tây đã chuyển từ tự do cạnhtranh sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc Các nước đế quốc tăng cường xâm chiếm thuộc địanhằm mở rộng thị trường tiêu thụ, khai thác tài nguyên, bóc lột, nô dịch các dân tộc ở hầu hếtcác nước Á, Phi và Mỹ La tinh Tình hình đó đã làm sâu sắc thêm mâu thuẫn vốn có trong lòngchủ nghĩa tư bản và làm nảy sinh mâu thuẫn giữa nhân dân các dân tộc thuộc địa và phụ thuộcvới chủ nghĩa đế quốc thực dân Mâu thuẫn ngày càng phát triển, trở thành mâu thuẫn hết sứcsâu sắc của thời đại và thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của phong trào giải phóng dân tộc trêntoàn thế giới Tuy nhiên các phong trào giải phóng dân tộc đã bị chủ nghĩa thực dân đàn áp đẫmmáu và nhanh chóng thất bại
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga 1917
Người đến với Lênin và tán thành Đệ tam Quốc tế (Quốc tế III) vì Người thấy ở đó mộtphương hướng mới để giải phóng dân tộc: Cách mạng Vô sản Người nhận xét: Trong thế giớibây giờ chỉ có cách mạng Nga là thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnhphúc, tự do, bình đẳng thật sự Cuộc cách mạng này đã mở ra hai con đường: giải phóng nhândân lao động trong nước và tạo điều kiện cho nhân dân các nước thuộc địa đứng lên tự giảiphóng
Vượt qua sự hạn chế về tư tưởng của các sĩ phu và các nhà cách mạng có xu hướng tư sảnđương thời, Hồ Chí Minh đã đến với học thuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin và lựachọn con đường cách mạng vô sản
Nội dung: (4,0 điểm)
Trang 4Con đường cách mạng Việt Nam nhằm thực hiện độc lập dân tộc và đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội
Người nói: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”
Đi theo con đường cách mạng vô sản, Hồ Chí Minh sớm xác định phương hướng chiếnlược của cách mạng Việt Nam là “làm tư sản dân quyền cách mạng (tức cách mạng giải phóngdân tộc) và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Sau khi giành độc lập, phải tiến lên xâydựng chủ nghĩa xã hội Người dành nhiều tâm trí vào sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa vàxây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, hình thành nên những quan điểm hết sức cơ bản về chủnghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước thuộc địa với những tàn tíchphong kiến nặng nề; xác định những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội, mục tiêu và bước
đi để đạt tới chủ nghĩa xã hội Đó là một quá trình cải biến cách mạng lâu dài, gian khổ, phải trảiqua nhiều chặng đường khác nhau, tất cả vì sự nghiệp giải phóng con người, làm cho con ngườiphát triển toàn diện, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc Giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, xâydựng lý luận cách mạng giải phóng và phát triển dân tộc theo khuynh hướng vô sản, giải quyếtthành công mối quan hệ giữa đất nước và thời đại, giữa dân tộc và quốc tế Đó là cống hiến xuấtsắc nhất và cũng là cống hiến đầu tiên của Hồ Chí Minh trong việc vận dụng và phát triển lýluận cách mạng vô sản vào thực tiễn cách mạng Việt Nam
Trước hết phải tập trung cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc
Khi phân tích về mối quan hệ giữa nhiệm vụ giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp,
Người không nhấn mạnh một chiều đấu tranh giai cấp, mà tập trung vào cuộc đấu tranh giảiphóng dân tộc Độc lập, tự do theo Người mới là khát vọng cháy bỏng của mọi người Việt Nammất nước Toàn thể dân tộc Việt Nam đều mâu thuẫn với chủ nghĩa thực dân và mong muốngiành độc lập dân tộc, giải phóng đất nước Trong tư duy chính trị Hồ Chí Minh, thực chất củavấn đề dân tộc thuộc địa chính là vấn đề độc lập dân tộc
Phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo
Quyết định đi theo con đường cách mạng vô sản, cách mạng Việt Nam muốn giành thắnglợi, Hồ Chí Minh cho rằng, trước hết phải có một đảng chân chính lãnh đạo Người nói: “ Cách
Trang 5mệnh trước hết phải có đảng cách mệnh Đảng có vững cách mệnh mới thành công Đảngmuốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưngchủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” Để đảm bảosau khi cách mạng thành công, đất nước có nền độc lập hoàn toàn, đa số nhân dân lao độngđược hưởng ấm no hạnh phúc thì cách mạng phải do Đảng cộng sản lãnh đạo Đảng đó phảiđược xây dựng theo các nguyên tắc Đảng kiểu mới của Lênin, được vũ trang bằng chủ nghĩaMác - Lênin.
Nhiệm vụ lãnh đạo của Đảng cộng sản: Xác định mục tiêu của cách mạng, xây dựng đường
lối cách mạng giải phóng dân tộc; thông qua cương lĩnh, đường lối của mình, Đảng tổ chức vậnđộng, tập hợp các lực lượng cách mạng, xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất, (mà nòng cốt là
liên minh công nông), thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ: chống đế quốc và chống phong kiến,
giành độc lập dân tộc, đem lại tự do và hạnh phúc cho nhân dân Để đáp ứng được với nhữngyêu cầu nhiệm vụ đó, Đảng cộng sản phải được xây dựng theo các nguyên tắc Đảng kiểu mớicủa Lênin, được vũ trang bằng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin
Lực lượng cách mạng phải là khối đại đoàn kết toàn dân tộc, dựa trên nền tảng liên minh công nhân, nông dân và trí thức
Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Người khẳng định lực lượng cách mạng làbao gồm cả dân tộc Trong phạm vi của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc mà đối tượng cầnđánh đổ trước hết là bọn đế quốc và đại địa chủ phong kiến tay sai, Hồ Chí Minh chủ trương tậphợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân Việt Nam đang bị làm nô lệ trong một mặt trận dân tộc thống
nhất nhằm huy động sức mạnh toàn dân Sách lược vắn tắt chỉ rõ “Đảng phải hết sức liên lạc với
tiểu tư sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt, để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp.Còn với bọn phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạngthì phải lợi dụng, chí ít là làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào ra mặt phản cách mạng (nhưĐảng Lập hiến) thì cần phải đánh đổ” Trong lực lượng toàn dân tộc, Người luôn nhắc nhởkhông được quên cốt lõi của nó là công - nông Phải nhớ: “Công nông là gốc cách mệnh, họctrò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư sản áp bức, song không cực khổ bằng công nông, bahạng ấy chỉ là bầu bạn của cách mệnh, của công nông thôi”, và phải thực hiện theo đúng nguyêntắc: “Trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khi nào nhượng một chút lợiích gì của công nông mà đi vào đường thoả hiệp” Hồ Chí Minh khẳng định để có thể tập hợp
Trang 6lực lượng thì phải đoàn kết tất cả những người Việt Nam yêu nước để cùng đánh đổ kẻ thùchung của cả dân tộc, trong đó bộ phận trung tâm là công nhân, nông dân và khối liên minhcông – nông do giai cấp công nhân lãnh đạo.
Tóm lại, quá trình Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận cách mạng vô sản ở
Việt Nam là một quá trình giải quyết những yêu cầu của lịch sử dân tộc, luôn xuất phát từ thựctiễn khách quan, hình thành nên một học thuyết về giải phóng và phát triển dân tộc theo conđường cách mạng vô sản, được thâm nhập rộng rãi trong đông đảo quần chúng yêu nước và trởthành sức mạnh vật chất vô cùng to lớn trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do, làm nên nhữngthắng lợi chiến lược của cách mạng Việt Nam và tiến lên xây dựng đất nước ngày càng “đànghoàng hơn, to đẹp hơn” Thực tiễn đó khẳng định giá trị của ngọn cờ tư tưởng Hồ Chí Minh,khẳng định thành công của Hồ Chí Minh trong quá trình vận dụng và phát triển lý luận cáchmạng vô sản vào điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam; để lại những bài học lịch sử vô cùngquý báu, mà bài học lớn nhất là phải kiên định mục tiêu lý tưởng của chủ nghĩa cộng sản, luônbám sát thực tiễn của đất nước, giữ vững tính độc lập về tư duy, không ngừng vận dụng và pháttriển sáng tạo lý luận và kinh nghiệm của cách mạng thế giới để xác định đường lối chính trịđúng đắn, đưa sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội đến thành công và bảo vệ vững chắc Tổquốc
Trang 7Câu 2 Đảng ta vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc trong giai đoạn hiện nay (3 điểm)
Giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc
- Về lý luận cách mạng giải phóng dân tộc: Đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, xác định con
đường cứu nước theo khuynh hướng chính trị vô sản, nhưng Hồ Chí Minh đã không áp dụngrập khuôn, máy móc những nguyên lý có sẵn Năm 1924, Người đã phát hiện thấy chủ nghĩaMác được xây dựng trên một triết lý nhất định của lịch sử châu Âu, mà châu Âu “chưa phải là
toàn thể nhân loại”, và đặt ra nhiệm vụ: “xem xét lại chủ nghĩa Mác về cơ sở lịch sử của nó, củng cố nó bằng dân tộc học phương Đông”.
- Lý luận cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh làm phong phú thêm Chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng thuộc địa: Vận dụng phương pháp làm việc biện chứng của học
thuyết Lênin, Người đã phân tích thực tiễn xã hội thuộc địa, phát triển chủ nghĩa
Mác-Lênin trong điều kiện lịch sử cụ thể, xây dựng nên lý luận cách mạng giải phóng dân tộc và
truyền bá vào Việt Nam
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, yêu cầu khách quan của cách mạng ở thuộc địa không phải là chốngchủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa đế quốc nói chung mà là chống chủ nghĩa thực dân và tay saicủa nó Cho nên điều cần kíp là phải tiến hành cuộc cách mạng giải phóng, giành độc lập tự docho dân tộc
Về động lực của cách mạng giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh đã khẳng định, chủ nghĩa dân tộc chân chính là một động lực to lớn và kêu gọi phát động chủ nghĩa dân tộc nhân danh
Quốc tế cộng sản
- Phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh hết sức độc đáo
và sáng tạo, thấm nhuần tính nhân văn.
Xuất phát từ điều kiện lịch sử cụ thể ở thuộc địa, nhất là so sánh lực lượng quá chênh lệch
về kinh tế và quân sự giữa các dân tộc bị áp bức và chủ nghĩa đế quốc, Người đã xây dựng nên
lý luận về phương pháp khởi nghĩa toàn dân và chiến tranh nhân dân, phát huy và sử dụng sứcmạnh toàn dân tộc để chiến thắng kẻ thù hùng mạnh Đây là một di sản tư tưởng quân sự vô giá
mà Người để lại cho Đảng và nhân dân ta
Về Tình hình quốc tế và trong nước tác động đến việc bảo vệ độc lập, chủ quyền đất nước hiện nay
Trang 8Hiện nay tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến rất phức tạp, tác động trực tiếpđến nước ta, tạo ra cả thời cơ và thách thức Hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và pháttriển vẫn là xu thế lớn Toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, cách mạng khoa học- công nghệ, kinh tếtri thức tiếp tục được đẩy mạnh Châu á Thái Bình Dương trong đó có khu vực Đông Nam Á đãtrở thành một cộng đồng, tiếp tục là trung tâm phát triển năng động, có vị trí địa-kinh tế-chính trịchiến lược lược ngày càng quan trọng; đồng thời đây cũng là khu vực cạnh tranh chiến lượcgiữa một số nước lớn, có nhiều nhân tố bất ổn; tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền biển đảo trongkhu vực và trên Biển Đông còn diễn ra gay gắt.
Ở trong nước, thế và lực, sức mạnh tổng hợp của đất nước tăng lên, uy tín quốc tế của đấtnước ngày càng được nâng cao Thời cơ, vận hội phát triển mở ra rộng lớn Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ XII của Đảng ta đã khẳng định, ba mươi năm đổi mới là một giai đoạn lịch sử quantrọng trong sự nghiệp phát triển của nước ta, đánh dấu sự trưởng thành về mọi mặt của Đảng,Nhà nước và nhân dân ta Nhìn tổng thể, qua 30 năm đổi mới, đất nước đã đạt được những
thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng CNXH và bảo vệ tổ quốc
XHCN…Tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức Bốn nguy cơ mà Đảng ta chỉ ra vẫncòn tồn tại, nhất là nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên thếgiới; nguy cơ “diễn biến hòa bình” của thế lực thù địch nhằm chống phá nước ta; tình trạng suythoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức; sự tồn tại và những diễn biến phứctạp của tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí…
- Định hướng bảo vệ:
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc , chúng ta cần nghiên cứu, vận dụng tư tưởng
Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội nhằm tạo ra những nguồn lực mới, đưa sự nghiệp đổi mới vững bước tiến lênnhững thắng lợi mới Phải khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, tạođiều kiện và phát huymoij nguồn lực để xây dựng và bảo vệ đất nước
Trước hết phải xác định rõ các nguồn lực và nhấn mạnh phải phát huy tối đa các nguồn nộilực Nội lực, hiểu một cách toàn diện, bao gồm con người, trí tuệ, truyền thống dân tộc, truyềnthống cách mạng, đất đai, tài nguyên, vốn liếng… nhưng tựu trung lại, yếu tố quan trọng nhất,quyết định nhất vẫn là nguồn lực con người với tất cả sức mạnh thể chất và tinh thần của nó
Trang 9Chủ nghĩa yêu nước là nguồn lực mạnh mẽ nhất, trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dântộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh thần yêu nước ấy đã được pháthuy cao độ, biến thành chủ nghĩa anh hùng cách mạng vô song, đưa đến mọi thắng lợi của dântộc ta Trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, truyền thống quý báu ấycần được tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ, biến nó thành một nguồn nội lực vô tận để đưa đất nướcvượt qua mọi nguy cơ, thử thách, vững bước tiến lên.
Trong công cuộc đổi mới hiện nay, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc vàcách mạng giải phóng dân tộc, chúng ta cần thực hiện những nội dung sau:
Một là, kiên định con đường ĐLDT gắn liền với CNXH Trong bất kỳ điều kiện và hoàn
cảnh nào cũng phải giữ vững được nền độc lập hoàn toàn, độc lập thực sự của đất nước
Hai là, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng đáp ứng với yêu cầu, nhiệm
vụ trong thời kỳ lịch sử mới Trước hết là mỗi đảng viên tự nâng cao trình độ nhận thức chínhtrị và chuyên môn, trau dồi , rèn luyện đạo đức để xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớtrung thành của nhân dân
Ba là, tăng cường, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh
công-nông-trí, trên cơ sở phát huy tinh thần tự lực, tự cường, “đem tài dân, sức dân để làm lợi cho dân”
Bốn là, trong bối cảnh hiện nay phải đặt lợi ích quốc gia-dân tộc lên trên hết; kiên định độc
lập tự chủ, đồng thời chủ động và tích cực hội nhập quốc tế trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi;kết hợp phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổquốc VN XHCN
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc được hình thành và phát triển trong tiến trình cách mạng Việt Nam Đó là sự sáng tạo của Hồ Chí Minh, mang tinh thần cách mạng và khoa học, được kiểm chứng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới Những quan điểm của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc thấm đượm khát vọng của nhân dân Việt Nam về độc lập, tự do, công bằng, văn minh, ấm no, hạnh phúc Đó là đòi hỏi chính đáng của tất cả các dân tộc trong
đó có Việt Nam Những cống hiến sáng tạo của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc, cả lý luận và thực tiễn bổ sung cho kho tàng lý luận cách mạng thế giới, của chủ nghĩa Mác-Lênin, mãi mãi là niềm tự hào cho dân tộc ta tiếp tục tiến lên.
Trang 10Đề 2.
Câu 1 Trình bày nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc (7 điểm)
TTHCM về cách mạng giải phóng dân tộc là hệ thống những quan điể toàn diện và sâu sắc
về con đường cứu nước, chiến lược cách mạng, sách lược cách mạng và phương pháp cách mạng nhằm giải phóng áp bức, nô lệ, XD 1 nước VN hòa bình thống nhất, độc lập và CNXH TTHCM về cách mạng dân tộc gồm những nội dung sau:
Thứ nhất, về Mục tiêu, nhiệm vụ, tính chất:
Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc là cuộc cách mạng do nhân dân các nước
thuộc địa, (hoặc các nước bị nô dịch) tiến hành, nhằm lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc,khôi phục độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia, xây dựng chính quyền, xây dựng nhà nước
thuộc về lực lượng dân tộc Do đó, mục tiêu cơ bản và chủ yếu của cách mạng giải phóng dân tộc là lật đổ ách áp bức, nô dịch của chủ nghĩa thực dân, đế quốc, giành độc lập dân tộc, khôi
phục chủ quyền quốc gia
Nhiệm vụ của cách mạng giải phóng dân tộc: nhiệm vụ chủ yếu và căn bản của cách mạng
giải phóng dân tộc là thành lập Đảng cách mạng (ở Việt Nam là Đảng cộng sản); đề ra chủtrương, đường lối cách mạng phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh lịch sử thực tiễn của mỗinước; tập hợp lực lượng dân tộc, tiến hành vận động cách mạng, khởi nghĩa đánh đổ ách thốngtrị của thực dân đế quốc, giành độc lập dân tộc, giành chính quyền về tay nhân dân Sau khigiành chính quyền, tổ chức xây dựng xã hội mới do nhân dân làm chủ
Tính chất của cách mạng giải phóng dân tộc : Đây là cuộc đấu tranh giữa những người bị
áp bức chống kẻ áp bức; giữa nhân dân thuộc địa-những người bị xâm lược chống kẻ xâm chủ nghĩa thực dân; là cuộc đấu tranh giải quyết mâu thuẫn dân tộc với đế quốc, nhằm giảiphóng dân tộc Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam là cuộc đấu tranh chính nghĩa
lược-Thứ hai, cách mạng giải phóng dân tộc muốn giành thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản: Chủ nghĩa Mác – Lênin chỉ ra rằng các dân tộc đang bị chủ nghĩa thực dân
phương Tây áp bức muốn được giải phóng phải đi theo con đường cách mạng vô sản Tuynhiên, khi vận dụng con đường cách mạng vô sản ở Phương Tây vào hoàn cảnh cụ thể của ViệtNam, Người chỉ ra rằng, do nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, nên sự phân hóa giai cấp ở đây khácvới xã hội tư bản phương Tây, vì thế cuộc đấu tranh giai cấp ở đây không diễn ra giống như ở
Trang 11phương Tây Trong điều kiện xã hội thuộc địa, Người không nhấn mạnh một chiều đấu tranhgiai cấp, mà tập trung vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Độc lập, tự do là khát vọng cháybỏng của mọi người Việt Nam mất nước Trong tư duy chính trị Hồ Chí Minh, thực chất củavấn đề dân tộc thuộc địa chính là vấn đề độc lập dân tộc.
Sự thất bại của các phong trào yêu nước ở Việt Nam từ nửa sau thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ
XX: các phong trào cách mạng cuối thể kỷ XIX đầu thế kỷ XX theo khuynh hướng cách mạng
phong kiến và khuynh hướng tư sản dân tộc đều thể hiện tinh thần yêu nước muốn giải phóngdân tộc, tuy nhiên các cuộc đấu tranh đó cuối cùng đều thất bại do tư tưởng cách mạng đã lỗithời và không còn phù hợp với tình hình cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ Vì vậy, mặc dù rấtkhâm phục tinh thần cách mạng của cha ông, nhưng Người không tán thành con đường cáchmạng của họ Người xuất ngoại, đến nhiều quốc gia trên thế giới để tìm một con đường cứu nướcmới
Sự thành công chưa đến nơi của các cuộc cách mạng dân chủ tư sản điển hình trên thế giới:Người nghiên cứu rất kỹ các cuộc cách mạng, điển hình là cách mạng giải phóng dân tộc của
Mỹ năm 1776, cách mạng Pháp 1789 và đi đến kết luận: “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh
Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thựctrong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa” Vì vậy, Người không đi theo conđường cách mạng Tư sản
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga 1917: Người đến với Lênin và tán thành Đệtam Quốc tế (Quốc tế III) vì Người thấy ở đó một phương hướng mới để giải phóng dân tộc:Cách mạng Vô sản Người nhận xét: Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mạng Nga là thành côngđến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc, tự do, bình đẳng thật sự Cuộc cáchmạng này đã mở ra hai con đường: giải phóng nhân dân lao động trong nước và tạo điều kiệncho nhân dân các nước thuộc địa đứng lên tự giải phóng Vượt qua sự hạn chế về tư tưởng củacác sĩ phu và các nhà cách mạng có xu hướng tư sản đương thời, Hồ Chí Minh đã đến với họcthuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin và lựa chọn con đường cách mạng vô sản Việc lựachọn và quyết định đi theo con đường cách mạng vô sản, theo con đường của Cách mạng thángMười Nga, theo chủ nghĩa Mác-Lênin là một quyết định đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc vềmặt nhận thức tư tưởng cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đồng thời mang tính bướcngoặt căn bản đối với cách mạng Việt Nam
Trang 12Thứ ba, Cách mạng giải phóng dân tộc muốn giành thắng lợi triệt để thì phải có Đảng Cộng sản lãnh đạo: Quyết định đi theo con đường cách mạng vô sản, cách mạng Việt Nam
muốn giành thắng lợi, Hồ Chí Minh cho rằng, trước hết phải có một đảng chân chính lãnh đạo.Người nói: “ Cách mệnh trước hết phải có đảng cách mệnh Đảng có vững cách mệnh mớithành công Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt Bây giờ học thuyết nhiều, chủnghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩaLênin” Để đảm bảo sau khi cách mạng thành công, đất nước có nền độc lập hoàn toàn, đa sốnhân dân lao động được hưởng ấm no hạnh phúc thì cách mạng phải do Đảng cộng sản lãnhđạo Đảng đó phải được xây dựng theo các nguyên tắc Đảng kiểu mới của Lênin, được vũ trangbằng chủ nghĩa Mác - Lênin
Nhiệm vụ lãnh đạo của Đảng cộng sản: Xác định mục tiêu của cách mạng, xây dựng đường
lối cách mạng giải phóng dân tộc; thông qua cương lĩnh, đường lối của mình, Đảng tổ chức vậnđộng, tập hợp các lực lượng cách mạng, xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất, (mà nòng cốt là
liên minh công nông), thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ: chống đế quốc và chống phong kiến,
giành độc lập dân tộc, đem lại tự do và hạnh phúc cho nhân dân Để đáp ứng được với nhữngyêu cầu nhiệm vụ đó, Đảng cộng sản phải được xây dựng theo các nguyên tắc Đảng kiểu mớicủa Lênin, được vũ trang bằng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin
Thứ tư, Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết toàn dân, trên cơ sở liên minh công nông làm nòng cốt: Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Người khẳng
định lực lượng cách mạng là bao gồm cả dân tộc Trong phạm vi của cuộc cách mạng giải phóngdân tộc mà đối tượng cần đánh đổ trước hết là bọn đế quốc và đại địa chủ phong kiến tay sai, HồChí Minh chủ trương tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân Việt Nam đang bị làm nô lệ trong
một mặt trận dân tộc thống nhất nhằm huy động sức mạnh toàn dân Sách lược vắn tắt chỉ rõ
“Đảng phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt, để kéo
họ đi vào phe vô sản giai cấp Còn với bọn phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản An Nam màchưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, chí ít là làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào
ra mặt phản cách mạng (như Đảng Lập hiến) thì cần phải đánh đổ” Trong lực lượng toàn dântộc, Người luôn nhắc nhở không được quên cốt lõi của nó là công - nông Phải nhớ: “Công nông
là gốc cách mệnh, học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư sản áp bức, song không cựckhổ bằng công nông, ba hạng ấy chỉ là bầu bạn của cách mệnh, của công nông thôi”, và phải
Trang 13thực hiện theo đúng nguyên tắc: “Trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khinào nhượng một chút lợi ích gì của công nông mà đi vào đường thoả hiệp” Hồ Chí Minh khẳngđịnh để có thể tập hợp lực lượng thì phải đoàn kết tất cả những người Việt Nam yêu nước đểcùng đánh đổ kẻ thù chung của cả dân tộc, trong đó bộ phận trung tâm là công nhân, nông dân
và khối liên minh công - nông do giai cấp công nhân lãnh đạo
Thứ năm, Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc: Căn cứ vào thực tiễn tình
hình cách mạng Việt Nam và sự phát triển của phong trào cách mạng thế giới, Hồ Chí Minhkhông đồng tình với chủ trương của nhiều đại biểu phát biểu tại Đại hội Quốc V Quốc tế cộngsản Tại diễn đàn Đại hội V (1924), Hồ Chí Minh đã phát biểu thẳng thắn quan điểm của mình:
“Hiện nay nọc độc và sức sống của bọn rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các thuộc địahơn là ở chính quốc” Người khẳng định: Cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộcvào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước
Hồ Chí Minh khẳng định, thực hiện thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộcđịa, không chỉ giải phóng nhân dân khỏi ách áp bức của chủ nghĩa thực dân, mà còn tạo điềukiện cho cho cuộc cách mạng vô sản ở chính quốc Người nói: “Trong khi thủ tiêu một trongnhững điều kiện tồn tại của chủ nghĩa tư bản là chủ nghĩa đế quốc, họ có thể giúp đỡ nhữngngười anh em mình ở phương Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn”
Đây là một luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn đốivới phong trào cách mạng thế giới và là sự bổ sung kịp thời vào kho tàng lý luận của chủ nghĩaMác-Lênin Đặc biệt, đối với cách mạng Việt Nam, luận điểm cách mạng của Hồ Chí Minh đãđược vận dụng một cách chủ động, sáng tạo trong tiến trình vận động cách mạng giải phóng dântộc Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam, là một minh chứng khẳngđịnh luận điểm của Hồ Chí Minh hoàn toàn đúng đắn
Thứ sáu, Cách mạng giải phóng dân tộc phải được thực hiện bằng con đường bạo lực, kết hợp lực lượng chính trị của quần chúng với lực lượng vũ trang trong nhân dân: Căn cứ
vào thực tiễn tình hình cách mạng thế gới và thực tiễn Việt Nam; nghiên cứu quan điểm lý luận
về cách mạng vô sản, Hồ Chí Minh khẳng định, để cứu nước, giải phóng dân tộc, cách mạngViệt Nam phải tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực: Kết hợp khởi nghĩa vũ trang vớiđấu tranh chính trị của quần chúng
Trang 14Nghiên cứu về phong trào đấu tranh yêu nước, cách mạng ở Việt Nam những năm cuối thế
kỷ 19 đầu thế kỷ 20, phương pháp đấu tranh bằng con đường cải lương (do Phan Chu Trinhkhởi xướng), với phương châm: “Pháp Việt đề huề”, chủ trương dựa vào Pháp để tăng tiềm lựcđất nước; chủ yếu sử dụng hình thức đấu tranh hợp pháp, đấu tranh bằng phương pháp hoà bình
để giành độc lập dân tộc ở Việt Nam Nhưng đó chỉ là phương pháp mang tính ảo tưởng, thiếuthực tế và đã thất bại Vì bản chất của thực dân, đế quốc là xâm lược, nô dịch và lợi nhuận, nên
nó sẽ không dễ dàng từ bỏ thị trường, thuộc địa mà chúng đang bóc lột, thu lợi
Phương pháp vũ trang bạo động, nhờ sự giúp đỡ của bên ngoài (phong trào Quang phụchội, Đông Du do Phan Bội Châu lãnh đạo), hoặc bằng phương pháp vũ trang ám sát theokhuynh hướng dân chủ tư sản, ( tiêu biểu là đường lối của Quốc Dân Đảng do Nguyễn TháiHọc khởi xướng), cũng đều thất bại
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn cách mạng Việt Nam và thế giới, Hồ Chí Minh chỉ ra rằng,
để cuộc cuộc khởi nghĩa vũ trang có thể giành thắng lợi, phải sử dụng cách mạng bạo lực, kết hợp khởi nghĩa vũ trang với lực lượng chính trị của quần chúng, coi đó là điểm tựa để phát triển
lực lượng vũ trang, tổ chức các hình thức đấu tranh vũ trang từ thấp đến cao, từ nhỏ đến lớn, phùhợp với từng nơi, từng thời kỳ cụ thể
Quan điểm Cách mạng giải phóng dân tộc phải được thực hiện bằng con đường bạo lực, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ tranh; tiến hành khởi nghĩa từng phần tiến tới tổng
khởi nghĩa, đánh đổ chế độ thực dân, phong kiến, giành chính quyền về tay nhân dân đã được
Hồ Chí Minh chỉ đạo thực hiện rất linh hoạt và hiệu quả Trong đó nổi lên vấn đề quan trọng làxây dựng lực lượng, nhưng vấn đề chọn thời cơ khởi nghĩa cũng là vấn đề mang tính quyết định,đem đến thắng lợi
Tóm lại: Hồ Chí Minh đã vận dụng và phát triển sáng tạo học thuyết của Lênin về cách
mạng thuộc địa, hình thành một hệ thống luận điểm khá hoàn chỉnh, bao gồm cả đường lối chiếnlược, sách lược và phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa
Đặt chiến lược của cách mạng Việt Nam trong quỹ đạo cách mạng vô sản thế giới, khẳngđịnh cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, Hồ Chí Minh đã lựa chọncon đường cách mạng giải phóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản, đó là sự lựa chọnđúng đắn, phù hợp với lịch sử đất nước và thời đại Khẩn trương xúc tiến việc chuẩn bị mọi điều
kiện cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam; soạn thảo Chánh cương vắn tắt và Sách lược
Trang 15vắn tắt của Đảng, Hồ Chí Minh đã xác định nhiệm vụ chiến lược cho cách mạng giải phóng dân
tộc Việt Nam là chống đế quốc và chống phong kiến Hai nhiệm vụ đó không tách rời nhau, chonên, Đảng ta phải chỉ đạo giải quyết đặt ra hàng loạt vấn đề: về sắp xếp lực lượng cách mạng, vềxây dựng mặt trận dân tộc thống nhất, về liên minh công nông, về phương pháp tiến hành cáchmạng, về khởi nghĩa vũ trang, về thời cơ khởi nghĩa vv
Trang 16Câu 2 Đảng ta vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc trong giai đoạn hiện nay (3 điểm)
Giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc
- Về lý luận cách mạng giải phóng dân tộc: Đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, xác định con
đường cứu nước theo khuynh hướng chính trị vô sản, nhưng Hồ Chí Minh đã không áp dụngrập khuôn, máy móc những nguyên lý có sẵn Năm 1924, Người đã phát hiện thấy chủ nghĩaMác được xây dựng trên một triết lý nhất định của lịch sử châu Âu, mà châu Âu “chưa phải là
toàn thể nhân loại”, và đặt ra nhiệm vụ: “xem xét lại chủ nghĩa Mác về cơ sở lịch sử của nó, củng cố nó bằng dân tộc học phương Đông”.
- Lý luận cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh làm phong phú thêm Chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng thuộc địa: Vận dụng phương pháp làm việc biện chứng của học
thuyết Lênin, Người đã phân tích thực tiễn xã hội thuộc địa, phát triển chủ nghĩa
Mác-Lênin trong điều kiện lịch sử cụ thể, xây dựng nên lý luận cách mạng giải phóng dân tộc và
truyền bá vào Việt Nam
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, yêu cầu khách quan của cách mạng ở thuộc địa không phải là chốngchủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa đế quốc nói chung mà là chống chủ nghĩa thực dân và tay saicủa nó Cho nên điều cần kíp là phải tiến hành cuộc cách mạng giải phóng, giành độc lập tự docho dân tộc
Về động lực của cách mạng giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh đã khẳng định, chủ nghĩa dân tộc chân chính là một động lực to lớn và kêu gọi phát động chủ nghĩa dân tộc nhân danh
Quốc tế cộng sản
- Phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh hết sức độc đáo
và sáng tạo, thấm nhuần tính nhân văn.
Xuất phát từ điều kiện lịch sử cụ thể ở thuộc địa, nhất là so sánh lực lượng quá chênh lệch
về kinh tế và quân sự giữa các dân tộc bị áp bức và chủ nghĩa đế quốc, Người đã xây dựng nên
lý luận về phương pháp khởi nghĩa toàn dân và chiến tranh nhân dân, phát huy và sử dụng sứcmạnh toàn dân tộc để chiến thắng kẻ thù hùng mạnh Đây là một di sản tư tưởng quân sự vô giá
mà Người để lại cho Đảng và nhân dân ta
Về Tình hình quốc tế và trong nước tác động đến việc bảo vệ độc lập, chủ quyền đất nước hiện nay
Trang 17Hiện nay tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến rất phức tạp, tác động trực tiếpđến nước ta, tạo ra cả thời cơ và thách thức Hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và pháttriển vẫn là xu thế lớn Toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, cách mạng khoa học- công nghệ, kinh tếtri thức tiếp tục được đẩy mạnh Châu á Thái Bình Dương trong đó có khu vực Đông Nam Á đãtrở thành một cộng đồng, tiếp tục là trung tâm phát triển năng động, có vị trí địa-kinh tế-chính trịchiến lược lược ngày càng quan trọng; đồng thời đây cũng là khu vực cạnh tranh chiến lượcgiữa một số nước lớn, có nhiều nhân tố bất ổn; tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền biển đảo trongkhu vực và trên Biển Đông còn diễn ra gay gắt.
Ở trong nước, thế và lực, sức mạnh tổng hợp của đất nước tăng lên, uy tín quốc tế của đấtnước ngày càng được nâng cao Thời cơ, vận hội phát triển mở ra rộng lớn Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ XII của Đảng ta đã khẳng định, ba mươi năm đổi mới là một giai đoạn lịch sử quantrọng trong sự nghiệp phát triển của nước ta, đánh dấu sự trưởng thành về mọi mặt của Đảng,Nhà nước và nhân dân ta Nhìn tổng thể, qua 30 năm đổi mới, đất nước đã đạt được những
thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng CNXH và bảo vệ tổ quốc
XHCN…Tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức Bốn nguy cơ mà Đảng ta chỉ ra vẫncòn tồn tại, nhất là nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên thếgiới; nguy cơ “diễn biến hòa bình” của thế lực thù địch nhằm chống phá nước ta; tình trạng suythoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức; sự tồn tại và những diễn biến phứctạp của tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí…
- Định hướng bảo vệ:
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc , chúng ta cần nghiên cứu, vận dụng tư tưởng
Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội nhằm tạo ra những nguồn lực mới, đưa sự nghiệp đổi mới vững bước tiến lênnhững thắng lợi mới Phải khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, tạođiều kiện và phát huymoij nguồn lực để xây dựng và bảo vệ đất nước
Trước hết phải xác định rõ các nguồn lực và nhấn mạnh phải phát huy tối đa các nguồn nộilực Nội lực, hiểu một cách toàn diện, bao gồm con người, trí tuệ, truyền thống dân tộc, truyềnthống cách mạng, đất đai, tài nguyên, vốn liếng… nhưng tựu trung lại, yếu tố quan trọng nhất,quyết định nhất vẫn là nguồn lực con người với tất cả sức mạnh thể chất và tinh thần của nó
Trang 18Chủ nghĩa yêu nước là nguồn lực mạnh mẽ nhất, trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dântộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh thần yêu nước ấy đã được pháthuy cao độ, biến thành chủ nghĩa anh hùng cách mạng vô song, đưa đến mọi thắng lợi của dântộc ta Trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, truyền thống quý báu ấycần được tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ, biến nó thành một nguồn nội lực vô tận để đưa đất nướcvượt qua mọi nguy cơ, thử thách, vững bước tiến lên.
Trong công cuộc đổi mới hiện nay, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc vàcách mạng giải phóng dân tộc, chúng ta cần thực hiện những nội dung sau:
Một là, kiên định con đường ĐLDT gắn liền với CNXH Trong bất kỳ điều kiện và hoàn
cảnh nào cũng phải giữ vững được nền độc lập hoàn toàn, độc lập thực sự của đất nước
Hai là, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng đáp ứng với yêu cầu, nhiệm
vụ trong thời kỳ lịch sử mới Trước hết là mỗi đảng viên tự nâng cao trình độ nhận thức chínhtrị và chuyên môn, trau dồi , rèn luyện đạo đức để xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớtrung thành của nhân dân
Ba là, tăng cường, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh
công-nông-trí, trên cơ sở phát huy tinh thần tự lực, tự cường, “đem tài dân, sức dân để làm lợi cho dân”
Bốn là, trong bối cảnh hiện nay phải đặt lợi ích quốc gia-dân tộc lên trên hết; kiên định độc
lập tự chủ, đồng thời chủ động và tích cực hội nhập quốc tế trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi;kết hợp phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổquốc VN XHCN
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc được hình thành vàphát triển trong tiến trình cách mạng Việt Nam Đó là sự sáng tạo của Hồ Chí Minh,mang tinh thần cách mạng và khoa học, được kiểm chứng trong thực tiễn cáchmạng Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới Những quan điểm của Hồ ChíMinh về cách mạng giải phóng dân tộc thấm đượm khát vọng của nhân dân ViệtNam về độc lập, tự do, công bằng, văn minh, ấm no, hạnh phúc Đó là đòi hỏi chínhđáng của tất cả các dân tộc trong đó có Việt Nam Những cống hiến sáng tạo của
Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc, cả lý luận và thực tiễn bổ sung chokho tàng lý luận cách mạng thế giới, của chủ nghĩa Mác-Lênin, mãi mãi là niềm tự hàocho dân tộc ta tiếp tục tiến lên
Trang 19ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 03 Câu 1: Phân tích quan điểm, nội dung vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay.
Tình hình thế giới hiện nay đã và đang có những biến đổi to lớn, sâu sắc về nhiềumặt Cách mạng khoa học- công nghệ phát triển mạnh mẽ, toàn cầu hóa và hội nhậpquốc tế trở thành tất yếu của xu thế hợp tác, liên kết giữa các ngành, các quốc gia và cáckhu vực trên thế giới với nhiều cấp độ; hòa bình, phát triển, dân chủ hóa các quan hệquốc tế trở thành xu thế của thời đại Cục diện thế giới đa cực ngày càng rõ hơn cùngvới những mâu thuẫn mới nảy sinh, làm cho căng thẳng trong quan hệ quốc tế, xung độttôn giáo, sắc tộc, ly khai, chiến tranh cục bộ, bạo loạn chính trị, can thiệp lật đổ, khủng
bố, diễn ra phức tạp
VN cũng đang đứng trước những thuận lợi và khó khăn, cơ hội và thách thức đanxen nhau Những thành tựu, kinh nghiệm 30 mươi năm đổi mới đã tạo ra thế và lực, sứcmạnh tổng hợp lớn hơn nhiều so với trước Đồng thời các khó khăn, thách thức khônggiảm mà ngày càng phức tạp hơn Đặc biệt tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng,đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu,tham nhũng, lãng phí vẫn nghiêm trọng, làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối vớiĐảng và Nhà nước…
Bối cảnh mới đòi hỏi chúng ta vận dụng, phát triển sáng tạo tư tưởng HCM trongcác lĩnh vực đời sống xã hội Nghĩa là vận dụng những quan điểm lý luận của Người,xuất phát từ thực tế, xác định đường lối chiến lược, sách lược và chỉ đạo cho phù hợptrên cơ sở giữ vững mục tiêu ĐLDT và CNXH
Trang 20Có 4 quan điểm mang tính phương pháp luận trong nhận thức và hành động theo tưtưởng Hồ Chí Minh.
+ Một là: Lý luận gắn với thực tiễn
Hồ Chí Minh thường nhắc nhở: ‘‘Phải nâng cao sự tu dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin
để dùng lập trường, quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin mà tổng kếtkinh nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của nước ta Cónhư thế, chúng ta mới dần dần hiểu được qui luật phát triển của cách mạng Việt Nam,định ra được những đường lối, phương châm, bước đi cụ thể của cách mạng xã hội chủnghĩa thích hợp với tình hình nước ta’’ Rõ ràng, theo Hồ Chí Minh cần phải gắn lý luận
với thực tế thông qua việc thực tế hóa lý luận và lý luận hóa thực tế, chỉ có như vậy mới
vận dụng sáng tạo và phát triển thành công, không chỉ tư tưởng Hồ Chí Minh mà cả Chủnghĩa Mác – Lênin cho phù hợp điều kiện mới, yêu cầu mới hiện nay
+ Hai là: Quan điểm lịch sử và cụ thể.
Tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm của một thời kỳ lịch sử cụ thể, chịu sự ước địnhcủa điều kiện lịch sử đó Nghiên cứu để nhận thức hay vận dụng một quan điểm hoặcmột câu nói nào đó của Người cần thiết phải đặt nó trong bối cảnh cụ thể: Nói với ai,nhằm mục đích gì, do đâu hay vì sao mà nói, viết như thế để không dẫn đến những suydiễn hay qui kết nhầm lẫn, sai lệch với tư tưởng của Người Cần chú ý rằng Hồ ChíMinh không chỉ là một chiến lược gia vĩ đại mà còn là một nhà chỉ đạo chiến lược, mộtnhà sách lược tài giỏi Tùy đối tượng, hoàn cảnh cụ thể mà Người có cách xử lý linhhoạt, sáng tạo riêng Như vậy, vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh rất cần nắmchắc lịch sử vấn đề và rất cần so sánh, tìm hiểu các điều kiện ra đời quan điểm tư tưởng
đó còn không ? còn như thế nào để bổ sung và phát triển
+ Ba là: quan điểm toàn diện và hệ thống
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống đề cập toàn diện đến các vấn đề của conngười và xã hội Việt Nam Bản thân Người khi xem xét, đánh giá sự vật, hiện tượng, xãhội hay con người luôn nhìn qua các mối quan hệ nhiều chiều để thấy toàn diện của vấn
đề, đồng thời cũng nhìn toàn diện các vấn đề như: Kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội;quá khứ hiện tại, tương lai; truyền thống và hiện đại; dân tộc và quốc tế; cá nhân, tậpthể, cộng đồng; thời, thế, lực; thiên thời, địa lợi, nhân hòa; nhận thức, tư tưởng, phương
Trang 21pháp, phong cách; tình cảm, đạo đức, nhân cách, lối sống; lý luận và thực tiễn, nói vàlàm, quyền lợi và nghĩa vụ,.v.v Người thường nhắc cán bộ, đảng viên trong công tác,công việc phải có cái nhìn toàn cục, tránh chủ quan phiến diện, cục bộ Vận dụng, pháttriển tư tưởng Hồ Chí Minh trước hết là vận dụng, phát triển cách nhìn toàn diện vềmình, về người, về vật, về việc của Người Mặt khác là hoàn thiện nội dung toàn diện
của hệ thống các chữ dân trong ‘‘ham muốn tột bực’’ của Người.
+ Bốn là: Quan điểm kế thừa và phát triển
Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kế thừa và phát triển tinh hoa văn hóa tư tưởng củadân tộc và nhân loại Bản chất tư tưởng Hồ Chí Minh là khoa học, cách mạng và sángtạo nên luôn luôn mới với tư cách là nguyên lý và những nguyên tắc phương pháp luậntrong suy nghĩ, giải quyết vấn đề Nhưng cũng có nhiều vấn đề, sinh thời Hồ Chí Minhchưa có điều kiện đề cập đến Vì vậy, chúng ta phải biết kế thừa để phát triển, vừa kếthừa vừa phát triển và phát triển trung thành với tư tưởng Hồ Chí Minh Trung thành ởđây không phải là khư khư giữ nguyên các câu chữ cũ mà là trung thành với mục tiêu lýtưởng, với lôgic phát triển tư duy của Hồ Chí Minh, để sáng tạo ra những luận điểmmới, nội dung mới, cách làm mới phù hợp với điều kiện hoàn cảnh mới Nghĩa là tìm ranhững vấn đề có tính qui luật và qui luật của cách mạng Việt Nam thời kỳ hậu Hồ ChíMinh
Quán triệt những quan điểm trên, bằng phương pháp biện chứng duy vật và lịch sử,
lấy mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, phát triển bền vững,
ổn định làm cái bất biến và sử dụng linh hoạt các hình thức, cách làm, giải pháp trong
sự vạn biến sôi động của cuộc sống, chắc chắn sẽ thành công
Về nội dung vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay:
- Kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Đó là ngọn cờ vinh quang mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao lại cho thế hệ hôm nay
và các thế hệ mai sau Độc lập dân tộc là điều kiên tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xãhội và là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc Xây dựng chủ nghĩa xã hội vàbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ chặt chẽ vớinhau Vì rằng, thế giới đã và đang thay đổi nhiều, song cuộc đấu tranh cho độc lập dân
Trang 22tộc và chủ nghĩa xã hội vẫn diễn ra gay gắt Sau sự đổ vỡ của hệ thống xã hội chủ nghĩa,các xu hướng dân tộc vị kỷ, cực đoan trỗi dậy mạnh mẽ dẫn đến các cuộc chiến tranhdân tộc, sắc tộc đẫm máu Các thế lực phản động quốc tế ra sức khai thác, kích động, lôicuốn các dân tộc vào cơn lốc bạo lực mới chưa biết khi nào chấm dứt Bên cạnh đó cáccường quốc công nghệ đang thực hiện âm mưu biến các nước chậm phát triển thành bãithải công nghệ, hòng kìm hãm các nước này trong vòng lạc hậu dễ bề thao túng, bóc lột.
Ở nước ta các thế lực phản động trong và ngoài nước cấu kết với nhau kích động hậnthù và theo đuổi mưu toan xóa bỏ chủ nghĩa xã hội Vấn đề độc lập dân tộc, bảo vệ chủquyền đất nước luôn luôn đặt ra như một ý thức thường trực không được một phút lơ là.Nền độc lập dân tộc chỉ được bảo vệ vững chắc khi và chỉ khi nước ta giàu, mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh Đó cũng là mục tiêu phản ánh đầy đủ quan niệm của Hồ ChíMinh và Đảng ta về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
- Tiếp tục nâng cao nhận thức về giá trị bất hủ của chân lý ‘‘Không có gì quý hơn độc lập, tự do’’
Muốn vậy, phải đẩy mạnh giáo dục và phát huy chủ nghĩa yêu nước, khơi dậy ýthức tự lực tự cường của dân tộc, đẩy lùi nguy cơ, vượt qua thử thách, khó khăn tạođộng lực phát triển nhanh, mạnh nhưng phải bền vững, ổn định Trong phát triển kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát huy chủ nghĩa yêu nước dù phức tạp, khókhăn hơn so với thời kỳ khi Tổ quốc bị xâm lăng Nhất là khi ta hội nhập thế giới, nếukhông có lòng yêu nước và tinh thần dân tộc độc lập thì cũng dễ đánh mất chủ quyềnquốc gia và bản sắc văn hóa dân tộc, sẽ rơi vào nguy cơ ‘‘tái thuộc địa hóa’’ở dạng mới.Chân lý ‘‘không có gì quí hơn độc lập, tự do” phải được thể hiện thành chủ nghĩa yêunước Việt Nam hiện đại gắn liền lý tưởng độc lập dân tộc với lý tưởng xã hội chủ nghĩa.Tuy nhiên, chân lý không có gì quí hơn độc lập, tự do không phải thuần túy nói về độclập dân tộc mà tự do là một vấn đề rất lớn Chủ nghĩa tư bản chưa giải quyết được tự do
cho mỗi con người và các dân tộc Vì vậy, thực hiện Di chúc của Hồ Chí Minh ‘‘xây
dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và gópphần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới” là độc lập, tự do của Việt Nam vàcũng là chủ nghĩa xã hội của Việt Nam
- Xây dựng và phát huy động lực cách mạng trong đổi mới
Trang 23Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Người khẳng định lực lượng cách mạng làbao gồm cả dân tộc
Xác định đổi mới là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo củaĐảng, mọi chủ trương chính sách phải dựa vào dân, lấy dân làm gốc, cái gì lợi cho dânphải hết sức làm cái gì hại đến dân phải hết sức tránh
Giải quyết tốt vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nông dân (tam nông) để ổn định xãhội, đồng thời cũng là để xây dựng cơ sở của khối đoàn kết dân tộc, của liên minh côngnông trí, nhằm khắc phục và hạn chế khoảng cách giàu nghèo, khoảng cách giữa nôngthôn và thành thị Vấn đề “tam nông” giải quyết không kịp thời, ít hiệu quả sẽ là nguyênnhân tiềm ẩn làm thất bại sự nghiệp đổi mới, dẫn đến xung đột xã hội khó lường Vì đến70% dân số nước ta hiện nay là nông dân, sống ở nông thôn, dựa chủ yếu vào nôngnghiệp
Mở rộng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc làm cho chiến lược đại đoàn kết Hồ ChíMinh đạt thắng lợi mới rực rỡ hơn Tìm những hình thức mới, biện pháp sinh động, hiệuquả nhằm phát huy động lực con người, động lực đoàn kết dân tộc và chủ nghĩa yêunước; giải quyết tốt: Dân sinh, dân quyền, dân chủ và dân trí trong xã hội, sớm đưa đấtnước sánh vai các cường quốc năm châu Mở rộng quan hệ quốc tế, kết hợp sức mạnhdân tộc với thời đại, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế trên cơ sở giữ vững độc lập,chủ quyền và bản sắc dân tộc
- Củng cố hệ thống chính trị vững chắc
Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, Đảng phải thực sự là đạo đức văn minh,vừa là người lãnh đạo vừa là đầy tớ trung thành của nhân dân, tôn trọng quyền làm chủcủa nhân dân, thực hiện đúng cơ chế dân chủ: Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tratrong xây dựng Đảng cũng như trong phát triển đất nước Thực hành dân chủ rộng rãitrong Đảng và trong xã hội để dân chủ thực sự là “Chìa khóa vạn năng, có thể giải quyếtmọi khó khăn”
Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân dưới sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thực hiện quyền lực nhà nước là thống nhất có
sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp
Trang 24Xây dựng và củng cố vững chắc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phát huy vai trò củaMặt trận trong việc tăng cường sức mạnh khối đoàn kết toàn dân tộc, để Mặt trận thực
sự là tổ chức đại diện và bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân và hoàn thành
có hiệu quả vai trò giám sát và phản biện xã hội
- Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HCM
Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HồChí Minh; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong Đảng, hệthống chính trị và nhân dân Tổ chức học tập, quán triệt và tuyên truyền sâu rộng,thường xuyên, liên tục và có hệ thống bằng nhiều hình thức phong phú, sinh động cácnội dung chủ yếu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong toàn Đảng, toàndân và toàn quân Đó là hệ thống quan Điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dântộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và con người; về độc lập dân tộc gắn liền vớichủ nghĩa xã hội Các quan Điểm và tấm gương đạo đức về: tuyệt đối trung thành, kiênđịnh lý tưởng cách mạng, đặt lợi ích của Đảng, của đất nước, dân tộc lên trên tất cả; hếtlòng, hết sức phục vụ Tổ quốc, phụng sự nhân dân, tận trung với nước, tận hiếu với dân;hết lòng yêu thương đồng bào, đồng chí, yêu thương con người; cần, kiệm, liêm chính,chí công vô tư, thật sự là công bộc của nhân dân, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân,
cơ hội Đó là phong cách Hồ Chí Minh, phản ánh những giá trị cốt lõi trong tư tưởng,đạo đức của Người
Trang 25Câu 2: Phân tích sự phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay (4 điểm)
Để vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh phải quán triệt các quan điểm lịch
sử cụ thể, quan điểm toàn diện và hệ thống, quan điểm kế thừa và phát triển và lý luậngắn với thực tiễn Nội dung vận dụng và phát triển tư tưởng của Người phải toàn diệntheo những nội dung về kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH; nâng cao nhận thứcchân lý "không có gì quý hơn độc lập, tự do", xây dựng và phát huy động lực cách mạngtrong đổi mới, củng cố hệ thống chính trị vững chắc và học tập, làm theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh
Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng về xây dựng Đảng Cộng sản ViệtNam trong sạch, vững mạnh, để Đảng xứng đáng “là đạo đức, là văn minh” chiếm một vịtrí đặc biệt quan trọng Việc vận dụng tư tưởng của Người vào công tác xây dựng Đảnghiện nay sẽ góp phần to lớn vào công cuộc xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh
Xây dựng Đảng chính là yêu cầu để Đảng tồn tại và phát triển
Trong Bài nói tại lớp chỉnh huấn đầu tiên của Trung ương (ngày 11-5-1952), Chủtịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng “vì điều kiện khó khăn, mà số đông cán bộ và đảng viênchưa được huấn luyện hẳn hoi cho nên tư tưởng và trình độ chính trị còn thấp kém vàlệch lạc Điều đó tỏ rõ ra ở mỗi khuyết điểm như: không nắm vững chính sách trường kỳkháng chiến, tự lực cánh sinh; không phân biệt rõ ràng bạn và địch, bệnh quan liêu, côngthần và nạn tham ô hủ hóa khá nặng Từ đó có thể thấy, xây dựng Đảng là cơ hội để mỗicán bộ, đảng viên tự rèn luyện, giáo dục và tu dưỡng, ngày một tiến bộ hơn, trở thànhngười cách mạng chân chính
Trước lúc đi xa, trong Di chúc để lại cho toàn Đảng, toàn dân, Người căn dặn: “Đảng
ta là một Đảng cầm quyền, mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cáchmạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phảixứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”
Hội nghị Trung ương 4 khóa XI đã đề ra nghị quyết “Một số vấn đề cấp bách hiệnnay về xây dựng Đảng” Nghị quyết chỉ rõ: “Bên cạnh những kết quả đã đạt được, côngtác xây dựng đảng còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém, khuyếtđiểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân
Trang 26đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo củaĐảng và sự tồn vong của chế độ”
Một là, Xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận: Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lê-nin làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động
Chủ tịch Hồ Chí Minh đòi hỏi Đảng phải gắn lý luận với hành động thực tiễn Phải
có phương pháp học tập đúng đắn, học phải đi đôi với hành, nếu không, chưa khắc phụcđược bệnh kinh nghiệm thì đã mắc phải bệnh giáo điều, bệnh sách vở Người chỉ rõ, “lýluận rất cần thiết, nhưng nếu cách học tập không đúng thì sẽ không có kết quả Do đó,trong lúc học tập lý luận, chúng ta cần nhấn mạnh: lý luận phải liên hệ với thực tế”.Người luôn phê phán kiểu học thuộc lòng chủ nghĩa Mác - Lê-nin, và yêu cầu “Đảng kếthợp lý luận với kinh nghiệm và thực hành của cách mạng Việt Nam Đảng áp dụng lậptrường, quan điểm và phương pháp Mác - Lê-nin mà giải quyết các vấn đề thực tế củacách mạng Việt Nam… không phải chỉ học thuộc lòng vài bộ sách của Mác - Lê-nin màlàm được như vậy Đảng phải có tinh thần khoa học và tinh thần cách mạng rất cao, phảihiểu rõ lịch sử xã hội, phải quyết tâm phấn đấu cho giai cấp và nhân dân, phải tin tưởngvào lực lượng và sáng kiến của quần chúng, phải gom góp tư tưởng, kinh nghiệm, sángkiến và ý chí của quần chúng, sắp xếp nó thành hệ thống, rồi lại áp dụng vào trong quầnchúng” Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng căn dặn cán bộ, đảng viên “học tập lý luận thì nhằmmục đích để vận dụng chứ không phải học lý luận vì lý luận, hoặc để tạo cho mình mộtcái vốn lý luận để sau này đưa ra mặc cả với Đảng”
Hai là, thực hiện các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng
Đó là các nguyên tắc: Nguyên tắc tập trung, dân chủ; Nguyên tắc tập thể lãnh đạo,
cá nhân phụ trách;Nguyên tắc tự phê bình và phê bình;Kỷ luật nghiêm minh, tựgiác;Đoàn kết, thống nhất trong Đảng
Ba là, xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa Đảng với nhân dân
Trong một bài viết trên báo Sự thật số 120, ngày 15-10-1949, Chủ tịch Hồ ChíMinh đã từng khẳng định:
“Bao nhiêu lợi ích đều vì dân
Bao nhiêu quyền hạn đều của dân
Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”
Trang 27Như vậy, cách mạng là sự nghiệp của nhân dân Dựa vào dân, gắn bó mật thiết vớinhân dân là điều kiện tồn tại và phát triển của Đảng Mục tiêu lãnh đạo của Đảng chính làđem lại những lợi ích thiết thực cho nhân dân Muốn vậy, Đảng phải trở thành “người đầytớ” của nhân dân Để tăng cường sự gắn bó giữa Đảng với nhân dân, Người yêu cầu cán
bộ, đảng viên phải thường xuyên đi sâu vào đời sống quần chúng nhân dân, lắng nghe ýkiến của nhân dân nhưng tuyệt đối không được theo đuổi quần chúng
Bốn là, quan tâm xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên có đức, có tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức rất rõ vị trí, vai trò của người cán bộ trong sựnghiệp cách mạng Theo Người, “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, củaChính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình hình của dânchúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt ra chính sách đúng Vì vậy, cán
bộ là cái gốc của mọi công việc Vì vậy, huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”
Do đó, theo Người, Đảng ta cần quan tâm tới việc xây dựng, phát hiện và sử dụngcán bộ: “Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém Vì vậy, Đảng phảinuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu Phải trọng nhântài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc chung của chúng ta”
Năm là, thường xuyên chỉnh đốn và đổi mới Đảng
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cần thường xuyên xây dựng, chỉnh đốn Đảng, bởi lẽ,bên cạnh số đông đảng viên ưu tú, thì vẫn còn không ít đảng viên chưa thật sự trong sạch,vững mạnh Chỉnh đốn để gột rửa tất cả những lỗi lầm, sai trái Trước lúc đi xa, trong Dichúc, Người căn dặn: “việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗiđảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ Đảng giao phó chomình, toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân”
Trong giai đoạn cách mạng mới hiện nay, bên cạnh những thời cơ mới, vận hộimới, dân tộc ta cũng đứng trước không ít những khó khăn, thách thức Vai trò lãnh đạocủa Đảng càng phải được khẳng định, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng cầnđược nâng cao hơn bao giờ hết để xứng tầm với các yêu cầu, nhiệm vụ mà lịch sử dân tộcgiao phó Đảng cần xác định xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, trong đó, quán triệt tưtưởng Hồ Chí Minh, sẽ góp phần làm cho Đảng ta trong sạch, vững mạnh, “là đạo đức, làvăn minh”, vững vàng trước mọi thử thách của lịch sử./
Trang 28Đề số 4 Câu 1 Hãy phân tích những nhân tố tác động và nội dung vận dụng, phát triển TTHCM trong bối cảnh hiện nay
Trong bối cảnh tình hình trong nước và quốc tế còn vô vàn khó khăn, sự chống phá của nhiều phía vào chủ nghĩa xã hội, Đảng ta đã phân tích, đánh giá các vấn đề một cách khách quan, khoa học, Đảng đã có sự nhìn nhận đúng đắn, đó là cơ sở để Đảng xây dựng đường lối phát triển đất nước phù hợp với điều kiện thực tiễn nước ta và xu thế phát triển của thời đại Trong đó, việc Đảng kiên trì đường lối: “Lấy chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động”; kiên định con đường: Độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội, đây là vấn đề có tính quyết định đến thắng lợi của sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam.
Tại Đại hội XI của Đảng (2011) khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mac-Lenin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi.”
Như vậy, Đảng ta luôn luôn trung thành với lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, khẳng định là nhân tố tiên quyết dẫn đến thắng lợi của cách mạng Việt Nam Lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng lý luận để nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
- Nhân tố tác động.
+ Tình hình thế giới hiện nay đã và đang có những biến đổi to lớn, sâu sắc về
nhiều mặt Cách mạng khoa học- công nghệ phát triển mạnh mẽ, toàn cầu hóa và hộinhập quốc tế trở thành tất yếu của xu thế hợp tác, liên kết giữa các ngành, các quốc gia
và các khu vực trên thế giới với nhiều cấp độ; hòa bình, phát triển, dân chủ hóa cácquan hệ quốc tế trở thành xu thế của thời đại Cục diện thế giới đa cực ngày càng rõ hơncùng với những mâu thuẫn mới nảy sinh, làm cho căng thẳng trong quan hệ quốc tế,xung đột tôn giáo, sắc tộc, ly khai, chiến tranh cục bộ, bạo loạn chính trị, can thiệp lật
đổ, khủng bố, diễn ra phức tạp Kinh tế thế giới có sự phục hồi sau đại suy thoái, khủnghoảng tài chính (2009-2013) Tuy nhiên cạnh tranh về kinh tế thương mại, tranh giành
Trang 29các nguồn tài nguyên, nguồn vốn, nguồn nhân lực cao giữa các nước ngày càng gay gắt.Khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, khu vực Đông Nam Á là khu vực phát triển năngđộng nhưng còn nhiều nhân tố mất ổn định.
+ Tình hình trong nước: VN cũng đang đứng trước những thuận lợi và khó khăn,
cơ hội và thách thức đan xen nhau Những thành tựu, kinh nghiệm 30 mươi năm đổimới đã tạo ra thế và lực, sức mạnh tổng hợp lớn hơn nhiều so với trước Đồng thời cáckhó khăn, thách thức không giảm mà ngày càng phức tạp hơn Đặc biệt tình trạng suythoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảngviên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn nghiêm trọng, làm giảm sút niềm tincủa nhân dân đối với Đảng và Nhà nước Trong nội bộ, những biểu hiện xa rời mục tiêucủa CNXH, tự diễn biến, tự chuyển hóa có những diễn biến phức tạp
Bối cảnh mới đòi hỏi chúng ta vận dụng, phát triển sáng tạo tư tưởng HCM trongcác lĩnh vực đời sống xã hội Nghĩa là vận dụng những quan điểm lý luận của Người,xuất phát từ thực tế, xác định đường lối chiến lược, sách lược và chỉ đạo cho phù hợptrên cơ sở giữ vững mục tiêu ĐLDT và CNXH
Về nội dung vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay:
- Kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Đó là ngọn cờ vinh quang mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao lại cho thế hệ hôm nay
và các thế hệ mai sau Độc lập dân tộc là điều kiên tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xãhội và là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc Xây dựng chủ nghĩa xã hội vàbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ chặt chẽ vớinhau Vì rằng, thế giới đã và đang thay đổi nhiều, song cuộc đấu tranh cho độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội vẫn diễn ra gay gắt Sau sự đổ vỡ của hệ thống xã hội chủ nghĩa,các xu hướng dân tộc vị kỷ, cực đoan trỗi dậy mạnh mẽ dẫn đến các cuộc chiến tranhdân tộc, sắc tộc đẫm máu Các thế lực phản động quốc tế ra sức khai thác, kích động, lôicuốn các dân tộc vào cơn lốc bạo lực mới chưa biết khi nào chấm dứt Bên cạnh đó cáccường quốc công nghệ đang thực hiện âm mưu biến các nước chậm phát triển thành bãithải công nghệ, hòng kìm hãm các nước này trong vòng lạc hậu dễ bề thao túng, bóc lột
Ở nước ta các thế lực phản động trong và ngoài nước cấu kết với nhau kích động hậnthù và theo đuổi mưu toan xóa bỏ chủ nghĩa xã hội Vấn đề độc lập dân tộc, bảo vệ chủ
Trang 30quyền đất nước luôn luôn đặt ra như một ý thức thường trực không được một phút lơ là.Nền độc lập dân tộc chỉ được bảo vệ vững chắc khi và chỉ khi nước ta giàu, mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh Đó cũng là mục tiêu phản ánh đầy đủ quan niệm của Hồ ChíMinh và Đảng ta về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
- Tiếp tục nâng cao nhận thức về giá trị bất hủ của chân lý ‘‘Không có gì quí hơn độc lập, tự do’’
Muốn vậy, phải đẩy mạnh giáo dục và phát huy chủ nghĩa yêu nước, khơi dậy ýthức tự lực tự cường của dân tộc, đẩy lùi nguy cơ, vượt qua thử thách, khó khăn tạođộng lực phát triển nhanh, mạnh nhưng phải bền vững, ổn định Trong phát triển kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát huy chủ nghĩa yêu nước dù phức tạp, khókhăn hơn so với thời kỳ khi Tổ quốc bị xâm lăng Nhất là khi ta hội nhập thế giới, nếukhông có lòng yêu nước và tinh thần dân tộc độc lập thì cũng dễ đánh mất chủ quyềnquốc gia và bản sắc văn hóa dân tộc, sẽ rơi vào nguy cơ ‘‘tái thuộc địa hóa’’ở dạng mới.Chân lý ‘‘không có gì quí hơn độc lập, tự do” phải được thể hiện thành chủ nghĩa yêunước Việt Nam hiện đại gắn liền lý tưởng độc lập dân tộc với lý tưởng xã hội chủ nghĩa.Tuy nhiên, chân lý không có gì quí hơn độc lập, tự do không phải thuần túy nói về độclập dân tộc mà tự do là một vấn đề rất lớn Chủ nghĩa tư bản chưa giải quyết được tự do
cho mỗi con người và các dân tộc Vì vậy, thực hiện Di chúc của Hồ Chí Minh ‘‘xây
dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và gópphần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới” là độc lập, tự do của Việt Nam vàcũng là chủ nghĩa xã hội của Việt Nam
- Xây dựng và phát huy động lực cách mạng trong đổi mới
Xác định đổi mới là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo củaĐảng, mọi chủ trương chính sách phải dựa vào dân, lấy dân làm gốc, cái gì lợi cho dânphải hết sức làm cái gì hại đến dân phải hết sức tránh
Giải quyết tốt vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nông dân (tam nông) để ổn định xã hội,đồng thời cũng là để xây dựng cơ sở của khối đoàn kết dân tộc, của liên minh công nôngtrí, nhằm khắc phục và hạn chế khoảng cách giàu nghèo, khoảng cách giữa nông thôn vàthành thị Vấn đề “tam nông” giải quyết không kịp thời, ít hiệu quả sẽ là nguyên nhân tiềm
Trang 31ẩn làm thất bại sự nghiệp đổi mới, dẫn đến xung đột xã hội khó lường Vì đến 70% dân sốnước ta hiện nay là nông dân, sống ở nông thôn, dựa chủ yếu vào nông nghiệp.
Mở rộng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc làm cho chiến lược đại đoàn kết Hồ ChíMinh đạt thắng lợi mới rực rỡ hơn Tìm những hình thức mới, biện pháp sinh động, hiệuquả nhằm phát huy động lực con người, động lực đoàn kết dân tộc và chủ nghĩa yêunước; giải quyết tốt: Dân sinh, dân quyền, dân chủ và dân trí trong xã hội, sớm đưa đấtnước sánh vai các cường quốc năm châu Mở rộng quan hệ quốc tế, kết hợp sức mạnhdân tộc với thời đại, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế trên cơ sở giữ vững độc lập,chủ quyền và bản sắc dân tộc
- Củng cố hệ thống chính trị vững chắc
Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, Đảng phải thực sự là đạo đức văn minh,vừa là người lãnh đạo vừa là đầy tớ trung thành của nhân dân, tôn trọng quyền làm chủcủa nhân dân, thực hiện đúng cơ chế dân chủ: Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tratrong xây dựng Đảng cũng như trong phát triển đất nước Thực hành dân chủ rộng rãitrong Đảng và trong xã hội để dân chủ thực sự là “Chìa khóa vạn năng, có thể giải quyếtmọi khó khăn”
Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân dưới sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thực hiện quyền lực nhà nước là thống nhất có
sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp Xây dựng và củng cố vững chắc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phát huy vai trò củaMặt trận trong việc tăng cường sức mạnh khối đoàn kết toàn dân tộc, để Mặt trận thực
sự là tổ chức đại diện và bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân và hoàn thành
có hiệu quả vai trò giám sát và phản biện xã hội
- Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HCM
Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HồChí Minh; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong Đảng, hệthống chính trị và nhân dân Tổ chức học tập, quán triệt và tuyên truyền sâu rộng,thường xuyên, liên tục và có hệ thống bằng nhiều hình thức phong phú, sinh động cácnội dung chủ yếu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong toàn Đảng, toàndân và toàn quân Đó là hệ thống quan Điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân
Trang 32tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và con người; về độc lập dân tộc gắn liền vớichủ nghĩa xã hội Các quan Điểm và tấm gương đạo đức về: tuyệt đối trung thành, kiênđịnh lý tưởng cách mạng, đặt lợi ích của Đảng, của đất nước, dân tộc lên trên tất cả; hếtlòng, hết sức phục vụ Tổ quốc, phụng sự nhân dân, tận trung với nước, tận hiếu với dân;hết lòng yêu thương đồng bào, đồng chí, yêu thương con người; cần, kiệm, liêm chính,chí công vô tư, thật sự là công bộc của nhân dân, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân,
cơ hội Đó là phong cách Hồ Chí Minh, phản ánh những giá trị cốt lõi trong tư tưởng,đạo đức của Người
Trang 33Câu 2: Phân tích sự vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng đảng hiện nay.
Vận dụng, phát triển tư tưởng HCM phải toàn diện theo những nội dung đã nêu trên Tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất chính là xây dựng Đảng đạo đức và văn minh theo tư tưởng HCM
Xây dựng Đảng là một nội dung đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộngsản Việt Nam, là sự phát triển rất cơ bản và sáng tạo của Hồ Chí Minh đối với họcthuyết của V.I.Lênin về đảng kiểu mới của giai cấp vô sản Đất nước ta đang đứng trướcthời cơ lớn và thách thức lớn của sự phát triển Để lãnh đạo đất nước trong điều kiệnmới, Đảng phải tiếp tục tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao được năng lực lãnh đạo vàsức chiến đấu, nắm bắt thời cơ, chấp nhận và vượt qua thách thức, nguy cơ, nâng caotầm trí tuệ Mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi tổ chức đảng, cấp ủy đảng phải quán triệt tưtưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, chung tay xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch,vững mạnh, “là đạo đức, là văn minh”
Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước, đưa sự nghiệp đổi mới theo địnhhướng XHCN vấn đề xây dựng ĐCSVN trong sạch, vững mạnh là đòi hỏi khách quan,
có ý nghĩa cực kỳ quan trọng
Cần chú trọng xây dựng Đảng về chính trị: Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn Việt Nam;kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới.Nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ, tính chiến đấu của toàn Đảng và của mỗicán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp; không daođộng trong bất cứ tình huống nào Giữ vững bản chất giai cấp công nhân của Đảng, vaitrò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên
Kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc trong công tác xây dựng Đảng Nâng caonăng lực cầm quyền của đảng và đảm bảo sự lãnh đạo của đảng có hiệu lực, hiệu quả,giữ vũng bản lĩnh chính trị của đảng, của các tổ chức đảng, của cán bộ, của đảng viên.Năng cao năng lực hoạch định đường lối, chính sách phù hợp quy luật khách quan vàđặc điểm của Việt Nam, tạo bước đột phá để phát triển
Trang 34Hoàn thiện cơ chế, quy chế và tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả việc tự phêbình, phê bình, chất vấn trong các kỳ họp của Ban Chấp hành Trung ương, cấp ủy, banthường vụ cấp ủy các cấp Xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả cơ chế phát huyvai trò của nhân dân tham gia xây dựng Đảng.
Đổi mới công tác tư tưởng, lý luận: Đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục chính
trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên Đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tìnhtrạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; ngăn chặn, đẩy lùi những biểuhiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" Tăng cường đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu,hoạt động "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch; chủ động ngăn chặn, phản báccác thông tin, quan điểm xuyên tạc, sai trái, thù địch
Tiếp tục đổi mới tư duy lý luận, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, hoàn thiện hệ thốngcác quan điểm về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam,đẩy mạnh công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cung cấp các luận cứ khoahọc, lý luận cho việc hoạch định, phát triển đường lối, chủ trương của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước
Tăng cường rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân,
cơ hội, thực dụng: Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh; coi đó là công việc thường xuyên của các tổ chức đảng, cáccấp chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, địa phương, đơn vị gắn với chống suythoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện "tự diễn biến", "tựchuyển hóa" trong nội bộ Kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí,chủ nghĩa cá nhân, lối sống cơ hội, thực dụng, bè phái, "lợi ích nhóm", nói không đi đôivới làm
Tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị: Tiếp
tục đổi mới bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệulực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành Đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy phải gắnvới hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức;xác định rõ quan hệ giữa tập thể lãnh đạo với cá nhân phụ trách; quyền hạn đi đôi vớitrách nhiệm và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu Hoàn thiện và thực hiện nghiêm
cơ chế kiểm soát quyền lực, ngăn ngừa sự lạm quyền, vi phạm kỷ luật, kỷ cương
Trang 35Nghiên cứu thực hiện thí điểm hợp nhất một số cơ quan đảng và nhà nước tương đồng
về chức năng, nhiệm vụ
Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, coi trọng công tác bảo vệ chính trị nội bộ: Quán
triệt và nghiêm túc thực hiện quan điểm Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ vàquản lý đội ngũ cán bộ, đi đôi với phát huy quyền và trách nhiệm của các tổ chức vàngười đứng đầu các tổ chức trong hệ thống chính trị về công tác cán bộ Tiếp tục banhành và thực hiện các quy định, quy chế, cơ chế trong công tác cán bộ bảo đảm tínhthống nhất, đồng bộ và chặt chẽ giữa các khâu, liên thông giữa các cấp; trong đó có quychế về việc đánh giá đúng đắn, khách quan đối với cán bộ, để có cơ sở sử dụng, bố trícán bộ, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng chạy chức, chạy tuổi, chạy bằng cấp, Tăng tỉ lệcán bộ lãnh đạo, cấp ủy là người dân tộc thiểu số, cán bộ nữ, cán bộ trẻ
Tăng cường trách nhiệm của cấp ủy, nhất là cấp ủy cơ sở trong công tác bảo vệ chínhtrị nội bộ Xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm của công tác bảo vệ chính trị nội bộ tronggiai đoạn hiện nay là bảo vệ Cương lĩnh, Điều lệ Đảng; bảo vệ nguyên tắc tổ chức vàhoạt động của Đảng; bảo vệ Hiến pháp và pháp luật; bảo vệ cán bộ, đảng viên về mặtchính trị Gắn công tác bảo vệ chính trị nội bộ với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
Đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng:
Nâng cao nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, trước hết làngười đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng về công tác kiểm tra, giám sát, để lãnh đạo, chỉ đạo,
tổ chức thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm trong công táckiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng Tập trung chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện các quyđịnh của Đảng để nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷluật đảng
Đổi mới, tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của các cấp
ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp và chi bộ; xử lý kịp thời, nghiêm minh những tổchức đảng, đảng viên vi phạm Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quyđịnh của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, những hành vi dung túng, bao che chokhuyết điểm, vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên, công khai kết quả xử lý
Đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí: Xác định đấu tranh
phòng, chống tham nhũng, lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng đồng thời là
Trang 36nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, lâu dài; là trách nhiệm của các cấp ủy đảng, trước hết làngười đứng đầu cấp ủy, chính quyền, và của toàn bộ hệ thống chính trị Kiên quyếtphòng, chống tham nhũng, lãng phí với yêu cầu chủ động phòng ngừa, không để xảy ratham nhũng, lãng phí; xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, lãng phí, bao che, dungtúng, tiếp tay cho các hành vi tham nhũng, lãng phí, can thiệp, ngăn cản việc chốngtham nhũng, lãng phí.
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng: Nâng cao hiệu quả thực hiện và tiếp tục
đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị, đặc biệt làvới Nhà nước Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng các chủ trương, chính sách lớn, lãnh đạo thểchế hóa các quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật, lãnhđạo xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ phẩm chất và năng lực, lãnh đạo tổ chức thựchiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách và hệ thống pháp luật; chú trọng lãnh đạo đổimới, nâng cao chất lượng lập pháp, cải cách hành chính và cải cách tư pháp; các tổ chứccủa Đảng và đảng viên phải gương mẫu tuân thủ Hiến pháp và pháp luật
Coi trọng xây dựng văn hóa trong các tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, trong hệ thốngchính trị mà nội dung quan trọng là tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo trong hệ thống tổchức của Đảng; đổi mới phương pháp, phong cách, lề lối làm việc của các cơ quan lãnhđạo của Đảng từ Trung ương tới cơ sở, xây dựng phong cách làm việc khoa học, tập thể,dân chủ, gần dân, trọng dân, vì dân, bám sát thực tiễn, nói đi đôi với làm
Trang 37ĐỀ THI SỐ 5 Câu 1 Đồng chí hãy nêu những nhân tố tác động đến việc vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện hiện nay?
Hiện nay, trong công cuộc đổi mới của đất nước ta, Đảng ta lấy CN Mác-Lênin
và TT HCM làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của toàn Đảng Đảng và Nha nước ta
đã vận dụng sáng tạo tư tưởng Lênin trong chính sách kinh tế mới, đề ra nhiều chủtrương, đường lối đúng đắn trong việc sử dụng quan hệ hàng hóa – tiền tệ, tạo ra cácđòn bẩy kinh tế thúc đẩy kinh tế phát triển Cho đến nay, các chủ trương đường lối lớn
có ý nghĩa chiến lược của Đảng đã được thực hiện và đạt kết quả tốt
Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, bên cạnh những thời cơ, vận hội, nước
ta đang phải đối đầu với hàng loạt thách thức, khó khăn cả trên bình diện quốc tế, cũngnhư từ các điều kiện thực tế trong nước tạo nên Trong bối cảnh đó, chúng ta cần tìm
hiểu rõ những nhân tố tác đến việc vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều
kiện hiện nay
Nhân tố quốc tế tác động đến việc vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện hiện na y trên 2 mặt:
Thứ nhất, thuận lợi về chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa: Cách mạng khoa học-công
nghệ phát triển mạnh mẽ, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế trở thành tất yếu của xu thế hợp tác,liên kêt giữa các ngành, các quốc gia và các khu vực trên thế giới với nhiều cấp độ; hòa bình,phát triển, dân chủ hóa các quan hệ quốc tế trở thành xu thế của thời đại
Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước trên thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân sinh,dân chủ và tiến bộ xã hội tiếp tục có những bước tiến mới Kinh tế thế giới dường như có sự
Trang 38phục hồi sau đại suy thoái, khủng hoảng tài chính (2009-2013), khu vực Châu Á – Thái bìnhdương, khu vực Đông Nam Á là khu vực phát triển năng động.
Thứ hai,những khó khăn, thách thức về xã hội, kinh tế, văn hóa: Nước ta bước vào thời
kỳ đổi mới trong hoàn cảnh thế giới thay đổi rất nhanh, phức tạp và khó lường Hòa bình, hợptác và phát triển vẫn là xu thế lớn, nhưng xung đột sắc tộc, tôn giáo, chiến tranh cục bộ, canthiệp, lật đổ, khủng bố vẫn diễn ra gay gắt ở nhiều nơi Những vấn đề toàn cầu như an ninh tàichính, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh… tiếp tục
có những diễn biến phức tạp, không một quốc gia riêng kẻ nào có thể tự giải quyết nếu không có
sự hợp tác
Kinh tế thế giới mặc dù có nhiều dấu hiệu phục hồi sau khủng hoảng, nhưng vẫn còn nhiềukhó khăn, bất ổn; quá trình cấu trúc lại nền kinh tế và điều chỉnh các thể chế tài chính diễn ramạnh mẽ ở các nước Cạnh tranh kinh tế thương mại, giành giật các nguồn tài nguyên, nănglượng, thị trường, công nghệ, nguồn vốn, nguồn nhân lực chất lượng cao… giữa các nước diễn
ra ngày càng gay gắt Cuộc đấu tranh giai cấp và dân tộc tiếp tục có những diễn biến phức tạp.Khu vực châu Á- Thái Bình Dương, trong đó có khu vực Đông Nam Á vẫn tồn tại nhiều nhân tốgây mất ổn định; tranh chấp lãnh thổ, biển đảo diễn ra ngày càng gay gắt
Tình hình trong nước tác động đến việc việc vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện hiện nay trên 2 mặt:
Thứ nhất, những thành tựu đạt được của công cuộc đổi mới trên các mặt của đời sống
xã hội (chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội): Nhìn tổng thể, qua 30 năm đổi mới, đất nước ta
đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng chủ
nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Đồng thời cũng còn nhiều vấn đề lớn,
phức tạp, nhiều hạn chế, yếu kém cần phải tập trung giải quyết, khắc phục để đưa đất
nước phát triển nhanh và bền vững
Đất nước ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội và tình trạng kém phát triển, trở thànhnước đang phát triển có thu nhập trung bình, đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa và hội nhập quốc tế Kinh tế tăng trưởng khá, nền kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa từng bước hình thành, phát triển Chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng,
an ninh được tăng cường Văn hóa - xã hội có bước phát triển; bộ mặt đất nước và đờisống của nhân dân có nhiều thay đổi Dân chủ xã hội chủ nghĩa được phát huy và ngày
Trang 39càng mở rộng Đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố và tăng cường Công tác xâydựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền và cả hệ thống chính trị được đẩy mạnh.Sức mạnh về mọi mặt của đất nước được nâng lên; kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệđộc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và chế độ xã hội chủ nghĩa Quan hệđối ngoại ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu; vị thế và uy tín của Việt Nam trêntrường quốc tế được nâng cao.
Thứ hai, Những thách thức và nguy cơ: Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý
luận còn bất cập, chưa làm rõ được một số vấn đề đặt ra trong quá trình đổi mới để địnhhướng trong thực tiễn, cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định đường lối của Đảng,chính sách và pháp luật của Nhà nước Lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lênchủ nghĩa xã hội còn một số vấn đề cần phải qua tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận đểtiếp tục làm rõ
Kinh tế phát triển chưa bền vững, chưa tương xứng với tiềm năng, yêu cầu và thực tếnguồn lực được huy động Trong 10 năm gần đây, kinh tế vĩ mô có lúc thiếu ổn định,tốc độ tăng trưởng kinh tế suy giảm, phục hồi chậm Chất lượng, hiệu quả, năng suất laođộng xã hội và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế còn thấp Phát triển thiếu bền vững cả
về kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường Nhiều vấn đề bức xúc nảy sinh, nhất là cácvấn đề xã hội và quản lý xã hội chưa được nhận thức đầy đủ và giải quyết có hiệu quả;còn tiềm ẩn những nhân tố và nguy cơ mất ổn định xã hội Trên một số mặt, một số lĩnh
vực, một bộ phận nhân dân chưa được thụ hưởng đầy đủ, công bằng thành quả của công
cuộc đổi mới Đổi mới chính trị chưa đồng bộ với đổi mới kinh tế; năng lực và hiệu quảhoạt động của hệ thống chính trị chưa ngang tầm nhiệm vụ Việc tạo nền tảng để cơ bảntrở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại không đạt được mục tiêu đề ra
Bốn nguy cơ mà Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII của Đảng (năm1994) nêu lên vẫn tồn tại, có mặt diễn biến phức tạp, như tham nhũng, lãng phí, "diễnbiến hòa bình" của các thế lực thù địch với những thủ đoạn mới, nhất là triệt để sử dụngcác phương tiện truyền thông trên mạng Internet để chống phá ta và những biểu hiện "tựdiễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ Niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dânvào Đảng, chế độ có mặt bị giảm sút
Trang 40Câu 2 Đồng chí hãy nêu phương hướng và nội dung vận dụng, phát triển tư tưởng
Hồ Chí Minh trong điều kiện hiện nay?
- Phương hướng vận dụng và phát triển TT HCM
Nắm chắc tư tưởng Hồ Chí Minh là không có gì quý hơn độc lập tự do; làm sao cho nước tahoàn toàn độc lập, dân ta hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng đượchọc hành và độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội để định hướng vận dụng và phát triển
Phương hướng vận dụng và phát triển là phải xuất phát từ thực tiễn mới, không ngừng đivào cuộc sống, tổng kết các mô hình thực tiễn, rút kinh nghiệm, nâng lên lý luận, tìm quy luật đểgiải đáp đúng những vấn đề do công cuộc đổi mới đặt ra ở thời kỳ hiện nay
Nắm vững và quán triệt quan điểm thực tiễn: phải nắm chắc, hiểu đúng những quan điểm
cơ bản, những ý nghĩa và giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh và nhìn nhận trong điều kiện thực tiễn.Hiện nay, nhân dân nói chung, cán bộ đảng viên nói riêng, thậm chí trong đội ngũ cán bộ chủchốt, chiến lược nhận thức về tư tưởng Hồ Chí Minh còn chung chung, sơ sài, thiếu chiều sâu lýluận Do đó cần phải cải tiến nội dung, hình thức, phương pháp học tập tư tưởng Hồ Chí Minhnhằm nâng tầm lý luận của Đảng và nhân dân
Trung thành, bổ sung và phát triển sáng tạo tư tưởng HCM không giáo điều rập khuôn:
Đảng lãnh đạo và chỉ đạo việc tiếp tục triển khai và đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản và ứng dụng tưtưởng HCM theo chiều sâu Nhằm đạt tới những thành tựu lý luận cao, ngang tầm tư tưởng lãnh
tụ, tương xứng với vai trò nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam hành động của Đảng và nhân dân
ta Đồng thời, phải chỉ ra được những chệch hướng, bất cập trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo,điều hành xây dựng ”nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ, giàu mạnh” nhưmong muốn của chủ tịch HCM trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay
Giải đáp những vấn đề thực tiễn đặt ra trong từng thời kỳ cụ thể: Đảng lãnh đạo và chỉ đạo
các cơ quan chức năng thường xuyên bồi dưỡng, đào tạo, xây dựng một đội ngũ chuyên nghiệp,chuyên gia nghiên cứu tư tưởng HCM Những người đó phải có tâm, ngang tầm nhiệm vụ, đủkhả năng đặt ra và giải quyết được các vấn đề trong nghiên cứu, có hình thức sinh động, phongphú đưa tư tưởng HCM vào cuộc sống; mặt khác có đủ năng lực chống lại những luận điệu thùđịch xuyên tạc, hạ thấp, phủ định tư tưởng HCM Khắc phục ngay những hiểu biết hời hợt, nôngcạn, hiểu không chính xác, không sâu sắc, hoặc rơi vào tầm thường hóa hay thần thánh hóaHCM trong những người đang làm công tác nghiên cứu, giảng dạy tư tưởng HCM hiện nay