Tiểu luận cao học môn kỹ năng lãnh đạo quản lý kỹ NĂNG xây DỰNG và THỰC HIỆN kế HOẠCH của NGƯỜI LÃNH đạo

Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúc đẩy quá trình quyếtđịnh một vấn đề và trao cho nhân viên của họ quyết định vấn đề đó.. Để tìm hiểu về một trong số những kỹ năng của người lãnh đạo,

TIỂU LUẬNMÔN: KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ

KỸ NĂNG XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH

CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 2

1.1 Khái niệm lãnh đạo 2

1.2 Phân biệt lãnh đạo và quản lý 3

1.3 Một số kỹ năng cần có ở người lãnh đạo 7

Chương 2 KỸ NĂNG XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO 10

2.1 Khái niệm kế hoạch 10

2.2 Vai trò của lập kế hoạch 12

2.3 Kỹ năng xây dựng kế hoạch 14

2.4 Kỹ năng thực hiện kế hoạch 19

KẾT LUẬN 22

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

MỞ ĐẦU

Đây là một kỹ năng không thể thiếu của một nhà quản lý Lãnh đạo giỏiđược thử thách qua sự thành công trong việc thay đổi hệ thống và con người.Thuật ngữ “lãnh đạo” đang được sử dụng ngày càng nhiều hơn khi nhắc đếnvai trò của người quản lý vì chức năng của lãnh đạo là xử lý thay đổi Ngườiquản lý cần phải lãnh đạo giỏi để thay đổi sản phẩm, hệ thống và con ngườimột cách năng động Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúc đẩy quá trình quyếtđịnh một vấn đề và trao cho nhân viên của họ quyết định vấn đề đó Nếu bạn

là một nhà lãnh đạo giỏi, quyền lực sẽ tự đến với bạn, nhưng bạn cũng phảibiết khai thác quyền lực của những người khác Bạn phải thúc đẩy quá trìnhquyết định và làm cho quá trình đó hoạt động Đó là một bài toán khó

Để tìm hiểu về một trong số những kỹ năng của người lãnh đạo, tác giả

lựa chọn đề tài: “Kỹ năng xây dựng và thực hiện kế hoạch của người lãnh đạo” làm tiểu luận kết thúc môn học.

NỘI DUNG Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

1.1 Khái niệm lãnh đạo

Lãnh đạo hiểu theo nghĩa phổ biến là hoạt động của một chủ thể, baogồm xác định ra mục tiêu, phương hướng và cách thức để đạt được mục tiêu.Còn theo Đại từ điển tiếng Việt đưa ra thì lãnh đạo là “dẫn dắt, tổ chức phongtrào theo đúng đường lối cụ thể”; lãnh đạo còn dùng để chỉ các cơ quan lãnhđạo, gồm những người có khả năng tổ chức dẫn dắt phong trào C.Mác vàPh.Ăngghen trong các nghiên cứu của mình thì khẳng định: Giai cấp côngnhân có sứ mệnh lịch sử toàn thế giới, đó là người đào huyệt chôn chủ nghĩa

tư bản và xây dựng xã hội mới - xã hội Cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu

là CNXH Hai Ông đã chứng minh một cách khoa học sứ mệnh lịch sử ấy,đồng thời cũng chỉ rõ, để thực hiện được sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấpcông nhân phải tổ chức được chính Đảng vô sản - ĐCS - là người lãnh đạo,người dẫn đường đưa giai cấp công nhân, nhân dân lao động lật đổ xã hội tưbản và xây dựng thành công CNXH

V.I.Lênin đã chỉ rõ: “Trong lịch sử chưa hề có giai cấp nào giành đượcquyền thống trị, nếu nó không tạo ra được trong hàng ngũ của mình nhữnglãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnhđạo phong trào”

Theo các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác- Lênin thì “lãnh đạo” là quá trìnhquan hệ giữa hai chủ thể: Chủ thể lãnh đạo và chủ thể bị lãnh đạo (đối tượnglãnh đạo) Chủ thể lãnh đạo là chủ thể định ra mục tiêu, phương hướng vàcách thức thực hiện mục tiêu Đối tượng lãnh đạo là chủ thể chịu sự tác độngcủa chủ thể lãnh đạo nhằm hiện thực hoá mục tiêu mà chủ thể lãnh đạo đặt ra.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cách mệnh, trước hết phải có Đảngcách mệnh, để trong thì vận động, tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc vớidân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mớithành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”

Như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bàn đến khái niệm “lãnh đạo” củaĐảng hay sự lãnh đạo của Đảng, tức là Đảng vận động và tổ chức dân chúnglàm cách mạng Người lãnh đạo (Đảng) phải vững vàng, như người cầm láiđưa con thuyền cách mạng vượt qua phong ba, bão tố đi theo đường hướng đãđược Đảng xác định đi đến mục tiêu của cách mạng Người cầm lái phải vữngvàng thì con thuyền cách mạng mới chạy đúng hướng và nhanh chóng tớiđích Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã luậnbàn về sự lãnh đạo, và chỉ ra yếu tố tạo nên sự lãnh đạo đúng của Đảng, đócũng là quy trình lãnh đạo đúng đắn của Đảng Người viết: “Lãnh đạo đúngnghĩa là quyết định mọi vấn đề cho đúng, tổ chức thi hành cho đúng; tổ chứckiểm soát cho đúng”

1.2 Phân biệt lãnh đạo và quản lý

Quản lý, lãnh đạo có nhiều chỗ tương đồng, đều phục vụ chung một mục đích, gần như bổ sung cho nhau, đan xen nhau mà không cản trở nhau Trong một số trường hợp cụ thể thì quản lý, lãnh đạo có thể gắn liền với nhau trong một chủ thể và trong một quá trình,cùng có một quá trình tác động và nội dung, phạm vi hoạt động giống nhau

Trong thực tế thường khó có sự phân định tách bạch giữa khoa học, nghệ thuật lãnh đạo và khoa học quản lý, đặc biệt với mô hình tổ chức nhỏ, không có nhiều sự phân cấp, phân hệ rõ nét Trong chính trị xã hội có thể hiểu:

Quản lý, lãnh đạo đều có vai trò quan trọng đặc biệt trong đời sống xã hội con vấn đề Mục đích của nó là tạo sự tập trung thống nhất chặt chẽ, phát huy tối đa khả năng của tổ chức, đơn vị, tập thể, thống nhất ý chí và các nguồn lực, phát huy tiềm năng của tổ chức để đạt mục tiêu đề ra với hiệu quả cao nhất

Sự khác nhau: Các nhà nghiên cứu chưa thống nhất được về một định nghĩa rõ ràng, rành mạch cho hai khái niệm khoa học lãnh đạo và khoa học quản lý, chúng không đồng nhất và được giải thích tuỳ thuộc vào từng lĩnh

vực nghiên cứu, xong đều bao hàm ý tác động và điều khiển nhưng khác nhau

về mức độ và phương thức tiến hành, đều có chung khẳng định: quản lý, lãnh đạo và là hai loại công việc khác nhau, thậm chí khác nhau rất cơ bản

Theo Từ điển tiếng Việt, "lãnh đạo" là đề ra chủ trương và tổ chức động viên thực hiện, còn "quản lý" là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo các yêu cầu đã đề ra Như vậy có thể hiểu, lãnh đạo quyết định đường lối, sách lược, gắn với những vấn đề tổng quát, còn quản lý là tổ chức thực hiện, xử lý những vấn đề rất thực tế,chỉ huy là hoạt động tổ chức thực hiện nhiệm vụ cụ thể trong thời gian cấp bách, khẩn trương Lãnh đạo nặng về lĩnh vực chính trị, chủ trương, đường lối, bao quát; còn quản lý nặng về lĩnh vực hành chính, điều hành, chấp hành, chỉ huy là hoạt động điều hành nhưng mang tính cụ thể cấp bách, đòi hỏi phục tùng tuyệt đối

So sánh nội hàm và ngoại diên của các khái niệm trên có thể thấy lãnh đạo và quản lý có sự khác nhau

- Khác về nội dung chức năng:

+ Lãnh đạo gồm có: xác định phương hướng, mục tiêu lâu dài, lựa chọn chủ trương chiến lược, điều hòa phối hợp các mối quan hệ và động viên thuyết phục con vấn đề

+ Quản lý bao gồm các việc: xây dựng kế hoạch, sắp xếp tổ chức, chỉ đạo điều hành và kiểm soát tiến trình hoạt động

+ Lãnh đạo: hoạt động điều khiển của chủ thể lãnh đạo đối với đối tượng bị lãnh đạo ở tầm vĩ mô (hoạt động lãnh đạo là hoạt động có tầm vĩ mô) Lãnh đạo là việc đưa ra các phương châm, nguyên tắc, chính sách hoạt động, xây dựng những quyết sách lớn ở tầm vĩ mô được thực hiện trong một không gian rộng lớn bao quát và một khoảng thời gian tương đối dài Thực hiện những công việc chung, lớn, theo đuổi hiệu quả của toàn bộ tổ chức, lực lượng Lãnh đạo có mục tiêu xa hơn, rộng hơn, khái quát cụ thể hơn, đồng thời lãnh đạo cũng là chỉ huy khi yêu cầu điều khiển là cấp bách, khẩn trương và mang tính thời điểm cụ thể Lãnh đạo là một chức năng của quản

lý, thường được gọi là chức năng lãnh đạo, còn chức năng khác của quản lý lại không phải là lãnh đạo Ví dụ: công việc mà những vấn đề tham mưu trong tổ chức làm là công tác quản lý, nhưng không phải là công tác lãnh đạo Quản lý ở đây chỉ hành vi quản lý, công tác lãnh đạo vừa bao gồm hành

vi quản lý, vừa bao gồm hoạt động nghiệp vụ khác Thông thường, lãnh đạo

và chỉ huy chủ yếu là lãnh đạo con vấn đề, xử lý quan hệ giữa vấn đề với vấn

đề, đặc biệt là quan hệ cấp trên và cấp dưới Đây là vấn đề cốt lõi trong hoạt động quản lý

Qua phân tích trên cho thấy, để hoạt động của một tổ chức cũng như một xã hội ổn định hài hoà và hiệu quả cũng đều cần cả lãnh đạo và quản lý Tuy vậy, lãnh đạo phải đi trước một bước, biết nhìn xa trông rộng, vạch đường chỉ lối và nói chung, không thể có sai lầm hệ thống; lại phải luôn theo dõi tiến trình quản lý, chỉ huy bằng nhận thức chiến lược và đánh giá kết quả chung, không chỉ của quá trình quản lý cũng như hoạt động chỉ huy cụ thể.-

Chính từ những phân tích trên có thể thấy, khoa học lãnh đạo thực sự làmột phần không thể thiếu của khoa học quản lý và để rèn luyện những phẩmchất quản lý cần có thì lãnh đạo là điều kiện tiên quyết và quan trọng nhất Cụthể:

Kỹ năng lãnh đạo: Đây là một kỹ năng không thể thiếu của một nhàquản lý Lãnh đạo giỏi được thử thách qua thành công trong việc thay đổi

hệ thống và con người Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúc đẩy quá trìnhquyết định một vấn đề và trao cho nhân viên dưới quyền quyết định vấn đề

đó Nếu bạn là người lãnh đạo giỏi, quyền lực sẽ tự đến với bạn, nhưng bạncũng phải biết khai thác quyền lực của những người khác Bạn phải thúcđẩy quá trình quyết định và làm cho quá trình đó hoạt động Đó là một bàitoán khó Bên cạnh đó, kỹ năng quản lý sẽ hoàn chỉnh hơn nếu biết bổ sungnhững kỹ năng sau:

Kỹ năng lập kế hoạch: Là khả năng tư duy nhằm phát hiện, phân tích,tổng hợp, khái quát hoá và giải quyết các vấn đề phức tạp Đây là kỹ năngđược đánh giá cao và được nhấn mạnh nhất trong năng lực của người quản lý.Nhà quản lý là người ra quyết định và toàn bộ bộ máy của tổ chức sẽ hànhđộng theo quyết định đó Nghĩa là quyết định của nhà quản lý ảnh hưởng rấtlớn đến vận mệnh của một tổ chức Một kế hoạch sai lầm có thể dẫn đến hậuquả khó lường Vì vậy, kỹ năng lập kế hoạch rất quan trọng để đảm bảo chonhà quản lý đưa ra các kế hoạch hợp lý và hướng nhân viên làm việc theo

mục tiêu của kế hoạch đã định Khi kế hoạch đã hoàn thành, nhà quản lý phảichuyển tải thông tin kế hoạch cho cấp trên và cấp dưới để tham khảo ý kiến.Trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch, nhà quản lý sẽ cần đến những công

cụ để giải quyết vấn đề và khi cần thiết, phải ra và thực thi các quyết địnhtrong quyền hạn của mình Muốn vậy, người quản lý phải có khả năng xácđịnh vấn đề, hiểu rõ và giải thích được các giữ liệu, các thông tin, sử dụngthông tin để ra các quyết định quản lý đúng đắn, tối ưu nhất, biết cách lậpluận và đưa ra các cam kết trong những tình huống phức tạp, trình bày mộtcách sáng sủa các ý tưởng

Kỹ năng giải quyết vấn đề: Quá trình giải quyết vấn đề có thể đượcthực hành qua các bước sau: nhận diện vấn đề, tìm nguyên cớ của vấn đề,phân loại vấn đề, tìm giải pháo và lựa chọn giải pháp tối ưu

Kỹ năng giao tiếp: Năng lực giao tiếp là khả năng nhận và phát thôngtin, thể hiện ở kỹ năng nói, viết và diễn đạt bằng cử chi, điệu bộ Nhà quản lý

có kỹ năng làm việc với con người sẽ tham gia tích cực vào công việc của tậpthể, tạo ra được một môi trường 102 trong đó mọi người cảm thấy an toàn, dễbộc bạch ý kiến và có thể phát huy triệt để tính sáng tạo của mình Càng ngàyngười ta càng nhận ra sức mạnh của các mối quan hệ, cái mà có được từ kỹnăng giao tiếp tốt Nhà quản lý phải thành thạo giao tiếp bằng văn nói và cảvăn viết Phải biết cách gây ấn tượng bằng giọng nói, ngôn ngữ cơ thể, đôimắt và cách diễn đạt dễ hiểu, dễ thuyết phục

1.3 Một số kỹ năng cần có ở người lãnh đạo

Để trở thành một người lãnh đạo chuyên nghiệp, nhất thiết cần phảitrang bị cho minh những kỹ năng sau đây

• Kỹ năng lãnh đạo: Đây là một kỹ năng không thể thiếu của một nhàquản lý Lãnh đạo giỏi được thử thách qua sự thành công trong việc thay đổi

hệ thống và con người Thuật ngữ “lãnh đạo” đang được sử dụng ngày càngnhiều hơn khi nhắc đến vai trò của người quản lý vì chức năng của lãnh đạo là

xử lý thay đổi Người quản lý cần phải lãnh đạo giỏi để thay đổi sản phẩm, hệ

thống và con người một cách năng động Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúcđẩy quá trình quyết định một vấn đề và trao cho nhân viên của họ quyết địnhvấn đề đó Nếu bạn là một nhà lãnh đạo giỏi, quyền lực sẽ tự đến với bạn,nhưng bạn cũng phải biết khai thác quyền lực của những người khác Bạnphải thúc đẩy quá trình quyết định và làm cho quá trình đó hoạt động Đó làmột bài toán khó.

• Kỹ năng lập kế hoạch: Nhà quản lý là người ra quyết định và toàn bộ

bộ máy của công ty sẽ hành động theo quyết định đó Nghĩa là quyết định củanhà quản lý ảnh hưởng rất lớn tới vận mệnh của doanh nghiệp Một kế hoạchsai lầm rất có thể sẽ đưa đến những hậu quả khó lường.Vì vậy kỹ năng lập kếhoạch rất quan trọng để đảm bảo cho nhà quản lý có thể đưa ra những kếhoạch hợp lý và hướng toàn bộ nhân viên làm việc theo mục tiêu của kếhoạch đã định Khi kế hoạch được hoàn thành, nhà quản lý phải chuyển tảithông tin kế hoạch cho cấp trên và cấp dưới để tham khảo ý kiến Trong suốtquá trình thực hiện kế hoạch, người quản lý sẽ cần đến những công cụ giảiquyết vấn đề và khi cần thiết, phải ra và thực thi các quyết định trong quyềnhạn của mình

• Kỹ năng giải quyết vấn đề: Quá trình giải quyết vần đề có thể đượctiến hành qua các bước sau: nhận diện vấn đề, tìm nguyên cớ của vấn đề, phânloại vấn đề, tìm giải pháp và lựa chọn giải pháp tối ưu Một nhà quản lý giỏi

sẽ tiến hành quá trình này một cách khoé léo và hiệu quả

• Kỹ năng giao tiếp tốt: Càng ngày người ta càng nhận ra sức mạnh củacác mối quan hệ, cái mà có được từ một kỹ năng giao tiếp tốt Bạn phải thànhthạo giao tiếp bằng văn nói và cả văn viết Bạn phải biết cách gây ấn tượngbằng giọng nói, ngôn ngữ cơ thể, đôi mắt và cách diễn đạt dễ hiểu, thuyếtphục Các bản hợp đồng ngày nay có được phụ thuộc rất nhiều vào khả năngthương thuyết Khả năng giao tiếp tốt cũng phát huy tác dụng trong quản lýnhân sự Một chuyên gia về nhân sự đã từng kết luận rằng tiền có thể muađược thời gian chứ không mua được sự sáng tạo hay lòng say mê công việc

Mà mức độ sáng tạo hay lòng say mê công việc lại phụ thuộc vào khả năngtạo động lực cho nhân viên để khẳng định lòng trung thành và sự cam kết củangười lao động không thể có được bằng việc trả lương cao Thực tế là mứclương cao và một văn phòng đầy đủ tiện nghi chỉ là điều kiện cần chứ khôngphải là điều kiện đủ để nhà quản lý có thể giữ một nhân viên tốt.

Nếu bạn là một nhà quản lý và bạn nhận ra là mình không có đầy đủcác kỹ năng cần thiết trên thì cũng không có gì phải lo lắng Hãy học hỏi từnhững chuyên gia cho dù bạn sẽ cảm thấy dường như vị trí của mình thay đổi

từ một nhà lãnh đạo thành một người học việc Tóm lại, để trở nên ngườiquản lý hiệu quả , chúng ta cần xác định được công việc của một người quản

lý phải làm để đạt được các much tiêu của tổ chức, cùng với và thông qua các

cá nhân

Chương 2

KỸ NĂNG XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH

CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO

2.1 Khái niệm kế hoạch

Lập kế hoạch bao gồm việc tìm ra các g ải pháp cho một tình huốngkhông mong muốn bằng cách xác định các kết quả mà có thể giải quyết cácvấn đề và đáp ứng nhu cầu đã được xác định một cách tốt nhất, đồng thời xácđịnh các hoạt động và nguồn lực cần thiết để đạt được các kết quả đó Đây lànền tảng cho công tác quản lý đem lại kết quả tốt và nâng cao trách nhiệmgiải trình L ập kế hoạch có thể được xem là một quá trình lựa chọn các môhình hoạt động khác nhau, sau đó sắp xếp ưu tiên các bước cần thực hiện đểlàm thay đổi một vấn đề cụ thể để trở nên tốt hơn Thông thường, thời gian vànguồn lực (bao gồm vật lực, nhân lực và tài chính) là có hạn Hai hạn chế này

có tác động trực tiếp đến khả năng của một tổ chức để cải thiện hoặc giảiquyết một hoàn cảnh khó khăn Đó là lý do tại sao việc lập kế hoạch là vôcùng quan trọng, đặc biệt là đối với các tổ chức nhỏ với nguồn lực hạn chế.Thông thường lập kế hoạch được xem là một hoạt động khó, phức tạp và khóđạt được - nên thường được để dành lại cho các chuyên gia có chuyên môntrong các lĩnh vực cụ thể để giải quyết Tuy nhiên, trên thực tế, chúng tathường lập kế hoạch cho cuộc sống hàng ngày của chúng ta: có ai chưa từngchuyển nhà hoặc tổ chức một buổi tiệc hay một chuyến đi thăm quan? Trongnhững tình huống này và rất nhiều tình huống khác trong cuộc sống, chúng tađều phải lập kế hoạch xem muốn làm gì, làm ới ai, có những bước nào cầnthực hiện và cần cái gì để thực hiện công việc

Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên trong bốn chức năng của quản lý làlập kế hoạch , tổ chức , lãnh đạo và kiểm tra Lập kế hoạch là chức năng rấtquan trọng đối với mỗi nhà quản lý bởi vì nó gắn liền với việc lựa chọn mụctiêu và chương trình hành động trong tương lai, giúp nhà quản lý xác địnhđược các chức năng khác còn lại nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra