Thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong quản lý ngân sách nhà nước (NSNN), công tác quyết toán là một trong những khâu đóng vai trò quan trọng. Quyết toán NSNN là một trong 03 (ba) khâu và là khâu cuối cùng của chu trình ngân sách (NS), nhằm đánh giá lại toàn bộ NSNN sau một năm thực hiện. Đây cũng là công việc đánh giá lại cả khâu lập dự toán, khâu chấp hành NSNN và một số nội dung liên quan đến NSNN. Số liệu quyết toán NSNN là cơ sở để các cơ quan quản lý phân tích tình hình tài chính, NS của quốc gia, từ đó đề ra chính sách phù hợp nhằm quản lý tối ưu nguồn lực tài chính quốc gia trong các giai đoạn tiếp theo. Quyết toán NSNN nhằm hoàn thiện quản lý NSNN, góp phần quản lý nguồn lực tài chính nhà nước một cách hợp lý, tiết kiệm, tăng cường tính minh bạch NSNN. Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng là cơ quan được giao nhiệm vụ trực tiếp thực hiện công tác thẩm định quyết toán NSNN nói chung và quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện nói riêng và thực hiện trình Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh xem xét để trình Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh phê duyệt. Trong những năm vừa qua, công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện đã đạt được những kết quả nhất định như: Công tác thẩm định quyết toán NSNN của các huyện đã cơ bản tuân thủ đúng các quy định của luật NSNN; công tác thẩm định quyết toán NSNN các huyện đã phát huy được vai trò trong việc đánh giá tính đúng đắn, chính xác của các khoản chi, chi ngân sách tương đối phù hợp đã tạo điều kiện quan trọng để các cơ quan, đơn vị thực hiện tốt khâu chấp hành NSNN, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, kế hoạch phát triển KT-XH hàng năm, thúc đẩy sự nghiệp phát triển toàn diện KT-XH trên địa bàn tỉnh; Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện vẫn còn nhiều hạn chế như bộ máy quản lý chưa được đánh giá cao ở điểm phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực của cán bộ nhân viên. Logic về mặt số liệu tính toán mà không nắm được thực tế đơn vị có chi đủ các chế độ chính sách cho đối tượng hay không; Kết luận và kiến nghị được nêu chủ yếu theo dạng báo cáo và đề xuất, chưa bám sát nội dung, kế hoạch tiến hành thẩm định, chưa nhận xét, đánh giá về từng nội dung đã tiến hành thẩm định. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả và vai trò của thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của Sở Tài chính Cao Bằng. Trước thực trạng tỷ lệ quyết toán so với dự toán thu có sự chênh lệch với nhau rất lớn do số liệu quyết toán bao gồm cả số kinh phí chuyển nguồn từ năm trước sang và kinh phí được cấp bổ sung. Thực tế quyết toán năm 2018 và năm 2019 chênh lệch vượt dự toán đến 115%, năm 2020 vượt dự toán 110%. Điều này đòi hỏi công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện cần được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả để tránh những lãng phí NSNN. Hiện nay, dịch bệnh COVID-19 vẫn đang diễn biến rất phức tạp tại nhiều quốc gia trên thế giới và Việt Nam. Nhưng những kết quả trong công tác phòng, chống thời gian qua ở nước ta đã đạt được rất ấn tượng, tăng thêm niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, nâng cao uy tín và vị thế của đất nước trên trường quốc tế và khu vực. Có được thành quả này là nhờ vào sự đồng lòng nhất trí đoàn kết của toàn Đảng, toàn dân, sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị; trong đó có đóng góp rất lớn của ngành Tài chính. Để thực hiện kiểm soát được dịch, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn, nhà nước đã thực hiện điều chỉnh chính sách tài khóa mở rộng, linh hoạt. Trong đó, cắt giảm các khoản chi tiêu thường xuyên không cần thiết, giảm thu thuế, đẩy mạnh các hoạt động chi tiêu công thông qua các gói hỗ trợ cho người dân và doanh nghiệp. Để thực hiện được chính sách này thì công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN nói chung và thẩm định quyết toán chi NSNN cấp huyện của Sở Tài chính nói riêng là rất cần thiết và phải có những biện pháp hoàn thiện. Từ những lý do trên, học viên đã lựa chọn đề tài nghiên cứu “Thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng” làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình. 2. Tổng quan nghiên cứu Công tác thẩm định quyết toán chi NSNN đóng một vai trò rất quan trọng trong chu trình quản lý NSNN. Một số công trình nghiên cứu có liên quan phải kể đến cụ thể như sau: Nguyễn Phương Anh (2011) với đề tài luận văn thạc sĩ “Giải pháp nâng cao chất lượng công tác quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN”. Đề tài đã hệ thống hoá, khái quát và làm rõ những lý luận cơ bản về công tác quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản như: Những khái niệm thường dùng trong đầu tư xây dựng cơ bản; khái niệm, ý nghĩa của quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản theo niên độ ngân sách hàng năm cũng như quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản hoàn thành; nội dung, quy trình thực hiện từng loại công tác quyết toán này theo chế độ quy định. Về thực tiễn, đề tài đã khái quát hoá một số nét chính về thực trạng đầu tư phát triển của Việt Nam qua các năm. Đã phân tích, đánh giá thực trạng công tác quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản (bao gồm cả công tác quyết toán vốn đầu tư theo niên độ và quyết toán giá trị dự án, công trình hoàn thành) theo hai giai đoạn: trước khi Luật NSNN sửa đổi năm 2002 có hiệu lực, và sau khi Luật NSNN sửa đổi năm 2002 có hiệu lực. Qua đó, luận văn đã chỉ ra những điểm còn tồn tại như: về cơ chế chính sách liên quan đến công tác quyết toán vốn đầu tư, bất cập trong việc áp dụng các cơ chế chính sách, bất cập trong hệ thống tổ chức bộ máy thực hiện quản lý vốn đầu tư, …Từ đó làm cơ sở để đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác này. Huỳnh Thị Kim Dung (2017) với đề tài luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác lập và quyết toán NSNN tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Đức Phổ” của trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng. Luận văn đã thực hiện hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về công tác lập dự toán và quyết toán NSNN cấp huyện; Thực hiện phân tích thực trạng công tác lập dự toán và quyết toán NSNN tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Đức Phổ để đánh giá kết quả đạt được và tìm ra nguyên nhân của những hạn chế; Qua nghiên cứu thực tiễn, đề xuất một số giải pháp khoa học, hợp lý nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán và quyết toán NSNN tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Đức Phổ trong thời gian đến Nguyễn Trọng Huân (2017) với đề tài luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác tổng hợp dự toán, quyết toán NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai” của trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Luận văn đã xây dựng được khung lý thuyết về tổng hợp dự toán, quyết toán NSNN tại Sở Tài chính. Trên cơ sở khung lý thuyết được xây dựng, luận văn thực hiện phân tích thực trạng tổng hợp dự toán, quyết toán NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai giai đoạn 2013-2016, chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của những điểm yếu trong tổng hợp dự toán, quyết toán NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai. Từ đó, đề xuất giải pháp hoàn thiện tổng hợp dự toán, quyết toán NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai đến năm 2020. Nguyễn Ngọc Mỹ (2019) trong nghiên cứu “Tăng cường công quản lý chi thường xuyên NSNN các huyện, thành phố trực thuộc tại Sở Tài chính Thái Bình”. Luận Văn thạc sĩ Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội. Tác giả đã hệ thống hóa các sơ sở lý luận về quản lý chi thường xuyên NSNN. Dựa trên cơ sở lý luận tác giả phân tích thực trạng tại Sở Tài Chính Thái Bình đối với công tác quản lý chi thường xuyên NSNN các huyện, thanh phố. Từ các hạn chế, nguyên nhân rút ra trong đánh giá thực trang, đưa ra các giải pháp tăng cường quản lý chi thường xuyên NSNN các huyện, thành phố trực thuộc tại Sở Tài chính Thái Bình. Trần Thị Hương Giang (2020) với đề tài luận văn thạc sĩ “Quản lý hoạt động Quyết toán NSNN tại Kho bạc Nhà nước Việt Nam” của trường Đại học Quốc gia Hà Nội. Luận văn đã hệ thống hóa và khái quát hóa cơ sở lý luận về công tác quản lý quyết toán NSNN quốc gia. Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về quản lý quyết toán NSNN quốc gia và rút ra bài học cho KBNN Việt Nam. Thực hiện phân tích, đánh giá công tác quản lý quyết toán NSNN tại KBNN Việt Nam. Đưa ra các định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý quyết toán NSNN tại KBNN Việt Nam giai đoạn 2019 – 2025 và tầm nhìn đến 2030. Các nghiên cứu của rất nhiều tác giả đã có những đóng góp nhất định, giúp cho các nhà quản lý có cái nhìn rõ hơn về thực trạng, những kết quả, những yếu kém, tồn tại trong công tác quyết toán NSNN nói chung và thẩm định quyết toán chi NSNN nói riêng. Mặt khác trong giai đoạn hiện nay cũng cần có những đánh giá mang tính cập nhật hơn sau khi triển khai quản lý chi thường xuyên NSNN nói chung và thẩm định quyết toán NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng nói riêng. Cho đến thời điểm này, trong các công trình nghiên cứu chưa thấy có công trình nào đi sâu nghiên cứu công tác thẩm định quyết toán NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng. Chính vì vậy, nghiên cứu đề tài “Thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp Huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng” vẫn mang tính thời sự, cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn. 3. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định khung nghiên cứu về thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính. - Phân tích thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 – 2020. Đánh giá việc thực hiện mục tiêu, đánh giá những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng. - Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng đến năm 2025. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng. 4.2. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi nội dung: Nghiên cứu thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính, bao gồm: i) Bộ máy thẩm định quyết toán; ii) Nội dung thẩm định quyết toán, iii) Hình thức và quy trình thẩm định quyết toán, (Trong đó, hình thức thẩm định quyết toán chỉ tập trung vào hình thức thẩm định hàng năm). - Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng - Phạm vi thời gian: Thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 – 2020. Các giải pháp đề xuất đến năm 2025. Thời gian tiến hành phỏng vấn, khảo sát trong tháng 5/2021 đến tháng 6/2021. 5. Phương pháp nghiên cứ 5.1. Khung nghiên cứu Hình 1. Khung nghiên cứu 5.2. Quy trình nghiên cứu Bước 1: Nghiên cứu tài liệu để xác định khung nghiên cứu về thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính. Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo về thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018-2020 và các văn bản chính sách hiện hành, công trình nghiên cứu có liên quan đến thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính. Bước 3: Thu thập dữ liệu sơ cấp thu thập bằng phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi - Đối tượng khảo sát: Các cán bộ phòng Quản lý ngân sách thuộc bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng và các cán bộ phòng Tài chính – Kế hoạch thực hiện quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện   - Kích thước mẫu: 18 cán bộ nhân viên, trong đó có 8 cán bộ thuộc bộ máy thẩm định của Sở Tài chính (thuộc Sở Tài chính), và 10 cán bộ thuộc phòng Tài chính – Kế hoạch cấp huyện tổng hợp và lập báo cáo quyết toán chi NSNN. - Mục đích khảo sát: Thu thập ý kiến đánh giá của các cán bộ thẩm định về thực trạng bộ máy thẩm định, nội dung, hình thức và quy trình thẩm định. - Các câu trả lời dưới 5 mức độ: 1 – Rất không đồng ý; 2 – Không đồng ý; 3 – Trung lập; 4 – Đồng ý; 5 – Rất đồng ý. Trên cơ sở kết quả khảo sát, tác giả tính toán giá trị trung bình đối với từng ý kiến. Ý kiến nào đạt được giá trị trung bình càng cao cho thấy được mức độ đồng ý với các ý kiến đó càng lớn. - Phương thức khảo sát: Phát phiếu trực tiếp và gửi phiếu khảo sát qua email. - Thời gian tiến hành khảo sát: Tháng 5/2021 – 6/2021. Bước 3: Trên cơ sở khung lý thuyết được xây dựng và các dữ liệu thứ cấp, dữ liệu sơ cấp được thu thập, học viên tiến hành phân tích thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 – 2020. Đánh giá việc thực hiện mục tiêu và các điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của các điểm yếu trong thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng. Ở bước này, tác giả sử dụng các phương pháp tổng hợp và phân tích, thống kê, so sánh. Dữ liệu sơ cấp được xử lý bằng phần mềm exel. Bước 4: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng dựa trên những điểm yếu đã được phát hiện. 6. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính. Chương 2: Phân tích thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng

BÙI THỊ MAI

THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH CAO BẰNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI - 2021

BÙI THỊ MAI

THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH CAO BẰNG

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chính sách

Mã số: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS TRỊNH THỊ ÁI HOA

HÀ NỘI - 2021

Tôi xin cam đoan bản luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học củariêng tôi dưới sự hướng dẫn PGS.TS Trịnh Thị Ái Hoa theo đúng quy định Các sốliệu và kết quả trình bày trong luận văn là trung thực, không trùng lắp với các côngtrình nghiên cứu đã công bố Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ

rõ nguồn gốc rõ ràng

Hà Nội, ngày 05 tháng 12 năm2021

Học viên

Bùi Thị Mai

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trịnh Thị Ái Hoa - người đã

tận tình hướng dẫn tôi về mặt khoa học để tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo viện Sau đại học, trường Đại họcKinh tế Quốc Dân về những ý kiến đóng góp thẳng thắn, sâu sắc và giúp đỡ tận tình

để tôi hoàn thành bài luận văn thạc sỹ của mình

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới toàn thể lãnh đạo, cán bộ nhânviên tại Sở Tài chính Cao Bằng đã cung cấp thông tin phục vụ cho việc phân tíchcũng như những lời góp ý để tôi hoàn thành bài luận văn

Tôi xin tỏ lòng biết ơn gia đình, đồng nghiệp đã thường xuyên động viên, tạođiều kiện giúp đỡ tôi những lúc khó khăn nhất để tôi vượt qua và hoàn thành khóahọc đào tạo thạc sỹ

Hà Nội, ngày 05 tháng 12 năm 2021

Học viên

Bùi Thị Mai

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhànước cấp huyện 81.1.2 Nguyên tắc quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện .101.1.3 Quy trình quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện12

1.2 Thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại

Sở Tài chính 12

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngânsách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính 121.2.2 Bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấphuyện tại Sở Tài chính 151.2.3 Hình thức và quy trình thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngânsách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính 161.2.4 Nội dung thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nướccấp huyện tại Sở Tài chính 171.2.5 Nhân tố ảnh hưởng đến thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngânsách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính 19

cho Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 21

1.3.1 Kinh nghiệm thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhànước cấp huyện của Sở Tài chính một số tỉnh 211.3.2 Bài học cho Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 23

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH CAO BẰNG 25 2.1 Giới thiệu về các huyện, thành phố thuộc tỉnh Cao Bằng 25

2.1.1 Các huyện, thành phố thuộc tỉnh Cao Bằng 252.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giaiđoạn 2018 - 2020 28

2.2 Thực trạng quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện của tỉnh Cao Bằng 29

2.2.1 Hệ thống thông tin phục vụ lập báo cáo quyết toán chi thường xuyênngân sách nhà nước cấp huyện tỉnh Cao Bằng 292.2.2 Quy trình quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyệncủa tỉnh Cao Bằng 302.2.3 Kết quả quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyệntrên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 - 2020 31

2.3 Thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 33

2.3.1 Bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấphuyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 332.3.2 Thực trạng quy trình thẩm định quyết toán 372.3.3 Thực trạng nội dung thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sáchnhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 44

2.3.1 Đánh giá việc thực hiện mục tiêu 51

2.3.2 Ưu điểm 54

2.3.3 Hạn chế 54

2.3.4 Nguyên nhân của hạn chế 56

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH CAO BẰNG 59

3.1 Định hướng hoàn thiện thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng đến năm 2025 59

3.1.1 Dự báo chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tỉnh Cao Bằng đến năm 2025 59

3.1.2 Phương hướng hoàn thiện thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng đến năm 2025 60

3.2 Giải pháp hoàn thiện thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 61

3.2.1 Hoàn thiện bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính 61

3.2.2 Hoàn thiện hình thức và việc thực hiện quy trình thẩm định quyết toán 64

3.2.3 Hoàn thiện nội dung thẩm định quyết toán 66

3.2.4 Giải pháp khác 69

3.3 Một số kiến nghị 70

3.3.1 Kiến nghị với chính quyền các huyện, thành phố 70

3.3.2 Kiến nghị với Bộ Tài chính 71

KẾT LUẬN 73 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Từ viết tắt Giải nghĩa

GD & ĐT Giáo dục và Đào tạo

HĐND Hội đồng nhân dân

UBND Ủy ban nhân dân

VHTT Văn hóa thông tin

Bảng Trang

Bảng 1.1 Các chỉ tiêu đánh giá các mục tiêu của công tác thẩm định quyết toán chi

thường xuyên NSNN của sở tài chính 14Bảng 2.2 Một số chỉ tiêu kinh tế văn hóa và xã hội của tỉnh Cao Bằng giai đoạn

2018 - 2020 28Bảng 2.3 Kết quả quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện trên

địa bàn tỉnh Cao Bằng 32Bảng 2.4 Nhân lực của bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách

nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng năm 2020 35Bảng 2.5 Đánh giá của các đối tượng được khảo sát về “Bộ máy thẩm định quyết

toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện của Sở Tài chínhtỉnh Cao Bằng” 36Bảng 2.6 Một số hồ sơ phục vụ cho thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN

cấp huyện 38Bảng 2.7 Kết quả tổ chức thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện

tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 40Bảng 2.8 Đánh giá của các đối tượng khảo sát đối với “Quy trình thẩm định quyết

toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện của Sở Tài chínhtỉnh Cao Bằng” 43Bảng 2.9 Tình hình sai sót, thiếu mẫu biểu theo quy định của hồ sơ quyết toán chi

thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện giai đoạn 2018 - 2020 45Bảng 2.10 Số lượng các hồ sơ không đảm bảo tính đầy đầy đủ và khớp đúng giữa

các số liệu quyết toán theo quy định tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giaiđoạn 2018 - 2020 46Bảng 2.11 Các sai sót trong số liệu và giải trình về tăng, giảm quyết toán so với dự

toán tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 - 2020 47

Bảng 2.13 Đánh giá của các đối tượng được khảo sát về “Nội dung thẩm định quyết

toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện” 50

Hình Trang

Hình 2.1 Sơ đồ kết nối giữa các đơn vị thông qua hệ thống TABMIS tại Phòng Tài

chính – Kế hoạch của các huyện thuộc tỉnh Cao Bằng 30Hình 2.1 Sơ đồ quy trình quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp

huyện của tỉnh Cao Bằng 30Hình 2.3 Bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp

huyện tỉnh Cao Bằng 33Hình 2.4 Đánh giá thực hiện mục tiêu về tính chính xác và hợp pháp của số liệu

quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước của các huyện, thànhphố tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 - 2020 51Hình 2.5 Đánh giá thực hiện mục tiêu kịp thời phát hiện sai sót những khoản quyết

toán chi không đúng quy định 52Hình 2.6 Các lỗi sai trong số liệu và giải trình về tăng, giảm quyết toán so với dự

toán tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 53Hình 3.1 Dự báo chi thường xuyên NSNN của UBND tỉnh Cao Bằng giai đoạn

2022 – 2025 60

BÙI THỊ MAI

THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH CAO BẰNG

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chính sách

Mã số: 8340410

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI - 2021

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng là cơ quan được giao nhiệm vụ trực tiếp thựchiện công tác thẩm định quyết toán NSNN nói chung và quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện nói riêng và thực hiện trình Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnhxem xét để trình Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh phê duyệt Trong những năm vừaqua, công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện đã đạt đượcnhững kết quả nhất định như: Công tác thẩm định quyết toán NSNN của các huyện

đã cơ bản tuân thủ đúng các quy định của luật NSNN; công tác thẩm định quyếttoán NSNN các huyện đã phát huy được vai trò trong việc đánh giá tính đúng đắn,chính xác của các khoản chi, chi ngân sách tương đối phù hợp đã tạo điều kiện quantrọng để các cơ quan, đơn vị thực hiện tốt khâu chấp hành NSNN, góp phần thựchiện thắng lợi các mục tiêu, kế hoạch phát triển KT-XH hàng năm, thúc đẩy sựnghiệp phát triển toàn diện KT-XH trên địa bàn tỉnh;

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thẩm định quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện vẫn còn nhiều hạn chế như bộ máy quản lý chưa đượcđánh giá cao ở điểm phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực của cán bộ nhânviên Logic về mặt số liệu tính toán mà không nắm được thực tế đơn vị có chi đủcác chế độ chính sách cho đối tượng hay không; Kết luận và kiến nghị được nêu chủyếu theo dạng báo cáo và đề xuất, chưa bám sát nội dung, kế hoạch tiến hành thẩmđịnh, chưa nhận xét, đánh giá về từng nội dung đã tiến hành thẩm định Điều này đãảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả và vai trò của thẩm định quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện của Sở Tài chính Cao Bằng Trước thực trạng tỷ lệ quyếttoán so với dự toán thu có sự chênh lệch với nhau rất lớn do số liệu quyết toánbao gồm cả số kinh phí chuyển nguồn từ năm trước sang và kinh phí được cấp bổsung Thực tế quyết toán năm 2018 và năm 2019 chênh lệch vượt dự toán đến115%, năm 2020 vượt dự toán 110% Điều này đòi hỏi công tác thẩm định quyếttoán chi thường xuyên NSNN Điều này đòi hỏi công tác thẩm định quyết toán chithường xuyên NSNN cấp huyện cần được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả để tránhnhững lãng phí NSNN

Hiện nay, dịch bệnh COVID-19 vẫn đang diễn biến rất phức tạp tại nhiềuquốc gia trên thế giới và Việt Nam Nhưng những kết quả trong công tác phòng,chống thời gian qua ở nước ta đã đạt được rất ấn tượng, tăng thêm niềm tin củaNhân dân vào sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, nâng cao uy tín và vị thếcủa đất nước trên trường quốc tế và khu vực Có được thành quả này là nhờ vào sựđồng lòng nhất trí đoàn kết của toàn Đảng, toàn dân, sự nỗ lực của cả hệ thốngchính trị; trong đó có đóng góp rất lớn của ngành Tài chính Để thực hiện kiểm soátđược dịch, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn, nhà nước

đã thực hiện điều chỉnh chính sách tài khóa mở rộng, linh hoạt Trong đó, cắt giảmcác khoản chi tiêu thường xuyên không cần thiết, giảm thu thuế, đẩy mạnh các hoạtđộng chi tiêu công thông qua các gói hỗ trợ cho người dân và doanh nghiệp Đểthực hiện được chính sách này thì công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN nói chung và thẩm định quyết toán chi NSNN cấp huyện của Sở tài chínhnói riêng là rất cần thiết và phải có những biện pháp hoàn thiện

Từ những lý do trên, học viên đã lựa chọn đề tài nghiên cứu “Thẩm định

quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng” làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình.

Luận văn được thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu nghiên cứu sau:

- Xác định khung nghiên cứu về thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN cấp huyện tại Sở Tài chính

- Phân tích thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấphuyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 – 2020 Đánh giá việc thựchiện mục tiêu, đánh giá những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong thẩm địnhquyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng đến năm 2025

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ

NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH

Nội dung chương 1 tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về thẩm địnhquyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện Các nội dung cụ thể được trình bàytrong chương 1 bao gồm: Quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấphuyện; Thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tàichính; Kinh nghiệm thực tiễn về thẩm định quyết toán chi thường thường xuyênngân sách nhà nước cấp huyện của Sở Tài chính một số tỉnh và bài học rút ra cho

Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng

Khái niệm về thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của

Sở Tài chính như sau: Thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại

Sở Tài chính là quá trình Sở Tài chính xem xét và kiểm tra quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện để đảm bảo tính đầy đủ và khớp đúng giữa các số liệuquyết toán theo quy định; Xem xét, xác định tính chính xác và hợp pháp của số liệuquyết toán của các khoản tăng, giảm so với dự toán được giao và đưa ra đánh giá,trên cơ sở đó đưa ra các đánh giá, nhận xét về quyết toán chi thường xuyên NSNNcấp huyện

Bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của Sở Tàichính bao gồm các đơn vị như sau: Giám đốc Sở Tài chính; Phòng quản lý ngânsách; Chuyên viên thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Các hình thức thẩm định bao gồm: Thẩm định quyết toán hàng năm; Thẩmđịnh đột xuất

Quy trình thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấphuyện (thẩm định hàng năm) bao gồm các bước: Bước 1: Xác định các căn cứ pháp

lý và thu thập thông tin để thẩm định; Bước 2: Tiếp nhận hồ sơ (báo cáo quyết toán)quyết toán và xây dựng kế hoạch thẩm định; Bước 3: Tiến hành thẩm định quyếttoán chi thường xuyên NSNN cấp huyện theo kế hoạch; Bước 4: Thông báo kết quả

và kết luận thẩm định quyết toán

Nội dung thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấphuyện tại Sở Tài chính theo nhiệm vụ của thẩm định, nội dung thẩm định quyết toánchi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính bao gồm: Kiểmtra danh mục báo cáo quyết toán chi thường xuyên hàng năm theo mẫu biểu quyđịnh tại Thông tư số 342/2016/TT-BTC; Kiểm tra tính đầy đủ và khớp đúng giữa các

số liệu quyết toán theo quy định; Kiểm tra số liệu tăng, giảm quyết toán so với dựtoán ngân sách được cơ quan có thẩm quyền giao; Kiểm tra việc thực hiện các kiếnnghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền qua công tác kiểm tra, kiểm toán, thanhtra, thẩm định quyết toán cho tất cả các lĩnh vực chi thường xuyên NSNN cấphuyện Nội dung thẩm định theo lĩnh vực chi thường xuyên, nội dung thẩm địnhquyết toán chi thường xuyên ngấn ách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính baogồm: Thẩm định quyết toán chi sự nghiệp giáo dục; Thẩm định quyết toán chi sựnghiệp Y tế; Thẩm định quyết toán chi sự nghiệp môi trường; Thẩm định quyết toánchi sự nghiệp kinh tế; Thẩm định quyết toán chi quản lý nhà nước; Thẩm định quyếttoán chi đảm bảo xã hội

Nhân tố ảnh hưởng đến thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sáchnhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính bao gồm các nhân tố thuộc về Sở tài chínhnhư Tổ chức bộ máy và nhân sự làm nhiệm vụ thẩm định tại Sở Tài chính;Nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất dành cho hoạt động thẩm định; Ứng dụngcông nghệ thông tin trong công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN cấp huyện tại Sở Tài chính Các nhân tố thuộc về các huyện, thành phốbao gồm: Trình độ lập quyết toán chi thường xuyên NSNN của chính quyền cấphuyện; Trách nhiệm và thái độ trung thực của chính quyền và cán bộ cấp huyện.Các nhân tố bên ngoài Sở tài chính bao gồm: Cơ sở pháp lý; Tình hình kinh tếcủa cả nước và tỉnh; Môi trường xã hội

Từ kinh nghiệm thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước

cấp huyện của Sở Tài chính một số tỉnh như Lào Cai và Yên Bái học viên đã rút ramột số bài học kinh nghiệm cho tỉnh Cao Bằng

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH CAO BẰNG

Trên khung lý thuyết đã được xây dựng trong chương 1, nội dung chương 2tác giả đã bám sát vào khung lý thuyết để đánh giá thực trạng thẩm định quyết toánchi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng Theo đó, các nộidung cụ thể được trình bày trong chương 2 bao gồm: (1) Giới thiệu về các huyện,thành phố thuộc tỉnh Cao Bằng; (2) Thực trạng quyết toán chi thường xuyên ngânsách nhà nước cấp huyện của tỉnh Cao Bằng; (3) Thực trạng thẩm định quyết toánchi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằngthông qua các nội dung cơ bản như: Bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyênngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng; Thực trạng nội dungthẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tàichính tỉnh Cao Bằng; Thực trạng quy trình thẩm định quyết toán

Kết quả phân tích thực trạng cho thấy, trong giai đoạn 2018 – 2020, công tácthẩm định quyết toán chi NSNN cấp huyện của Sở Tài chính Cao Bằng đạt một

số ưu điểm cụ thể như sau: Bộ máy được tổ chức hợp lý khoa học Cán bộ trong

bộ máy thẩm định là những người có trình độ học vấn tương đối tốt và đều lànhững người có kinh nghiệm; Quy trình thẩm định được đánh giá là khá khoahọc, hợp lý, Các chuyên viên thẩm định thực hiện đúng quy trình thẩm định; Hồ

sơ được các đơn vị quyết toán NSNN cấp huyện nộp đầy đủ; Kế hoạch thẩm địnhđược xây dựng rõ ràng, chi tiết Nội dung thẩm định được đánh giá là thực hiệntương đối đầy đủ

Bên cạnh những ưu điểm đạt được thì công tác thẩm định chi thường xuyênNSNN cấp huyện của Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn 2018 – 2020 vẫn

còn nhiều hạn chế Cụ thể như sau: Về bộ máy quản lý: Theo đánh giá của các cán

bộ được khảo sát thì bộ máy quản lý chưa được đánh giá cao ở điểm phân côngnhiệm vụ phù hợp với năng lực của cán bộ nhân viên Bên cạnh đó, số lượng cán bộnhân viên trong bộ máy thẩm định còn quá mỏng trong khi đó khối lượng thực hiện

công việc là rất lớn; Về quy trình thẩm định: Việc thực hiện đầy đủ các bước theo quy

trình vẫn chưa được nghiêm túc thực hiện Quá trình tổ chức thực hiện thẩm định rất

sâu sát với thực tiễn không được đánh giá cao Về nội dung thẩm định: Phương thức

thẩm định còn đơn điệu, chủ yếu sử dụng việc thẩm định trên thông tin giấy tờ nênviệc phát hiện ra các lỗi sai chủ yếu vẫn là việc không thống nhất, khớp đúng, logic

về mặt số liệu tính toán mà không nắm được thực tế đơn vị có chi đủ các chế độ

chính sách cho đối tượng hay không; khối lượng về thực tế rác thải, diện tích thực

hiện quét đường quét vỉa hè; thực tế về mua sắm thiết bị phục vụ công tác chuyên

môn, cải tạo, sửa chữa đường giao thông, trụ sở làm việc Các hạn chế trên xuất phát

từ các nguyên nhân như: Việc chỉ đạo của lãnh đạo Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng cònmang tính dàn đều trong tất cả các đơn vị trực thuộc, thiếu trọng tâm, trọng điểm đốivới thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước của cấp huyện;Nguồn lực tài chính của Sở Tài chính dành cho hoạt động thẩm định quyết toán chithường xuyên NSNN cấp huyện là rất hạn chế và bị phụ thuộc vào chế độ chi của

NSNN; Thứ ba, về ứng dụng CNTT trong hoạt động thẩm định quyết toán chi thường

xuyên NSNN chưa được đẩy mạnh Trình độ quản lý và lập quyết toán chi thườngxuyên của chính quyền cấp huyện trên địa bàn tỉnh Cao Bằng còn nhiều yếu kém; xảy

ra tình trạng hiểu và áp dụng, cập nhật văn bản, chế độ mới tại các đơn vị trực thuộc

Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng có sự khác nhau; Cao Bằng là một tỉnh miền núi có diệntích có diện tích tương đối rộng, giao thông đi lại gặp nhiều khó khăn

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN

THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH

CAO BẰNG

Trên cơ sở kết quả phân tích hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong thẩmđịnh quyết toán chi thường xuyên NSNN tỉnh Cao Bằng, tác giả đã đề xuất một sốgiải pháp nhằm hoàn thiện thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhànước cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng Cụ thể như sau:

Hoàn thiện bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhànước cấp huyện tại Sở Tài chính: Thứ nhất, sắp xếp, phân công nhiệm vụ phù hợpvới từng bộ phận, nhân viên để đảm bảo tính hiệu quả của bộ máy tổ chức quản lý;Thứ hai, bổ sung số lượng cán bộ thẩm định quyết toán chi ngân sách nhà nước cấphuyện của Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng; Thứ ba, nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ và kỹ năng cho các cán bộ thẩm định quyết toán chi ngân sách nhà nướccấp huyện của Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng.

Hoàn thiện hình thức và việc thực hiện quy trình thẩm định quyết toán: Thứ nhất,cần đa dạng hóa hình thức thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyệntại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng Thứ hai, Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng cần chú trọngcác căn cứ pháp lý thu thập kết quả khảo sát, nắm tình hình theo từng nội dung; Thứ

ba, hoàn thiện việc tiếp nhận hồ sơ quyết toán và xây dựng kế hoạch thẩm định;Thứ tư, nâng cao chất lượng giai đoạn thực hiện thẩm định; Thứ năm, hoàn thiệnviệc thảo luận kết quả thẩm định, nâng cao chất lượng các kết luận và kiến nghịthẩm định

Hoàn thiện nội dung thẩm định quyết toán: Thứ nhất, đảm bảo hoạt độngkiểm tra danh mục báo cáo quyết toán năm theo mẫu biểu quy định tại Thông tư số342/2016/TT-BTC phải được thực hiện nghiêm túc và đầy đủ; Thứ hai, đảm bảotính đầy đủ và khớp đúng giữa các số liệu quyết toán theo quy định; Thứ ba, đảmbảo kiểm tra chính xác số liệu tăng, giảm quyết toán so với dự toán ngân sách được

cơ quan có thẩm quyền giao; Thứ tư, tăng cường việc kiểm tra việc thực hiện cáckiến nghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền qua công tác kiểm tra, kiểm toán,thanh tra, thẩm định quyết toán

Một số giải phá khác như: Thứ nhất, tăng cường cơ sở vật chất, trang bịphương tiện, điều kiện làm việc đầy đủ, tốt nhất cho các cán bộ làm công tác thẩmđịnh quyết toán ngân sách nhà nước Thứ hai, tăng cường ứng dụng công nghệthông tin trong thẩm định quyết toán ngân sách nhà nước

KẾT LUẬN

Đảm bảo tính chính xác và hợp pháp của số liệu quyết toán, kịp thời pháthiện các sai sót những khoản quyết toán chi không đúng quy định, yêu cầu cơ quanxét duyệt quyết toán điều chỉnh lại số liệu quyết toán nếu có sai sót từ đó hạn chếđược tình trạng thất thoát, lãng phí trong chi thường xuyên NSNN cấp huyện và hỗtrợ tốt cho công tác thực hiện quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh Đặc biệttrong bối cảnh dịch bệnh Covid 19 diễn biến ngày càng phức tạp, nền kinh tế cònnhiều khó khăn, nguồn thu từ thuế bị sụt giảm trong khi các khoản chi hỗ trợ ngườidân, doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn ngày càng tăng Điều này đòi hỏicần phải tiết kiệm các khoản chi thường xuyên trong giai đoạn này Việc thẩm địnhquyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của Sở Tài chính là rất cần thiết

Luận văn đã xây dựng được khung nghiên cứu về thẩm định quyết toán chithường xuyên NSNN cấp huyện của Sở Tài chính bao gồm: Bộ máy thẩm định, nộidung thẩm định, hình thức và quy trình thẩm định Đồng thời luận văn đưa ra 3nhóm nhân tố ảnh hưởng đến thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấphuyện của Sở Tài chính

Trên cơ sở khung nghiên cứu được xây dựng, luận văn đi sâu vào phân tíchthực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của Sở Tàichính tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn 2018 – 2020 Phân tích đánh giá những ưuđiểm, hạn chế và tìm hiểu nguyên nhân hạn chế Kết quả phân tích cho thấy, côngtác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN vẫn còn nhiều hạn chế như bộmáy quản lý chưa được đánh giá cao ở điểm phân công nhiệm vụ phù hợp với nănglực của cán bộ nhân viên Logic về mặt số liệu tính toán mà không nắm được thực

tế đơn vị có chi đủ các chế độ chính sách cho đối tượng hay không; khối lượng về

thực tế rác thải, diện tích thực hiện quét đường quét vỉa hè; thực tế về mua sắm thiết

bị phục vụ công tác chuyên môn, cải tạo, sửa chữa đường giao thông, trụ sở làmviệc Kế luận và kiến nghị được nêu chủ yếu theo dạng báo cáo và đề xuất, chưabám sát nội dung, kế hoạch tiến hành thẩm định, chưa nhận xét, đánh giá về từngnội dung đã tiến hành thẩm định; Các hạn chế này xuất phát từ các nguyên nhân

như việc chỉ đạo của lãnh đạo Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng còn mang tính dàn đềutrong tất cả các đơn vị trực thuộc, thiếu trọng tâm, trọng điểm đối thẩm định quyếttoán chi thường xuyên ngân sách nhà nước của cấp huyện; Nguồn nhân lực thiếu về

số lượng và hạn chế về trình độ nghiệp vụ chuyên môn; về ứng dụng công nghệthông tin còn nhiều hạn chế và chưa được đẩy mạnh

Từ các hạn chế và nguyên nhân được phân tích, tác giả đã đề xuất 4 nhómgiải pháp để hoàn thiện thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyệntại Sở Tài chính Cao Bằng bao gồm: (1) Hoàn thiện bộ máy thẩm định quyết toáncấp huyện; (2) Hoàn thiện nội dung thẩm định quyết toán; (3) Hoàn thiện hình thức

và thực hiện quy trình thẩm định quyết toán; (4) Giải pháp khác

BÙI THỊ MAI

THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH CAO BẰNG

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chính sách

Mã số: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS TRỊNH THỊ ÁI HOA

HÀ NỘI - 2021

Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng là cơ quan được giao nhiệm vụ trực tiếp thựchiện công tác thẩm định quyết toán NSNN nói chung và quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện nói riêng và thực hiện trình Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnhxem xét để trình Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh phê duyệt Trong những năm vừaqua, công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện đã đạt đượcnhững kết quả nhất định như: Công tác thẩm định quyết toán NSNN của các huyện

đã cơ bản tuân thủ đúng các quy định của luật NSNN; công tác thẩm định quyếttoán NSNN các huyện đã phát huy được vai trò trong việc đánh giá tính đúng đắn,chính xác của các khoản chi, chi ngân sách tương đối phù hợp đã tạo điều kiện quantrọng để các cơ quan, đơn vị thực hiện tốt khâu chấp hành NSNN, góp phần thựchiện thắng lợi các mục tiêu, kế hoạch phát triển KT-XH hàng năm, thúc đẩy sựnghiệp phát triển toàn diện KT-XH trên địa bàn tỉnh;

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thẩm định quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện vẫn còn nhiều hạn chế như bộ máy quản lý chưa đượcđánh giá cao ở điểm phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực của cán bộ nhânviên Logic về mặt số liệu tính toán mà không nắm được thực tế đơn vị có chi đủcác chế độ chính sách cho đối tượng hay không; Kết luận và kiến nghị được nêu chủ

yếu theo dạng báo cáo và đề xuất, chưa bám sát nội dung, kế hoạch tiến hành thẩmđịnh, chưa nhận xét, đánh giá về từng nội dung đã tiến hành thẩm định Điều này đãảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả và vai trò của thẩm định quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện của Sở Tài chính Cao Bằng Trước thực trạng tỷ lệ quyếttoán so với dự toán thu có sự chênh lệch với nhau rất lớn do số liệu quyết toánbao gồm cả số kinh phí chuyển nguồn từ năm trước sang và kinh phí được cấp bổsung Thực tế quyết toán năm 2018 và năm 2019 chênh lệch vượt dự toán đến115%, năm 2020 vượt dự toán 110% Điều này đòi hỏi công tác thẩm định quyếttoán chi thường xuyên NSNN cấp huyện cần được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả

để tránh những lãng phí NSNN

Hiện nay, dịch bệnh COVID-19 vẫn đang diễn biến rất phức tạp tại nhiềuquốc gia trên thế giới và Việt Nam Nhưng những kết quả trong công tác phòng,chống thời gian qua ở nước ta đã đạt được rất ấn tượng, tăng thêm niềm tin củaNhân dân vào sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, nâng cao uy tín và vị thếcủa đất nước trên trường quốc tế và khu vực Có được thành quả này là nhờ vào sựđồng lòng nhất trí đoàn kết của toàn Đảng, toàn dân, sự nỗ lực của cả hệ thốngchính trị; trong đó có đóng góp rất lớn của ngành Tài chính Để thực hiện kiểm soátđược dịch, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn, nhà nước

đã thực hiện điều chỉnh chính sách tài khóa mở rộng, linh hoạt Trong đó, cắt giảmcác khoản chi tiêu thường xuyên không cần thiết, giảm thu thuế, đẩy mạnh các hoạtđộng chi tiêu công thông qua các gói hỗ trợ cho người dân và doanh nghiệp Đểthực hiện được chính sách này thì công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN nói chung và thẩm định quyết toán chi NSNN cấp huyện của Sở Tài chínhnói riêng là rất cần thiết và phải có những biện pháp hoàn thiện

Từ những lý do trên, học viên đã lựa chọn đề tài nghiên cứu “Thẩm định

quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng” làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình.

2 Tổng quan nghiên cứu

Công tác thẩm định quyết toán chi NSNN đóng một vai trò rất quan trọngtrong chu trình quản lý NSNN Một số công trình nghiên cứu có liên quan phải kểđến cụ thể như sau:

Nguyễn Phương Anh (2011) với đề tài luận văn thạc sĩ “Giải pháp nâng cao

chất lượng công tác quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN”.

Đề tài đã hệ thống hoá, khái quát và làm rõ những lý luận cơ bản về công tác quyếttoán vốn đầu tư xây dựng cơ bản như: Những khái niệm thường dùng trong đầu tưxây dựng cơ bản; khái niệm, ý nghĩa của quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bảntheo niên độ ngân sách hàng năm cũng như quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bảnhoàn thành; nội dung, quy trình thực hiện từng loại công tác quyết toán này theo chế

độ quy định Về thực tiễn, đề tài đã khái quát hoá một số nét chính về thực trạngđầu tư phát triển của Việt Nam qua các năm Đã phân tích, đánh giá thực trạng côngtác quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản (bao gồm cả công tác quyết toán vốn đầu

tư theo niên độ và quyết toán giá trị dự án, công trình hoàn thành) theo hai giaiđoạn: trước khi Luật NSNN sửa đổi năm 2002 có hiệu lực, và sau khi Luật NSNNsửa đổi năm 2002 có hiệu lực Qua đó, luận văn đã chỉ ra những điểm còn tồn tạinhư: về cơ chế chính sách liên quan đến công tác quyết toán vốn đầu tư, bất cậptrong việc áp dụng các cơ chế chính sách, bất cập trong hệ thống tổ chức bộ máythực hiện quản lý vốn đầu tư, …Từ đó làm cơ sở để đưa ra các giải pháp hoàn thiệncông tác này

Huỳnh Thị Kim Dung (2017) với đề tài luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công

tác lập và quyết toán NSNN tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Đức Phổ” của

trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng Luận văn đã thực hiện hệ thống hóa những vấn đề

lý luận cơ bản về công tác lập dự toán và quyết toán NSNN cấp huyện; Thực hiệnphân tích thực trạng công tác lập dự toán và quyết toán NSNN tại Phòng Tài chính -

Kế hoạch huyện Đức Phổ để đánh giá kết quả đạt được và tìm ra nguyên nhân củanhững hạn chế; Qua nghiên cứu thực tiễn, đề xuất một số giải pháp khoa học, hợp lýnhằm hoàn thiện công tác lập dự toán và quyết toán NSNN tại Phòng Tài chính - Kếhoạch huyện Đức Phổ trong thời gian đến

Nguyễn Trọng Huân (2017) với đề tài luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác

tổng hợp dự toán, quyết toán NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai” của trường Đại

học Kinh tế Quốc dân Luận văn đã xây dựng được khung lý thuyết về tổng hợp dự

toán, quyết toán NSNN tại Sở Tài chính Trên cơ sở khung lý thuyết được xâydựng, luận văn thực hiện phân tích thực trạng tổng hợp dự toán, quyết toán NSNNtại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai giai đoạn 2013-2016, chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu vànguyên nhân của những điểm yếu trong tổng hợp dự toán, quyết toán NSNN tại SởTài chính tỉnh Lào Cai Từ đó, đề xuất giải pháp hoàn thiện tổng hợp dự toán, quyếttoán NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai đến năm 2020.

Nguyễn Ngọc Mỹ (2019) trong nghiên cứu “Tăng cường công quản lý chi

thường xuyên NSNN các huyện, thành phố trực thuộc tại Sở Tài chính Thái Bình”.

Luận Văn thạc sĩ Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội Tác giả đã hệ thống hóa các sơ

sở lý luận về quản lý chi thường xuyên NSNN Dựa trên cơ sở lý luận tác giả phântích thực trạng tại Sở Tài Chính Thái Bình đối với công tác quản lý chi thườngxuyên NSNN các huyện, thanh phố Từ các hạn chế, nguyên nhân rút ra trong đánhgiá thực trang, đưa ra các giải pháp tăng cường quản lý chi thường xuyên NSNNcác huyện, thành phố trực thuộc tại Sở Tài chính Thái Bình

Trần Thị Hương Giang (2020) với đề tài luận văn thạc sĩ “Quản lý hoạt động

Quyết toán NSNN tại Kho bạc Nhà nước Việt Nam” của trường Đại học Quốc gia

Hà Nội Luận văn đã hệ thống hóa và khái quát hóa cơ sở lý luận về công tác quản

lý quyết toán NSNN quốc gia Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về quản lý quyếttoán NSNN quốc gia và rút ra bài học cho KBNN Việt Nam Thực hiện phân tích,đánh giá công tác quản lý quyết toán NSNN tại KBNN Việt Nam Đưa ra các địnhhướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý quyết toán NSNN tại KBNNViệt Nam giai đoạn 2019 – 2025 và tầm nhìn đến 2030

Các nghiên cứu của rất nhiều tác giả đã có những đóng góp nhất định, giúp chocác nhà quản lý có cái nhìn rõ hơn về thực trạng, những kết quả, những yếu kém, tồntại trong công tác quyết toán NSNN nói chung và thẩm định quyết toán chi NSNN nóiriêng Mặt khác trong giai đoạn hiện nay cũng cần có những đánh giá mang tính cậpnhật hơn sau khi triển khai quản lý chi thường xuyên NSNN nói chung và thẩm địnhquyết toán NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng nói riêng

Cho đến thời điểm này, trong các công trình nghiên cứu chưa thấy có công

trình nào đi sâu nghiên cứu công tác thẩm định quyết toán NSNN cấp huyện tại SởTài chính Cao Bằng Chính vì vậy, nghiên cứu đề tài “Thẩm định quyết toán chithường xuyên NSNN cấp Huyện tại Sở Tài chính Cao Bằng” vẫn mang tính thời sự,cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn.

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định khung nghiên cứu về thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN cấp huyện tại Sở Tài chính

- Phân tích thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấphuyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 – 2020 Đánh giá việc thựchiện mục tiêu, đánh giá những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong thẩm địnhquyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng đến năm 2025

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: Nghiên cứu thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN cấp huyện tại Sở Tài chính, bao gồm: i) Bộ máy thẩm định quyết toán; ii)Nội dung thẩm định quyết toán, iii) Hình thức và quy trình thẩm định quyết toán,(Trong đó, hình thức thẩm định quyết toán chỉ tập trung vào hình thức thẩm địnhhàng năm)

- Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Sở Tài chính tỉnh CaoBằng

- Phạm vi thời gian: Thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 – 2020 Các giảipháp đề xuất đến năm 2025 Thời gian tiến hành phỏng vấn, khảo sát trong tháng5/2021 đến tháng 6/2021

5 Phương pháp nghiên cứ

5.1 Khung nghiên cứu

Hình 1 Khung nghiên cứu

5.2 Quy trình nghiên cứu

Bước 1: Nghiên cứu tài liệu để xác định khung nghiên cứu về thẩm định

quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính

Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo về thẩm định quyết toán chi

thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn

2018-2020 và các văn bản chính sách hiện hành, công trình nghiên cứu có liên quan đếnthẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính

Bước 3: Thu thập dữ liệu sơ cấp thu thập bằng phương pháp khảo sát bằng

bảng hỏi

- Đối tượng khảo sát: Các cán bộ phòng Quản lý ngân sách thuộc bộ máythẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của Sở Tài chính tỉnh CaoBằng và các cán bộ phòng Tài chính – Kế hoạch thực hiện quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp huyện

- Bộ máy thẩm định

- Nội dung thẩm định quyết toán

- Hình thức và quy trình thẩm định

Mục tiêu thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính:

- Đảm bảo tính chính xác

và hợp pháp của số liệu quyết toán

- Kịp thời phát hiện các sai sót

- Hỗ trợ tốt cho công tác thực hiện quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh

- Kích thước mẫu: 18 cán bộ nhân viên, trong đó có 8 cán bộ thuộc bộ máythẩm định của Sở Tài chính (thuộc Sở Tài chính), và 10 cán bộ thuộc phòng Tàichính – Kế hoạch cấp huyện tổng hợp và lập báo cáo quyết toán chi NSNN.

- Mục đích khảo sát: Thu thập ý kiến đánh giá của các cán bộ thẩm định vềthực trạng bộ máy thẩm định, nội dung, hình thức và quy trình thẩm định

- Các câu trả lời dưới 5 mức độ: 1 – Rất không đồng ý; 2 – Không đồng ý; 3– Trung lập; 4 – Đồng ý; 5 – Rất đồng ý Trên cơ sở kết quả khảo sát, tác giả tínhtoán giá trị trung bình đối với từng ý kiến Ý kiến nào đạt được giá trị trung bìnhcàng cao cho thấy được mức độ đồng ý với các ý kiến đó càng lớn

- Phương thức khảo sát: Phát phiếu trực tiếp và gửi phiếu khảo sát qua email

- Thời gian tiến hành khảo sát: Tháng 5/2021 – 6/2021

Bước 3: Trên cơ sở khung lý thuyết được xây dựng và các dữ liệu thứ cấp, dữ

liệu sơ cấp được thu thập, học viên tiến hành phân tích thực trạng thẩm định quyết toánchi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018 –

2020 Đánh giá việc thực hiện mục tiêu và các điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân củacác điểm yếu trong thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại SởTài chính tỉnh Cao Bằng Ở bước này, tác giả sử dụng các phương pháp tổng hợp vàphân tích, thống kê, so sánh Dữ liệu sơ cấp được xử lý bằng phần mềm exel

Bước 4: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện thẩm định quyết toán chi

thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng dựa trên nhữngđiểm yếu đã được phát hiện

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luậnvăn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về thẩm định quyết toánchi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính

Chương 2: Phân tích thực trạng thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện thẩm định quyết toán chithường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ THẨM ĐỊNH QUYẾT TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI SỞ TÀI CHÍNH

1.1 Quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

1.1.1.1 Khái niệm quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

Để đi đến khái niệm quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện, trướchết cần bắt đầu từ khái niệm ngân sách nhà nước và chi thường xuyên ngân sáchnhà nước

Luật NSNN (2015) đưa ra định nghĩa

“NSNN là toàn bộ các khoản thu -chi của Nhà nước được cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nước” (Quốc hội, 2015).

Ngân sách nhà nước là một hệ thống thống nhất gồm ngân sách nhà nước trung ương và ngân sách nhà nước địa phương Tương ứng với 3 cấp cơ quan địa phương, ngân sách địa phương cũng được chia thành 3 cấp là NSNN cấp tỉnh, NSNN cấp huyện, NSNN cấp xã.

NSNN bao gồm 2 lĩnh vực hoạt động là thu và chi NSNN Chi NSNN là việcphân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện chức năng của nhà nướctheo những nguyên tắc nhất định

Theo Luật NSNN (2015), chi NSNN bao gồm: Chi đầu tư phát triển; Chi dựtrữ quốc gia; Chi thường xuyên; Chi trả nợ lãi; Chi viện trợ; Các khoản chi kháctheo quy định của pháp luật Trong đó, Chi thường xuyên là một nội dung lớn củachi NSNN

Theo giáo trình quản lý Tài chính công thì “chi thường xuyên NSNN là quátrình phân phối, sử dụng vốn từ quỹ NSNN để đáp ứng cho các nhu cầu chi gắn liền

với việc thực hiện các nhiệm vụ của nhà nước về lập pháp, hành pháp, tư pháp vàmột số dịch vụ công cộng khác mà nhà nước vẫn phải cung ứng” (Đỗ Chung, 2012).

Cũng như chi thường xuyên NSNN nói chung, chi thường xuyên NSNN cấphuyện là nhiệm vụ chi nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước huyện, tổchức chính trị, tổ chức xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiệncác nhiệm vụ thường xuyên về phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm quốc phòng an

trên địa bàn.

Chu trình chi thường xuyên NSNN cấp huyện bao gồm lập dự toán, chấphành dự toán và quyết toán chi thường xuyên Đó là quá trình rà soát, tổng hợp lại

có thể hiểu khái niệm về quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện như sau:

“Quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện là việc tổng kết lại quá trình

thực hiện dự toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện, sau khi năm ngân sách kết thúc nhằm đánh giá toàn bộ kết quả hoạt động của một năm ngân sách, từ đó rút ra các ưu nhược điểm và bài học kinh nghiệm cho những chu trình ngân sách tiếp theo của cấp huyện”.

Bản chất của quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện là tổng kết,đánh giá lại toàn bộ quá trình hoạt động chi thường xuyên NSNN cấp huyện trongnăm ngân sách, cung cấp đầy đủ thông tin về quản lý điều hành chi của năm ngânsách đã qua, rút ra những bài học kinh nghiệm thiết thực bổ sung cho công tác lậpngân sách cũng như chấp hành ngân sách những chu trình tiếp theo

1.1.1.2 Đặc điểm của quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

Quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện nhằm tổng kết đánh giá lạiviệc thực hiện dự toán chi thường xuyên NSNN của huyện trong năm ngân sách.Công tác này có một số đặc điểm sau:

Thứ nhất, quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện phải phản ánh đầy

đủ số liệu về chi thường xuyên NSNN cấp huyện Các khoản chi thường xuyên phảiđược hạch toán và phản ánh đầy đủ khi báo cáo với cơ quan nhà nước có thẩmquyền bao gồm: Phòng Tài chính – Kế hoạch; UBND huyện; HĐND huyện phêchuẩn; Sở Tài chính

Thứ hai, quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện phải thể hiện được

tính tuân thủ trong việc chi NSNN theo dự toán được cấp huyện, tỉnh quyết định

Thứ ba, quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện phải báo cáo được

tính hiệu quả của các khoản chi thường xuyên NSNN cấp huyện Đây là vấn đềquan trọng bởi nguồn lực tài chính của mỗi quốc gia là có hạn do vậy cơ quan quản

lý, điều hành NS quốc gia phải báo cáo và giải trình với Quốc hội là cơ quan đạidiện cho dân chúng - những người nộp thuế - rằng các nguồn thu có được sử dụngđúng mục đích, đạt hiệu quả, các chính sách của Chính phủ trong năm NS có pháthuy được hiệu quả hay không

Thứ tư, quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện được xác định trong

một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm (12 tháng) Vì vậy còn gọi nămthực hiện hiện dự toán là năm ngân sách

Thứ năm, quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện phải trình cơ quan

nhà nước có thẩm quyền như Hội đồng nhân dân cấp huyện phê chuẩn Chỉ khiquyết toán được phê chuẩn thì trách nhiệm của cơ quan quản lý mới được giải toả

1.1.2 Nguyên tắc quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

Nguyên tắc đầy đủ:

Theo nguyên tắc này, tất cả các khoản chi đều hạch toán và quyết toán đầy đủ,đảm bảo quyết toán ngân sách thể hiện đầy đủ các khía cạnh của năm ngân sách đãqua, đánh giá đúng thực trạng quản lý, sử dụng các nguồn lực của chính quyền cấphuyện, giải trình đầy đủ về tính tuân thủ, tính hiệu lực, hiệu quả của NSNN, những tácđộng của chính sách tài khóa trong năm đến kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện

Nguyên tắc thống nhất

Theo nguyên tắc này thì quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện phảiđảm bảo thống nhất từ cơ sở đến cơ quan quản lý tài chính ngân sách, thể hiện từkhâu hạch toán kế toán cho đến khâu tổng hợp quyết toán

Nguyên tắc cân đối:

Theo nguyên tắc này yêu cầu các khoản chi ngân sách được quyết toán phảicân đối với nguồn thu Trường hợp bội chi phải có nguồn bù đắp và tuân thủ các

điều kiện vay trả theo quy định của Luật Đây là nguyên tắc luôn luôn phải quantâm không chỉ ở khâu quyết toán mà còn phải quán triệt trong suốt chu trình NSNN.

Nguyên tắc rõ ràng, trung thực và chính xác

Rõ ràng về phương pháp tính toán, xác định các khoản chi Rõ ràng vềphương pháp tính toán xây dựng dự toán và quyết toán chi thường xuyên NSNNcấp huyện Các số liệu quyết toán phải phản ánh đúng thực trạng về kinh tế, xã hội;

Nguyên tắc thường niên (nguyên tắc theo niên độ ngân sách)

Theo nguyên tắc này các khoản chi ngân sách phải hạch toán, quyết toánđúng niên độ ngân sách Số quyết toán phải là số thực chi hoặc được phép hạch toántrong niên độ đó Không đưa các khoản chi của niên độ ngân sách này vào quyếttoán niên độ ngân sách khác Báo cáo quyết toán chi thường xuyên NSNN cấphuyện luôn được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định và thường xácđịnh là 1 năm (12 tháng)

Nguyên tắc công khai, minh bạch

Mọi hoạt động của NSNN luôn là mối quan tâm của toàn xã hội Để mọingười có thể tham gia kiểm soát đối với hoạt động của NSNN thì yêu cầu đặt ra làquyết toán ngân sách phải được công khai và đảm bảo tính minh bạch

Nguyên tắc lập quyết toán từ cơ sở

Theo nguyên tắc này, các đơn vị thụ hưởng ngân sách chịu trách nhiệm lậpbáo cáo sử dụng ngân sách trong phạm vi đơn vị mình gửi cơ quan cấp trên Sau khixem xét tính chính xác mức độ đầy đủ của số liệu quyết toán của các đơn vị cơ sở,

cơ quan cấp trên tổng hợp lập quyết toán ngân sách của cơ quan mình Cơ quan tàichính sau khi thẩm định số liệu sẽ tổng hợp lập quyết toán ngân sách trong phạm vimình phụ trách, báo cáo UBND trình HĐND cùng cấp phê chuẩn Bộ Tài chính cótrách nhiệm tổng hợp quyết toán của Chính quyền trung ương và địa phương đểhình thành NSNN

Nguyên tắc hạn định (nguyên tắc thực thanh, thực chi)

Nguyên tắc hạn định được hiểu là chỉ đưa vào quyết toán ngân sách cáckhoản thực chi Đối với các khoản chưa dùng hoặc không dùng đến không đượcquyết toán ngân sách

1.1.3 Quy trình quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

Quy trình quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện hay còn gọi là trình

tự quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện là các bước công việc liên tiếp đểthực hiện quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện

Quy trình quyết toán chi thường xuyên ngân sách cấp huyện gồm các bướccông việc sau:

(1) Các đơn vị dự toán thực hiện hạch toán kế toán: Đây là khâu diễn ra kể từkhi năm ngân sách bắt đầu cho đến khi kết thúc, khóa sổ kế toán, là khâu quan trọngcủa quy trình ngân sách nói chung và quyết toán ngân sách nói riêng Nếu khâuhạch toán kế toán được thực hiện một cách kịp thời đầy đủ, rõ ràng chính xác sẽ tạođiều kiện để thực hiện cho việc lập báo cáo quyết toán ở những khâu tiếp theo

(2) Phòng TC-KH huyện lập báo cáo quyết toán: kết thúc năm ngân sách, saukhi khóa sổ kế toán cơ quan tài chính sẽ tiến hành lập báo cáo quyết toán ngân sáchtrong đó có báo cáo quyết toán chi thường xuyên Việc lập báo cáo quyết toán chithường xuyên dựa trên cơ sở số liệu hạch toán kế toán đã thực hiện của năm ngân sách,phải thực hiện từ cơ sở và phải theo Mục lục NSNN để đảm bảo tính thống nhất

(3) Kiểm toán quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện: nhằm xácđịnh tính trung thực của số liệu, đồng thời đánh giá tính tuân thủ, tính kinh tế vàtính hiệu lực, hiệu quả đối với việc thực hiện ngân sách và các chính sách của nămtài khóa

(4) Phòng TC-KH huyện thực hiện thẩm định quyết toán trước khi trìnhHĐND cấp huyện phê chuẩn

(5) Phê chuẩn quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện

(6) Công khai quyết toán

1.2 Thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại

chung thẩm định là hoạt động của một chủ thể được tiến hành nhằm mục đích kiểmtra, đánh giá theo những tiêu chí nhất định Theo từ điển bách khoa toàn thư tiếngviệt thì “Thẩm định được hiểu là quá trình xem xét, đánh giá và đưa ra kết luậnmang tính pháp lý văn bản về một vấn đề nhất định do một tổ chức hoặc cá nhân cóchuyên môn, nghiệp vụ thực hiện” (Viện ngôn ngữ học, 2020)

Với vai trò là cơ quan tài chính quản lý ngân sách địa phương, trong đó cónguồn NSNN chi thường xuyên của các huyện, thành phố trực thuộc tỉnh, Sở Tàichính có nhiệm vụ xem xét, kiểm tra quyết toán chi thường xuyên NSNN cấphuyện để đảm bảo tính đầy đủ và khớp đúng giữa các số liệu quyết toán theo quyđịnh; Xem xét, xác định tính chính xác và hợp pháp của số liệu quyết toán củacác khoản tăng, giảm so với dự toán được giao và đưa ra đánh giá, nhận xét vềquyết toán năm

Từ đó có thể hiểu khái niệm thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNNcấp huyện của Sở Tài chính như sau:

“Thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chính

là quá trình Sở Tài chính xem xét và kiểm tra quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện để đảm bảo tính đầy đủ và khớp đúng giữa các số liệu quyết toán theo quy định; Xem xét, xác định tính chính xác và hợp pháp của số liệu quyết toán của các khoản tăng, giảm so với dự toán được giao và đưa ra đánh giá, trên cơ sở đó đưa ra các đánh giá, nhận xét về quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện.”

1.2.1.2 Mục tiêu của thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính

Thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện tại Sở Tài chínhhướng đến những mục tiêu cụ thể sau:

Thứ nhất, đảm bảo tính chính xác và hợp pháp của số liệu quyết toán Đây là

mục tiêu đầu tiên trong thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN Mục tiêunày đảm bảo số liệu quyết toán phải chính xác với các số liệu thành phần như các sốliệu liên quan đến số liệu tăng, giảm quyết toán so với dự toán ngân sách được cơquan có thẩm quyền giao; Số liệu dự toán chi ngân sách được giao trong năm, bảo

đảm khớp đúng với dự toán được cấp có thẩm quyền giao (bao gồm kinh phí nămtrước chuyển sang, dự toán giao đầu năm, dự toán bổ sung, điều chỉnh trong năm)

về tổng mức và chi tiết theo từng lĩnh vực chi

Thứ hai, kịp thời phát hiện các sai sót những khoản quyết toán chi không đúng

quy định, yêu cầu cơ quan xét duyệt quyết toán điều chỉnh lại số liệu quyết toán nếu

có sai sót Đối với mục tiêu này, các cán bộ thẩm định trong quá trình thực hiện thẩmđịnh quyết toán chi thường xuyên NSNN cần phải thực hiện nghiêm túc, khách quan,phát hiện kịp thời sai sót của các khoản quyết toán chi thường xuyên NSNN cấphuyện không đúng Từ đó, đề xuất việc điều chỉnh số liệu để đảm bảo tính thống nhất

về số liệu quyết toán chi thường xuyên NSNN từ cấp dưới lên cấp trên

Thứ ba, hỗ trợ tốt cho công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên cấp

tỉnh: Việc thực hiện tốt công tác thẩm định chi thường xuyên NSNN cấp huyện là

cơ sở, là bước quan trọng để Sở Tài chính thực hiện tổng hợp quyết toán chi thườngxuyên NSNN cấp tỉnh, trình UBND và Hội đồng nhân dân tỉnh phê duyệt

Bảng 1.1 Các chỉ tiêu đánh giá các mục tiêu của công tác thẩm định quyết toán chi

thường xuyên NSNN của sở tài chính

TT Mục tiêu Chỉ tiêu đánh giá

1 Đảm bảo tính chính

xác và hợp pháp của

số liệu quyết toán

- Các hồ sơ quyết toán đầy đủ và hợp pháp

- Sai số bị loại trừ (tiết kiệm được NSNN)

- Báo cáo quyết toán NSNN đã được Sở Tàichính tổng hợp kịp thời

Giám đốc Sở Tài chính: Là người chịu trách nhiệm về mọi hoạt động thẩm

định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của Sở Tài chính và là ngườithực hiện chỉ đạo giám sát phòng quản lý chi ngân sách thực hiện thẩm định quyếttoán chi thường xuyên NSNN cấp huyện

Phòng quản lý ngân sách: Trưởng phòng trực tiếp quản lý, chỉ đạo và giám

sát các hoạt động thực hiện thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấphuyện Dưới trưởng phòng là phó phòng giúp việc và các chuyên viên, trong đó cóchuyên viên thẩm định quyết toán

Chuyên viên thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước: Trực tiếp thực hiện nghiệp vụ về thẩm định quyết toán chi thường xuyên

NSNN cấp huyện và chịu trách nhiệm báo cáo trước lãnh đạo phòng về kết quảthẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện

Nguồn nhân lực thuộc bộ máy thẩm định quyết toán chi thường xuyênNSNN phải đáp ứng được yêu cầu về số lượng, chất lượng

- Số lượng nguồn nhân lực được thể hiện qua số lượng cán bộ nhân viêntham gia vào công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện Sốlượng nguồn nhân lực cần phải đảm bảo đủ để thực hiện nhiệm vụ Trong trườnghợp số lượng nguồn nhân lực không có đủ sẽ ảnh hưởng trực tiếp, khiến cho khốilượng công việc của các cán bộ nhân viên thực hiện công tác thẩm định là quá nhiềudẫn đến việc không hoàn thành nhiệm vụ được giao Do đó, có ảnh hưởng nghiêmtrọng đến công tác thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện của Sở

Tài chính.

- Chất lượng nguồn nhân lực được thể hiện qua trình độ chuyên môn, kinhnghiệm và kỹ năng thực hiện nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ nhân viên Một đội ngũcán bộ nhân viên có trình độ chuyên môn tốt, có kỹ năng và kinh nghiệm làm việc

sẽ giúp cho công việc thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyệnđược thực hiện tốt, đáp ứng được nhiệm vụ được đặt ra Ngoài ra nguồn nhân lựclàm nhiệm vụ thẩm đinh quyết toán tại Sở Tài chính còn phải là người có phẩm chấttrung thực, có trách nhiệm và có đủ sức khỏe để làm công việc quyết toán

1.2.3 Hình thức và quy trình thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính

1.2.3.1 Hình thức thẩm định

Đối với hoạt động thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyệntại Sở Tài chính, có hai hình thức thẩm định bao gồm:

a Thẩm định quyết toán hàng năm:

Thẩm định quyết toán hàng năm là thẩm định định kỳ theo thời gian thựchiện quyết toán năm

b Thẩm định đột xuất:

Thẩm định đột xuất là hình thức thẩm định được thực hiện khi có nhiệm vụcấp bách, các sự kiện lớn hoặc thư khiếu nại yêu cầu thẩm định quyết toán chithường xuyên

Như vậy hình thức thẩm định quyết toán hàng năm chỉ thực hiện khi hết niên

độ ngân sách (sang tháng 3 của năm sau), còn hình thức thẩm định đột xuất đượcthẩm định trong năm ngân sách khi các nhiệm vụ, sự kiện thực hiện xong

1.2.3.2 Quy trình thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện (thẩm định hàng năm)

Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả chỉ đi sâu vào quy trình thẩmđịnh quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện hàng năm Quy trình thẩm địnhđược thực hiện theo các bước như sau:

Bước 1: Xác định các căn cứ pháp lý và thu thập thông tin để thẩm định Bước 2: Tiếp nhận hồ sơ (báo cáo quyết toán) quyết toán và xây dựng kế

hoạch thẩm định: Sở Tài chính có công văn thông báo lịch thẩm định quyết toán gửicác huyện, thành phố, trên cơ sở đó các huyện, thành phố gửi báo cáo quyết toánđến Sở Tài chính để thẩm định.

Bước 3: Tiến hành thẩm định quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện

theo kế hoạch

Việc thẩm định quyết toán được Phòng Quản lý ngân sách thực hiện cụ thểtheo các nội dung quyết toán đã nêu ở trên và được tiến hành theo trình tự công việcnhư sau:

- Trưởng phòng QLNS của Sở phân công chuyên viên thẩm định

- Theo nhiệm vụ được phân công sẽ tổng hợp báo cáo, số liệu và căn cứquyết toán của các huyện được phân công thẩm định

- Thực hiện thẩm định

Bước 4: Thông báo kết quả và kết luận thẩm định quyết toán

- Lập biên bản các sai số, tổng hợp báo cáo kết quả thẩm định

- Sở Tài chính gửi thông báo kết quả thẩm định quyết toán cho các cơ quanđược thẩm định và các cơ quan có liên quan Trong đó:

+ Yêu cầu cơ quan được thẩm định quyết toán (cơ quan tài chính cấp huyện )

bổ sung thêm những thông tin và số liệu cần thiết cho việc thẩm định quyết toán;

+ Xuất toán, thu hồi các khoản chi không đúng chế độ và yêu cầu nộp ngaycác khoản phải nộp vào ngân sách nhà nước theo chế độ quy định;

+ Sở Tài chính yêu cầu cơ quan tài chính cấp huyện được thẩm định quyếttoán, điều chỉnh lại số liệu quyết toán của đơn vị dự toán ngân sách nếu có sai sót;

- Ủy ban nhân dân cấp huyện trình hội đồng nhân dân cấp huyện phê chuẩntheo điều chỉnh lại quyết toán ngân sách huyện nếu có sai sót và gửi lại số liệuquyết toán cho Sở

1.2.4 Nội dung thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính

Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng số chi ngân sách.Nhiệm vụ của chi thường xuyên là đảm bảo sự hoạt động của các cơ quan nhà nước,Đảng, đoàn thể; đảm bảo an ninh quốc phòng và trật tự an toàn xã hội, thực hiện các

nhiệm vụ kinh tế - văn hoá - xã hội và các nhiệm vụ thường xuyên khác thuộc lĩnhvực nhà nước phải đảm bảo Với vai trò như trên, chi thường xuyên quyết định khốilượng và chất lượng hoạt động quản lý nhà nước, giữ gìn chủ quyền và an ninhquốc gia, duy trì và phát triển các sự nghiệp xã hội, các dịch vụ công và đảm bảocho xã hội hoạt động bình thường Tuy nhiên, trong điều kiện tổng nguồn ngân sáchcòn hạn hẹp thì việc tiết kiệm chi thường xuyên để dành phần ngày càng cao chođầu tư phát triển là nhiệm vụ rất quan trọng Do đó, việc thẩm định quyết toán chithường xuyên đóng vai trò rất quan trọng

* Theo nhiệm vụ của thẩm định, nội dung thẩm định quyết toán chi thường

xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính bao gồm:

(1) Kiểm tra danh mục báo cáo quyết toán chi thường xuyên hàng năm theomẫu biểu quy định tại Thông tư số 342/2016/TT-BTC;

(2) Kiểm tra tính đầy đủ và khớp đúng giữa các số liệu quyết toán theo quy định; (3) Kiểm tra số liệu tăng, giảm quyết toán so với dự toán ngân sách được cơquan có thẩm quyền giao;

(4) Kiểm tra việc thực hiện các kiến nghị của cơ quan nhà nước có thẩmquyền qua công tác kiểm tra, kiểm toán, thanh tra, thẩm định quyết toán cho tất cảcác lĩnh vực chi thường xuyên NSNN cấp huyện

* Theo lĩnh vực chi thường xuyên, nội dung thẩm định quyết toán chi thường xuyên ngấn sách nhà nước cấp huyện tại Sở Tài chính bao gồm:

+ Thẩm định quyết toán chi sự nghiệp giáo dục: miễn giảm học phí và hỗ trợchi phí học tập theo Nghị định 86/2015/NĐ-CP; hỗ trợ học sinh bán trú theo Nghịđịnh 116/2016/NĐ-CP; hỗ trợ ăn trưa trẻ em 3-5 tuổi; hỗ trợ học sinh khuyết tậttheo Thông tư liên tịch số 42/2013/TTLT-BGDĐT-BLĐTBXH-BTC; hỗ trợ họcsinh theo Nghị định số 57/2017/NĐ-CP; hỗ trợ giáo viên dạy lớp ghép và tăngcường tiếng việt theo NĐ 06; hỗ trợ phụ cấp ưu đãi cho giáo viên trực tiếp giảngdạy học sinh khuyết tật theo NĐ 28;

+ Thẩm định quyết toán chi sự nghiệp Y tế: Kinh phí BHYT cho các đốitượng: người nghèo, người dân tộc thiểu số, trẻ em dưới 6 tuổi, học sinh sinh viên,