báo cáo bài tập lớn kinh tế học đại cương

Phần 1: Doanh thu, lợi nhuận của các hãng hàng không Việt Nam trong đại dịch Covid 19 Theo ước tính của Cục Hàng không, dịch Covid-19 có thể khiến các hãng hàng không Việt hụt 30.000 tỷ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

Giáo viên hướng dẫn: thầy Trần Duy Thanh, cô

Bảng đánh giá và phân chia công

Tiến Quyền

Thành viên

Viết báo cáo và làm PP phần 2, phụ trách tổng hợp & edit

Powerpoint.

3 Tạ Trường

Phước

Thành viên

Viết báo cáo và làm PP phần 4, phụ trách tổng hợp & edit báo cáo (word).

4

Nguyễn Minh Quang

Thành viên

Viết báo cáo và làm PP phần 3.

Lời mở đầu:

Khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát trên toàn cầu, các biện pháp cách ly, giãn cách xã hội được áp dụng cùng với việc đóng cửa biên giới của các quốc gia, thì hàng không là một trong những ngành nghề chịu thiệt hại nặng nề nhất đối với hầu hết các quốc gia trên thế giới Hàng không Việt cũng không nằm ngoài vòng xoáy đó khi con số thiệt hại được dự báo ngày càng tăng thêm, còn các doanh

nghiệp hàng không thì rơi vào tình cảnh cạn kiệt nguồn lực

Vì vậy, bài tập lớn này sẽ phân tích ảnh hưởng của dịch Covid-19 lên ngành hàng không của Việt Nam (đặc biệt trong quý 1,2 của năm 2020 lúc dịch bệnh mới lan rộng tới Việt Nam) Bài tập lớn gồm có 4 phần chính: M c l c ụ ụ L i m đầầu: ờ ở 3

Phầần 1: Doanh thu, l i nhu n c a các hãng hàng không Vi t Nam trong đ i d ch Covid 19 ợ ậ ủ ệ ạ ị 4

1.1 Vietnam Airlines 5

1.2 Vietjet Airlines 9

Phầần 2: H u qu c a vi c gi m doanh thu c a các hãng hàng không ậ ả ủ ệ ả ủ 11

2.1 T ng quan vềầ vi c gi m doanh thu: ổ ệ ả 11

2.2 H u qu ậ ả 12

Phầần 3: Chính sách c a các hãng hàng không đ t c u lầấy mình ủ ể ự ứ 17

3.1 Chính sách hôỗ tr hành khách: ợ 18

3.2 Giái pháp và kềấ ho ch c a các hãng hàng không ạ ủ 18

Phầần 4: Nh ng bi n pháp hôỗ tr c a nhà n ữ ệ ợ ủ ướ 21 c 4.1 M t sôấ chính sách áp d ng chung cho hãng hàng không Vi t Nam ộ ụ ệ 21

4.2 Gói hôỗ tr 12.000 t đôầng cho hãng hàng không nhà n ợ ỷ ướ c Vietnam Airlines 21

Tài li u tham kh o ệ ả 22

Bài tập lớn này được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của thầy Trần Duy Thanh

và cô giáo Hàng Lê Cẩm Phương.

Chúng em xin chân thành cảm ơn thầy cô!

Phần 1: Doanh thu, lợi nhuận của các hãng hàng không Việt Nam

trong đại dịch Covid 19

Theo ước tính của Cục Hàng không, dịch Covid-19 có thể khiến các hãng hàng không Việt hụt 30.000 tỷ đồng doanh thu trong năm

2020 Con số này đang dần hiện thực hóa khi kết quả kinh doanh quý I của các hãng đã được thể hiện qua báo cáo tài chính ghi nhận lỗ

Trong nhiều năm liền, hàng không Việt luôn tăng trưởng ở mức 2 con

số phần trăm Các chỉ số của ngành như lượng khách, số máy bay,

số chuyến bay, doanh thu và lợi nhuận của các hãng hàng không đều chỉ ghi nhận tăng trong 6 năm trở lại đây Tuy nhiên đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng nặng nề tới ngành và đặt hàng không Việt vào khủng hoảng

Theo số liệu từ Cục Hàng không Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm

2020, các hãng hàng không trong nước gồm Vietnam Airlines, VietjetAir, Jetstar Paci昀椀c, Vasco và Bamboo Airways đã khai thác tổng cộng 112.909 chuyến bay (chỉ khai thác 1-2% đội bay), giảm gần 32% so với cùng kì năm ngoái

Riêng Bamboo Airways khai thác 13.938 chuyến, tăng 108%; các

nguyên nhân của sự chênh lệch này là Bamboo Airways mới bắt đầu khai thác thương mại vào tháng 1/2019 với đội bay nhỏ, hiện nay số tàu bay của hãng đã tăng lên đáng kể.Cụ thể, quý I/2020, vận tải hàng không đạt 11,9 triệu lượt khách, giảm 8% và 15,6 tỷ lượt

khách.km, giảm 9,5% Vận tải hàng hóa theo đường hàng không cũng đã giảm 2,8% so với cùng kỳ năm 2019 (đạt 91,2 nghìn tấn),

và giảm 21,5% (đạt 1,6 tỷ tấn.km) Tháng 4 vận tải hành khách ngành hàng không đạt 11,1 triệu lượt khách, giảm 36% so với cùng

kỳ năm trước

Các con số thống kê cũng cho thấy, số lượng khách quốc tế đến nước ta trong quý I/2020 ước tính đạt 3.686,8 nghìn lượt người, giảm18,1% so với cùng kỳ năm 2019, trong đó khách đến bằng đường hàng không đạt 2.991,6 nghìn lượt người, chiếm 81,1% lượng khách quốc tế đến Việt Nam, giảm 14,9% Riêng trong tháng 3/2020, lượngkhách quốc tế đến nước ta ước tính đạt 449,9 nghìn lượt người, giảm63,8% so với tháng trước, trong đó khách đến bằng đường hàng không giảm 62,3% So với cùng kỳ năm 2019, khách quốc tế đến nước ta trong tháng 3 đã giảm 68,1%, trong đó khách đến bằng đường hàng không giảm 65,7%

1.1 Vietnam Airlines

6 tháng đầu năm 2020 có thể coi là thời gian khó khăn nhất từ trước tới nay đối với Vietnam Airlines Cụ thể, theo báo cáo tài chính quý Icủa Vietnam Airlines, hãng ghi nhận lỗ 2.600 tỷ đồng Đây là mức lỗ

kỷ lục trong lịch sử của Vietnam Airlines và nhiều hơn lợi nhuận ròng2.500 tỷ của cả năm 2019 Tính riêng về doanh thu so với quý

I/2019, Vietnam Airlines đã hụt 6.700 tỷ đồng vì dịch Covid-19 TrongQ2/2020, doanh thu của Vietnam Airlines giảm khoảng 18 nghìn tỷ đồng, lợi nhuận giảm gần 6.4 nghìn tỷ đồng so với kế hoạch Dự kiếntrong năm 2020, doanh thu Vietnam Airlines giảm 49.3 nghìn tỷ đồng và mức lỗ lên đến gần 16 nghìn tỷ đồng

Hãng hàng không quốc gia cũng gặp khó khăn lớn về dòng tiền khi doanh thu đình trệ vì dịch Covid-19 trong khi vẫn phải chi trả các chiphí phát sinh Dù đã tiết giảm 40% tổng chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp, Vietnam Airlines vẫn lỗ thuần từ hoạt động kinh

doanh hơn 2.700 tỷ đồng

Vietnam Airlines cho biết, doanh thu thuần quý đầu năm nay chỉ đạt 18.813 tỷ đồng, thấp nhất trong vòng 3 năm trở lại đây và giảm 26%

so với cùng kỳ năm trước Không những vậy, doanh thu của Vietnam Airlines còn thấp hơn giá vốn, khiến công ty lỗ gộp 632 tỷ đồng

Trừ đi các loại chi phí, Vietnam Airlines chịu lỗ 2.748 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh chính.Tuy nhiên, nhờ khoản thu nhập khác giá trị 208,5 tỷ đồng (chủ yếu đến từ thanh lý, nhượng bán tài sản cố định) giúp lỗ trước thuế là 2.545 tỷ đồng, lỗ sau thuế là 2.612 tỷ đồng và

số lỗ thuộc về cổ đông công ty mẹ là 2.589 tỷ đồng

Lý giải nguyên nhân thua lỗ lớn, Vietnam Airlines cho biết, đại dịch Covid-19 đã có ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng và trực tiếp đến ngành hàng không toàn cầu trong đó có Vietnam Airlines Doanh thubình quân của hành khách nội địa giảm 29,4%, giảm mạnh 34,4%, doanh thu thuê chuyến giảm 49%

Báo cáo này nhấn mạnh, Vietnam Airlines đang là doanh nghiệp chịuthiệt hại nặng nề nhất từ Covid-19 Dự kiến cả năm 2020 nếu dịch kéo dài và kết thúc trong quý 4, tổng doanh thu của Vietnam Airlinesước đạt 38.140 tỷ đồng, giảm 72.411 tỷ đồng so với kế hoạch 2020

và ước lỗ 19.651 tỷ đồng

1.2 Vietjet Airlines

Vietjet Air cũng ghi nhận mức lỗ 989 tỷ đồng trong quý I Đây là lần đầu tiên hãng ghi nhận lỗ trong quý kể từ khi niêm yết trên sàn chứng khoán Tính riêng về doanh thu vận tải hàng không, Vietjet Airhụt khoảng 2.800 tỷ đồng vì đại dịch Covid-19 trong 3 tháng đầu năm 2020

Nếu như quý I/2019 hãng ghi nhận doanh thu từ hoạt động vận tải hàng không đạt 10.071 tỷ đồng thì do dịch bệnh, con số này cùng kỳnăm 2020 chỉ còn 7.222 tỷ đồng, giảm 29,6%

Theo Vietjet Air đánh giá, đây là mức lỗ thấp hơn dự kiến của hãng

và thấp hơn trung bình hàng không thế giới trong thời điểm đại dịch.Con số thiệt hại của các hãng bay trong quý I cũng đã phần nào được giảm bớt do dịch bệnh bùng phát khi hàng không Việt vừa khai thác xong cao điểm Tết Nguyên đán 2020, thời điểm bổ sung doanh thu quan trọng bậc nhất trong năm

Vietjet cho biết doanh thu hợp nhất quý II của hãng cũng giảm 61%

so với cùng kỳ bởi những tác động của dịch Covid-19, nhưng vẫn đạtgần 4.970 tỷ đồng Ngoài số thu từ vận tải hàng không và các mảngliên quan, hãng còn thu về 3.169 tỷ đồng từ nghiệp vụ bán và thuê

lại tàu bay.

Đây là nguyên nhân chính khiến lợi nhuận gộp hợp nhất quý II củahãng chỉ báo số âm 109 tỷ, trong khi lỗ gộp tại công ty mẹ lên tới1.926 tỷ đồng Kết quả, Vietjet lãi hợp nhất 1.063 tỷ đồng sau thuếquý II, tăng 71% so với cùng kỳ năm 2019 bất chấp tác động củadịch bệnh nặng hơn quý I

Lũy kế 6 tháng, hãng bay này đạt 12.200 tỷ đồng doanh thu hợpnhất, giảm hơn một nửa so với cùng kỳ nhưng VJC vẫn ghi nhận lãiròng 74 tỷ đồng sau nửa năm

Phần 2: Hậu quả của việc giảm

doanh thu của các hãng hàng

b.Số liệu

-Những con số thống kê cho thấy, ở thời điểm cuối tháng 1/2020, khidịch bệnh Covid-19 mới bùng phát ở Trung Quốc được khoảng 1 tháng, thị trường vận tải hàng không trên toàn cầu bắt đầu có nhữngdấu hiệu sụt giảm Lúc này, tại Việt Nam các con số dự báo thiệt hại của ngành hàng không dừng ở con số khoảng 10.000 tỷ đồng Tuy nhiên, tính đến cuối tháng 2, các hãng hàng không Việt đã cắt giảm toàn bộ chuyến bay đến Trung Quốc, cắt giảm 34% số chuyến bay đến Đài Loan (Trung Quốc), 9,2% số chuyến bay đến HongKong (Trung Quốc)… Thời điểm này, Cục Hàng không Việt Nam đã đưa ra con số dự báo thiệt hại của các hãng hàng không khoảng 25.000 tỷ đồng Và tính đến những ngày đầu tháng 4, khi lượng khách đi máy bay sụt giảm mạnh so với thời điểm trước khi có dịch Covid-19, thì con số thiệt hại dự báo của ngành hàng không đã tăng lên với

khoảng 65.000 tỷ đồng Điều đó cho thấy sức tàn phá khủng khiếp của dịch Covid-19 đối với ngành hàng không

-Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý I/2020 của Tổng cục Thống kê, thị trường vận tải hàng không đã sụt giảm mạnh so với cùng kỳ ở cả vận tải hành khách và vận tải hàng hóa do những tác động tiêu cực từ dịch bệnh Covid-19 Cụ thể, quý I/2020, vận tải hàng không đạt 11,9 triệu lượt khách, giảm 8% và 15,6 tỷ lượt

khách.km, giảm 9,5% Vận tải hàng hóa theo đường hàng không cũng đã giảm 2,8% so với cùng kỳ năm 2019 (đạt 91,2 nghìn tấn),

và giảm 21,5% (đạt 1,6 tỷ tấn.km) Tháng 4 vận tải hành khách

ngành hàng không đạt 11,1 triệu lượt khách, giảm 36% so với cùng

kỳ năm trước

-Các con số thống kê cũng cho thấy, số lượng khách quốc tế đến nước ta trong quý I/2020 ước tính đạt 3.686,8 nghìn lượt người, giảm18,1% so với cùng kỳ năm 2019, trong đó khách đến bằng đường hàng không đạt 2.991,6 nghìn lượt người, chiếm 81,1% lượng khách quốc tế đến Việt Nam, giảm 14,9% Riêng trong tháng 3/2020, lượngkhách quốc tế đến nước ta ước tính đạt 449,9 nghìn lượt người, giảm63,8% so với tháng trước, trong đó khách đến bằng đường hàng không giảm 62,3% So với cùng kỳ năm 2019, khách quốc tế đến nước ta trong tháng 3 đã giảm 68,1%, trong đó khách đến bằng đường hàng không giảm 65,7% Có thể thấy, ảnh hưởng của dịch Covid-19 đối với ngành hàng không Việt thể hiện rõ nhất khi dịch bệnh ngày càng có những diễn biến phức tạp trên thế giới

2.2 Hậu quả

a Trong nước

-Để đảm bảo công tác phòng chống dịch, từ ngày 30/3 các hãng hàng không được yêu cầu chỉ khai thác 01 chuyến/ngày trên tuyến

Hà Nội - TP Hồ Chí Minh; Hà Nội - Đà Nẵng/Phú Quốc và đường bay

TP Hồ Chí Minh - Đà Nẵng/Phú Quốc Điều này có nghĩa 18 sân bay còn lại (bao gồm cả Vân Đồn) của Việt Nam coi như “đóng cửa” Cùng với đó, trái với cảnh đông đúc, nhộn nhịp trước đây, tại cả hai sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất, hàng loạt tàu bay của các hãng nằm la liệt trên sân đỗ, thậm chí phải tận dụng mọi vị trí có thể để xếp tàu bay, cả trong khu vực xưởng sửa chữa hay cả trên đường băng

-Chính vì dừng bay nên gánh nặng chi phí chi trả hàng ngày, hàng giờ đ攃nghìn tỷ đồng để trả tiền thuê máy bay, bảo trì bảo dưỡng, đậu đỗ, duy trì bộ máy, trả lương nhân viên…

Số liệu:

-Đại diện hãng hàng không Vietnam Airlines cho biết, với hơn 100 máy bay tạm dừng khai thác, trong đó có 15 chiếc Boeing 787 và 14chiếc A350, mỗi tháng, tiền thuê một chiếc máy bay loại này là khoảng 1 triệu USD; Như vậy, với riêng đội máy bay này, mỗi tháng Vietnam Airlines phải chi gần 30 triệu USD Ngoài ra, Vietnam

Airlines còn 76 máy bay A321, tiền thuê mỗi chiếc trung bình trên thị trường khoảng 300 nghìn USD/tháng

12 | P a g e

-Tương tự, hãng VietJet có 75 máy bay A320, A321, ước tính khoản tiền mà hãng phải trả có thể lên tới khoảng 20 triệu USD/tháng Với Bamboo Airways, sau hơn 1 năm có mặt trên thị trường, hãng có 3 chiếc B787, 7 chiếc A321, 11 chiếc A320 và 1 chiếc A319 Chi phí đểBamboo Airways duy trì hoạt động bộ máy chắc chắn cũng không nhỏ.

-Ngoài chi phí thuê máy bay (hoặc trả lãi vay), các hãng hàng khôngcòn phải trả hơn 10 tỷ đồng cho tiền bãi đỗ tại sân bay mỗi tháng Được biết, tiền đậu đỗ tại sân bay mỗi ngày của một chiếc Airbus

321 khoảng 1,6 triệu đồng, với dòng Boeing 787 là 4,16 triệu đồng Như vậy, riêng tiền sân đỗ máy bay, mỗi tháng, Vietnam Airlines phải chi trên 6 tỷ đồng; Vietjet khoảng 3,6 tỷ đồng; Bamboo Airways khoảng 1,24 tỷ đồng và Jetstar Paci昀椀c Airlines cũng phải chi trả

khoảng 720 triệu đồng/tháng (Số liệu này dựa trên mức giá thuê bãi

đỗ được quy định trong thông tư của Bộ GTVT)

-Bên cạnh đó, để vận hành trong mùa dịch, các hãng hàng không cũng phải chi thêm các khoản chi phí cho quy trình khử trùng máy bay với nhiều cấp độ Theo thông tin từ Vietnam Airlines, hãng phải chịu chi phí khử trùng, vệ sinh máy bay trước mỗi chuyến với mức giá 3,2 triệu đồng/chiếc A321 và 6 triệu đồng/chiếc B787

-Theo Báo cáo của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp gửi Thủ tướng Chính phủ cập nhật ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến hoạt động sản xuất kinh doanh của 19 tập đoàn, tổng công ty cho biết, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) là đơn vị chịu thiệt hại nặng nề nhất bởi những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 Cụ thể: Dự kiến doanh thu của các tập đoàn, tổng công ty trong 3 tháng đầu năm 2020 giảm khoảng 27,3 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2019 Trong đó, doanh thu hợp nhất của Vietnam Airlines ước tính quý I/2020 đạt 19,2 nghìn tỷ đồng, giảm 26% so với cùng kỳ năm 2019 (giảm 6,7 nghìn tỷ đồng) và lợi nhuận

âm 2,3 nghìn tỷ đồng Dự kiến cả năm 2020 nếu dịch kéo dài và kết thúc trong quý IV/2020, tổng doanh thu của Vietnam Airlines ước đạt38,1 nghìn tỷ đồng, giảm 72,4 nghìn tỷ đồng so với kế hoạch 2020

và ước lỗ 19,6 nghìn tỷ đồng

-Bên cạnh đó, tại báo cáo của Vietnam Airlines vào những ngày đầu năm 2020, Vietnam Airlines có lượng dự trữ khoảng 3.500 tỷ đồng, tuy nhiên đến thời điểm cuối tháng 3/2020 nguồn dự trự này đã cạn kiệt, do đó đơn vị đang phải gia tăng vay ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu thanh toán Dư nợ vay ngắn hạn tính đến ngày 20/3 đã lên tới

13 | P a g e

3.568 tỷ đồng, trong khi nhiều khoản đến hạn thanh toán đang bị tạm dừng Dòng tiền của Vietnam Airlines dự kiến sẽ thiếu hụt lũy kếxấp xỉ 15.000 tỷ đồng trong năm 2020 Do vậy, ngay từ tháng

3/2020, Vietnam Airlines buộc phải đơn phương chậm thanh toán một số khoản nợ đến hạn Hãng cũng đã công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 10.000 nhân sự, giảm lương toàn bộ lao động, thậm chí cán

bộ từ cấp ban trở lên tự nguyện không nhận lương

b Nước ngoài

Hiệu ứng Domino

-Tại châu Âu, Tập đoàn hàng không Lufthansa của Đức đã thực hiện cắt giảm sâu khả năng hoạt động của hãng, rút ngắn thời gian làm việc và ngừng việc chia cổ tức Tập đoàn cho biết hiện không thể dự báo được tác động do Covid-19 gây ra với lợi nhuận của hãng Trong khi đó, các công ty con của Lufthansa như Austrian, Swiss,

Eurowings và Brussels Airlines cũng có nhiều chuyến bay bị hủy bỏ.-Trong khi đó, hãng hàng không quốc gia Hà Lan KLM dự định cắt giảm 2.000 việc làm Bristish Airways cũng cắt giảm 75% tần suất bay Trong một động thái mới đây, công ty điều hành hàng không giá

rẻ Easyjet PLC (EZJ.L) có trụ sở tại Anh và nghiệp đoàn phi công ở Anh đã ký thỏa thuận giảm thiểu rủi ro sa thải phi công ở Anh trong

18 tháng tới, bao gồm ngừng trả lương và yêu cầu tất cả phi hành đoàn nghỉ phép từ 23-3 đến 22-6

-Tại Mỹ, sau khi chính phủ Mỹ ban hành lệnh đóng cửa với châu Âu

do lo ngại dịch Covid-19 lây lan, các hoạt động chở khách đã suy giảm ở mức chưa từng thấy Hãng hàng không Delta Air Lines của Mỹ

đã cho hơn 600 tàu bay ngừng hoạt động, cắt giảm hơn 50% lương nhân công và giảm tần suất bay tới hơn 70% cho đến khi nhu cầu bắt đầu hồi phục

-Ngày 14-3, hãng hàng không American Airlines lớn nhất ở Mỹ thông báo kế hoạch cắt giảm 75% số chuyến bay quốc tế đến ngày 6-5 tới

và đình chỉ gần như toàn bộ hoạt động của các máy bay thân rộng American Airlines dự báo công suất nội địa của hãng sẽ giảm 20% trong tháng 4 và 30% trong tháng 5, so với cùng kỳ năm 2019 trước diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19 Hãng hàng không United Airlines cho biết kể từ ngày 16-3 sẽ tạm đình chỉ các chuyến bay tới London khởi hành từ thành phố Houston và Denver

-Không nằm ngoài xu hướng cắt giảm, hàng không khu vực Mỹ

Latinh đã cắt giảm mạnh các chuyến bay từ ngày 19-3 trong bối cảnh các quốc gia trong khu vực đóng cửa biên giới vì Covid-19 Tập

14 | P a g e