NGHIÊN cứu QUY TRÌNH sản XUẤT TRÀ túi lọc từ MĂNG tây 1

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC – MÔI TRƯỜNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH: KỸ THUẬT THỰC PHẨM ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH SẢN XUẤT TRÀ TÚI L

Trang 1

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC – MÔI TRƯỜNG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐẠI HỌC NGÀNH: KỸ THUẬT THỰC PHẨM

ĐỀ TÀI:

NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH SẢN XUẤT

TRÀ TÚI LỌC TỪ MĂNG TÂY

Người hướng dẫn: TS Nguyễn Hữu Phước Trang Sinh viên thực hiện: Phạm Thị Kim Liên

Trang 2

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC – MÔI TRƯỜNG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐẠI HỌC NGÀNH: KỸ THUẬT THỰC PHẨM

ĐỀ TÀI:

NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH SẢN XUẤT

TRÀ TÚI LỌC TỪ MĂNG TÂY

Người hướng dẫn: TS Nguyễn Hữu Phước Trang Sinh viên thực hiện: Phạm Thị Kim Liên

Mã sinh viên: 1811507310115

Lớp: 18HTP1

Đà Nẵng, 06/2022

Trang 7

TÓM TẮT

Tên đề tài: Nghiên cứu quy trình sản xuất sản phẩm trà túi lọc từ măng tây

Sinh viên thực hiện: Phạm Thị Kim Liên

Mã sinh viên: 1811507310115 Lớp: 18HTP1

Với đề tài “Nghiên cứu quy trình sản xuất sản phẩm trà túi lọc từ măng tây”, em đã tìm hiểu được

− Nội dung và mục đích đề tài

− Tìm hiểu các thành phần hóa học của nguyên liệu măng tây

− Tìm hiểu đối tượng nghiên cứu trong nước và ngoài nước

− Tìm hiểu về bao bì sản phẩm trà túi lọc từ măng tây

− Kết quả khảo sát sản phẩm trà túi lọc măng tây và xác định chỉ tiêu của trà túi lọc

− Đề xuất quy trình công nghệ tại phòng thí nghiệm

Trang 8

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Giảng viên hướng dẫn: TS.Nguyễn Hữu Phước Trang

Sinh viên thực hiện: Phạm Thị Kim Liên Mã sinh viên: 1811507310115

Ngành: Kỹ thuật Thực phẩm

1 Tên đề tài: Nghiên cứu quy trình sản suất sản phẩm trà túi lọc từ măng tây

2 Nội dung chính của đồ án

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI

1.1 Tổng quan về nguyên liệu măng tây

1.2 Tổng quan về trà túi lọc

1.3 Tổng quan về kỹ thuật sấy

1.4 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp xác định độ ẩm

2.2.2 Phương pháp xác định hàm lượng đường khử

2.2.3 Phương pháp xác định hàm lượng vitamin C

2.2.4 Phương pháp xác định hàm lượng protein

2.2.6 Phương pháp xác định hàm lượng tro

2.3 Quy trình dự kiến sản phẩm trà túi lọc măng tây

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1 Thành phần hóa học của măng tây tươi

3.2 Khảo sát kích thước nguyên liệu đến chất lượng sản phẩm

3.3 Khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ và thời gian chần lên nguyên liệu

3.4 Khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ và thời gian sấy đến chất lượng sản phẩm

3.5 Khảo sát tỉ lệ phối trộn trà măng tây và hoa nhài

3.6 Xây dựng hình ảnh bao bì cho sản phẩm trà túi lọc măng tây

3.7 Xác định một số chỉ tiêu trà túi lọc từ măng tây – hoa nhài

3.8 Sơ đồ sản xuất trà túi lọc từ măng tây hoa nhài

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

4.1 Kết luận

Trang 9

4.2 Kiến nghị

3 Các sản phẩm dự kiến đạt được

3.1 Trà túi lọc từ măng tây – hoa nhài

3.2 Bao bì trà túi lọc từ măng tây – hoa nhài

4 Ngày giao đồ án

5 Ngày nộp đồ án

Trưởng bộ môn Đà Nẵng, ngày tháng năm 2022

Người hướng dẫn

Trang 10

LỜI NÓI ĐẦU

Để hoàn thành đề tài tốt nghiệp này thì không chỉ có sự cố gắng, nổ lực của chính bản thân em mà hơn nữa là sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo và các bạn

Trong quá trình làm và hoàn thành đồ án tốt nghiệp em đã có rất nhiều thắc mắc

về đồ án của mình Được sự chỉ dẫn nhiệt tình của cô TS.Nguyễn Hữu Phước Trang em

đã hoàn thành được tập đồ án tốt nghiệp và đúng thời gian quy định Em xin chân thành cảm ơn sâu sắc đên cô TS.Nguyễn Hữu Phước Trang đã hướng dẫn tận tình, chu đáo và tạo điệu kiện trong suốt thời gian qua

Em xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô trong bộ môn Công nghệ Thực phẩm nói riêng và thầy cô trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật Đà Nẵng nói chung đã dạy bảo, giúp

đỡ, dìu dắt em trong suốt những năm học vừa qua, cho em những nền tảng kiến thức ban đầu vững chắc để có thể hoàn thành tốt đề tài tốt nghiệp của mình và tiếp thu những kiến thức mới cho công việc sau này

Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn đến bạn bè đã luôn giúp đỡ em trong suốt quá trình hoàn thành đề tài tốt nghiệp của mình

Đà Nẵng, ngày… tháng… năm 2022

Sinh viên thực hiện

Trang 11

LỜI CAM ĐOAN

Em tên là Phạm Thị Kim Liên, sinh viên niên khóa 2018 – 2022 ngành Kỹ thuật Thực phẩm, Khoa Công nghệ Hóa học – Môi trường, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật – Đại học Đà Nẵng

Em xin cam đoan tất cả nội dung trong bài đồ án là kết quả của quá trình tìm hiểu nghiên cứu, tính toán dựa trên các tài liệu tham khảo từ các giáo trình, vận dụng kiến thức trong quá trình học tập, đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của giảng viên TS.Nguyễn Hữu Phước Trang cùng các thầy cô trong khoa Công nghệ Hóa học – Môi trường Nội dung của bài đồ án không sao chép của bất kì đồ án nào, thông tin lấy từ các trang web chính thống

Sinh viên thực hiện

Trang 12

MỤC LỤC

Nhận xét của giáo viên hướng dẫn

Nhận xét của người phản biện

TÓM TẮT

NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

LỜI NÓI ĐẦU i

LỜI CAM ĐOAN ii

DANH SÁCH CÁC BẢNG, HÌNH VẼ v

DANH SÁCH CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT vii

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI 3

1.1 Tổng quan về nguyên liệu 3

1.1.1 Nguồn gốc và tên gọi 3

1.1.2 Đặc điểm thực vật học 3

1.1.3 Phân loại măng tây 4

1.1.4 Đặc điểm sinh thái cây măng tây 8

1.1.5 Giá trị dinh dưỡng của măng tây 8

1.1.6 Thành phần hóa học của cây măng tây 10

1.1.7 Cách thu hoạch măng tây đảm bảo tốt nhất hiện nay 11

1.1.8 Công dụng của măng tây 12

1.2 Tổng quan về trà túi lọc 13

1.2.1 Nguồn gốc trà túi lọc 13

1.2.2 Phân loại trà túi lọc 14

1.3 Tổng quan về kỹ thuật sấy 18

1.3.1 Khái niệm sấy 18

1.3.2 Phân loại phương pháp sấy 20

1.3.3 Những biến đổi của nguyên liệu trong quá trình sấy 21

1.4 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 22

1.4.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 22

1.4.2 Tình hình nghiên cứu trong nước 23

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 25

Trang 13

2.1 Đối tượng nghiên cứu 25

2.1.1 Măng tây xanh 25

2.2 Phương pháp nghiên cứu 25

2.2.1 Phương pháp vật lý 25

2.2.2 Phương pháp hóa sinh 26

2.2.3 Phương pháp đánh giá cảm quan 29

2.3 Bố trí thí nghiệm 30

2.3.1 Khảo sát ảnh hưởng của kích thước nguyên liệu đến chất lượng sản phẩm trà túi lọc măng tây 30

2.3.2 Khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ chần và thời gian chần đến nguyên liệu 30 2.3.3 Khảo sát ảnh hưởng của chế độ sấy đến chất lượng sản phẩm 31

2.3.4 Khảo sát tỉ lệ phối trộn trà măng tây và hoa nhài 32

2.3.5.Sơ đồ quy trình dự kiến 33

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 35

3.1 Xác định thành phần hóa học của măng tây 35

3.2 Kết quả khảo sát ảnh hưởng của kích thước nguyên liệu đến chất lượng sản phẩm trà túi lọc măng tây 35

3.3 Kết quả khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ và thời gian chần đến nguyên liệu 37

3.4 Kết quả khảo sát ảnh hưởng của chế độ sấy đến chất lượng sản phẩm 39

3.5 Kết quả khảo sát tỉ lệ phối trộn trà măng tây và hoa nhài 43

3.6 Nghiên cứu bao bì sử dụng cho sản phẩm 44

3.7 Xác định một số chỉ tiêu của trà măng tây hoa nhài 45

3.7.1 Yêu cầu cảm quan trà túi lọc măng tây hoa nhài 45

3.7.2 Các chỉ tiêu lý hóa của trà túi lọc măng tây hoa nhài 45

3.8 Đề xuất quy trình sản xuất trà túi lọc từ măng tây theo quy mô phòng thí nghiệm 46

3.8.1 Quy trình sản xuất trà túi lọc 46

3.8.2 Thuyết minh quy trình 47

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 49

4.1 Kết luận 49

4.2 Kiến nghị 49

TÀI LIỆU THAM KHẢO 51

PHỤ LỤC 53

Trang 14

DANH SÁCH CÁC BẢNG, HÌNH VẼ

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Bảng 1.1: Giá trị dinh dưỡng có trong 100g măng tây 8

Bảng 1.2: Giá trị dinh dưỡng có trong 100g măng tây (khoáng chất và vitamin) 9

Bảng 3.1: Thành phần hóa học cơ bản có trong măng tây 36

Bảng 3.2: Kết quả khảo sát ảnh hưởng của kích thước nguyên liệu đến độ ẩm sản phẩm 37

Bảng 3.3: Bảng mô tả cảm quan măng tây sau khi chần ở thời gian 20 giây 39

Bảng 3.4: Bảng kết quả đánh giá cảm quan dịch trà đối với tỷ lệ phối trộn trà măng tây và hoa nhài 43

Bảng 3.5: Chỉ tiêu cảm quan của trà túi lọc măng tây 45

Bảng 3.6: Chỉ tiêu lý hóa của trà túi lọc măng tây 46

DANH SÁCH CÁC HÌNH VẼ Hình 1.1: Hình ảnh măng tây 3

Hình 1.2: Cấu tạo cây măng tây 4

Hình 1.3: Măng tây trắng 5

Hình 1.4: Măng tây xanh 6

Hình 1.5: Măng tây tím 6

Hình 1.6: Đặc điểm thực vật học của măng tây 7

Hình 1.7: Hoa măng tây 7

Hình 1.8: Túi lọc trà 14

Hình 1.9: Trà túi lọc Ô Long 15

Hình 1:10 Trà túi lọc Atiso 16

Hình 1.11: Trà túi lọc rau má 16

Hình 1.12: Trà túi lọc hoa nhài 17

Hình 1.13: Trà túi lọc khổ qua 18

Hình 2.1: Măng tây xanh 25

Hình 2.2: Bố trí thí nghiệm công đoạn cắt khúc 30

Hình 2.3: Bố trí thí nghiệm công đoạn chần 31

Hình 2.4: Bố trí thí nghiệm công đoạn sấy 32

Hình 2.5: Bố trí thí nghiệm công đoạn phối trộn 33

Hình 2.6: Sơ đồ quy trình dự kiến 34

Hình 3.1: Măng tây sau khi sấy từ các mẫu đã được làm nhỏ với các kích thước khác nhau 37

Trang 15

Hình 3.2: Đồ thị biễu diễn hàm lượng vitamin C sau khi sấy khô ở các kích thước khác

nhau 37

Hình 3.3: Kết quả khảo sát ảnh hưởng của chế độ chần đến hàm lượng Vitamin C của nguyên liệu 38

Hình 3.4: Hình ảnh măng tây trước và sau khi chần 39

Hình 3.5: Kết quả khảo sát măng tây sau khi sấy ở nhiệt độ 600C 40

Hình 3.9: Đồ thị liên hệ thời gian sấy-nhiệt độ sấy các mẫu măng tây đạt độ ẩm 7-8% 42

Hình 3.10: Kết quả khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ sấy đến thời gian sấy trà măng tây 42

Hình 3.11: Kết quả khảo sát của nhiệt độ sấy đến hàm lượng đường khử 43

Hình 3.12: Kết quả khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ sấy đến hàm lượng vitamin C 43

Hình 3.13: Măng tây sau khi sấy ở nhiệt độ 600C, thời gian 13 giờ 44

Hình 3.14: Mẫu đối chứng 45

Hình 3.15: Mẫu phối trộn trà măng tây – hoa nhài (97:3, g/g) 45

Hình 3.16: Măng tây sau khi được nghiền nhỏ 46

Hình 3.17: Hình ảnh túi lọc măng tây 46

Hình 3.18: Bao bì hộp đựng trà túi lọc măng tây 46

Hình 3.19: Dự kiến quy trình sản xuất trà túi lọc măng tây theo quy mô phòng thí nghiệm 48

Hình 4.1 Bao bì trà túi lọc măng tây – hoa nhài 49

Trang 16

DANH SÁCH CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

MCĐ: Mẫu đối chứng

MTN: Mẫu thí nghiệm

UBND: Ủy ban nhân dân

TNHH MTV – TM – SX: Trách nhiệm hữu hạn một thành viên – Thương mại – Sản xuất

Trang 17

Sinh viên thực hiện: Phạm Thị Kim Liên Người hướng dẫn: TS Nguyễn Hữu Phước Trang 1

LỜI MỞ ĐẦU

Lương thực, thực phẩm là nhu cầu không thể thiếu cho hoạt động hàng ngày của

con người Chính vì vậy, con người luôn tìm cách tạo ra nhiều sản phẩm mới để đáp ứng

nhu cầu của mình Rau quả rất cần thiết trong khẩu phần ăn hằng ngày, chúng được sử

dụng nhằm cung cấp chất dinh dưỡng, chất khoáng, vitamin thiết yếu cho cơ thể con

người, Việt Nam là nước có khí hậu nhiệt đới, rất thích hợp cho việc trồng trọt Rau

xanh có thể trồng được quanh năm, chủng loại rau cũng rất phong phú và đa dạng như

rau nhiệt đới phía Nam, rau cận nhiệt đới và ôn đới phát triển ở phía Bắc và Cao Nguyên

Ngày nay nền kinh tế của nước ta đang trên đà phát triển mạnh mẽ, đời sống của

người dân ngày càng được nâng cao Chính vì thế nhu cầu sức khỏe, nhu cầu ăn uống

của con người cũng rất được quan tâm, hiện nay rất nhiều người tiêu dùng thông minh

lựa chọn thức uống không đơn thuần chỉ để giải tỏa cơn khát, mà còn là nguồn cung cấp

năng lượng, chất dinh dưỡng Xu hướng lựa chọn nguồn nguyên liệu đến từ thiên nhiên

đang rất được người tiêu dùng ưa chuộng

Măng tây là nguồn nguyên liệu mới du nhập vào nước ta và đang có xu hướng

phát triển trong tương lai Nghề trồng măng tây đem lại lợi nhuận cao cho các nhà nông

Tuy nhiên, măng tây là loại nguyên liệu mới ít được người dân biết đến, nhu cầu tiêu

thụ trong nước còn thấp, hướng xuất khẩu chủ yếu là măng tây dạng tươi Trong khi đó

việc trồng măng tây rất phức tạp yêu cầu kỹ thuật cao

Măng tây xanh là loại rau cao cấp, hay còn được gọi là rau “hoàng đế” Măng tây

có giá trị dinh dưỡng rất cao, nó chứa nhiều chất như: chất xơ, protein, gluxit và các

vitamin như: A, C, K, B1, B2, B6, và đặc biệt là chất Innulin, có tác dụng rất tốt cho

hệ thống ruột Đặc biệt, trong măng tây có đến 1/4 khối lượng của nó chứa các chất

khoáng cần thiết cho cơ thể con người như: canxi, kali, kẽm, magiê Với những tác dụng

đặc biệt tốt cho sức khỏe và hàm lượng dinh dưỡng cao, măng tây xanh đã dần dần đã

trở thành loại thực phẩm phổ biến ở nước ta

Hiện nay việc trồng măng tây đã bắt đầu được chú trọng trong việc trồng trọt, tuy

nhiên măng tây là loại rau giàu vitamin, khoáng chất, các chất chống oxy hóa, có mùi

thơm ngon khi nấu chín nhưng lại dễ hư hỏng khi bảo quản Chính vì thế rất khó bảo

quản măng tây dẫn tới việc măng tây bị hư hỏng nhanh

Trà túi lọc chính là những loại trà mà chúng ta vẫn thường sử dụng hàng ngày

được bao bọc bằng một chiếc túi giấy lọc nhỏ hoặc bằng vải lọc giúp giữ lại bã trà trong

quá trình sử dụng đồng thời giúp lưu giữ hương thơm của trà lâu hơn Từ lâu trà thảo

dược từ lâu đã là thức uống quen thuộc của nhiều người

Trang 18

Dựa theo loại trà, trà túi lọc gồm trà xanh, trà đen, trà thảo mộc và các loại trà

khác Trong đó, sức tiêu thụ của trà thảo mộc dự đoán sẽ tăng nhanh trong thời gian tới

Vì vậy, việc phát triển sản phẩm mới, sản phẩm địa phương với nguyên liệu măng tây

có thể là phương thức giải quyết mới cho nghề trồng măng tây Đồng thời tăng giá trị sử

dụng của nguyên liệu, thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng Vì vậy, đề tài “Nghiên

cứu quy trình sản xuất trà túi lọc từ măng tây” là đề tài mang tính cấp thiết

Trang 19

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI

1.1 Tổng quan về nguyên liệu

1.1.1 Nguồn gốc và tên gọi [14]

Cây măng tây có nguồn gốc từ châu Âu, Bắc Phi và Tây Á, được trồng và sử

dụng như một loại rau Măng tây có tên khoa học là Asparagus officinalis

Giới (regnum): Plantae

Họ Lily – Asparagaceae

Chi (genus): Asparagus

Loài (species): A officinalis

Bộ (ordo): Asparagales

Hình 1.1: Hình ảnh măng tây Măng tây được du nhập vào Việt Nam từ những năm 70 tại Lâm Đồng, ban đầu

được trồng để làm cảnh, sau đó được nhân trồng để thu hái lấy rau Đến năm 2005, diện

tích trồng măng tây ở nước ta mới phát triển Hiện nay, măng tây được trồng và nhân

rộng trên 63 tỉnh thành Việt Nam, trồng nhiều ở các tỉnh Hà Nội, Bắc Ninh, Nghệ An,

Bình Dương, Bình Phước, Lâm Đồng, Đồng Nai, Ninh Thuận

Cây măng tây là một loại cây đa niên thuộc Họ Măng tây với bản địa ở Âu

châu, Bắc Phi và Tây Á Ngày nay, đọt non cây măng tây được trồng nhiều nơi dùng

trong ẩm thực như một loại rau Loài này từng được xếp vào họ lily, giống với các

loài Allium, chi hành, nhưng họ Liliaceae đã được tách ra và các cây giống hành hiện

thuộc họ Amaryllidaceae và Asparagus (cây Thiên Môn) thuộc họ Asparagaceae

1.1.2 Đặc điểm thực vật học [14]

Măng tây là cây thảo có thân mọc ngầm trong đất, thường gọi là thân rễ Thân rễ

dày, mang nhiều rễ dài, đường kính 5 – 6mm, màu nâu sáng, xốp Các thân đứng mọc

trong không khí lởm chởm những vết sẹo của những nhánh đã rụng Các thân khi sinh

Trang 20

này mang những vòng cành biến đổi thành lá hình kim Lá thật tiêu giảm Hoa rất nhỏ,

màu lục, hình chuông, dài độ 6mm, tập hợp 4 – 6 cái thành nhóm ở nách lá của các cành

dạng lá Quả hình cầu, dày màu đỏ

Hình 1.2 Cấu tạo cây măng tây Hiện nay, măng tây được phân loại thành ba giống măng tây chính: măng tây

xanh, măng tây trắng, măng tây tím Tại Việt Nam thường trồng măng tây xanh Tùy

thuộc vào khu vực, ở Việt Nam măng tây thường được trồng thành 2 vụ trong năm là vụ

thu đông và vụ xuân hè Trong đó:

− Vụ gieo trồng thu đông: Hạt giống cây măng sẽ được ươm từ cuối tháng 8 cho

đến đầu tháng 9, cây măng thu hoạch được vào tháng 2, tháng 3 năm sau

− Vụ gieo trồng xuân hè: Hạt giống cây măng được gieo bắt đầu từ cuối tháng 2

cho đến đầu tháng 4, cây măng thu hoạch được vào tháng 9, tháng 10

Măng tây có thời gian sinh trưởng kéo dài từ 6 đến 9 tháng tùy thuộc vào điều

kiện thời tiết Sau khoảng 3 tuần từ khi ươm, hạt giống măng tây sẽ bắt đầu nứt nanh và

nảy mầm

1.1.3 Phân loại măng tây [17]

1.1.3.1 Măng tây trắng

Măng trắng, đại diện là giống F Mary Washington Đây là giống trồng phổ biến,

cho năng suất và chất lượng cao

Loại cây này cùng giống cây với măng tây xanh nhưng phương pháp trồng không

được tiếp xúc với ánh sáng Giống măng tây trắng chúng thường sống trong môi trường

Trang 21

bóng tối và không được tiếp xúc với ánh sáng nên cây không được sản sinh ra các chất

diệp lục cho cây làm cây không được chuyển sang được thành màu xanh lá cây Nên

chúng được hình thành nên măng tây trắng, vì thế nó mang lại giá trị cao hơn so với 2

loại sống cây cùng loại Vì nó được trồng trong môi trường khép kín nên chi phí cũng

sẽ cao hơn

Măng tây trắng mang lại giá trị kinh tế cao và giá trị dinh dưỡng từ măng tây

mang lại Ở phương tây người ta ví măng tây trắng như “ma cà rồng của các loài thực

vật” vì măng tây trắng được sinh trưởng từ trong bóng tối Măng tây trăng có vị thanh

nhẹ và mền hơn so với măng tây xanh, có chất ngọt và ít đắng hơn so với măng tây xanh

Hình 1.3: Măng tây trắng

1.1.3.2 Măng tây xanh

Măng tây xanh, đại diện giống F California 500 Loại này cho năng suất cao, dễ

trồng, dễ thu hoạch

Măng tây thường được sử dụng như một món ăn đơn thuần nhưng có hàm lưỡng

dinh dưỡng cao và có nhiều dược tính Măng tây xanh chứa nhiều chất dinh dưỡng cần

thiết cho cơ thể Măng tây xanh là một loại thực phẩm quý giá, có nguồn gốc từ châu

Âu

Đây là loại măng tây xanh được nông dân ưa chuộng trồng hiện nay nó không

chỉ mang lại giá trị dinh dưỡng cao Măng tây có đặc điểm là có vị nặng và đắng hơn so

với hai loại măng (măng tây trắng và măng tây tím) Măng tây xanh nó sống dưới dạng

hình thân thảo thành bụi và lá kim Cây có tiềm năng khai thác từ khoảng 4 – 8 năm

Đây là loại cây rất được tiêu thụ ở thị trường và mang lại không ít giá trị kinh tế cao

Trang 22

Hình 1.4 Măng tây xanh

1.1.3.3 Măng tây tím

Măng tây tím là một dạng khác của măng tây xanh và măng tây trắng Màu tím

của nó xuất phát từ mức độ cao của anthocyanin (chất chống oxy hóa mạnh) trong các

đọt Nó có hàm lượng chất xơ thấp hơn so với măng tây trắng và măng tây xanh, làm

cho nó đọt mền hơn và toàn bộ đọt có thể ăn từ gốc cho đến ngọn Măng tây tím ngọt

ngào, đọt dày hơn so với măng tây xanh và măng tây trắng Măng tây tím thường có ở

Úc vào tháng mười và giữa tháng 12

Măng tây tím cùng loại giống anh em với măng tây xanh và măng tây trắng Măng

tây tím nó mang trong mình một hàm lượng cao anthocyanins đây là chất chống oxy hóa

mạnh Theo các nhà nghiên cứu phương tây măng tây tím là nguồn thực phẩm giàu chất

dinh dưỡng giúp chống lại bệnh tật mang lại

Đối với măng tây xanh và măng tây trăng thì măng tây tím nó mang lại nguồn

chất xơ giàu hơn hai loại kia Măng tây tím nó có vị ngọt và giòn hơn, măng tây tím tươi

sẽ có vị thơm nhẹ nhàng của trái cây

Hình 1.5 Măng tây tím

Trang 23

1.1.3.4 Đặc điểm thực vật học của măng tây

Thân cây măng tây có 2 loại: thân ngầm (thân rễ) và thân khí sinh Thân rễ mọc

ngầm trong đất Thân rễ dày, mang nhiều rễ dài, đường kính từ 5 – 6 mm, màu nâu sáng,

xốp Thân khí sinh là các thân đứng mọc trong không khí, trên thân có những vết sẹo

của những nhánh đã rụng Các thân khi sinh này mang những vòng cành biến đổi thành

lá hình kim Lá thật tiêu giảm

Hình 1.6 Đặc điểm thực vật học của măng tây Hoa rất nhỏ, hình chuông, có màu xanh – trắng đến vàng nhạt, độ dài khoảng 4

– 6mm, hoa mọc đơn lẻ hoặc mọc thành cụm 2 – 3 bông ở nách lá của các cành dạng

lá Măng tây có hoa đực và hoa cái, có khi là lưỡng tính, các hoa khác gốc Quả hình

cầu, dày màu đỏ, có tính độc đối với con người

Hình 1.7 Hoa măng tây

Trang 24

1.1.4 Đặc điểm sinh thái cây măng tây [14]

Cây măng tây là cây có thể phát triển quanh năm, thích hợp với vùng khí hậu

nhiệt đới Nhiệt độ phát triển tốt nhất đối với măng tây là vào ban ngày 24 – 26,5oC, ban

đêm là 15,5 – 21oC Nhiệt độ quá cao 37 – 39oC, hoặc quá thấp 10 – 12oC, có nhiều

sương giá (miền núi phía Bắc) cây sinh trưởng rất chậm Một số giống măng tây cần

nhiệt độ thấp để có thể trải qua thời kỳ tàn cây, ngủ đông trên đồng ruộng

Măng tây là cây ưa sáng, số giờ chiếu sáng trên ngày 7 – 8 giờ/ngày Măng tây

không ưa bóng, nếu trồng bị che bóng, hiệu suất quang hợp thấp, cây sẽ sinh trưởng phát

triển kém, giảm năng suất Độ ẩm không khí thích hợp từ 60 – 70%, độ ẩm đất 70 –

75%, yêu cầu lượng mưa thấp dưới 1000mm/năm

Cây măng thích hợp với điều kiện nắng và đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, nhiều

mùn, pH đất từ 6,0 – 7,5 Thường là đất thịt nhẹ, đất thịt pha cát, đất phù sa, đất đỏ

bazan, đất đồi tơi xốp phù hợp trồng măng tây Cây cũng có thể sống được ở đất có

thành phần cơ giới nặng miễn là đất đó thoát nước tốt và mực nước ngầm không vượt

khoảng cách 1,2 mét so với bề mặt để tránh úng rễ cây măng Măng tây rất sợ úng, nên

bố trí trồng ở khu ruộng có khả năng thoát nước tốt Cây măng tây không phải là cây

cần nhiều nước, cây có thể chịu được với nước lợ và đất nhiễm mặn khá tốt

1.1.5 Giá trị dinh dưỡng của măng tây [15]

Măng tây là loại cây lâu năm được lấy măng làm rau ăn, trang trí làm cảnh Măng

tây có giá trị dinh dưỡng và giá trị kinh tế cao Sản phẩm thu hoạch của cây măng tây là

măng (đoạn thân non mọc lên khỏi mặt đất khoảng 10 – 15cm)

Bảng 1.1 Giá trị dinh dưỡng có trong 100g măng tây

Trang 25

Bảng 1.2 Thành phần dinh dưỡng có trong măng tây (khoáng chất và vitamin)

Măng tây được chế biến rất nhiều món ăn ngon, bổ dưỡng Ở Châu Âu như Hà

Lan, Tây Ban Nha, Ba Lan, Bỉ, Đức, Áo, Thổ Nhĩ Kỳ, Ý và Thụy Sĩ… Măng tây được

chế biến các mòn hầm, súp, làm rau ăn salad có giá trị dinh dưỡng cao; một số nước ở

Châu Á măng tây còn được chiên

Măng tây xanh là một loại rau cao cấp có hàm lượng dinh dưỡng khá cao, gồm

83% nước, 17% chất khô, trong đó có 2,2% đạm protein, 1,2% đường glucid, 2,3% chất

xơ celluloze , 0,6% tro, 21% các chất khoáng như kali, magne, canxi, sắt, kẽm, selenium,

đồng, phospho,…Ngoài ra, măng tây xanh còn chứa rất nhiều loại Vitamin quan trọng

như Vitamin K, C, A, Pyridoxine, (B6), Riboflavin (B2), Thiamin (B1) và các chất khác

như Triptophan, Folate[14]

Măng tây xanh còn chứa nhiều chất xơ rất cần thiết cho hệ tiêu hóa và phòng trị

rất tốt các chứng táo bón Măng tây xanh nấu canh ăn hoặc lấy nước uống giúp lợi liểu,

phòng ngừa các bệnh đau bàng quang, suy thận hay suy gan mật, tiểu đường, ung thư

kết tràng Trong cây măng tây còn có dược chất Asparagin rất cần thiết cho sự xây dựng

và phân chia tế bào, được sử dụng trong điều trị bệnh tim mạch và bệnh goutte Ngoài

Trang 26

ra, Măng tây xanh còn có khả năng giúp người lao động trí óc, giảm stress, tăng cường

sinh lực và sức dẻo dai khi làm việc, chống lão hóa cơ thể, chống béo phì, đặc biệt là

giảm cholesteron, giúp ổn định huyết áp và phòng ngừa bệnh đột quỵ tim mạch…

Măng tây đang được người tiêu dùng ưa chuộng Đây là “thứ rau hoàng đế” thơm

thảo có chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, được xem như một loại thuốc

kích dục tự nhiên quý giá

Một bát măng tây nấu chín đáp ứng được 1/3 lượng vitamin C và 2/3 lượng folate

cho nhu cầu cơ thể con người hằng ngày Măng tây cũng chứa vitamin A, E, amino axit

asparagine, kali, phốt pho, và 7 – 10% lượng sắt cần thiết cho người Măng tây chứa ít

năng lượng, một bát măng nấu chín chỉ có 43 calo, phù hợp với người ăn kiêng

Bên cạnh giá trị sử dụng làm rau, măng tây còn được làm vị thuốc chữa được

nhiều bệnh trong Y học như: Trị chứng mất ngủ, tăng cường hệ miễn dịch, chống lão

hóa, tốt cho đường ruột; Trong rễ măng tây có sarsasapogenin coniferin, acid chelidonic,

mannit, asparagin, muối kali có tác dụng giúp trong y học như hỗ trợ giảm niệu của bệnh

Các amino acid có chứa sulfur như aspartic acid, Các esters của 3 – mercapto –

butyric acid, 3 – methylthio – isobutyric acid, diiso butyric acid disulfide

1.1.6.2 Chồi non

Những acid có sulfur như asparagusic, dihydroasparagusic, Sacetyldihydroaspa

ragusic acid asparagusic, asparenyn, as parenyol và các chất chuyển hóa khác là những

chất chống tăng trưởng thực vật, có độc tính diệt giun sán

Hợp chất tạo vị đắng khác với các chất có trong rễ: Alpha – amino – dimethyl –

gamma – butyrothet in

Flavonoids như rutin, quercetin và kaempferol Trong chủng măng tím còn có

các sắc tố loại Anthocyanins A1 và A2

Saponins loại setroid: Yamogenin II

Các chất khác như Asparagine, arginine, tyrosine, sarsapo genin, beta – sitosterol,

acid succinic và đường

Trang 27

1.1.6.3 Hạt

Một số lượng polysaccharides tan trong sodium–hydroxide gồm những chuỗi

thẳng beta–glucose và beta–mannose theo tỷ lệ 1:1, nối kết với alpha–galactose ỏ các vị

trí 1 – 1

Proteins ức chế 3 – ribosome, phân tử lượng khoảng 30,000

1.1.7 Cách thu hoạch măng tây đảm bảo tốt nhất hiện nay [1]

1.1.7.1 Thời gian thực thu hoạch măng tây

Phương pháp thu hoạch măng tây không khó Vào thời điểm từ khoảng 5 – 8h

sáng tiến hành thụ hoạch hoàn cây đạt tiêu chuẩn Măng tây đạt tiêu chuẩn thường cao

hơn 20cm đây là lúc mà người trồng cần căt ngay những cây xanh tươi non mơn mởn

và không chứa nhiều những gốc xơ già, không bung múp và nở hoa

Nên chọn những búp măng có đường kính thân ở loại 3 trở lên khoảng (4mm)

Tiêu chuẩn thu hoạch măng tây loại 1 là không được quá dài hơn 25cm, đương kính thân

cây từ khoảng 10mm trở lên Tiếp theo loại 2 không được quá dài trên 25cm, đường

kính thân chỉ 7 – 9,9mm Cây măng tây loại 3 thì không được quá dài 23cm và đường

kính thân từ 4 – 6,9mm

1.1.7.2 Cách thu hoạch măng tây

Lấy măng tây ra khỏi mặt đất, chúng ta luôn phân vân có nên cắt hay nhổ búp

măng tây? Đối nhiều trường hợp người trồng sau khi nhổ măng tây thì măng tây bị bật

rễ lên

Nếu măng tây được cắt thì sẽ để lại những bụi có nhiều vết cắt trên thân cây gây

nấm bệnh vì vết thương lộ thiên trên cây

Chính vì thế, thông thường tại các khu vực đất cát như Ninh Thuận họ sẽ thường

thực hiện nhổ măng tây (nghiêng một góc sang 90 độ rồi nhổ bỏ) Bộ gốc cây măng tây

xanh luôn thông thoáng cho các mần măng tây khác dễ mọc lên mà không bị nghiêng

vẹo Đây có thể nói là cách tốt nhất nhưng cũng phảm đảm bảo toàn bộ gốc cây ngập

sâu dưới mặt đất 15 – 20cm Vì khi như vậy khi nhổ măng tây sẽ ko bị bung gốc và từ

đó tỉ lệ măng loại 1 sẽ cao hơn và gốc rễ sẽ không có dấu hiệu bị già đi nhiều

1.1.7.3 Sau khi thu hoạch măng tây tại ruộng

Sau khi thu hoạch măng tây thì đem tới nơi khô thoáng mát và tuyệt đối không

được cho măng tây tiếp xúc với ánh nắng trực tiếp Và chúng ta cũng phải tiến hành sơ

chế, phân loại măng tây loại 1 và măng tây loại 2 theo đúng yêu cầu ký hợp đồng với

người mua Măng tây được cắt chuẩn từ 20 – 25cm qua những măng tây làm sẵn thì mỗi

khuôn sẽ chứa được 500gr măng tây và được đem đi rửa sạch đất và cát

Chúng ta không được để măng tây tiếp xúc với bị ướt vì nước có thể làm măng

tây bị úng và hỏng chồi măng tây trong khi quá trình vận chuyển Và cũng không nên

Trang 28

để lại phần gốc trắng nhiều xơ cho dù măng tây không đủ kích thước tiêu chuẩn của nó

Giữ măng tây khô ráo rồi tiến hành bọc đầu múp măng tây bằng giấy tốt để giữ ẩm

1.1.8 Công dụng của măng tây [19]

Măng tây là một loại thực phẩm ngon và quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày của

nhiều gia đình Măng tây có thể được dùng để chế biến thành những món ăn hấp dẫn

như xào với thịt bò, nấu canh măng, làm gỏi hay nấu súp

1.1.8.1 Tăng cường hệ miễn dịch

Măng tây cung cấp một lượng vitamin E và D dồi dào, đồng thời cũng là một loại

thực phẩm giàu chất xơ và protein Đây là những chất dinh dưỡng giúp tăng cường hệ

miễn dịch cho cơ thể Chính vì thế, khi sử dụng măng tây thường xuyên, bạn sẽ có khả

năng miễn dịch rất tốt và ít mắc phải những bệnh vặt như cảm cúm thông thường

1.1.8.2 Cải thiện hoạt động hệ tiêu hóa

Ít ai biết được trong măng tây có chứa chất inulin, là một loại carbohydrate Chất

này sẽ tạo điều kiện cho những vi khuẩn có lợi là lactobacilli và bifidobacteria phát triển

và sinh sôi trong đường ruột Hơn nữa, inulin trong măng tây là một dưỡng chất quan

trọng giúp ruột có thể hoàn thành tốt chức năng tiêu hóa thức ăn Ngoài ra, chất xơ trong

măng tây cũng có tác dụng nhuận tràng và điều trị táo bón

1.1.8.3 Hỗ trợ hoạt động tim mạch

Potassium (kali) và folate là những chất có nhiều trong măng tây giúp bảo vệ tim

khỏe mạnh và hỗ trợ điều hòa huyết áp Các chất cholesterol dư thừa trong máu cũng sẽ

bị đào thải bởi chất xơ có trong măng tây Măng tây chứa nhiều rutin, nên măng tây có

tác dụng giúp bảo vệ mao mạch máu và cải thiện hoạt động của hệ tuần hoàn

1.1.8.4 Tác dụng chống viêm

Măng tây có đặc tính chống viêm và tăng cường tiết chế insulin, do đó giúp hấp

thu tốt đường glucose trong máu nên cơ thể sẽ được bảo vệ hạn chế nguy cơ mắc bệnh

tiểu đường Cùng với đó, măng tây có chứa nhiều chất chống oxy hóa nên có tác dụng

điều trị các bệnh như sỏi thận, sỏi mật, viêm bàng quang…

1.1.8.5 Làm đẹp da và ngăn ngừa lão hóa

Hàm lượng vitamin A và C có chứa nhiều trong măng tây, đây là hai chất chống

oxy hóa cao giúp bảo vệ da trước sự tấn công của các gốc tự do Vitamin C còn hỗ trợ

cho quá trình tổng hợp các collagen trong da, đây là một loại protein có tác dụng làm

đẹp da, giúp da săn chắc và mịn màng hơn Ăn măng tây còn có tác dụng giúp bảo vệ

da trước ánh nắng mặt trời, vì trong măng tây có chứa một hợp chất chống oxy hóa có

tên là glutathione Đồng thời giúp kéo dài tuổi xuân của phụ nữ, cải thiện những dấu

hiệu lão hóa như đồi mồi, vết nhăn…

Trang 29

1.1.8.6 Ngăn ngừa bệnh loãng xương

Ăn nhiều thực phẩm chứa vitamin K và canxi sẽ rất tốt cho xương, giúp xương

chắc khỏe và ngăn ngừa bệnh loãng xương Và măng tây chính là nguồn thực phẩm dồi

dào canxi và vitamin K Vì thế, măng tây là một thực phẩm tuyệt vời cho những người

mắc các bệnh về xương khớp Ngoài ra, vitamin K còn hỗ trợ cho quá trình đông máu

nhanh hơn

1.1.8.7 Ngăn ngừa bệnh ung thư

Ngoài tác dụng bảo vệ da, chất glutathione có trong măng tây còn có khả năng

phòng ngừa và chữa trị các bệnh ung thư Theo đó, khi ăn nhiều măng tây, bạn sẽ hạn

chế mắc phải các bệnh ung thư và những căn bệnh liên quan

1.1.8.8 Ngăn ngừa trầm cảm

Một trong những công dụng của măng tây mà ít người biết đến là ngăn ngừa bệnh

trầm cảm hiệu quả Một phần nguyên nhân dẫn đến trầm cảm là do không cung cấp đầy

đủ folate và vitamin B12 cho cơ thể, đây là hai loại chất có hàm lượng khá cao trong

măng tây Thế nên, người mắc bệnh trầm cảm được khuyên nên thường xuyên sử dụng

măng tây trong những bữa ăn của mình, giúp cải thiện tâm trạng hiệu quả và tinh thần

trở nên lạc quan hơn

1.1.8.9 Giảm cân

Măng tây có chứa một hàm lượng calories và chất béo bão hòa khá thấp, nên đây

là một thực phẩm thích hợp được đưa vào thực đơn cho những người đang ăn kiêng,

giảm cân và sẽ rất tốt cho những ai mắc bệnh béo phì và thừa cân Chính vì thế, măng

tây là một loại thực phẩm giúp hỗ trợ giảm cân an toàn và hiệu quả mà mọi người nên

sử dụng

1.1.8.10 Tốt cho mẹ bầu và thai nhi

Măng tây có khá nhiều công dụng tuyệt vời dành cho mẹ bầu và thai nhi Vì trong

măng tây có chứa rất nhiều axit folic – một chất rất quan trọng cho sự phát triển hệ thống

thần kinh và các cơ quan trong cơ thể của bé Ngoài ra, măng tây còn chứa nhiều loại

vitamin khác nhau, giúp bảo vệ mẹ bầu khỏi chất độc, ô nhiễm và tăng cường hệ miễn

dịch cho cơ thể Bên cạnh đó, chất xơ trong măng tây không chỉ giúp mẹ bầu cải thiện

hệ tiêu hóa, chữa bệnh táo bón mà còn ngăn ngừa bệnh ung thư vú

1.2 Tổng quan về trà túi lọc

1.2.1 Nguồn gốc trà túi lọc [16]

Trà đã trở thành thức uống từ những năm 2000 trước Công nguyên, nhưng trà túi

lọc mãi đến năm 1904 mới ra đời nhờ một phát minh hết sức tình cờ Khi đó, thương gia

Thomas Sullivan đã bọc mẫu lá trà trong túi lụa và gửi chúng cho khách hàng tiềm năng

Vài người trong số đó đã nhúng các túi lụa có bọc lá trà trực tiếp vào nước sôi và nhận

Trang 30

ra cách thưởng thức trà mới lạ Dần dần các túi lụa nhường chỗ cho túi gạc và cuối cùng

là giấy lọc

Trà túi lọc là trà nguyên liệu được chế biến đóng gói vào một gói túi lọc bằng giấy

hay sợi tổng hợp Túi lọc trà này có tác dụng để lọc trà lấy nước, giữ lại phần bã giúp

tiện lợi hơn trong quá trình sử dụng

Trà túi lọc chính là những loại trà mà chúng ta vẫn thường sử dụng hàng ngày

được bao bọc bằng một chiếc túi giấy lọc nhỏ hoặc bằng vải lọc giúp giữ lại bã trà trong

quá trình sử dụng đồng thời giúp lưu giữ hương thơm của trà lâu hơn Từ lâu trà thảo

dược từ lâu đã là thức uống quen thuộc của nhiều người

Hình 1.8 Túi lọc trà

1.2.2 Phân loại trà túi lọc [18]

Hiện nay trên thị trường có nhiều dòng trà túi lọc và có thể phân loại theo các

tiêu chí sau:

1.2.2.1 Phân loại theo nguyên liệu trà

❖ Trà túi lọc Ô Long

Hình 1.9 Trà túi lọc Ô Long

Trang 31

Trà ô long là một loại trà truyền thống có nguồn gốc từ Trung Quốc Loại trà này

được làm từ lá của cây Camellia sinensis, loại cây cũng được sử dụng để làm trà xanh

và trà đen nhưng sự khác biệt đến từ quy trình chế biến trà

Mỗi lá trà đều có chứa một số loại enzyme nhất định để khi vào quá trình oxy

hóa, lá trà xanh sẽ thành màu đen sậm Trà xanh là trà không áp dụng quá trình oxy hóa,

trà đen được oxy hóa cho đến khi nó chuyển sang màu đen còn trà ô long thì được oxy

hóa một phần Chính quá trình oxy hóa một phần này tạo nên màu sắc và hương vị đặc

trưng cho trà ô long Tuy vậy, màu sắc của lá trà có thể có sự khác biệt tùy thuộc vào

từng thương hiệu trà, từ màu xanh lá cây đến màu nâu sẫm Một số chất chống oxy hóa

trong trà, gọi là polyphenol có thể kể đến như theaflavin, thearubigins và EGCG Trà ô

long cũng chứa theanine, một loại axit amin có chức năng trấn tĩnh và thư giãn

❖ Trà túi lọc Atiso

Cây Atiso có nguồn gốc miền Nam Châu âu được người Pháp di thực vào Việt

Nam từ thế kỷ trước Hiện Atiso được trồng nhiều ở Đà lạt, Sa pa, Tam đảo Theo đông

y, lá cây Atisô có vị đắng, có tác dụng lợi tiểu và được dùng đề điều trị bệnh phù và thấp

khớp Ngoài việc dùng đế cụm hoa và lá để ăn, Atisô còn được dùng làm thuốc thông

tiểu tiện, thông mật, chữa các bệnh suy gan thận, viêm thận cấp, mạn tính và sưng khớp

xương Người ta còn dùng thân và rễ Atisô thái mỏng, phơi khô, công dụng như lá

Hình 1.10 Trà túi lọc Atiso Atisô có chứa các chất khoáng như mangan, phospho, sắt, Cynarin các vitamin:

A , B1, B2, C Hàm lượng vitamin C và chất Cynarin là đặc biệt cao Bông atisô khi

nấu chín có tác dụng bổ dưỡng tăng lực, kích thích tiêu hóa làm ngon miệng, lợi mật,

trợ tim, lợi tiểu, chống độc, tăng tiết sữa cho sản phụ (khi hầm với chân giò) Trà Atiso

được coi là thực phẩm tốt nhất đối với gan, nó giúp làm sạch gan, giải nhiệt thậm chí

theo một số nghiêm cứu thì nó còn giúp phục hồi gan và nhiều tác dụng khác Đặc biệt

nó sẽ phát huy tác dụng khi mỗi ngày chúng ta đều đặn dùng 1 cốc trà sau bữa ăn

Trang 32

❖ Trà túi lọc rau má

Rau má không chỉ là loại rau ăn hằng ngày hay làm đẹp mà rau má còn có tác

dụng chữa một số bệnh như: mụn nhọt, hạ sốt, làm đẹp, tăng cường sức khỏe, giải độc,

táo bón, tim mạch…Giảm căng thẳng, tăng khả năng tập chung, cải thiện trí nhớ cho

người lớn tuổi Trong rau má chứa rất nhiều hợp chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể

như nước, sắt, kẽm, kali, photpho, các loại vitamin B1, B2, B3, C, K…

Hình 1.11 Trà túi lọc rau má Trà rau má được sản xuất theo quy trình khép kín, giúp giữ nguyên được hàm

lượng và dưỡng chất tự nhiên, màu sắc và mùi vị đặc trưng, không pha trộn thêm bất kỳ

thành phần hóa học phụ gia nào, đảm bảo hợp vệ sinh, an toàn với người sử dụng Trà

rau má được sản xuất từ lá rau má hợp chất 3 loại axit hữu cơ axit asiatic và axit brahmit

Sử dụng thời xuyên thì giúp thanh nhiệt, nhuận gan, giải độc, lợi tiểu Rau Má khô làm

thuốc bổ dưỡng, sát trùng, chữa thổ huyết khí hư, bạch đới, mụn nhọt, rôm sẩy

Làm vết thương chóng lành và mau lên da non nhờ khả năng tái tạo mô

❖ Trà hoa nhài [11]

Hoa nhài hay lài là một loại cây bụi có hoa màu trắng hoặc màu vàng, có nguồn

gốc từ các nước Địa Trung Hải Hoa nhài không chỉ đẹp mà còn được sử dụng để tạo ra

một loại trà thơm ngon Trên thị trường, loại trà này xuất hiện dưới nhiều dạng như trà

túi lọc hoa nhài, trà xanh ướp hương nhài, trà nhài nguyên nụ…Trà hoa nhài được dùng

nhiều ở khu vực Đông Nam Á, bạn có thể dùng riêng hoa nhài hoặc pha trộn giữa trà

xanh và hoa nhài Ngoài hương vị và mùi thơm khá đặc trưng, loại trà này còn có nhiều

tác dụng rất tốt cho sức khỏe

Loại trà này giàu các chất chống oxy hóa, giảm các gốc tự do hình thành trong

cơ thể Gốc tự do thúc đẩy quá trình lão hóa của cơ thể, các gốc tự do có liên quan đến

sự phát triển ung thư Trà hoa nhài được dùng nhiều ở khu vực Đông Nam Á, bạn có thể

dùng riêng hoa nhài hoặc pha trộn giữa trà xanh và hoa nhài Ngoài hương vị và mùi

Trang 33

thơm khá đặc trưng, loại trà này còn có nhiều tác dụng rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt là

tác dụng ngăn ngừa bệnh ung thư

Hình 1.12 Trà túi lọc hoa nhài Trà hoa nhài chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao giúp loại bỏ các gốc tự do

Chất methyl jasmonate - hợp chất được tìm thấy trong cây hoa nhài có thể tiêu diệt các tế

bào ung thư tuyến tiền liệt Ngoài ra, chất polyphenol trong trà hoa nhài có khả năng

làm giảm kích thước khối u, làm chết tế bào ung thư cũng như ngăn chặn sự phát triển

và lây lan của tế bào ung thư, do nó hoạt động như chất oxy hóa mạnh mẽ Cùng với

hương thơm và mùi vị độc đáo, trà hoa nhài có nhiều dưỡng chất giúp bạn khỏe mạnh

hơn Thói quen uống trà có thể giúp bạn giảm căng thẳng, giảm đau tim và cải thiện hệ

tiêu hóa

❖ Trà túi lọc khổ qua

Theo y học cổ truyền thì khổ qua rừng có vị đắng, tính hàn, không độc, giúp cơ

thể tiêu độc, thanh nhiệt, trừ đờm, nhuận trường, đặc biệt tốt cho cơ thể Theo khoa học,

khổ qua rừng có chứa các hoạt tính sinh học như cucurbitacin, momordicin cùng

glycosides và terpenoid,… giúp ổn định huyết áp, tăng sức đề kháng, hỗ trợ điều trị và

ngăn ngừa bệnh tiểu đường, loại bỏ căng thẳng, cải thiện giấc ngủ, giúp ngủ ngon hơn

Hình 1.13 Trà túi lọc khổ qua

Trang 34

Trà khổ qua túi lọc được bào chế từ trái và lá khổ qua rừng thiên nhiên kết hợp

cỏ ngọt Stevia, đảm bảo không chất bảo quản Được sử dụng để hỗ trợ điều trị người

bệnh tiểu đường, cao huyết áp, mỡ máu, các vấn đề về tim mạch, hoặc người đang trong

chế độ ăn kiêng dùng trà khổ qua rừng là bí quyết giảm cân rất hiệu quả Ngoài ra, khổ

qua rừng có tính mát nên còn giúp thanh nhiệt, giải độc, trị sạm da

1.2.2.2 Phân loại theo công dụng của trà [18]

❖ Trà túi lọc dạng đồ uống thông dụng

❖ Trà túi lọc dạng thực phẩm chức năng

❖ Trà túi lọc dạng thuốc

1.2.2.3 Phân loại theo kiểu dáng túi lọc [18]

❖ Trà túi lọc dạng rời

Đây là loại hình đơn giản nhất, dễ đóng gói và chi phí sản xuất giá rẻ nhất Loại

chè đóng gói này thường có hình vuông hoặc chữ nhật, sử dụng máy đóng trà bán tự

động, máy định lượng và hàn cắt mép Nếu khách hàng có nhu cầu phải sử dụng phương

thức thủ công là kẹp tem, chỉ bằng máy hàn mép

❖ Trà túi lọc dạng đôi

So với mẫu đóng túi lọc đóng rời thì dạng trà gấp đôi có tính thẩm mỹ hơn Bạn

có thể thấy ở hình bên dưới, tem chỉ gắn bên trong của đầu gói trà vừa đẹp, lại chắc chắn

hơn so với dạng túi rời thông thường

❖ Trà túi lọc có gắn tem chỉ nhãn mác,…

1.3 Tổng quan về kỹ thuật sấy [2]

1.3.1 Khái niệm sấy

Sấy là quá trình tách nước (ẩm) ra khỏi vật liệu bằng nhiệt bao gồm:

− Bức xạ

− Dẫn nhiệt

− Đối lưu nhiệt

− Năng lượng điện trường cao tầng

1.3.1.1 Mục đích

Giảm khối lượng của vật liệu, tăng độ bền và tăng thời gian bảo quản, quá trình

sấy diễn ra gồm quá trình trao đổi nhiệt và quá trình trao đổi chất Bản chất của quá trình

sấy là sấy khuếch tán

1.3.1.2 Nguyên lý của quá trình sấy

Quá trình sấy là một quá trình chuyển khối có sự tham gia của pha rắn rất phức

tạp vì nó bao gồm cả quá trình khuếch tán bên trong và cả bên ngoài vật liệu rắn đồng

thời với quá trình truyền nhiệt Đây là quá trình nối tiếp, nghĩa là quá trình chuyển lượng

nước trogn vật liệu từ pha lỏng sang pha hơi, sau đó tách pha hơi ra khỏi vật liệu ban

Trang 35

đầu Động lực của quá trình là sự chênh lệch độ ẩm ở trong lòng vật liệu và bên trên bề

mặt vật liệu Quá trình khuếch tán chuyển pha này chỉ xảy ra khi áp suất hơi trên bề mặt

vật liệu lớn hơn áp suất riêng phần của hơi nước trong môi trường không khí xung quanh,

vận tốc của toàn bộ quá trình được quy định bởi giai đoạn nào chậm nhất

Ngoài ra tùy theo phương pháp sấy mà nhiệt độ là yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở

quá trình di chuyển ẩm từ trong lòng vật liệu sấy ra bề mặt vật liệu sấy, trong các quá

trình sấy thì môi trường không khí ẩm xung quanh có ảnh hưởng rất lớn và trực tiếp đến

vận tốc sấy

Khi tìm hiểu về quá trình sấy, hoặc để chế tạo máy sấy, chúng ta ần để tâm đến

hai mặt của quá trình này

− Mặt tĩnh lực học: Tức dựa vào cân bằng vật liệu và cân nhiệt lượng ta sẽ tìm được

mối quan hệ giữa các thông số đầu và cuối của vật liệu sấy và của tác nhân sấy để từ đó

xác định được thành phần vật liệu, lượng tác nhân và sấy lượng nhiệt cần thiết cho quá

trình sấy

Mặt động lực học: Tức là nghiên cứu mối quan hệ giữa sự biến thiên của độ ẩm

vật liệu với thời gian sấy và các thông số của quá trình như: Tính chất, cấu trúc, kích

thước, của vật liệu sấy và các điều kiện thủy động lực học của tác nhân sấy để từ đó xác

định được chế độ sấy, tốc độ sấy và thời gian sấy thích hợp

1.3.1.3 Một số tác nhân ảnh hưởng đến quá trình sấy

a) Ảnh hưởng của nhiệt độ không khí

Nếu tăng nhiệt độ khô cao sẽ làm ảnh hướng đến chất lượng sản phẩm, dễ làm

cho nguyên liệu bị chín và cứng, nếu nhiệt độ khô quá thấp, dưới giới hạn cho phép thì

quá trình làm khô sẽ chậm lại dẫn đến sự thối rửa, hủy hoại nguyên liệu, nhiệt độ sấy

thích hợp được xác định phụ thuộc vào nguyên liệu béo hay gầy, kết cấu tổ chức của thịt

và đối với tác nhân khác, đối với nguyên liệu gầy người ta thường làm khô ở nhiệt độ

cao hơn nguyên liệu béo

b) Ảnh hưởng của tốc độ chuyển động không khí

Tốc độ gió quá lớn hoặc quá nhỏ đều không có lợi cho quá trình sấy, vì vậy tốc

độ chuyển động của không khí quá lớn khó giữ lượng nhiệt trên nguyên liệu để cân bằng

quá trình sấy, còn tốc độ sấy quá nhỏ sẽ làm quá trình sấy chậm lại, dẫn đến sự hư hỏng

sản phẩm, mặt ngoài của sản phẩm sẽ lên mốc gây thối rửa tạo thành lớp dịch nhầy có

mùi, vị khó chịu

c) Hướng gió

Cũng ảnh hưởng rất lớn đến quá trình làm khô, khi hướng gió song song với bề

mặt vật liệu thì tốc độ làm khô rất nhanh, nếu hướng gió thổi tới nguyên liệu với góc

450C thì tốc độ làm khô tương đối chậm

Định dạng
Số trang	70
Dung lượng	2,22 MB