LỊCH sử ĐẢNG CỘNG sản VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG đế QUỐC mỹ xâm lược, GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT đất nước (1954 1975)

Vì đó là cách gọi "châm biếm" của những nhà báo thời bấy giờ để đả kích những hành động quân sự mang tính 1 chiều từ phía Mỹ, trong khi Miền Nam nước ta chưa hề có 1 lực lượng quân sự nà

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH - MARKETING

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

KHÁNG CHIẾN CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC, GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT

ĐẤT NƯỚC (1954 - 1975)

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Mộng Tuyền Danh sách nhóm: - Trần Thị Ngọc Hạnh - 2021003210

- Phạm Hà Kiều My - 2021003692

- Phạm Lê Đăng Khoa - 2021003243

- Lê Thị Kim Nhung - 2021003269

Tp.HCM, tháng 3 năm 2022

LỜI CẢM ƠN

Em xin cảm ơn khoa Lý luận chính trị và nhà trường giúp em tiếp cận nhiều chiều

về môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Em cũng xin cảm ơn cô Nguyễn Thị Mộng Tuyền đã giảng dạy và hướng dẫn nhóm em nghiên cứu và hoàn thiện bài tiểu luận một cách hoàn chỉnh nhất

Trong quá trình nghiên cứu và làm tiểu luận do kiến thức còn hạn chế nên có thẻe dẫn đến một vài quan điểm cũng như cách nhìn nhận chưa chính xác Mong thầy/cô và các bạn khi tham khảo bài tiểu luận có thể thông cảm và bỏ qua các sai sót

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài 5

2 Phương pháp nghiên cứu 5

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5

4 Bố cục của đề tài 6

NỘI DUNG 7

I GIAI ĐOẠN 1954 - 1960 7

1 Tên gọi loại hình chiến lược 7

2 Âm mưu của đế quốc Mỹ 7

3 Chính sách của đế quốc Mỹ 8

4 Chủ trương của Đảng 8

5 Kết quả 10

II GIAI ĐOẠN 1961 - 1964 10

1 Tên gọi loại hình chiến lược 10

2 Âm mưu của Mỹ - Nguỵ 10

3 Chính sách của Mỹ - Nguỵ 11

4 Chủ trương của Đảng 11

5 Kết quả 11

III GIAI ĐOẠN 1965 - 1968 12

1 Tên gọi loại hình chiến lược 12

2 Âm mưu của Mỹ - Nguỵ 12

3 Chính sách của Mỹ - Nguỵ 12

4 Chủ trương của Đảng 12

5 Kết quả 13

IV GIAI ĐOẠN 1968 - 1973 13

1 Tên gọi loại hình chiến lược 13

2 Âm mưu của Mỹ - Nguỵ 13

3 Chính sách của Mỹ - Nguỵ 14

4 Chủ trương của Đảng 14

5 Kết quả 14

V ĐÔI NÉT VỀ HIỆP ĐỊNH PARI 1973 15

KẾT LUẬN 16 TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Thời kỳ 1954 - 1975 là khoảng thời gian nhân dân ta vừa kết thúc 80 năm đô hộ của thực dân Pháp, bước sang giai đoạn vừa kháng chiến chống Mỹ cứu nước vừa xây dựng Chủ nghĩa xã hội Đây là một thử thách đầy cam go đối với Đảng cộng sản Việt Nam - một chính Đảng còn non trẻ Lần này đối mặt với ta là đế quốc Mỹ, tên thực dân hùng mạnh cả về kinh tế lẫn quân sự thời bấy giờ Tìm hiểu sự lãnh đạo của Đảng thời kỳ này giúp cho ta hiểu được đường lối lãnh đạo của Đảng ta là rất đúng đắn Đảng Cộng sản Việt Nam do Bác Hồ sáng lập và rèn luyện đã kết hợp tài tình Chủ nghĩa Mác - Lênin vào tình hình thực tiễn của Việt Nam Đảng đã lãnh đạo quân và dân ta chiến đấu anh dũng, biến cuộc chiến tưởng chừng không cân sức thành chiến thắng vang dội cả thế giới, làm chấn động địa cầu Một nước Việt Nam tưởng chừng

bé nhỏ, nhưng đã chiến thắng tên đế quốc sừng sỏ nhất trên thế giới, nơi mà mọi nước đều phải e dè

Cuộc kháng chiến chống Mỹ kéo dài 21 năm có nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn là một thời kỳ đất nước ta có những chuyến biến lớn, nhằm chống lại âm mưu và hành động của Mỹ - Nguỵ Mà trong đó, những chủ trường, sách lược, những nhận định và hành động của Đảng là cực kỳ quan trọng Đặc biệt là quân dân miền Nam đã đem hết tinh thần và xương máu chiến đấu, hy sinh cao cả cho đến ngày giành chiến thắng Đó

là lý do nhóm em chọn “Kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1954 - 1975)” làm đề tài cho bài tiểu luận này.

2 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp luận: dựa trên cơ sở môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

- Phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh và nghiên cứu

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

3.1 Ý nghĩa khoa học.

- Tuỳ theo các góc độ nhìn nhận, nghiên cứu từ đó ta có những cái nhìn mới mẻ, khách quan về vấn đề nghiên cứu Tìm hiểu đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng

ta qua các giai đoạn 1954 - 1975, nhất là giai đoạn giải phóng miền nam, thống nhất đất nước

- Nhận thức đúng đắn về chiến thắng của kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, giải phỏng miền Nam, thống nhất đất nước (1954 - 1975) và ý nghĩa của kháng chiến với lịch sử, thế giới và Việt Nam

3.2 Ý nghĩa thực tiễn.

- Nâng cao nhiệm vụ, trách nhiệm của sinh viên Việt Nam

- Góp phần giúp sinh viên Việt Nam nắm rõ được nhiệm vụ của mình và có những hướng đi đúng đắn để xây dựng và bảo vệ tổ quốc

4 Bố cục của đề tài.

Ngoài mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, thì nội dung chính của bài tiểu luận gồm 5 phần:

- Phần I: Giai đoạn 1954 - 1960

- Phần II: Giai đoạn 1961 - 1964

- Phần III: Giai đoạn 1965 - 1968

- Phần IV: Giai đoạn 1968 - 1975

- Phần V: Đôi nét về hiệp định Pari 1973

NỘI DUNG

I GIAI ĐOẠN 1954 - 1960.

1 Tên gọi loại hình chiến lược.

- Tên gọi: Chiến tranh đơn phương (chiến tranh một phía)

- Giải thích về tên gọi:

+ "Chiến lược chiến tranh đơn phương (hay còn gọi là 1 phía)" thì thật sự nó không đủ tiêu chuẩn để gọi là 1 chiến lược chiến tranh Vì nó không có nội dung, phương pháp cũng như không có kế hoạch cụ thể

+ Gọi nó là "chiến lược chiến tranh đơn phương"? Vì đó là cách gọi "châm biếm" của những nhà báo thời bấy giờ để đả kích những hành động quân sự mang tính 1 chiều từ phía Mỹ, trong khi Miền Nam nước ta chưa hề có 1 lực lượng quân sự nào (có thể nói là tay không) mà Miền Bắc lúc bấy giờ lại chủ trương đấu tranh hòa bình kết hợp với đấu tranh chính trị để yêu cầu phía Mỹ và những bên liên quan tuân thủ theo đúng hiệp định Giơnevơ đã ký kết Như vậy trong khi nước ta vẫn đang chấp hành tốt những nội dung trong hiệp định Giơnevơ thì Mỹ - Diệm lại liên tục dùng những hành động quân sự, không chấp hành hiệp định (tức là 1 phía thì đang tay không, 1 phía thì hùng dũng lực lượng ào ào càn quét ) và cách gọi "châm biếm" trên đã phần nào phản ánh được bản chất cũng như hành động của Mỹ - Diệm nên khái niệm "chiến lược chiến tranh đơn phương" được sử dụng rộng rãi tới giờ

2 Âm mưu của đế quốc Mỹ.

Dụ dỗ, cưỡng ép đồng bào di cư vào Nam nhằm ra ảnh hưởng xấu về chế độ chính trị xã hội ở miền Bắc, ngăn chặn sự ảnh hưởng của cách mạng Việt Nam đối với vùng Đông Nam Á Đồng thời chúng mưu toan phá hoại lực lượng sản xuất, làm cho đời sống xã hội của miền Bắc không ổn định

Biến Miền Nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới của Mỹ, và bị chia cắt lâu dài Xây dựng Miền Nam thành căn cứ quân sự để tiến công Miền Bắc và hệ thống xã hội chủ nghĩa từ phía Đông Nam khi có điều kiện

Biến Việt Nam thành một mắt xích trong hệ thống căn cứ quân sự ở Đông Nam Á nhằm ngăn chặn sự ảnh hưởng của chủ nghĩa xã hội xuống

3 Chính sách của đế quốc Mỹ.

Nhanh chóng thiết lập bộ máy chính quyền tay sai Việt Nam cộng hòa do Ngô Đình Diệm làm tổng thống

Tăng cường, xây dựng lực lượng quân đội gần nửa triệu người cùng hàng vạn cảnh sát, công an, mật vụ được trang bị, vũ khí phương tiện chiến tranh hiện đại của Mỹ

Bộ máy chính quyền, lực lượng quân đội, cảnh sát đã trở thành công cụ đắc lực nhằm thi hành chính sách thực dân mới của Mỹ ở miền Nam Việt Nam

Địch vừa dụ dỗ lừa bịp vừa đàn áp, khủng bố với nhiều thủ đoạn thâm độc, dã man, ráo riết thi hành quốc sách “tố cộng diện cộng”, lập “khu trù mật”, “khu dinh điền” nhằm mục đích bắt bớ, trả thù tất cả những người yêu nước kháng chiến cũ, thẳng tay đàn áp phong trào đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơnevơ của các tầng lớp nhân dân

Khủng bố những người yêu nước với luật 10/59, khiến việc bắt một người nào đó vào tù là hợp pháp nếu người đó bị nghi là Cộng sản mà không cần đưa ra các cáo buộc chính thức Địch dùng Toà án quân sự đặc biệt để đưa những người bị bắt ra xét

xử và bắn giết tại chỗ Địch khủng bố những người yêu nước và cách mạng bằng cả súng đạn và máy chém

4 Chủ trương của Đảng.

Chuyển miền Bắc sang giai đoạn mới với nhận thức: Sự kết thúc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng là sự mở đầu của cách mạng xã hội chủ nghĩa như các cương lĩnh của Đảng đã xác định

Tháng 9/1954, Bộ chính trị đề ra nhiệm vụ trước mắt hàn gắn chiến tranh, khôi phục kinh tế, phục hồi sản xuất nông nghiệp, ổn định đời sống xã hội và nhân dân Cùng với khôi phục nông nghiệp việc khôi phục công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp cũng được hoàn thành

Xây dựng, củng cố Miền Bắc thành cơ sở vững mạnh cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà

Tập trung đấu tranh đòi Mỹ thi hành Hiệp định Giơnevơ

Chuyển hướng công tác cho phù hợp với tình hình mới, tập hợp rộng rãi các lực

lượng nhằm đánh đổ chính quyền Ngô Đình Diệm, thành lập Mặt trận dân tộc thay mặt

trận Liên Việt, vận động quân đội, đưa người của ta bí mật vào hoạt động trong bộ máy của địch

Tổ chức ra những đội tự vệ nhằm bảo vệ xã, thôn, trường học, bệnh viện, bảo vệ

các cuộc đấu tranh của quần chúng, giải thoát cán bộ khi cần thiết

Căn cứ vào sự phát triển của tình hình miền Nam, tháng 8.1956 đồng chí Lê Duẩn

uỷ viên Bộ chính trị, Bí thư Xứ uỷ Nam Bộ đã viết “Đề cương cách mạng miền Nam”

Đề cương đã xác định nhân dân miền Nam không có con đường nào khác là đứng lên làm cách mạng để cứu nước, cứu mình

Theo tinh thần nghị quyết của Bộ chính trị và nghị quyết Xứ uỷ Nam Bộ Đảng ta

một lần nữa khẳng định để giành thắng lợi cho cách mạng miền Nam phải bằng con đường cách mạng bạo lực

Chiều ngày 25.10.1958, bộ đội biệt động Đông Nam Bộ đã tập kích vào trụ sở

phái đoàn cố vấn Mỹ (MAAG) ở Biên Hoà diệt nhiều tên

Trước tình hình đó Diệm tuyên bố đặt miền Nam trong tình trạng chiến tranh.

Trước không khí sôi sục, căm thù của đồng bào miền Nam và khí thế vùng dậy đấu tranh của quần chúng Trung uơng Đảng đã có cuộc họp quan trọng xác định đường lối

và phương pháp cách mạng miền Nam đó là Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp hành

Hội nghị đã phân tích và đề ra nhiệm vụ cách mạng miền Nam, là giải phóng

miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam Xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập dân tộc Hội nghị đã chỉ rõ quá trình thực hiện nhiệm vụ ấy là một quá trình lâu dài, phải từng bước

Nhiệm vụ trước mắt của cách mạng miền Nam là đoàn kết toàn dân đánh đổ tập

đoàn thống trị Ngô Đình Diệm, thành lập chính quyền Liên hiệp dân tộc, dân chủ ở

Để thực hiện nhiệm vụ đó, nhân dân miền Nam phải đấu tranh bằng con đường

khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân, tuỳ theo tình hình cụ thể và yêu cầu cách mạng thì con đường đó là xây dựng sức mạnh của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang để đánh đổ chính quyền Mỹ- Diệm

Trương thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất riêng cho phù hợp với tính chất và nhiệm vụ ở miền Nam, điều quan trọng và là nhân tố quyết định cho thắng lợi của cách mạng miền Nam là sự tồn tại và trưởng thành của Đảng bộ miền Nam

Từ giữa năm 1959 – 1960, một số cuộc khởi nghãi vũ trang và đấu tranh vũ trang đã bùng nổ ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ, điển hình là phòng trào Đồng Khởi ở Bến Tre

5 Kết quả.

Khôi phục nông nghiệp ở Miền Bắc đạt được năng suất, sản lượng, đẩy lùi được nạn đói từ đó tạo điều kiện giải quyết các vấn đề về kinh tế quốc dân, ổn định trật tự, chính trị an ninh xã hội

Các xí nghiệp quan trọng được khôi phục các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế được phát triển nhanh

Miền Bắc được củng cố, từng bước lên chủ nghĩa xã hội, trở thành hậu phương ổn định, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu cảu sự nghiệp cách mạng Việt Nam

Thắng lợi của Đồng Khởi là một mốc rất quan trọng của cách mạng miền Nam, tạo

cơ sở vững chắc để nhân ta đánh thắng chiến lược chiến tranh tiếp theo của Mỹ, tạo đà cho cách mạng miền Nam vững bước tiến lên Chuyển cách mạng Miền nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công

II GIAI ĐOẠN 1961 - 1964.

1 Tên gọi loại hình chiến lược.

- Tên gọi: Chiến tranh đặc biệt

- Giải thích: Chiến tranh đặc biệt là hình thức chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới của Mỹ được tiến hành bằng quân đội tay sai là chủ yếu, dưới sự chỉ huy của cố vấn quân sự Mỹ, dựa vào vũ khí, trang bị kỹ thuật và phương tiện chiến tranh của

Mỹ nhằm chống lại các lực lượng cách mạng và nhân dân ta

2 Âm mưu của Mỹ - Nguỵ.

Chiến tranh đặc biệt là hình thức chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới của Mỹ với âm mưu cơ bản là “dùng người Việt đánh người Việt” Đây là âm mưu vô cùng thâm độc của loại hình chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới của Mỹ

Ngoài mục đích xâm lược miền Nam Việt Nam, đế quốc Mỹ còn âm mưu biến miền Nam Việt Nam thành nơi thí nghiệm cuộc chiến tranh đó để rút kinh nghiệm đàn

áp phong trào giải phóng dân tộc, đe doạ các nước mới giành được độc lập, bắt các nước đó phải chấp nhận chính sách thực dân mới

3 Chính sách của Mỹ - Nguỵ.

Đề ra kế hoạch Xtalây – Taylo, bình định miền Nam trong 18 tháng

Tăng cường xây dựng lực lượng quân ngụy, dùng lực lượng quân ngụy mạnh do

cố vấn Mỹ chỉ huy, được một số đơn vị quân Mỹ yểm trợ

Tiến hành dồn dân lập “Ấp chiến lược”, áp dụng chiến thuật cơ động bằng máy bay lên thẳng và xe thiết giáp nhanh chóng đập tan lực lượng cách mạng lúc còn đang nhỏ, yếu

Thành lập Bộ chỉ huy quân sự Mỹ ở miền Nam, trực tiếp chỉ đạo quân đội Sài Gòn

Ra sức phong toả biên giới, kiểm soát ven biển, cắt đứt sự chi viện từ miền Bắc, cô lập cách mạng miền Nam

4 Chủ trương của Đảng.

Đã kịp thời chuyển cuộc đấu tranh cách mạng ở miền Nam từ khởi nghĩa từng phần lên chiến tranh cách mạng, nhưng vẫn tiếp tục tiến hành khỏi nghĩa trong chiến tranh, kết hợp chiến tranh với khởi nghĩa

Tích cực mở rộng căn cứ cách mạng, phát triển chiến tranh du kích, tăng cường đánh phá các căn cứ quân sự xung yếu của địch như sân bay, kho tàng, bến cảng, phá

hệ thống ấp chiến lược do địch lập ra, liên tiếp giành thắng lợi trên các chiến trường Điển hình là trận Ấp Bắc (tháng 01 năm 1963), chiến dịch Bình Giã (tháng 12 năm

1964 - tháng 01 năm 1965), Ba Gia (tháng 5 năm 1965 - tháng 7 năm 1965), Đồng Xoài (tháng 5 năm 1965 - tháng 7 năm 1965)

Tập trung đánh bại các biện pháp của chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”, nhưng hướng đúng mũi nhọn đâu tranh vào phá “ấp chiến lược” và làm thất bại các cuộc càn quét của quân chủ lực ngụy, làm phá sản mục tiêu chủ yếu trong chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ - Ngụy

Không ngừng đẩy mạnh chiến tranh giải phóng miền Nam, đồng thời chủ động tổ chức sẵn sàng chiến đấu bảo vệ miền Bắc

5 Kết quả.

Cách mạng miền Nam tiếp tục giữ vững thế chủ động tiến công

Ta chuyển từ thế chủ động sang tấn công Mĩ từ bị động sang hoang mang

Mỹ đã thất bại trong việc sử dụng miền Nam Việt Nam làm thí điểm một loại hình chiến tranh để đàn áp phong trào Cách mạng trên thế giới

Mỹ buộc phải chuyển sang chiến lược “Chiến tranh cục bộ”

III GIAI ĐOẠN 1965 - 1968.

1 Tên gọi loại hình chiến lược.

- Tên gọi: Chiến tranh cục bộ

- Giải thích: Tên gọi Chiến tranh cục bộ xuất phát từ quan điểm đây là một dạng chiến tranh hạn chế trong chiến lược toàn cầu "phản ứng linh hoạt" Quy mô của chiến tranh được đẩy lên rất cao với lượng bom đạn được Hoa Kỳ sử dụng còn nhiều hơn Thế chiến thứ hai, nhưng phạm vi chiến tranh được giới hạn ở mục tiêu

"chống nổi dậy"

2 Âm mưu của Mỹ - Nguỵ.

Cố gắng giành lại thế chủ động trên chiến trường

Đẩy lực lượng vũ trang của ta về thế phòng ngự

Buộc ta phải phân tán nhỏ hoặc rút về biên giới

Tiêu diệt lực lượng kháng chiến chủ lực của ta, làm chiến tranh lụi tàn

3 Chính sách của Mỹ - Nguỵ.

Tăng cường đổ quân viễn chinh Mĩ và quân đồng minh vào miền Nam Việt Nam Tăng cường viện trợ quân sự cho chính quyền Sài Gòn

Mở hàng loạt các cuộc hành quân “tìm diệt” và “bình định” vào vùng “đất thánh Việt cộng”

Tiến hành cuộc chiến tranh chiến tranh phá hoại miền Bắc (lần 1)