TT Các tiêu chí đánh giá tối đa Điểm Điểm đánh giá 1 Sinh viên có phương pháp nghiên cứu phù hợp, giải quyết các nhiệm vụ đồ án được giao 8,0 1a - Tính cấp thiết, tính mới nội dung
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
KHOA CƠ KHÍ
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐẠI HỌC NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ CHUYÊN NGÀNH: CƠ KHÍ CHẾ TẠO
ĐỀ TÀI:
TÍNH TOÁN THIẾT KẾ MÁY ÉP THAN TỔ
ONG
Người hướng dẫn : GVC ThS Đào Thanh Hùng
Sinh viên thực hiện : Nguyễn Văn Khánh Nhan Bình
Trang 2ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
KHOA CƠ KHÍ
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐẠI HỌC NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ
CHUYÊN NGÀNH: CƠ KHÍ CHẾ TẠO
ĐỀ TÀI:
TÍNH TOÁN THIẾT KẾ MÁY ÉP THAN TỔ
ONG
Người hướng dẫn : GVC ThS Đào Thanh Hùng
Sinh viên thực hiện : Nguyễn Văn Khánh Nhan Bình
Mã sinh viên : 1811504110223
1811504110201
Lớp : 18C2
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
KHOA CƠ KHÍ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
NHẬN XÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
(Dành cho người hướng dẫn)
1 Thông tin chung:
1 Họ và tên sinh viên:
- Nhan Bình 1811504110201 Lớp: 18C2
- Nguyễn Văn Khánh
1811504110223 Lớp: 18C2
2 Tên đề tài: Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
3 Người hướng dẫn: Đào Thanh Hùng Học hàm/ học vị: Thạc sĩ
II Nhận xét, đánh giá đồ án tốt nghiệp:
1 Về tính cấp thiết, tính mới, mục tiêu của đề tài: (điểm tối đa là 1đ)
Đề tài đáp ứng được nhu cầu thực tiễn đó là Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong, giúp tăng năng suất, giảm sức lao động 1 điểm
2 Về kết quả giải quyết các nội dung nhiệm vụ yêu cầu của đồ án: (điểm tối đa là 4đ)
Nhóm sinh viên đã thực hiện tương đối tốt yêu cầu của đồ án 3.5 điểm
3 Về hình thức, cấu trúc, bố cục của đồ án tốt nghiệp: (điểm tối đa là 2đ)
Hình thức, cấu trúc và bố cục của đồ án tương đối hoàn thiện 1.5 điểm
4 Kết quả đạt được, giá trị khoa học, khả năng ứng dụng của đề tài: (điểm tối đa là 1đ)
Tốt 1 điểm
5 Các tồn tại, thiếu sót cần bổ sung, chỉnh sửa:
Cần kiểm nghiệm tính ổn định khi hoạt động của máy trong thực tế so với kết quả tính toán thiết kế
III Tinh thần, thái độ làm việc của sinh viên: (điểm tối đa 2đ)
Tốt 2 điểm
IV Đánh giá:
1 Điểm đánh giá: 9/10 (lấy đến 1 số lẻ thập phân) mỗi sinh viên
2 Đề nghị: ☒ Được bảo vệ đồ án ☐ Bổ sung để bảo vệ ☐ Không được bảo vệ
Đà Nẵng, ngày tháng 06 năm 2022
Người hướng dẫn
Đào Thanh Hùng
Trang 4TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
KHOA CƠ KHÍ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
NHẬN XÉT PHẢN BIỆN ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
(Dành cho người phản biện)
I Thông tin chung:
1 Họ và tên sinh viên:
- Nhan Bình 1811504110201 Lớp: 18C2
- Nguyễn Văn Khánh
1811504110223 Lớp: 18C2
2 Tên đề tài: Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
3 Người hướng dẫn: Đào Thanh Hùng Học hàm/ học vị: Thạc sĩ
II Nhận xét, đánh giá đồ án tốt nghiệp:
1 Về tính cấp thiết, tính mới, mục tiêu của đề tài:
………
………
2 Về kết quả giải quyết các nội dung nhiệm vụ yêu cầu của đồ án: ………
………
3 Về hình thức, cấu trúc, bố cục của đồ án tốt nghiệp: ………
………
4 Kết quả đạt được, giá trị khoa học, khả năng ứng dụng của đề tài: ………
………
5 Các tồn tại, thiếu sót cần bổ sung, chỉnh sửa: ………
………
………
………
………
………
Trang 5TT Các tiêu chí đánh giá tối đa Điểm Điểm đánh
giá
1 Sinh viên có phương pháp nghiên cứu phù hợp, giải
quyết các nhiệm vụ đồ án được giao 8,0
1a
- Tính cấp thiết, tính mới (nội dung chính của ĐATN có những
phần mới so với các ĐATN trước đây);
- Đề tài có giá trị khoa học, công nghệ; giá trị ứng dụng thực
tiễn;
1,0
1b
- Kỹ năng giải quyết vấn đề; hiểu, vận dụng được kiến thức cơ
bản, cơ sở, chuyên ngành trong vấn đề nghiên cứu;
- Khả năng thực hiện/phân tích/tổng hợp/đánh giá;
- Khả năng thiết kế, chế tạo một hệ thống, thành phần, hoặc quy
trình đáp ứng yêu cầu đặt ra;
3,0
1c - Chất lượng sản phẩm ĐATN về nội dung báo cáo, bản vẽ,
1d
- Có kỹ năng sử dụng phần mềm ứng dụng trong vấn đề nghiên
cứu (thể hiện qua kết quả tính toán bằng phần mềm);
- Có kỹ năng sử dụng tài liệu liên quan vấn đề nghiên cứu (thể
hiện qua các tài liệu tham khảo)
1,0
2 Kỹ năng trình bày báo cáo đồ án tốt nghiệp 2,0
2a - Bố cục hợp lý, lập luận rõ ràng, chặt chẽ, lời văn súc tích; 1,0
3 Tổng điểm theo thang 10 (lấy đến 1 số lẻ thập phân)
- Câu hỏi đề nghị sinh viên trả lời trong buổi bảo vệ: ………
………
………
………
………
………
………
………
- Đề nghị: ☐ Được bảo vệ đồ án ☐ Bổ sung để bảo vệ ☐ Không được bảo vệ
Đà Nẵng, ngày tháng 06 năm 2022
Người phản biện
Trang 6TÓM TẮT
Tên đề tài: TÍNH TOÁN THIẾT KẾ MÁY ÉP THAN TỔ ONG
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Văn Khánh
Nhan Bình
Mã SV: 1811504110223 Lớp: 18C2
1811504110201 Lớp: 18C2
Xuất phát từ vấn đề trên, kết hợp sự hướng dẫn của ThS Đào Thanh Hùng , em đã thực hiện
luận văn về đề tài “Thiết kế máy ép than tổ ong” Thực tế máy ép than tổ ong có nhiều loại với mỗi loại đều có ưu nhược điểm khác nhau Với nền kinh tế hiện vẫn có khó khăn của nước ta thì tiêu chí năng suất và giá thành chế tạo sẽ được ưu tiên Do đó để đáp ứng những tiêu chí trên em chọn kiểu máy ép bằng trục khuỷu với kết cấu dễ chế tạo và cho năng suất cao
Việc sản xuất than giúp giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, cải thiện điều kiện làm việc và khả năng làm việc của người lao đông Từ tầm quan trọng của than nói trên nên để thiết kế và xây dựng nên đề tài Máy ép than này
Với nhiệm vụ được đưa ra như trên, em đã đưa ra được quy trình gồm tập thuyết minh giới thiệu và tính toán ,các bản vẽ nguyên lý ,các bản vẽ lắp,bản vẽ 3d,…
Trang 8Cùng với đó, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến ThS Đào Thanh Hùng đã tận tình giúp
đỡ, chỉ bảo và tạo điều kiện thuận lợi cho em trong suốt quá trình thực tập tại xưởng và làm luận văn tốt nghiệp Nhờ đó,em vừa có thể củng cố kiến thức chuyên môn, vừa có thêm kinh nghiệm thực tiễn cũng như học hỏi được những bài học quý báu về những nhân cách cần có của một người kỹ sư Và em tin rằng, những kiến thức đó cũng sẽ là hành trang hỗ trợ đắc lực cho em trong công việc mai sau
Em xin kính chúc mọi người dồi dào sức khỏe và đạt được nhiều thành công trong công việc cũng như trong cuộc sống
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Văn Khánh
Nhan Bình
Trang 9LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay khoa học và công nghệ trên thế giới phát triển nhanh và không ngừng hoàn thiện, không ngừng vươn tới một đỉnh cao mới, trong đó có những thành tựu cơ khí hoá trong sản xuất Khẳng định được vai trò của ngành cơ khí trong chiến lược cơ khí trong chiến lược cơ khí hoá,tự động hoá đất nước là việc rất có ý nghĩa, tạo khả năng phát triển một ngành kinh tế công nghiệp mạnh mẽ Ở các nước phát triển ngành cơ khí chế tạo máy luôn được quan tâm hàng đầu Ở nước ta công nghệ cũng đã đi vào sản xuất Trong đó nghiên cứu về ngành sản xuất than tổ ong của nước ta cũng rất phát triển, chúng ta thấy từ sản xuất thủ công bằng lao động chân tay,con người đã phát minh và cải tiến ra những chiếc máy ép than tổ ong ngày càng tiện lợi,cho năng xuất cao hơn Hiện nay nhu cầu sử dụng than tổ ong thay thế những nhiên liệu khác đang rất cần thiết, do vậy cần cải tiến máy móc để phục vụ nhu cầu đó
Xuất phát từ vấn đề trên, kết hợp sự hướng dẫn của ThS Đào Thanh Hùng , em đã thực
hiện luận văn về đề tài “Thiết kế máy ép than tổ ong” Thực tế máy ép than tổ ong có nhiều loại với mỗi loại đều có ưu nhược điểm khác nhau Với nền kinh tế hiện vẫn có khó khăn của nước
ta thì tiêu chí năng suất và giá thành chế tạo sẽ được ưu tiên Do đó để đáp ứng những tiêu chí trên em chọn kiểu máy ép bằng trục khuỷu với kết cấu dễ chế tạo và cho năng suất cao
Với nhiệm vụ được đưa ra như trên, em đã đưa ra được quy trình gồm tập thuyết minh giới thiệu và tính toán ,các bản vẽ nguyên lý ,các bản vẽ lắp,bản vẽ 3d,….Trong quá trình thực hiện
em còn thiếu sót là khó tránh khỏi vì kiến thức còn hạn chế, kinh nghiệm thực tế chưa có nhiều
và thời gian thực hiện luận văn hạn hẹp Do đó, em rất mong nhận được sự đóng góp của quý thầy/cô không chỉ trong phạm vi luận văn mà còn về chuyên môn
Cuối cùng em xin cảm ơn thầy đã tận tình hướng dẫn, sửa chữa để giúp em hoàn thành luận văn này
Trang 10LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Đồ án tốt nghiệp “Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong” là quá trình nghiên cứu của chúng tôi Những phần sử dụng tài liệu tham khảo trong đồ án đã được nêu rõ trong phần tài liệu tham khảo Các số liệu, kết quả trình bày trong đồ án là hoàn toàn trung thực, nếu sai chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm và chịu ọi kỹ luật của Bộ môn, Khoa và Nhà trường đề
ra cho chúng tôi
Sinh viên thực hiện
( Chữ ký, họ và tên sinh viên )
Nguyễn Văn Khánh Nhan Bình
Trang 11MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
LỜI NÓI ĐẦU ii
LỜI CAM ĐOAN iii
MỤC LỤC iv
MỤC LỤC HÌNH ẢNH viii
MỤC LỤC BẢNG BIỂU x
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 1
1.1 Giới thiệu chung về than đá 1
1.2 Giới thiệu về than tổ ong 2
1.3 Một số chất phụ gia để pha trộn với than đá 3
1.3.1 Trộn với than bùn 3
1.3.2 Trộn với đất sét 4
1.3.3 Than được trộn với một số chất kết dính kể trên nhưng hòa thêm một số chất mồi lửa 4
1.3.4 Loại than sạch mới 4
1.4 Chọn hỗn hợp than 5
1.5 Độ nén, cơ lý tính của viên than 6
1.6 Ứng dụng của than tổ ong 6
1.7 Xác định lực ép, lực đầm chặt 7
1.8 Tình hình phát triển sản xuất than tổ ong trong và ngoài nước 7
1.9 Giới thiệu quy trình công nghệ dập than tổ ong 9
1.10 Kết luận 9
Trang 12CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ 11
2.1 Giới thiệu chung về các phương pháp ép than tổ ong 11
2.2 Phân tích và lựa chọn phương án ép than 12
2.2.1 Phương án 1: Ép dựa vào thuỷ lực 12
2.2.2 Tạo hình viên than nhờ máy ép trục vít 16
2.2.3 Tạo hình than nhờ năng lượng trục khuỷu : Kiểu máy ép cơ khí trục khuỷu 19
2.2.4 Tạo hình than nhờ năng lượng khí ép 22
2.2.5 Kết luận 24
CHƯƠNG 3 YÊU CẦU KỸ THUẬT 25
3.1 Phân tích các yêu cầu kỹ thuật 25
3.2 Phân tích các kết cấu của máy 26
3.2.1 Chuyển động tịnh tiến của con trượt nhờ trục khuỷu 26
3.3 Chọn phương án thiết kế 27
3.4 Xác định các yêu cầu kỹ thuật cho máy 29
3.5 Thiết kế các cơ cấu máy và hình dáng tổng thể của máy: 30
3.5.1 Cụm tạo lỗ 30
3.5.2 Cơ cấu giúp hạn chế việc hư hại của nhông (cong nhông) 32
3.5.3 Cơ cấu đẩy than 32
3.5.4 Cơ cấu ép than 33
3.5.5 Thanh ngang 34
3.5.6 Cơ cấu tay biên 35
3.5.7 Cơ cấu Man 36
3.5.8 Khung máy 37
Trang 133.5.10 Khay chưá than đột lỗ 38
3.5.11 Thiết bị che chắn bộ truyền động cơ khí khi hoạt động 38
3.5.12 Mô hình thiết kế đầy đủ máy ép than dạng 3D bằng phần mềm SOLIDWORKS 39
CHƯƠNG 4 TÍNH TOÁN THIẾT KẾ CÁC BỘ PHẬN VÀ CƠ CẤU MÁY 40 4.1 Tính toán chọn động cơ, bánh đà và các thông số kỹ thuật của máy 40
4.2 Thiết kế bộ truyền đai: 44
4.3 Thiết kế bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng 48
4.3.1 Cặp bánh răng cấp nhanh 50
4.3.2 Cặp bánh răng cấp chậm 53
4.4 Thiết kế trục - chọn then 56
4.4.1 Phân tích lực tác dụng lên bộ truyền và biểu đồ moment của từng trục 56 4.4.2 Xác định đường kính của các đoạn trục 60
4.4.3 Chọn và kiểm nghiệm then 61
4.4.4 Chọn ổ lăn 62
4.4.5 Chọn nối trục 63
4.5 Quy trình công nghệ chế tạo trục 2: 65
4.5.1 Nguyên công 1 65
4.5.2 Nguyên công 2 68
4.5.3 Nguyên công 3 77
4.5.4 Nguyên công 4 78
4.5.5 Nguyên công 5 80
4.5.6 Nguyên công 6 81
4.5.7 Nguyên công 7 83
Trang 14CHƯƠNG 5 QUY TRÌNH HOẠT ĐỘNG , LẮP ĐẶT ,VẬN HÀNH VÀ BẢO
5.1 Quy trình làm việc của hệ thống: 85
5.2 Các vấn đề của máy và khắc phục 87
5.2.1 Nhông tạo lỗ 87
5.2.2 Khắc phục kẹt điểm chết trong hành trình lên xuống của bánh đà 88 5.2.3 Mức độ ổn định của hệ thống cao 88
5.2.4 Hạ giá thành chế tạo 88
5.2.5 Chi phí bảo dưỡng thấp 88
5.3 Lắp đặt máy 88
5.4 Vận hành máy 89
5.5 Bảo trì máy 89
5.6 An toàn lao động 89
CHƯƠNG 6 KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI 90
6.1 Kết luận 90
6.2 Hướng phát triển của đề tài 90
Trang 15MỤC LỤC HÌNH ẢNH
Hình 1 1 Tài nguyên đá dồi dào 2
Hình 1 2 Lò sử dụng than tổ ong 3
Hình 1 3 Ưu điểm than gáo dừa 5
Hình 1 4 Sản phẩm viên than tổ ong sạch 8
Hình 2 1 Nguyên lí tạo hình viên than 12
Hình 2 2 Nguyên lí thuỷ lực 13
Hình 2 3 Sơ đồ chung máy dập thuỷ lực 14
Hình 2 4 Nguyên lý hoạt động của bộ phận van thuỷ lực 15
Hình 2 5 Dạng ren máy ép vít ma sát 16
Hình 2 6 Máy ép nhờ ma sát trục vít 17
Hình 2 7 Máy ép trục vít kiểu ma sát 18
Hình 2 8 Máy ép trục vít ma sát đĩa hình côn 18
Hình 2 9 Nguyên lí dập trục khuỷ 19
Hình 2 10 Máy ép cơ khí dạng trục khuỷ 20
Hình 2 11 Kiểu máy ép nhờ năng lượng khí nén 22
Hình 2 12 Bộ van phân phối điều khiển khí nén 8 23
Hình 3 1 Bố trí bánh đà hai phía 25
Hình 3 2 Bánh đà 26
Hình 3 3 Cơ cấu trục khuỷu – tay biên 26
Hình 3 4 Chuyển động trục khuỷu nhờ 2 trục 26
Hình 3 5 Chuyển động trục khuỷu thông qua 1 trục 27
Hình 3 6 Cơ cấu chuyển động thông qua các khâu bản lề 27
Hình 3 7 Sơ đồ động bố trí của máy ép than thiết kế 28
Hình 3 8 Hình dạng nhông tạo lỗ than 31
Hình 3 9 Bộ phận mang nhông 31
Hình 3 10 Bộ phận giúp định vị nhông,hạn chế cong nhông 32
Hình 3 11 Bộ phận đẩy than 33
Hình 3 12 Bộ phận ép than 34
Hình 3 13 Thanh ngang 35
Trang 16Hình 3 14 Cơ cấu tay biên bánh đà lệch tâm 36
Hình 3 15 Cơ cấu Man thay đổi vị trí mâm xoay tự động 36
Hình 3 16 Băng tải đưa than ra ngoài 38
Hình 3 17 Khay hứng than rớt ra khi đột lỗ 38
Hình 3 18 Nắp che chắn động cơ 39
Hình 3 19 Máy tạo hình than viên trên thiết kế 3D 39
Hình 4 1 Sơ đồ động học máy 40
Hình 4 2 Lựa chọn đai theo công suất và số vòng quay (Đai thang thường) 44
Hình 4 3 Các lực tác dụng lên bộ truyền 56
Hình 4 4 Biểu đồ moment trục I 58
Hình 4 5 Biển đồ moment trục II 59
Hình 4 6 Biểu đồ moment trục III 60
Hình 4 7 Hệ thống dẫn động chính của máy của cụm máy tạo hình than 65
Hình 4 8 Máy phay và khoan tâm LC- 700HS Error! Bookmark not defined Hình 5 1 Hành trình đi lên của máy 85
Hình 5 2 Hành trình đi xuống của máy 86
Hình 5 3 Cơ cấu Man 87
Hình 5 4 Cơ cấu định vị nhông khi đi xuống 87
Trang 17MỤC LỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1 1 So sánh các chỉ tiêu của than sạch oxi và than tổ ong xưa 4
Bảng 4 1 Thông số động cơ chính 43
Bảng 4 2 Phân phối tỷ số truyền 43
Bảng 4 3 Thông số đầu vào cho bộ truyền đai của máy tạo hình than 44
Bảng 4 4 Thông số bánh đai 48
Bảng 4 5 Thông số vật liệu 48
Bảng 4 6 Thông số đầu vào của cặp bánh rang cấp nhanh 50
Bảng 4 7 Thông số cặp bánh rang cấp nhanh 52
Bảng 4 8 Thông số đầu vào của cặp bánh răng cấp chậm 53
Bảng 4 9 Thông số cặp bánh răng cấp chậm 55
Bảng 4 10 Thông số đầu vào trên 3 đoạn trục 56
Bảng 4 11 Thông số khoản cách 57
Bảng 4 12 Đường kính các đoạn trục 61
Bảng 4 13 Thông số then 61
Bảng 4 14 Bảng kiểm nghiệm độ bền then và trục 62
Bảng 4 15 Kết quả chọn ổ lăn 63
Bảng 4 16 Bảng thông số nối trục 64
Bảng 4 17 Bảng thông số nối trục 64
Bảng 4 18 Kích thước chốt 64
Bảng 4 19 Kích thước chốt 64
Bảng 4 20 Thông số máy phay 66
Bảng 4 21 Các bước thực hiện NC1 68
Bảng 4 22 Thông số máy tiện 69
Bảng 4 23 Bảng chế độ cắt NC2 76
Bảng 4 24 Bảng chế độ cắt NC3 77
Bảng 4 25 Thông số máy phay 78
Bảng 4 26 Thông số máy mài 81
Trang 18CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN
1.1 Giới thiệu chung về than đá
Than là một trong những nguyên liệu lâu đời nhất trong xã hội loài người Đây là nguồn nguyên liệu chính của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, giúp cho loài người thay đổi mọi mặt về điều kiện kinh tế, xã hội… Tuy ngày này nguồn năng lượng sạch đã dần thay thế vị trí của than, nhưng ở những nơi có điều kiện kinh tế chưa phát triển, năng lượng sạch chưa thể tiếp cận và gây ảnh hưởng tới đời sống thì than vẫn là nguồn nguyên liệu chính yếu, hoặc những nước phát triển thì vẫn còn sử dụng than để sưởi ấm, dùng làm nhiên liệu để chạy máy hơi nước, máy phát điện, trong công nghiệp đốt nóng và nhiều lĩnh vực khác của đời sống
Than đá là một dạng không tinh khiết của carbon, hình thành từ các tàng tích của thực vật thời tiền sử, than đá rất dễ cháy và toả rất nhiều nhiệt Cũng như dầu khí, than đá là nhiên liệu hóa thạch trong khi dầu khí hình thành từ tàng tích động vật, các tàng tích thực vật này bị ép chặt và biến đổi bởi các lớp đất đá nằm trên chúng
Thành phần chính của than đá là Cacbon, ngoài ra còn có các nguyên tố khác như lưu huỳnh,hydro,nitơ
Có ba loại than chính, mỗi loại có hàm lượng carbon khác nhau:
Trang 19Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
xa xưa nhưng khi cháy chúng tỏa ra rất nhiều khí CO có thể gây ngộ độc nên cần sử dụng trong các lò sưởi chuyên dụng có ống khói dẫn ra ngoài cũng như có các biện pháp an toàn khi sử dụng chúng
Than có tính chất hấp thụ các chất độc vì thế người ta gọi là than hấp thụ hoặc là than hoạt tính
có khả năng giữ trên bề mặt các chất khí, chất hơi, chất tan trong dung dịch Dùng nhiều trong việc máy lọc nước, làm trắng đường, mặt nạ phòng độc
Đặc biệt đối với việc nấu nướng, chế biến thức ăn, nấu rượu…thì nguyên liệu để cung cấp nhiệt lượng cổ điển như than, củi, rơm rạ…đến các phương pháp hiện đại như đốt bằng ga, dầu Trong đó than đá giữ một vai trò quan trọng bởi vì nó có giá thành rẻ so với các loại khác và tỏa ra nhiệt lượng lớn, không phải tiếp nhiên liệu thường xuyên
Than đá không chỉ là sản phẩm dành cho việc phát triển kinh tế, nguyên liệu máy móc và nhà máy, chất đốt mà còn dùng làm điêu khắc, vẽ tranh mỹ nghệ đó là tác phẩm do những nghệ nhân giỏi nghệ thuật
Than đá đang được khai thác tại mỏ than Quảng Ninh (hình 1.1), nơi có sản lượng than lớn
nhất nước ta và cung cấp than hầu hết cho khắp cả nước
Hình 1 1 Tài nguyên đá dồi dào
1.2 Giới thiệu về than tổ ong
Loại lò than thông dụng ( hình 1.2) được sử dụng trong việc đốt than tổ ong hiện nay Lò than thiết kế đảm bảo thông khí, than được đốt hết, quá trính cho than vào và lấy than ra dễ dàng
Trang 20Hình 1 2 Lò sử dụng than tổ ong Trong những năm trở lại đây than tổ ong được đưa vào sử dụng phổ biến với nhiều loại khác nhau về kích thước và khối lượng, về tính chất mồi, thời gian nấu, về nhiệt lượng tỏa ra, có thể dùng than hoạt tính hoặc than thường
Than tổ ong có nguyên liệu chính làm từ than cám, than đá trộn với bùn đất, nén lại thành viên
có hình dạng như tổ ong Trên thị trường hiện nay có nhiều loại than tổ ong, nhưng có thể chia làm hai loại chính: than tổ ong làm từ than đá và than tổ ong làm từ than gáo dừa Than tổ ong làm từ than đá có ưu điểm là thời gian cháy lâu hơn, nhiệt lượng cao hơn Đối với than gáo dừa thì việc nhen mồi mau, ít độc hại, đỡ tốn thời gian mồi lửa nhưng chế tạo lâu, tốn công làm giá thành cao nên ít được dùng
1.3 Một số chất phụ gia để pha trộn với than đá
Than sau khi được khai thác ở hầm mỏ, được nghiền nhỏ thông qua máy nghiền Nếu chỉ cho
là bột than vào khuôn ép tạo thành viên than thì nó sẽ ít kết dính với nhau vì vậy để tăng thêm độ bền, độ kết dính cho viên than và dễ gây cháy người ta trộn thêm nước và một số chất phụ gia cho viên than để tang độ ẩm và tăng bền để vận chuyển dễ dàng không bị đổ vỡ
1.3.1 Trộn với than bùn
Ta đưa thêm than bùn và nước vào 20% thể tích viên than Thành phần có ở bùn lầy, do những cây cối, xác động vật chết lâu ngày vùi trong bùn hình thành than bùn
Ưu điểm: Dễ mồi lửa, cháy nhanh cho nhiệt lượng lớn
Nhược điểm: nguyên liệu than bùn ít, khó tìm, làm bẩn nhà máy, gây ô nhiễm môi trường
Trang 21Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
1.3.2 Trộn với đất sét
Thành phần đất sét có độ kết dính cao nhưng sản lượng ít, đối với một số loại bazan, đất đỏ…lẫn một ít đất sét, loại này rất nhiều trong thiên nhiên Độ ẩm 20 – 30%
Ưu điểm: Dễ tìm, dễ khai thác, đem lại hiệu quả kinh tế
Nhược điểm: Độ nhạy bén tương đối ít, chi phí vận chuyển đắt
1.3.3 Than được trộn với một số chất kết dính kể trên nhưng hòa thêm một
số chất mồi lửa
Loại này giá thành cao, chỉ đem lại lợi ích cho việc mồi lửa, người sản xuất thì tốn giai đoạn thêm hợp chất mồi lửa vào viên than nên tốn công đoạn làm hỗn hợp than, tốn chi phí nên loại này ít dùng
1.3.4 Loại than sạch mới
Ngày nay nhằm hạn chế việc ô nhiễm do đốt than tạo ra người ta đã thêm các thành phần khác vào hỗn hợp than tạo ra viên than sạch oxi và loại than tổ ong làm từ than gáo dừa Than sạch OXI và than gáo dừa được thiết kế phù hợp với tất cả các loại bếp tổ ong
+ Thành phần chính than oxi gồm: chất khử độc tự nhiên được trộn với than bùn và than cám loại 1 từ Quảng Ninh Trước khi than được đóng khuôn than được ủ với chất hóa học không gây hại cho môi trường để khử độc trong thời gian ủ bằng phản ứng hoá học Sau khi than cháy khí độc sẽ ở lại trong rác của than mà không bay ra môi trường bên ngoài Than oxi có đặc điểm nổi bậc như: Rất dễ nhóm ,bén nhanh,ít khói và lượng khí độc hại thường có trong than như SO2, NO2, CO… thấp hơn tiêu chuẩn cho phép Tính ưu việt của than sạch oxi là ở việc than nhanh bén cháy nên dễ dàng nhóm cháy ,không bắn tia lửa điện khi đang cháy ,người sử dụng không cần ủ than qua đêm vì vậy rất tiếc kiệm ,giảm thiểu khí thải độc ra môi trường Than có thể đốt cháy triệt để khoảng 3 - 4 tiếng; Không khói, mùi rất ít (trong khi than tổ ong xưa khi đốt và trong quá trình sử dụng có mùi sặc sụa và sinh nhiều khói); Lượng khí thải CO tầm 0,98 mg/m3 (than
tổ ong xưa tầm 3mg/m3); Lượng khí thải SO2 tầm 0,047 mg/m3 (than tổ ong xưa thải 0,08 mg/m3); Lượng khí thải NO2 tầm 0,044 mg/m3 (than tổ ong xưa tầm 0,5 mg/m3)
Bảng 1 1 So sánh các chỉ tiêu của than sạch oxi và than tổ ong xưa
Mùi Mùi rất ít, chỉ có 1 lúc khi đốt lên
Mùi chất khử
Mùi sặc sụa lúc đốt và đôi khi cả quá trình sử dụng
Trang 22+ Than tổ ong gáo dừa thành phần chính từ than gáo dừa, trộn thêm bột mì và nước để tăng
độ kết dính, than không khói, đảm bảo sạch, an toàn
Hình 1 3 Ưu điểm than gáo dừa Hình 1.3 trình bày than hoạt tính gáo dừa với đặc tính thân thiện và là một nhiên liệu sạch thay thế cho các loại than truyền thống trong tương lai Than hoạt tính gáo dừa với các đặc điểm nổi bật như: Thời gian đốt dài (3- 4 giờ / 1kg); Không khói không mùi (phù hợp cho sưởi ấm, đun nấu) Đơn vị nhiệt cao, lượng tro thấp và không độc hại Giá thành cũng tương đối, phù hợp
cho người dân sử dụng cho các hoạt động sinh hoạt
1.4 Chọn hỗn hợp than
Qua thời gian khảo sát thực tế với người dùng và người sản xuất, trong sản xuất hàng loạt hiện nay thông dụng nhất là than đá + đất sét 2-5% đã hòa thanh nước sau khi phun tơi lên than,chất mồi cháy cho nên hỗn hợp than có độ kết dính cao, đảm bảo độ cứng cho vận chuyển
và đảm bảo thời gian cháy Như vậy thành phần tạo ra hỗn hợp than gồm có:
Trang 23Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
+ Bột than: Khai thác ở các hầm mỏ Quảng Ninh ,Nông Sơn…vận chuyển về nơi sản xuất ,sau đó đường nghiền nhỏ thông qua quá trình trộn và nghiền và trộn thành những hỗn hợp nhất định
+ Nước được phun đều lên hỗn hợp than khoảng 20 – 30%
+ Chất mồi cháy
Hỗn hợp than được đưa lên máy ép nhờ băng tải hoặc vít tải đưa than đến máy trộn làm đều cho hỗn hợp trước khi ép
1.5 Độ nén, cơ lý tính của viên than
Mục đích của máy ép là tạo liên kết bền vững cho vật liệu ép để thuận lợi cho việc vận chuyển
và sử dụng than Bộ phận tạo hình dạng sản phẩm là trục ép và khuôn ép Đường kính của trục
ép và khuôn ép không thay đổi trong quá trình ép nhưng vị trí thay đổi Khi nguyên liệu được nạp vào buồng ép đến vị trí ép, trục ép tịnh tiến từ trên xuống do đó nó chịu áp lực ngày càng tăng, làm cho nguyên liệu vị ép chặt lại
Ép chặt sản phẩm luôn đi kèm với sự nghiền nát và sự kết dính của vật liệu làm than Do đó thường xuyên xảy ra biến dạng dẻo và đàn hồi
Ép than tổ ong là một bước quan trọng trong quy trình công nghệ, nó quyết định hầu như toàn
bộ chất lượng, năng suất và giá thành sản phẩm Đối với cơ cấu truyền lực cho chày ép là tay quay– thanh truyền đảm bảo máy cứng vững, không cồng kềnh, lực ép lớn
Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ép than :
+ Áp suất ép riêng
+ Ma sát của sản phẩm với dụng cụ ép
+ Chế độ ép có thể là chu kỳ hay liên tục
+ Lực ép
+ Độ ẩm, nhiệt độ, thời gian ép
+ Hình dạng vật ép và mối tương quan kích thước của nó
+ Ảnh hưởng từ các thông số của máy: kích thước, độ cứng vững, khả năng công nghệ của máy, độ mòn của máy, chu kì hoạt động máy
1.6 Ứng dụng của than tổ ong
Do nguyên liệu chế tạo than tổ ong rất rẻ nên giá của than tổ ong trên thị trường rất cạnh tranh với các loại chất đốt khác Tuy có giá thấp, nhưng giá trị sử dụng của than tổ ong rất cao Một
Trang 24viên than cỡ trung bình có thể đốt trong 4-6h, nhiệt lượng tỏa ra khoảng 3500 cal/g-5000 cal/g, lên đến 1500°C tiết kiệm hơn rất nhiều nếu sử dụng gas hoặc điện
1.7 Xác định lực ép, lực đầm chặt
Việc đo đạt thực nghiệm lấy số liệu với viên than có các kích thước
+ Đường kính 120mm
+ Chiều cao 100mm
+ 19 lỗ thông khí trên viên than có đường kính mỗi lỗ thông là 10-13mm
Đồ bền nén viên than còn được gọi là cường độ ép giới hạn
Thiết bị ép: Dùng máy ép thuỷ lực
Viên than thử độ bền phải nguyên vẹn không nức vỡ và có độ ẩm quy định
Tiến hành thử : Đặt mẫu thử lên trên mặt ép,cho máy chạy từ từ để mẫu thử áp chặt vào mặt
ép trên Tải trọng nén phải tăng đều cho đến khi mẫu thử bị phá huỷ hoàn toàn
Kết quả lực ép đầm chặt trên 1 viên than : Pép ~ 20000 N
Pđục lỗ ~ 2700 N
Với việc chế tạo máy ép một lần được 2 viên than nhằm tăng năng suất thì
Pép ~ 40000N
Pđục lỗ ~ 5400N
Tổng lực ép trên toàn tiết diện: P ~ 45400 N
1.8 Tình hình phát triển sản xuất than tổ ong trong và ngoài nước
a Tình hình trong nước:
Với mức sống chưa phải quá cao như ở Việt Nam hiện nay thì việc sử dụng than tổ ong là vô cùng phổ biến không chỉ ở các vùng thưa dân cư,vùng nông thôn mà còn phổ biến ở các vùng thành phố đông đúc Chính vì vậy việc gia tăng sản xuất để đá ứng nhu cầu sử dụng than tổ ong của người dân là điều cấp thiết Dưới sự lãnh đạo của doanh nhân Nguyên Thị Huệ đã tiên phong thay đổi công nghệ,đưa máy đóng than bằng điện thay thế máy đóng than dập tay tại khu vực huyện Gia Lâm và sử dụng chất liệu than chất lượng cao từ mỏ than lớn nhất cả nước -mỏ than Quảng Ninh và qua quá trình xử lý nghiêm ngặt,giảm thiểu hầu hết những chất độc hại trong quá trình sản xuất và cho ra viên than tổ ong chất lượng với tên gọi “than sạch Oxi ” Hiện nay, với một sự “phủ sóng” dày đặc bởi những đại lý cấp 1 cấp 2, Than sạch Oxi đã có mặt ở khắp mọi
Trang 25Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
Và từ đó, than sạch Oxi chính là nguồn cảm hứng cho những công ty, nhà máy, xí nghiệp sản xuất than tổ ong để thay đổi quy trình sản xuất để cho ra những viên than tổ ong chất lượng hơn, đảm bảo hơn tới người tiêu dùng để bảo vệ sức khỏe và cảnh quan, môi trường đô thị
Hình 1 4 Sản phẩm viên than tổ ong sạch
b Tình hình nước ngoài
Trữ lượng than trên toàn thế giới cao hơn gấp nhiều lần trữ lượng dầu mỏ và khí đốt Người
ta ước tính có trên 10 nghìn tỷ tấn, trong đó trữ lượng có thể khai thác là 3.000 tỷ tấn mà 3/4 là than đá Than tập trung chủ yếu ở Bắc bán cầu, trong đó đến 4/5 thuộc về Trung Quốc (tập trung
ở phía Bắc và Đông Bắc), Hoa Kỳ (chủ yếu ở các bang miền Tây), LB Nga (vùng Ekibát và Xibêri), Ucraina (vùng Đônbat), CHLB Đức, Ấn Độ, Ôxtrâylia (ở hai bang Quinslan và Niu Xaoên), Ba Lan Công nghiệp khai thác than xuất hiện tương đối sớm và được phát triển từ nửa sau thế kỉ XIX Sản lượng than khai thác được rất khác nhau giữa các thời kì, giữa các khu vực
và các quốc gia, song nhìn chung, có xu hướng tăng lên về số lượng tuyệt đối Trong vòng 50 năm qua, tốc độ tăng trung bình là 5,4%/năm, còn cao nhất vào thời kì 1950 - 1980 đạt 7%/năm
Từ đầu thập kỉ 90 đến nay, mức tăng giảm xuống chỉ còn 1,5%/năm Mặc dù việc khai thác và
sử dụng than có thể gây hậu quả xấu đến môi trường (đất, nước, không khí ), song nhu cầu than không vì thế mà giảm đi Các nước sản xuất than hàng đầu là Trung Quốc, Hoa Kỳ, Ấn Độ, Ôxtrâylia, Nga, chiếm tới 2/3 sản lượng than của thế giới Nếu tính cả một số nước như Nam Phi, CHLB Đức, Ba Lan, CHDCND Triều Tiên thì con số này lên đến 80% sản lượng than toàn cầu Một số nước châu Á, bao gồm cả Trung Quốc, nước tiêu thụ than lớn nhất thế giới, đang chuyển sang sử dụng khí đốt và năng lượng tái tạo Nhưng than đá vẫn sẽ là nguồn năng lượng chính trong khu vực do có giá cả cạnh tranh và tính hiệu quả, Benjamin Sporton, Giám đốc điều hành Hiệp hội Than thế giới nhìn nhận
Trang 26Các nhà sản xuất toàn cầu như Rio Tinto và Glencore, thành viên của Hiệp hội Than thế giới ước tính rằng châu Á sẽ chiếm 77% nhu cầu lắp đặt các nhà máy điện than trên toàn cầu vào năm
2040 (con số này trong năm 2016 là 66% và năm 2000 chỉ là 38%)
Trung Quốc sẽ tiếp tục chiếm gần một nửa trong tổng số nhu cầu trên, trong khi Ấn Độ dự kiến sẽ tăng đáng kể nhà máy điện than Các quốc gia Đông Nam Á cũng sẽ có số nhà máy điện than tăng đáng kể bởi các nước như Malaysia và Thái Lan đang đa dạng hóa nhiên liệu sử dụng của mình sau nhiều năm phụ thuộc vào trữ lượng khí tự nhiên
1.9 Giới thiệu quy trình công nghệ dập than tổ ong
Việc sản xuất than giúp giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, cải thiện điều kiện làm việc và khả năng làm việc của người lao đông Từ tầm quan trọng của than nói trên nên để thiết lập một quy trình công nghệ sản xuất than tối ưu là việc cần thiết
1.10 Kết luận
Qua chương 1,em đã thực hiện :
Phơi khô và đưa vào kho bảo quản và sau đó tiêu thụ
Kiểm tra Đẩy xuống băng tải đưa ra ngoài Khuôn ép tạo ra viên than chuyển tới thùng chứa nhiên liệu máy ép than
Máy trộn (thêm phụ gia và nước Nguyên liệu nghiền nhỏ
Trang 27Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
+ Giới thiệu một số chất phụ gia để pha trộn với than đá
+ Giới thiệu chọn hỗn hợp than
+ Giới thiệu độ nén ,cơ lý tính của viên than
+ Giới thiệu ứng dụng của viên than tổ ong
+ Giới thiệu lực ép, lực đầm chặt của 1 viên than
+ Giới thiệu về tình hình khai thác và sản xuất than ở trong và ngoài nước
+ Giới thiệu quy trình công nghệ dập than tổ ong
Trang 28CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ
2.1 Giới thiệu chung về các phương pháp ép than tổ ong
Than tổ ong được sử dụng rộng rãi ở Đà Nẵng do nhiều ưu điểm và rẻ Trước đây than được sản xuất chủ yếu từ các phương pháp thủ công, dùng sức người là chính Than được trộn đều bằng các dụng cụ thô sơ, sau đó đổ vào khuôn, dùng nắp khuôn lèn chặt, sau đó mở ra lấy viên than ra ngoài Hiện nay phương pháp thủ công ít được sử dụng do chất lượng viên than thấp, tốn sức nên chỉ làm ở cơ sở nhỏ, phục vụ với nhu cầu ít
Nguồn cung cấp than chính là công ty than miền Trung, các chi nhánh rải rác khác ở Đà Nẵng như Hòa Phát, Non Nước… Than được nghiền và trộn tại chỗ hay chuyển từ nơi khác tới Sau
đó chuyển than về nơi sản xuất than tổ ong Tại đây dùng máy ép than tổ ong ép thành sản phẩm
Cơ cấu chính của máy ép gồm 1 cần ép và một cần đẩy Năng suất làm việc tùy khả năng của máy Ở đây yêu cầu là 1000 viên/giờ Sau khi ép thì đẩy than xuống băng tải và đi phơi Sau một thời gian sử dụng thì các chốt bị mòn đi, do đó các lỗ trên viên than bị nhỏ lại, khi này ta cần thay
bộ chốt mới
Nguyên lý tạo thành hình viên than tổ ong :
Than bột sẽ điền đầy vào
khuôn chứa than
Nhờ 1 lực tác động vào chày nén bột than thành viên than
như thiết kế
Tạo lỗ thông khí trên viên
thanTạo ra viên than như thiết kế
ban đầu
Trang 29Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
Hình 2 1 Nguyên lí tạo hình viên than
2.2 Phân tích và lựa chọn phương án ép than
2.2.1 Phương án 1: Ép dựa vào thuỷ lực
Máy ép thuỷ lực hay còn được gọi là máy thuỷ lực là một loại máy ép thông dụng trong đó
sử dụng xi lanh thuỷ lực để tạo ra một lực nén Hiểu một cách đơn giản hơn thì đây là loại máy
ép sử dụng áp lực tác động lên chất lỏng để nén ép hoặc đè bẹp một vật dụng hay chất liệu nào
đó tuỳ theo yêu cầu Hoạt động của loại máy này tương tự với hệ thống thuỷ lực của một đòn bẩy cơ khí Sức mạnh của máy thuỷ lực là rất lớn với khả năng ép được các thanh thép nặng đến vài trăm tấn thành các hình dạng tuỳ ý trong thời gian nhanh chóng
Máy ép thuỷ lực cũng thuộc nhóm máy tạo ra lực tác dụng tĩnh,là thiết bị truyền dẫn bằng chất lỏng (dầu,nước) áp suất cao Nguyên lý tạo ra lực ép cực lớn cho máy ép thủy lực chính là nhờ
nó được chế tạo theo định luật truyền áp suất trong chất lỏng dựa theo nguyên lý định luật Pascal, trong đó khi áp suất được áp dụng trên các chất lỏng ở một hệ thống kín thì áp lực trong toàn hệ thống khép kín đó là luôn luôn không đổi Các loại máy ép sử dụng xi lanh thủy lực đều được trang bị hai chiếc xi lanh dung tích khác nhau đồng thời hai xi lanh có đường ống nối với nhau, trong từng xi lanh lại có một piston vừa khít Ở hệ thống này, có một piston hoạt động như một máy bơm với một lực cơ khí khiêm tốn trên diện tích mặt cắt ngang nhỏ, một piston khác với diện tích lớn hơn tạo ra một lực tương ứng lớn trên toàn bộ diện tích của piston đó Điều đó giải
Trang 30thích tại sao máy ép thủy lực lại có áp lực lớn đến như vậy để có thể thực hiện được các công việc đòi hỏi sức mạnh và công suất nén lớn trong các ngành công nghiệp chế tạo hiện nay
Hình 2 2 Nguyên lí thuỷ lực Nếu ta có hệ xylanh-pittong được nối với nhau bằng ống dẫn, bên trong chứa đầy chất lỏng Dưới tác dụng ngoại lực lên đầu pittong có tiết diện đầu A1 là F1 sẽ tạo ra một áp suất trong ống chất lỏng P, gọi là áp suất thủy tĩnh Theo định luật Pascal, áp suất lực P được truyền cho toàn bộ khối chất lỏng nằm trong xylanh và luôn có hướng vuông góc với mọi thành ống Áp suất chất lỏng được tạo ra có giá trị P=F1/A1 Như vậy, do áp suất chất lỏng luôn có chiều vuông góc với pittong nên chúng tạo ra áp lực tác dụng lên đầu pittong tiết diện A2 có giá trị F2=P.A2 Chính lực này sẽ tạo ra công năng để biến dạng vật liệu
Trang 31Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
Hình 2 3 Sơ đồ chung máy dập thuỷ lực 1.Bể chứa dầu 2 Bơm 3 Van ổn áp 4.Van phân phối
5 Pittong ép 6 Xylanh ép 7 Xylanh nâng 8.Pittong nâng
9 Trụ dẫn hướng 10 Đầu ép 11 Bàn gá đầu ép 12 Trụ cố định
Năng lượng từ bơm (2) sẽ đi qua van ổn áp (3) và tích lại 1 phần ở đấy, tiếp tục dòng thủy lực
đi qua van phân phôi (4) Van này có chức năng điều khiển dòng chảy làm cho xy lanh nâng (7)
và xy lanh ép (6) lên xuống thực hiện chức năng tạo áp lực Với áp lực từ pittong ép (5) đi xuống thì bàn gá đầu ép (11) và đầu ép (10) sẽ tác dụng lực vào đối tượng sản xuất
Nguyên lý hoạt động của bộ phận van phân phối điều khiển máy ép thuỷ :
Khi chưa điều khiển van (3), dầu bơm theo đưòng ống (1) vào cửa P, ra cửa T về bể theo đường (9).Khi van (3) được điều khiển ở trạng thái X, dầu cấp vào cửa P, ra cửa b vào khoang trên xi lanh (4), đẩy pittông (5), do đó đẩy đầu trượt (7) đi xuống thực hiện ép
Trang 32Hình 2 4 Nguyên lý hoạt động của bộ phận van thuỷ lực
1 Đường dầu cấp 2 Bể hồi dầu 3 Van phân phối 4 Xilanh thủy lực
5 Pittông 6 Cần pittông 7 Đầu trượt 8 Đường dẫn hướng
9 Đường dầu hồi 10 Van an toàn 11 Đồng hồ đo áp suất
Ưu điểm:
+ Dễ điều khiển, tự động hóa
+ Tốc độ, lực dập có thể thay đổi theo yêu cầu làm việc
+ Kết cấu máy đơn giản, dễ chế tạo, lắp đặt
+ Các chi tiết đơn giản, có sẵn theo tiêu chuẩn
+ Các chi tiết thủy lực tiêu chuẩn, có thể thay đổi trên nền thiết kế trước nhằm cải tiến hệ thống + Lực ép lớn
Nhược điểm:
+ Hệ thống thủy lực phức tạp, cồng kềnh với hệ thống bể dầu và các bộ phận hút, xả dầu + Giá thành tương đối cao
+ Yêu cầu kỹ thuật cao
+ Năng suất thấp hơn so với phương trục khuỷu
Trang 33Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
2.2.2 Tạo hình viên than nhờ máy ép trục vít
Hình 2 5 Dạng ren máy ép vít ma sát Nguyên lý làm việc của máy như sau:
Sử dụng trục vít – đai ốc với ren không tự hãm: với góc nâng ren lớn hơn góc ma sát Răng ren là hình vuông hoặc ren Accimet: đảm bảo độ bền lớn
Trang 34Hình 2 6 Máy ép nhờ ma sát trục vít
1 Bánh ma sát chủ động 2 Bánh ma sát bị động 3 Trục vít
4 Đai ốc cố định 5.Dẫn hướng 6 Khớp cầu
7 Đầu trượt 8 Khuôn trên 9 Khuôn dưới
10 Gá khuôn dưới 11 Bệ máy 12 Móng máy
Nguyên lý làm việc: Từ động cơ, chuyển động truyền qua bộ truyền đai , đến bánh ma sát chủ động (1), truyền chuyển động cho bánh ma sát (2), làm trục vít (3) quay Do đai ốc (4) cố định, nên trục vít (3) vừa quay, vừa tịnh tiến lên/xuống tuỳ thuộc chiều quay của bánh (1); thông qua khớp cầu (6), đầu trượt (7) sẽ tịnh tiến lên/xuống theo, trên đầu (7) sẽ lắp búa hoặc nửa khuôn trên
Xét máy ép vít ma sát với vít quay và tịnh tiến, đai ốc đứng yên
Nguyên lý: sử dụng bộ truyền vít me – đai ốc làm việc theo nguyên lý ăn khớp của cặp ren (giữa ren trong trên đai ốc với ren ngoài trên vít me) để biến đổi chuyển động quay thành tịnh tiến Phần động được truyền dẫn sẽ chuyển động xuống dưới với vận tốc nhất định để tạo ra năng lượng làm biến dạng dẻo vật dập
Trang 35Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
Phần động (quay và tịnh tiến) gồm: bánh đà quay, vít chuyển động xoắn, đầu trượt tịnh tiến
+Kết cấu đơn giản, dễ chế tạo, dễ tháo lắp, sửa chữa
+Vốn đầu tư ít, cách vận hành đơn giản
Nhược điểm:
Trang 36+Độ cứng vững thấp
+Tốc độ thấp nên năng suất thấp
+Hoạt động không liên tục
+Loại máy này không thể điều khiển tự động
+So với máy dập trục khuỷu cùng cỡ, vít ma sát có thể sử dụng để chế tạo sản phẩm có kích thước lớn hơn Hành trình lớn hơn máy dập trục khuỷu nên có thể dập được các vậy dập cao hơn +Không cho phép dập lệch tâm do đặc điểm kết cấu của máy (sẽ làm cong vít khi dập)
2.2.3 Tạo hình than nhờ năng lượng trục khuỷu : Kiểu máy ép cơ khí trục khuỷu
Là một trong những phương pháp dập sử dụng lực ép cơ khí, được sử dụng rộng rải trong nhiều ngành công nghiệp Máy ép trục khuỷu dùng chủ yếu để dập tấm, dập thể tích nóng, nguội, cắt phôi và thực hiện nhiều nguyên công khác trong gia công áp lực
Hmin - Hmax : chiều cao khép kín nhỏ nhất-lớn nhất của máy
S: hành trình toàn bộ của máy
Sα : hành trình tức thời của máy tương ứng với góc quay α
α : góc quay của trục khuỷu tính từ đường trục tới bán kính khuỷu (ngược chiều quay trục khuỷu)
β : góc kẹp giữa biên và đường trục
R, L : bán kính khuỷu và chiều dài biên R=OA, L=AB Ω : tốc độ góc (coi không đổi) của trục khuỷu K : hệ số tay biên K=R/L
B1 , B2 : điểm chết trên và dưới của máy
Hình 2 9 Nguyên lí dập trục khuỷ
Trang 37Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
Nguyên lý của máy dập sử dụng trục khuỷu là tạo lực dập bằng cách biến chuyển động quay của trục khuỷu thành chuyển động tịnh tiến của hành trình dập Cơ cấu thường được sử dụng là
cơ cấu tay quay con trượt với tay quay là trục khuỷu, tạo ra hành trình dập bằng 2 lần độ lệch trục khuỷu
Hình 2 10 Máy ép cơ khí dạng trục khuỷ 1.Bánh răng cố định 5 Đầu trượt (lắp búa hoặc khuôn) 9.phanh điện từ
2 Bánh răng lồng không 6 Bàn máy (lắp đe hoặc khuôn) 10.Bộ truyền đai
3 Ly hợp ma sát 7 Dẫn hướng
4 Thanh truyền 8 Trục khủy 11 Động cơ điện
Trang 38Hình 2.10 mô tả nguyên lý làm việc của máy ép cơ khí dạng trục khuỷu với kiểu máy này ta
có thể tận dụng năng lượng từ hành trình đi xuống của con trượt (do trục khuỷu chuyển động quay tròn tạo ra) và tạo lực ép tạo hình viên than
Nguyên lý làm việc của máy:
Năng lượng từ động cơ (11) truyền chuyển động quay cho bộ truyền đai (10), qua cặp bánh răng (1) và (2) (bánh răng (2) quay lồng không) Ly hợp ma sát đĩa (3) quay cùng chiều bánh răng (2) Khi điều khiển (ép) ly hợp (3), moment sẽ truyền từ bánh răng (2) qua ly hợp (3) tới trục (8) làm thanh truyền (4) chuyển động song phẳng, đẩy đầu trượt (5) chuyển động thẳng lên/xuống Khi nhả ly hợp (3), phanh điện từ (9) làm việc làm cho trục khuỷu (8) ngừng quay
Ưu điểm:
+Là loại thiết bị dập thông dụng nhất (cho cả dập khối và dập tấm)
+Cho năng suất cao, dễ dây chuyền hóa trong sản xuất hàng loạt
+Lực lớn, tốc độ nhanh là ưu điểm so với các loại máy khác
+Hành trình cứng (2 lần độ lệch tâm trục khuỷu) nên dễ bị kẹt máy tại 2 điểm chết của hành trình
+Hành trình ngắn, không thay đổi được
+Khả năng thay đổi chế độ kém linh hoạt, thích hợp cho sản xuất hàng loạt, ổn định
+Kết cấu đơn giản, các chi tiết chế tạo phức tạp
+Các chi tiết làm việc với cường độ lớn, va đập gây tiếng ồn
Nhược điểm:
+Các chi tiết máy khá lớn
+Làm việc không liên tục
+Một số cơ cấu tương đối phức tạp
+Phạm vi điều chỉnh hành trình bé Vì vậy phải tính toán hành trình chính xác để đảm bảo qua trình sản xuất đạt độ chính xác
Trang 39Tính toán thiết kế máy ép than tổ ong
2.2.4 Tạo hình than nhờ năng lượng khí ép
Hình 2 11 Kiểu máy ép nhờ năng lượng khí nén
Nguyên lí làm việc:
Động cơ truyền chuyển động quay cho hệ thống tay quay thanh truyền (13,14) làm cho pittông (11) chuyển động lên xuống tạo luồng khí nén Luồng khí nén thông qua khóa đóng mở khí nén (9,12) và van phân phối khí nén (8) cung cấp khí nén với áp lực đủ để làm cho pittông của xilanh (7) chuyển động lên/xuống tạo lực ép có tác dụng tạo hình viên than theo hình dạng khuôn
Trang 40Hành trình của búa hơi thực hiện do đóng /mở các cửa của bộ van điều khiển 8 như sau:
Hình 2 12 Bộ van phân phối điều khiển khí nén 8 Hành trình thực hiện do đóng/mở các cửa của bộ van điều khiển 8 như sau:
- Khi chạy không: đóng cửa b, d; mở các cửa a, c, e, f
- Khi dập liên tục: đóng cửa e, f; mở các cửa a, b, c, d
- Khi búa treo: đóng cửa a và e; các cửa khác mở một chiều
- Khi búa ép; đóng cửa c và f; các cửa khác mở một chiều
- Khi búa đập nhát một: đóng cửa e, f; mở cửa a, b, c, d đập rồi treo ngay.
Ưu điểm:
+ Lực ép lớn
+Độ cứng vững cao, hành trình máy có thể điều chỉnh được
+Dễ điều khiển tự động, có thể đảo chiều nhanh phòng khi quá tải
+Tốc độ nhanh, năng suất cao
+Dễ điều khiển tự động, có thể đảo chiều nhanh phòng khi quá tải
Nhược điểm :
+ Độ cứng vững kém
+Tốc độ thấp, năng suất kém