L I C M N công và chúng ta ph ải sống với phương châm“ăn quả nhớ kẻ trồng cây” khi nh ận được sự giúp đỡ của mọi người.. Để hoàn thành bài báo cáo khóa lu ận tốt nghiệp này, em đã nhận
V n đ chung v xu t kh u
Khái ni m
Xu t kh u là vi c bán hàng hóa ho c d ch v cho n c ngoƠi trên c s dùng ti n t lƠm ph ng th c thanh toán Trong đó hƠng hóa hay d ch v có th di chuy n qua biên gi i ho c không Hàng hóa xu t kh u bao g m t t c các đ ng s n có mã s và tên gọi theo quy đ nh c a pháp lu t đ ợc xu t kh u tr c ti p ra n c ngoài, hƠng hóa đƣ lƠm th t c h i quan đ ợc gửi t i kho ngo i quan ch xu t kh u 1 M c đích c a ho t đ ng xu t kh u là nhằm khai thác đ ợc lợi th so sánh c a t ng qu c gia trong phơn công lao đ ng qu c t
Xu t kh u hàng hóa là vi c hƠng hóa đ ợc đ a ra kh i Vi t Nam ho c đ a vƠo các khu v c đ c bi t nằm trên lãnh th Vi t Nam đ ợc coi là khu v c h i quan riêng theo quy đnh c a pháp lu t 2 Nh v y, xu t kh u s n ph m ch bi n t g là vi c đ a các s n ph m ch bi n t g t qu c gia này sang qu c gia khác, c th đơy lƠ t Vi t Nam sang các qu c gia khác và khu v c h i quan riêng c a Vi t Nam
Xu t kh u hàng hóa nằm trong lĩnh v c phân ph i vƠ l u thông hƠng hóa c a m t quá trình tái s n xu t m r ng, nhằm m c đích liên k t s n xu t v i tiêu dùng c a n c này v i n c khác 3 N n s n xu t xã h i c a m t n c phát tri n nh th nào ph thu c r t nhi u vào ho t đ ng kinh doanh này Chính vì th , trong xu h ng h i nh p kinh t toàn c u, Đ ng vƠ NhƠ n c ch tr ng ắm cửa kinh t , th c hi n chi n l ợc công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c h ng v xu t kh u” B i xu t kh u đóng góp m t ph n r t l n cho s phát tri n c a n c ta ngày nay V i m t n n kinh t còn nhi u v n đ khó khăn, chúng ta ch tr ng đ y m nh ho t đ ng th ng m i qu c t , quan trọng là ph i ch đ ng, tích c c tham gia h i nh p qu c t và nâng cao s c c nh tranh toàn c u, c th lƠ đ i v i hàng hóa xu t kh u
Vì l đó, chúng ta đƣ vƠ đang c g ng c i thi n và nâng cao kh năng c nh tranh
1 Giáo trình K ỹ thu t Nghi p v Ngo i th ng, PGS.NSUT Vũ H u T ử u, NXB Giáo d c, 2007
2 Đi u 28 Lu t Th ng m i năm 2005
3 Giáo trình K ỹ thu t Nghi p v Ngo i th ng, PGS.NSUT Vũ H u T ử u, NXB Giáo d c, 2007 đ i v i hàng hóa xu t kh u sang các th tr ng l n, đ c bi t là các m t hàng nông lâm th y s n ch ch t, trong đó có g và s n ph m ch bi n t g đ ợc chú trọng phát tri n, ph c v cho s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c trong th i kǶ gia nh p WTO.
Các hình th c xu t kh u
Xu t kh u c a doanh nghi p Vi t Nam có nhi u lo i hình đa d ng phù hợp v i t ng đi u ki n c th c a m i doanh nghi p t i m i th i đi m Căn c vào tính ch t, đ c đi m, đ a đi m th c hi n và m c đ tham gia c a doanh nghi p có th chia xu t kh u thành 7 hình th c v i n i dung th c hi n và nh ng u nh ợc đi m riêng
HTXK N I DUNG U ĐẤ M ẩả ỢC ĐẤ M
-XK các lo i HH và DV do chính DN s n xu t ra ho c thu mua t các đ n v SX trong n c t i khách hƠng n c ngoài thông qua các t ch c c a mình
HĐ ngo i th ng v i t cách là m t bên th c hi n HĐ.
- Thông qua đƠm phán th o lu n tr c ti p, d dƠng đi đ n th ng nh t, ít x y ra hi u l m
-Gi m chi phí trung gian, tăng l ợ i nhu n -Phát huy tính đ c l p c a DN, ch đ ng trong vi c tiêu th SP
=> d n t o uy tín cao cho DN
-D x y ra r i ro n u không nghiên c u kỹ th tr ng, b n hàng, lu t đƠm phán. -C n ph i XK m t kh i l ợng hƠng hóa l n đ bù đ p chi phí giao d ch -Chu n b t t v nhân l c ki n th c đƠm phán t t m i không b r i ro
THÁC Đ n v XK đóng vai trò lƠ ng i trung gian thay cho đ n v SX ti n hành ký k t HĐ
XK, ti n hành làm các th t c
- Đ n v nh n y thác n m rõ thông tin bên NK, đƠm phán t t, có kh năng đ y m nh vi c buôn bán
-L ợ i nhu n b chia s ẻ -Đ n v XK không liên k t đƠm phán tr c ti p v i đ n v NK
XK HÀNG HÓA THEO NGH Đ NH TH c n thi t đ XK vƠ h ng phí y thác nh t đ nh t đ n v SX
- Tránh đ ợ c r i ro đáng ti c n u không hi u rõ đ i tác
-T o thêm công ăn vi c làm cho bên nh n y thác, ti t ki m đ ợ c kho n phí giao d ch cho bên y thác
-Ph i đáp ng nh ng yêu sách c a đ n v nh n y thác
- LƠ ph ng th c giao d ch XK trong XK k t h ợ p ch t ch v i
NK, ng i bán đ ng th i là ng i mua, l ợng trao đ i có giá tr t ng đ ng
HH khác, ti n ch lƠ th c đo giá tr ch không ph i là ph ng ti n trao đ i
-Không dùng ho c dùng r t ít ti n cho vi c thanh toán, t o đi u ki n cho các DN thi u h t ngo i t
-Giúp các DN tránh s ki m soát trong chính sách ngo i h i
-Giúp các DN phát tri n h n do quá trình chuy n giao công ngh
-Các công ty có th nh n nh ng SP mình không quen thu c t bên đ i tác, khó khăn trong tiêu th SP ho c chuy n nợ cho bên th ba -Di n ra trong th i gian dài do đó th ng g p r i ro giá c theo th i gian
-C n ki t ngu n nguyên li u c a DN
-Là hình th c XK HH th ng đ gán nợ, đ ợc ký k t theo
Ngh đ nh th g i a hai Chính ph
-Ch y u dành cho các DNNN
-DN ti t ki m đ ợ c các kho n chi phí nghiên c u th tr ng, đ i tác, giao d ch,ầ -Tránh đ ợc r i ro thanh toán
-T ỷ tr ọ ng c a hình th c XK này r t nh , ch di n ra đ i v i nh ng DNNN, gi a hai n c có quan h m t thi t
CH Đơy lƠ hình th c kinh doanh m i, đang đ ợc phát tri n r ng rãi, hàng hóa không c n v ợ t qua biên gi i qu c gia mà khách hàng v n mua đ ợ c
- Ng i XK không c n thâm nh p th tr ng, không ti n hành các th t c h i quan, mua b o hi m, ti t ki m chi phí, thanh toán nhanh chóng, thu n ti n
-Hợp tác v i các t ch c du l ch đ cung ng SP DV, thu nhi u ngo i t ph c v cho NK, khu ch tr ng hình nh DN
- L ợ ng hàng XK không nhi u, ph thu c vào s l ợ ng khách du l ch n c ngoài
-Ph i có nhi u khu ch xu t trong n i đ a
-Bên nh n gia công nh n nguyên v t li u ho c bán thành ph m c a bên đ t gia công đ ch bi n ra thành ph m giao
- Bên đ t gia công ti t ki m chi phí vì lợi d ng nhân công, nguyên ph li u giá r ẻ
-Bên nh n gia công gi i quy t
- Thù lao gia công t ng đ i th p
-Các DN nh n gia công không ph i lúc nƠo cũng cho bên đ t gia công và nh n thù lao gọi là phí gia công
- Các DN VN th ng là bên nh n gia công đ ợc công ăn vi c làm, h ọ c h i kỹ thu t công ngh trong quá trình gia công, nh p thi t b hi n đ i thu l ợ i t vi c chuy n giao công ngh và thi t b , đó có th là thi t b ắrác” ho c công ngh cũ kỹ l i th i
Là hình th c XK tr ra n c ngoài nh ng HH tr c đơy đƣ
NK, ch a qua ch bi n n c tái xu t, qua HĐ tái xu t bao g m NK và XK v i m c đích thu v s ngo i t l n h n s ngo i t đƣ b ra ban đ u
DN có th thu đ ợ c l ợ i nhu n cao mà không c n ph i t ch c
SX, đ u t vƠo nhƠ x ng máy móc thi t b , kh năng thu h i v n cũng nhanh h n Đòi h i s nh y bén tình hình th tr ng và giá c , s chính xác và ch t ch trong các ho t đ ng mua bán, các
DN c n ph i có đ i ngũ cán b chuyên môn cao.
Vai trò c a xu t kh u
Xu t kh u hàng hóa là ho t đ ng kinh doanh buôn bán ph m vi qu c t , nó không ph i là hành vi mua bán riêng lẻ mà là c m t h th ng các quan h mua bán trong m t n n th ng m i có t ch c Xu t kh u nhằm m c tiêu bán đ ợc s n ph m, hàng hóa s n xu t trong n c ra n c ngoài thu ngo i t , qua đó đ y m nh phát tri n s n xu t hàng hóa, chuy n đ i c c u kinh t , t ng b c nơng cao đ i s ng nhân dân Vì th có th nói xu t kh u là li u thu c ắan th n” khá t t cho s phát tri n còn b p bênh c a n c ta, tuy nhiên n u li u thu c nƠy đ ợc dùng không đúng cách ho c quá l m d ng s ph i đ ng đ u v i nh ng tác d ng ph không mong mu n, đó lƠ ph i đ i m t v i m t h th ng kinh t khác t bên ngoài mà các doanh nghi p Vi t Nam tham gia xu t kh u không d gì tránh kh i đ ợc Đ i v i n c ta, n n kinh t đang b c đ u phát tri n và hoàn thi n, c s h t ng còn th p kém, l c h u, cũ kỹ, không đ ng b , c ng v i tình hình gia tăng dơn s đáng báo đ ng thì vi c đ y m nh XK thu ngo i t đ c i thi n tình hình là m t yêu c u b c thi t Đ ng vƠ NhƠ n c ta ch tr ng phát tri n quan h kinh t đ i ngo i h ng m nh vào XK là m t ch tr ng h t s c đúng đ n và phù hợp, vì nh ng lợi ích do xu t kh u mang l i, bao g m:
1.1.3.1 Vai trò đ i v i n n kinh t Vi t Nam
- Ho t đ ng xu t kh u t o ngu n v n ngo i t quan trọng đ đ m b o nhu c u nh p kh u
V i tình hình hi n t i thì ti n hành công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c theo h ng đi đúng đ n lƠ con đ ng duy nh t đ phát tri n n n kinh t , kh c ph c tình tr ng nghèo nàn, l c h u, đu i k p th i đ i Đ lƠm đ ợc đi u đó, đi u ki n tiên quy t là ph i nh p kh u máy móc, thi t b công ngh hiên đ i t các n c phát tri n đ ng th i xây d ng, tu ch nh c s v t ch t, h t ng kỹ thu t cho phù hợp Chúng ta c n ph i có ngo i t đ nh p kh u, ngu n ngo i t r t đa d ng, nh liên doanh v i n c ngoài, vay nợ, vi n trợ, tài trợ, thu t ho t đ ng du l ch, d ch v , xu t kh u s c lao đ ngầ
Trong các ngu n thu ngo i t trên, có th th y xu t kh u là nhân t chi m tỷ trọng cao nh t, b i vay nợ hay liên doanh, đ u t , vi n trợ thì cu i cùng bằng mọi cách chúng ta v n ph i tr cho ch th , còn xu t kh u ngu n ngo i t thu v là c a chúng ta, do chúng ta quy t đ nh và chính th c s h u M t đi u đáng chú Ủ n a lƠ c h i đ u t vƠ vay nợ t n c ngoài và các t ch c qu c t ch thu n lợi khi các ch đ u t vƠ ng i cho vay th y đ ợc kh năng xu t kh u - ngu n v n duy nh t đ tr nợ - hi n th c
VD: Khi m t doanh nghi p A ti n hành xu t kh u s n ph m X sang Hoa KǶ, doanh nghi p A s thu đ ợc m t l ợng ngo i t USD t ti n thanh toán c a nhà nh p kh u, A s đ i USD sang VND đ trang tr i chi phí, ph n ngo i t còn l i A dùng đ mua máy móc thi t b ph c v cho ho t đ ng tái s n xu t kinh doanh, A nh p kh u máy móc t n c ngoài và thanh toán bằng ngo i t Vì th , l ợng ngo i t A thu đ ợc t xu t kh u đóng vai trò lƠ ngu n ngo i t đ A có kh năng thanh toán cho nhà xu t kh u khác T ng t v i quy mô l n h n.
Nh v y, c v ng n h n l n dài h n thì xu t kh u luôn là d u h i cho nh p kh u
Xu t kh u và nh p kh u luôn lƠ đi u ki n và ti n đ c a nhau, xu t kh u đ nh p kh u và nh p kh u đ phát tri n xu t kh u
- Ho t đ ng xu t kh u phát huy t i đa th m nh c a đ t n c Đ xu t kh u đ ợc, các doanh nghi p kinh doanh xu t kh u ph i l a chọn đ ợc nh ng ngành ngh , m t hàng có t ng chi phí nh h n giá tr trung bình trên th tr ng th gi i Đ ng th i, họ ph i căn c vào tình hình th c t đ t n c đ l a chọn ngành hàng, m t hàng xu t kh u khai thác đ ợc các lợi th t ng đ i và c lợi th tuy t đ i trong n c
Ho t đ ng xu t kh u v a thúc đ y khai thác các lợi th c a đ t n c v a làm cho vi c khai thác đó có hi u qu h n nh thu đ ợc ngo i t ph c v cho vi c nh p kh u máy móc thi t b công ngh hi n đ i nơng cao năng su t lao đ ng Có th th y n c ta là m t trong nh ng n c có ngu n lao đ ng d i dao, giá nhân công rẻ, ngu n tài nguyên thiên nghiên phong phú và v trí đ a lỦ đẹp Đơy cũng chính lƠ nh ng lợi th đ các doanh nghi p Vi t Nam khai thác m t cách tri t đ , s n xu t hàng hóa ph c v cho xu t kh u
VD: Ngành may m c là ngành c n nhi u nhơn công, u th c a Vi t Nam là có ngu n nhân l c d i dào, giá nhân công rẻ, các doanh nghi p s thuê nhân công v i giá th p, do đó gi m đ ợc chi phí l ng cho nhơn công, gi m giá thành s n ph m, nh đó hƠng may m c c a Vi t Nam có kh năng c nh tranh cao khi xu t kh u
- Xu t kh u góp ph n chuy n d ch c c u kinh t , thúc đ y s n xu t phát tri n
Thành qu c a cu c cách m ng khoa học và công ngh hi n đ i đƣ d n đ n s chuy n dch c c u kinh t nh lƠ m t t t y u khách quan trong quá trình công nghi p hóa phù hợp v i xu h ng phát tri n c a kinh t th gi i Có hai cách nhìn nh n v tác đ ng c a xu t kh u đ i v i s n xu t và chuy n dch c c u kinh t :
Thứ nhất, xu t kh u ch là vi c tiêu th nh ng s n ph m th a do s n xu t v ợt quá nhu c u n i đ a Trong tr ng hợp n u n n kinh t còn l c h u và ch m phát tri n nh n c ta, s n xu t v c b n v n ch a đ tiêu dùng, n u ch th đông ch s ắth a ra” c a s n xu t thì xu t kh u v n c nh bé vƠ tăng tr ng ch m, do đó tình hình s n xu t và s thay đ i c c u kinh t r t ch m ch p
VD: Khi chúng ta s n xu t đ ợc 10 t n g o, nh ng nhu c u tiêu dùng c a nhân dân c n c ch kho ng 7 t n g o, khi đó th a 3 t n g o chúng ta s đem đi xu t kh u, tuy nhiên đi u này r t khó có kh năng x y ra Vì vây, xu t kh u theo ph ng án này không kh thi và lợi nhu n không nhi u
Thứ hai, coi th tr ng vƠ đ c bi t th tr ng qu c t lƠ h ng quan trọng đ t ch c s n xu t, chính lƠ xu t phát t nhu c u c a th tr ng th gi i đ t ch c s n xu t.
VD: Nh t B n lƠ n c công nghi p phát tri n, nh ng họ không có đi u ki n thu n lợi đ phát tri n nông nghi p, do đó họ c n nh p kh u m t l ợng l n g o m i năm, đơy chính lƠ cái đích đ các nhƠ kinh doanh xu t kh u h ng t i, họ s tăng c ng t p trung s n xu t g o đ xu t kh u sang Nh t B n ậ n i mƠ g o có nhu c u r t l n Nghĩa lƠchúng ta xu t kh u theo nhu c u c a ng i tiêu dùng ch không ph i theo nhu c u xu t kh u c a chúng ta Nói m t cách đ n gi n, chúng ta xu t kh u vì ng i khác mu n nh p kh u, ch không ph i mình mu n xu t kh u lƠ có th lƠm đ ợc.
Nh ng đi u t ng t nh v y có tác đ ng tích c c đ n dich chuy n c c u kinh t , thúc đ y s n xu t phát tri n
H n n a, chúng ta cũng bi t rằng có 2 xu h ng đ xu t kh u: xu t kh u đa d ng vƠ xu t kh u mũi nhọn.
Xu t kh u đa d ng lƠ có m t hƠng nƠo xu t kh u đ ợc thì c đ y m nh xu t kh u nhằm thu đ ợc nhi u ngo i t nh t, nh ng v i m i m t hƠng thì l i nh bé v quy mô, ch t l ợng th p vì không đ ợc t p trung đ u t , do đó xu t kh u không hi u qu
Xu t kh u mũi nhọn lƠ tuơn theo quy lu t lợi th so sánh c a David Ricardo, t c lƠ t p trung vƠo s n xu t vƠ xu t kh u nh ng m t hƠng mƠ mình có đi u ki n nh t, có lợi th so sánh hay chính lƠ vi c th c hi n chuyên môn hóa vƠ phơn công lao đ ng qu c t
K t hợp h ng xu t kh u th hai, đó lƠ nh m vƠo nhu c u c a th tr ng qu c t và xu t kh u mũi nhọn, chúng ta có th th y xu t kh u có tác d ng nh đ u c a m t con tƠu, tuy nh bé nh ng nó có đ ng c , do đó nó có th kéo c đoƠn tƠu ti n lên, đ ng th i k t hợp xu t kh u đa d ng đ tăng thu ngo i t
Khi xu t kh u mũi nhọn đem l i hi u qu cao thì các doanh nghi p s t p trung đ u t đ phát tri n ngƠnh hƠng đó d n đ n phát tri n các ngƠnh hƠng có liên quan
VD: Khi ngƠnh xu t kh u g o phát tri n s lƠm cho ngƠnh hóa ch t phát tri n vì s n xu t thu c tr sơu, phơn bón cung c p cho vi ctr ng lúa.
H n n a, xu t kh u các ngƠnh hƠng mũi nhọn còn lƠm thay đ i c c u các ngƠnh s n xu t trong n n kinh t vì c c u m t n n kinh t chính lƠ s l ợng các ngƠnh s n xu t vƠ t trọng c a chúng so v i t ng th
N i dung ho t đ ng kinh doanh xu t kh u c a doanh nghi p
Ho t đ ng kinh doanh xu t kh u c a m t doanh nghi p đi theo m t quá trình yêu c u s chính xác v i th i gian ng n và chi phí th p nh t
Nghiên c u th tr ng là quá trình thu th p, xử lý các thông tin nhằm giúp ng i xu t kh u ra quy t đ nh đúng đ n, đ ng th i ho ch đ nh chính sách marketing phù hợp đ tránh r i ro Trong b c này, nhà qu n tr t p trung nghiên c u mô hình PEST: Chính tr (political) ậ Kinh t (Economic) ậ Văn hóa-Xã h i (Social- Cultural) ậ Khoa học công ngh kỹ thu t (Technological) Mô hình này ph i đ ợc nghiên c u kỹ c trong n c vƠ ngoƠi n c đ th y rõ u nh ợc đi m c a t ng y u t , cu i cùng nhà qu n tr ph i tóm t t đ ợc:
Nghiên c u xem doanh nghi p mình có lợi th nƠo đ phát huy v i đi u ki n hi n t i trong n c
Nghiên c u tình hình tiêu th s n ph m đó trong n c đ xác đ nh li u đƣ chọn đúng m t hàng xu t kh u hay ch a vƠ bi t đ ợc nh ng nh h ng c a tiêu dùng trong n c đ n s n ph m xu t kh u
Ph i n m v ng th tr ng n c ngoƠi nh dung l ợng th tr ng, t p quán, th hi u tiêu dùng, các kênh tiêu th , s bi n đ ng v giá c , h th ng pháp lu t đi u chnh th ng m i
Nh n bi t đ ợc v trí c a hàng hóa xu t kh u trên th tr ng n c ngoƠi cũng nh nhu c u c a khách hàng và lo i hàng xu t kh u đó
L a chọn khách hàng phù hợp
Có r t nhi u ph ng pháp nghiên c u và ti p c n th tr ng thông qua báo đƠi, Internet, các c quan xúc ti n th ng m i, t v n, h i chợ, tri n lƣm, ầ
K t qu nghiên c u và ti p c n th tr ng là nhà nh p kh u s chọn đ ợc m t hàng xu t kh u và th tr ng xu t kh u
1.1.4.2 L p k ho ch kinh doanh xu t kh u
Sau khi l a chọn đ ợc m t hàng, th tr ng xu t kh u, nhà xu t kh u c n l p ra k ho ch kinh doanh, th i gian xu t kh u, đ i tác xu t kh u, đánh giá s l ợc v hi u qu kinh doanh, nh ng khó khăn vƠ thách th c khi xu t kh u m t hƠng đó sang th tr ng đƣ chọn vƠ đ a ra các ph ng án gi i quy t d phòng
M t k ho ch kinh doanh hoàn h o s giúp doanh nghi p h n ch đ ợc nh ng r i ro có th x y ra, đ ng th i ph i có nh ng ph ng án d phòng cho r i ro d báo Khi l p k ho ch kinh doanh xu t kh u, nguyên t c b t di b t d ch là ph i d phòng r i ro, b i ho t đ ng kinh doanh xu t kh u cũng gi ng nh đánh gi c ngoài chi n tr ng, tinh th n chi n th ng, d tính chi n th ng và mong mu n chi n th ng nh ng không ph i lúc nƠo cũng có th đúng nh k ho ch Mọi bi n c đ u có kh năng x y ra và x y ra b t c lúc nƠo Do đó ph i chu n b th t kỹ, k ho ch ph i chi ti t và c n th n
1.1.4.3 Giao dch, đƠm phán, kỦ k t h p đ ng xu t kh u
Sau khi l a chọn đ ợc đ i tác thì nhà xu t kh u ph i giao dich, đƠm phán v i đ i tác v th i gian xu t kh u, m t hàng, hình th c v n chuy n, ph ng th c thanh toán đ đi đ n kí k t hợp đ ng Có th giao dch đƠm phán theo các cách sau đơy
- ĐƠm phán qua th tín
- ĐƠm phán qua đi n tho i
- ĐƠm phán qua trung gian th ng m i
Tùy vào t ng tr ng hợp mà doanh nghi p có th l a chọn cách đƠm phán nƠo đ phù hợp nh t vƠ đ t hi u qu cao nh t đ i v i doanh nghi p mình Nh ng thông th ng đ u tiên, ng i ta th ng dùng các đƠm phán qua th đ thi t l p và duy trì m i quan h vƠ đƠm phán qua đi n tho i đ ki m tra nh ng thông tin khi c n thi t Còn v i nh ng hợp đ ng giá tr l n thì ng i ta dùng cách đƠm phán tr c ti p
1.1.4.4 Th c hi n h p đ ng xu t kh u
Sau khi hợp đ ng đƣ đ ợc ký k t, hai bên xu t nh p kh u có nghĩa v th c hi n theo các đi u kho n đƣ th ng nh t trong hợp đ ng
N i dung c a hợp đ ng kinh doanh xu t kh u đ ợc th c hi n trình t nh sau:
(1) Xin gi y phép xu t kh u Đ đ ợc xu t kh u, các doanh nghi p c n có gi y phép xu t kh u ho c quota Gi y phép xu t kh u do B công th ng c p, B công th ng c p gi y phép xu t kh u đ qu n lý hợp đ ng xu t kh u
Khi xin gi y phép xu t kh u, doanh nghi p ph i trình h s xin phép g m: hợp đ ng, phi u h n ng ch (n u có), hợp đ ng y thác xu t kh u (n u là xu t kh u y thác)
Sau khi đ ợc c p gi y phép xu t kh u doanh nghi p m i đ ợc phép xu t kh u
(2) Chu n b hàng hóa xu t kh u
Th c hi n cam k t trong hợp đ ng, ch hàng ph i ti n hành chu n b hàng xu t kh u Căn c đ chu n b hàng xu t kh u là hợp đ ng
Chu n b hàng xu t kh u g m 3 khâu chính:
Sơ đồ 1.1: Trình tự thực hiện hợp đồng xuất khẩu
Thu gom t p trung làm thành lô hàng xu t kh u Đóng gói bao bì.
Ghi ký mã hi u hàng hóa xu t kh u
Doanh nghi p ph i chu n b hƠng hóa đ m b o v s l ợng, ch t l ợng, m u mã ki u dáng, bao bì trong hợp đ ng đƣ quy đnh
Tùy theo các th a thu n trong hợp đ ng mƠ ng i xu t kh u hay ng i nh p kh u có nghĩa v thuê tàu N u xu t kh u v i đi u ki n CIF hay CFR, ng i xu t kh u có trách nhi m thuê tàu gửi hƠng đi Vi c thuê tàu ph i d a vƠo 3 căn c sau đơy: nh ng đi u kho n c a hợp đ ng xu t kh u, đ c đi m c a hợp đ ng vƠ đi u ki n v n t i Ng i ph trách thuê tàu có th thuê tàu chợ ho c tàu chuy n đ ch hàng
N u hàng hóa có kh i l ợng nh , không c ng k nh mà th i gian l i g p thì nên s d ng ph ng th c thuê tàu chợ Đơy lƠ lo i tàu ch hàng ch y th ng xuyên theo m t tuy n đ ng nh t đnh, ghé vào các c ng đ ợc quy đ nh theo l trình đƣ đ nh tr c
N u v n chuy n hàng hóa có kh i l ợng l n, c ng k nh vƠ đòi h i nh ng đi u ki n đ c bi t đ v n chuy n thì nên thuê tàu chuy n Tàu chuy n là tàu chuyên ch hàng trên bi n không theo m t lch trình đ nh tr c M c dù thuê tàu chuy n đòi h i chi phí khá cao so v i tàu chợ nh ng có th v n chuy n kh i l ợng l n, công tác b o qu n, b o v hàng d dàng và hi u qu h n.
Tr c khi giao hƠng, ng i xu t kh u có nghĩa v ph i ki m tra hàng v ch t l ợng, s l ợng, trọng l ợng, bao bì ho c n u hƠng lƠ đ ng th c v t ph i ki m tra c kh năng lan truy n d ch b nh
Tr c khi đ ợc xu t kh u, hàng hóa ph i đ ợc ki m nghi m 2 c p: c p c s và cửa kh u Trong đó vi c ki m tra c p c s có vai trò quy t đ nh nh t Vi c ki m tra cửa kh u ch có tác d ng ki m tra l i k t qu ki m tra c p c s , vi c này ch mang tính ch t th t c
Qúa trình ki m tra hàng hóa có th đ ợc th c hi n song song v i quá trình chu n b hàng xu t kh u, b i đi u này s tránh đ ợc nh ng b t c p gây ra r i ro
Th t c h i quan là m t cách th c đ NhƠ n c qu n lý ho t đ ng xu t nh p kh u
Vi c làm th t c h i quan g m 3 b c ch y u sau:
- Xu t trình hƠng hóa đ ki m tra
- Th c hi n các quy t đnh c a h i quan
(6) Giao hƠng lên ph ng ti n v n t i
Tùy theo th a thu n v đi u ki n giao hàng mà vi c giao hàng lên tàu thu c trách nhi m c a bên bán hay bên mua Vi c giao hƠng lên tƠu đ ợc ti n hƠnh nh sau:
- L p b ng đăng kỦ hƠng chuyên ch cho ng i v n t i
- Trao đ i v i c quan đi u đ c ng, n m v ng ngày gi làm hàng
- B trí ph ng ti n đem hƠng vƠo c ng, x p hàng lên tàu
- L y biên lai thuy n phó và v n đ n đ ng bi n
Vi c mua b o hi m căn c vào th a thu n trong Hợp đ ng ch đ nh ai lƠ ng i ch u trách nhi m Hàng xu t kh u theo đi u ki n CIF, CIP bên xu t kh u ph i mua b o hi m Khi ký k t hợp đ ng b o hi m c n n m v ng các đi u ki n b o hi m
Các nhân t nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh xu t kh u c a doanh
Xu t kh u s n ph m ch bi n t g cũng nh b t c ho t đ ng xu t kh u hàng hóa nào khác c a doanh nghi p cũng ch u tác đ ng c a môi tr ng kinh doanh Môi tr ng kinh doanh c a doanh nghi p đ ợc hi u nh lƠ t p hợp nh ng đi u ki n, y u t bên trong và bên ngoài có nh h ng tr c ti p hay gián ti p đ n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Có nhi u cách phân lo i môi tr ng kinh doanh c a doanh nghi p nh ng ph bi n nh t là cách li t kê ho c phân nhóm các y u t hợp thƠnh môi tr ng kinh doanh theo hai d ng, đó lƠ môi tr ng bên ngoài và môi tr ng bên trong doanh nghi p
Kh năng xâm nh p,m r ng và phát tri n th tr ng
Lợi ích xã h i mà ho t đ ng xu t kh u đem l i
- Tỷ su t ngo i t thu đ ợc t xu t kh u
- Hi u qu kinh t c a ho t đ ng xu t kh unh tỷsu t lợinhu n,hi u qu sử d ng v n, s vòng quay c a v n,ầ
1.1.5.1 Các nhân t c a môi tr ng vĩ mô Đơy lƠ nh ng y u t không th ki m soát đ ợc, doanh nghi p ph i ch u s chi ph i và tìm cách thích ng v i chúng Bên c nh đó cũng c n ph i chú ý thêm rằng, ph m vi ho t đ ng c a doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u không ch bó hẹp trong n i đa mà còn m r ng ra c th tr ng qu c t
Th c tr ng n n kinh t vƠ xu h ng phát tri n n n kinh t trong t ng lai có nh h ng đ n vi c ho ch đnh chi n l ợc kinh doanh xu t kh u c a m t doanh nghi p Các nhân t ch y u mà nhi u doanh nghi p th ng phân tích là: t c đ tăng tr ng c a n n kinh t , lãi su t, tỷ giá h i đoái vƠ tỷ l l m phát Đơy lƠ các y u t tác đ ng đ n s c mua c a khách hàng và d ng tiêu dùng hàng hóa, chúng quy đnh cách th c doanh nghi p xu t kh u sử d ng các ngu n l c c a mình
T c đ tăng tr ng c a n n kinh t , đ c bi t là n n kinh t th gi i nh h ng r t l n đ n ho t đ ng xu t kh u N u n n kinh t th gi i tăng tr ng m nh, s c mua l n, xu t kh u s đ ợc đ y m nh, n u ng ợc l i, doanh nghi p ph i t m gi m s n l ợng xu t kh u
Tỷ giá h i đoái lƠ nhơn t chính c a n n kinh t nh h ng đ n xu t kh u Khi tỷ giá h i đoái tăng, doanh nghi p xu t kh u s ki m đ ợc lợi nhu n nhi u h n
Kinh t Chính tr , pháp lu t Văn hóa xƣ h i
T nhiên Nhơn t c s h t ng ph c v cho ho t đ ng xu t kh u Khoa học công ngh Nhơn t qu c t
C s v t ch t, kỹ thu t Ngu n tƠi chính Ngu n nhơn l c
Khách hàng NhƠ cung c p Đ i th canh tranh Công chúng Trung gian th ng m i
Môi tr ng vĩ mô
Môi tr ng vi mô
Môi tr ng n i vi thông qua chuy n đ i ngo i t , đi u này s có tác đ ng tích c c đ i v i ho t đ ng xu t kh u
VD: N u tỷ giá h i đoái th c t th p h n so v i n c xu t kh u vƠ cao h n so v i n c nh p kh u thì lợi th s thu c v n c xu t kh u do giá nguyên v t li u đ u vào th p h n, chi phí nhơn công rẻ h n lƠm cho giá thƠnh s n ph m n c xu t kh u rẻ h n so v i n c nh p kh u Còn đ i v i n c nh p kh u thì c u v hàng nh p kh u s tăng lên do ph i m t chi phí l n h n đ s n xu t hàng hoá trong n c Đi u nƠy đƣ t o đi u ki n thu n lợi cho các n c xu t kh u tăng nhanh đ ợc các m t hàng xu t kh u c a mình, do đó có th tăng đ ợc l ợng d tr ngo i h i
Lãi su t và tỷ l l m phát cùng tác đ ng ng ợc chi u t i ho t đ ng kinh doanh xu t kh u
Tỷ su t ngo i t hàng xu t kh u cũng nh : ắM t chi c g y vô hình ” đƣ lƠm thay đ i, chuy n h ng gi a các m t hƠng, các ph ng án kinh doanh c a doanh nghi p xu t kh u
Các ch s c a n n kinh t có tác đ ng nhi u m t đ n ho t đ ng kinh doanh xu t kh u c a các doanh nghi p, nó tác đ ng m t cách toàn di n ch không ph i riêng lẻ m t doanh nghi p nào Trong n n kinh t toàn c u, s liên k t ch t ch c a các nhân t v i nhau s d n đ n h qu là doanh nghi p chu tác đ ng kép, nghĩa lƠ khi m t nhân t thay đ i s kéo theo s thay đ i c a các nhân t khác và k t qu doanh nghi p ph i chu tác đ ng t ng th t toàn b các nhân t đó Bi n đ ng c a n n kinh t là m t quy lu t chung khách quan tác đ ng m t cách đ ng b đ n ho t đ ng kinh doanh xu t kh u, và nh ng nh h ng c a nó có th thúc đ y xu t kh u cũng có th gây ra nh ng r i ro mà doanh nghi p ph i ch p nh n ho c h n ch t n th t ch không th thay đ i đ ợc
Chính tr , pháp lu t Đ thành công trong kinh doanh, các doanh nghi p ph i phân tích, d đoán v chính tr và pháp lu t cùng xu h ng v n đ ng c a nó, bao g m: s n đ nh v chính tr, đ ng l i ngo i giao; s cân bằng các chính sách c a NhƠ n c, vai trò và chi n l ợc phát tri n kinh t c a Đ ng và Chính ph ầCác nhơn t chính ph , lu t pháp và chính tr tác đ ng đ n doanh nghi p theo các h ng khác nhau Chúng có th t o ra c h i, tr ng i, th m chí là r i ro th t s cho doanh nghi p
Thông qua các m c tiêu và chi n l ợc phát tri n kinh t thì Chính ph có th đ a ra các chính sách khuy n khích hay h n ch xu t nh p kh u
VD: Chẳng h n chi n l ợc phát tri n kinh t theo h ng CNH- HĐH đòi h i xu t kh u đ thu ngo i t đáp ng nhu c u nh p kh u các trang thi t b máy móc ph c v s n xu t, m c tiêu b o h s n xu t trong n c đ a ra các chính sách khuy n khích xu t kh u và h n ch nh p kh u hƠng tiêu dùngầ
Trong ho t đ ng xu t kh u thu quan là lo i thu đánh vƠo t ng đ n v hàng xu t kh u Vi c đánh thu xu t kh u đ ợc Chính ph ban hành nhằm qu n lý xu t kh u theo chi u h ng có lợi nh t cho n n kinh t trong n c và m r ng các quan h kinh t đ i ngo i Tuy nhiên, thu quan cũng gơy ra m t kho n chi phí xã h i do s n xu t trong n c tăng lên không có hi u qu và m c tiêu dùng trong n c l i gi m xu ng Nhìn chung công c nƠy th ng ch áp d ng đ i v i m t s m t hàng nhằm h n ch s l ợng xu t kh u và b sung cho ngu n thu ngân sách
H n ng ch Đ ợc coi là m t công c ch y u cho hàng rào phi thu quan, nó đ ợc hi u nh qui đnh c a NhƠ n c v s l ợng t i đa c a m t m t hàng hay c a m t nhóm hƠng đ ợc phép xu t kh u trong m t th i gian nh t đnh thông qua vi c c p gi y phép S dĩ có công c này vì không ph i lúc nƠo NhƠ n c cũng khuy n khích xu t kh u mƠ đôi khi v quy n lợi qu c gia ph i ki m soát m t vài m t hàng hay nhóm hƠng nh s n ph m đ c bi t, nguyên li u do nhu c u trong n c còn thi uầ
Trong m t s tr ng hợp Chính ph ph i th c hi n chính sách trợ c p xu t kh u đ tăng m c đ xu t kh u hàng hoá c a n c mình, t o đi u ki n cho s n ph m có s c c nh tranh v giá trên th tr ng th gi i Trợ c p xu t kh u s lƠm tăng giá n i đa c a hàng xu t kh u, gi m tiêu dùng trong n c nh ng tăng s n l ợng và m c xu t kh u
Chính sách ngo i th ng c a Chính ph trong m i th i kǶ có s thay đ i S thay đ i đó lƠ m t trong nh ng r i ro l n đ i v i nhà làm kinh doanh xu t kh u Vì v y họ ph i n m b t đ ợc chi n l ợc phát tri n kinh t c a đ t n c đ bi t đ ợc xu h ng v n đ ng c a n n kinh t và s can thi p c a NhƠ n c
Nhân t này nh h ng tr c ti p t i cu c s ng và hành vi c a con ng i, qua đó, nh h ng t i hành vi mua s m c a khách hàng, g m : dân s vƠ xu h ng v n đ ng , các h gia đình vƠ xu h ng v n đ ng, s di chuy n c a dơn c , ầ Doanh nghi p cũng ph i tính đ n thái đ tiêu dùng , s thay đ i c a tháp tu i , tỷ l k t hôn vƠ sinh đẻầTrình đ dơn trí ngƠy cƠng cao đƣ , đang vƠ s là m t thách th c cho các nhà s n xu t Y u t văn hóa xƣ h i nƠy lƠ đi u mà các doanh nghi p xu t kh u ph i luôn chú Ủ đ n n u không mu n b coi lƠ ắng i n c ngoƠi” trong kinh doanh qu c t ắNg i n c ngoài” đơy theo nghĩa văn hóa c a n c ch nhà xa l đ i v i doanh nghi p xu t kh u
VD: Khi xu t kh u qua Nh t B n, các doanh nghi p c n ph i tính toán xem xét tình hình tiêu dùng, dơn c , thu nh p c a ng i Nh t B n đ đ a ra m c giá cho hợp lỦ H n n a, văn hóa Nh t B n yêu c u s hoàn mỹ r t cao, do đó, s n ph m xu t kh u ph i đ m b o ch t l ợng Ho c đa ph n ng i dơn theo Hinđu giáo n Đ xem bò là con v t th n thánh và kỵkhông ăn th t bò, do đó khi xu t kh u sang n Đ các doanh nghi p ph i ch Ủ đ công tác marketing và s n ph m không đ ng ch m đ n tín ng ỡng vƠ tôn giáo đ tránh gơy tác đ ng không mong mu n
V n đ chung v r i ro trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u
Khái ni m, đ c đi m r i ro trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u
Cu c s ng hi n nay lƠ s hình thƠnh c a m t chu i nh ng s vi c liên ti p v i nhau Chúng ta s ng trong gu ng quay c a t o hóa vƠ tuơn theo quy lu t c a t nhiên VƠ, nh m t đ nh lỦ muôn thu , chúng ta luôn c g ng t i đa hóa năng su t ho t đ ng bằng cách h n ch nh ng đi u không c n thi t Tuy nhiên, có nh ng vi c mƠ b n thơn chúng ta không h bi t tr c vƠ có th bi t tr c nh ng l i không ngăn ch n đ ợc, ho c không ngăn ch n, đi u đó gơy ra cho chúng ta t n th t có th ít ho c nhi u, vƠ đó chính lƠ r i ro Nh v y, ắr i ro” lƠ đi u không lành, không t t, b t ng x y đ n 4 Cho đ n th i đi m hi n nay, có khá nhi u quan đi m v r i ro vƠ đ nh nghĩa r i ro v n ch a hoƠn toƠn th ng nh t Có nhi u cách hi u v ắr i ro” tùy theo ph ng h ng ti p c n
Theo Giáo s Nguy n Lơn ắr i ro (đ ng nghĩa v i r i) là s không may.” Theo t đi n Oxford ắr i ro là kh năng g p nguy hi m ho c đau đ n, thi t h i.”
Ví d : nông dơn lƠm ru ng lúa b th t thu do th i ti t x u, đơy đ ợc xem nh lƠ m t r i ro không th ngăn ch n đ ợc, có th con ng i d đoán tr c đ ợc tình hình th i ti t nh vƠo công ngh , nh ng l i không th ngăn c n đ ợc nó di n ra, k t qu lƠ ph i ch p nh n h u qu mƠ nó mang l i. Đơy lƠ nh ng cách hi u thông th ng nh t Nh ng gì đ ợc coi là r i ro luôn mang l i nh ng đi u mà chúng ta không mong mu n Khi ắr i ro” x y ra luôn đ ng
4 Đ nh nghĩa ắr i ro”, t đi n ti ng Vi t, năm 1995 nghĩa v i vi c ch th ti p nh n nó ph i ch u m t s thi t h i nƠo đó có th nghiêm trọng ho c không Nh v y:
- R i ro g n v i kh năng x y ra m t bi n c không th l ng tr c, bi n c mà ta hoàn toàn không bi t ch c
- R i ro ng v i sai l ch gi a d ki n v i th c t ho c r i ro là s không th đoán tr c đ ợc nguyên nhân d n đ n k t qu th c khác v i k t qu d đoán.
- R i ro lƠ nh ng s vi c, s ki n có th l ng tr c đ ợc nh ng không có kh năng ngăn ch n ho c không th ngăn ch n hoƠn toƠn d n đ n nh ng h u qu sai l ch so v i mong đợi.
Theo Frank H Knight, m t học gi Mỹ đ nh nghĩa: ắR i ro là nh ng b t tr c có th đo l ng đ ợc” 5 Theo ông, các lo i b t tr c không th đo l ng đ ợc đ ợc gọi là b t tr c Còn lo i b t tr c có th đo l ng đ ợc gọi là r i ro Cách ti p c n này d a trên c s b t tr c có đ ợc đo l ng đ ợc hay không Tuy nhiên, trên th c t không ph i b t tr c nƠo cũng có th đo l ng đ ợc
Theo Lan Willet, m t học gi Mỹ khác cho rằng: ắR i ro là m t b t tr c c th liên quan đ n m t bi n c không mong đợi.” Nh v y, theo ông r i ro liên quan t i thái đ con ng i Nh ng bi n c ngoƠi mong đợi thì đ ợc xem là r i ro còn nh ng bi n c mong đợi không ph i là r i ro
Theo nhà kinh t học Irving Pfeffer (Mỹ) l i cho rằng: ắR i ro là t ng hợp nh ng s c ng u nhiên có th đo l ng bằng xác su t” 6
Ngoài ra, Marilu Hurt Mecarty thu c Vi n Khoa học Kỹ thu t Georgia (Mỹ) trong tác ph m ắManagerial Economic with Applications” xu t b n năm 1986 cũng có quan ni m t ng t Ông cho rằng: ắ R i ro là m t tình tr ng trong đó các bi n c x y ra trong t ng lai có th xác đ nh đ ợc.”
Nh v y, đa s các nhà kinh t và học gi v b o hi m cho rằng, r i ro có th đo l ng đ ợc, có th xác đ nh đ ợc vƠ đi u đó cho phép chúng ta có th l ng tr c và phòng ng a cũng nh h n ch đ n m c t i đa.
5Frank H Knight, Kinh t học hi n đ i, Nhà xu t b n Chính tr qu c gia
6Irving Pfeffer, Lý thuy t B o hi m và Kinh t
R i ro g n li n trong cu c s ng hằng ngƠy vƠ xuyên su t trong m i ho t đ ng c a chúng ta, không tr m t ngƠnh ngh , lĩnh v c nƠo Vì v y, có th nói r i ro lƠ m t nhơn t không ai mu n nó xu t hi n nh ng không th Trong kinh doanh cũng nh b t kǶ lĩnh v c nƠo khác, r i ro luôn lƠ m t nhơn t có th h u hình ho c ti m n m t cách vô hình, đ c bi t lƠ trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u, khi mƠ hƠng hóa không ch đ ợc s n xu t đ ph c v th tr ng trong n c mƠ còn lƠ đ ph c v cho nhu c u trên toƠn th gi i, v i th hi u vƠ văn hóa tiêu dùng tiêu dùng vô cùng đa d ng thì r i ro l i lƠ v n đ vô cùng nghiêm trọng đ ợc quan tơm hƠng đ u Ông bƠ ta có cơu: ắCó gan lƠm giƠu”, vƠ đơy không ph i cơu nói t nhiên đ ợc sinh ra, b i trong lĩnh v c kinh doanh không nh ng c n v n c n c s , mƠ cái c t y u lƠ ph i bi t ch p nh n r i ro, b i kinh doanh trong th i đ i hi n nay luôn g n ch t v i hai ch r i ro, tuy nhiên, bi t ch p nh n vƠ gi i quy t m t cách thông minh chính lƠ chìa khóa đem l i thƠnh công cho nh ng nhƠ kinh doanh th c th Đƣ có r t nhi u tr ng hợp r i ro x y ra gơy tác đ ng vô cùng nghiêm trọng t i ho t đ ng kinh doanh xu t kh u c a doanh nghi p, th m chí lƠ vỡ nợ phá s n Nh đƣ phơn tích trên, ho t đ ng kinh doanh xu t kh u c a m t doanh nghi p có ph m vi r ng, do đó ch u nh h ng c a nhi u nhơn t ph c t p có m i liên h h u c v i nhau, cho nên nh ng r i ro n hi n tác đ ng cũng vô cùng đa d ng vƠ không ph i lúc nƠo cũng có cách đ gi i quy t v n đ m t cách trôi ch y, đi u đó đ ng nghĩa v i vi c doanh nghi p ph i ch p nh n r i ro m c dù đƣ bi t tr c nó s x y ra Chẳng h n, khi doanh nghi p mu n xu t kh u s n ph m c a công ty sang m t th tr ng v i khách hƠng m i, vƠ đ m r ng m ng l i kinh doanh, doanh nghi p ph i theo yêu c u c a bên mua thanh toán bằng đi n chuy n ti n, m c dù ph ng th c nƠy không đ m b o đ ợc cho bên bán nh ng doanh nghi p v n ph i ch p nh n vì đơy lƠ m t trong nh ng ph ng th c đ gi đ ợc khách hƠng cho mình, tuy nhiên n u bên mua nh n hƠng nh ng không thanh toán thì doanh nghi p lơm vƠo tình c nh hƠng đƣ đi mƠ ti n thì ch a t i, vƠ hi n nhiên ph i ch u l trong v kinh doanh đó Nh v y, đơy cũng lƠ m t r i ro trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u.
Trong n n kinh t th tr ng, r i ro có th x y ra b t c lúc nào cho các doanh nghi p Đ c bi t đ i v i các doanh nghi p kinh doanh xu t kh u thì r i ro lƠ đi u t t y u vƠ ngƠy cƠng đa d ng, ph c t p h n Đi u đó không có nghĩa chúng ta bó tay tr c các r i ro trong kinh doanh M c dù không th tránh kh i ho c hoàn toàn lo i b hẳn nh ng doanh nghi p có th phòng ng a và h n ch tác đ ng c a r i ro bằng các bi n pháp hợp lí
M t s học gi khác còn b sung thêm các đ nh nghĩa v r i ro nh :
- ắR i ro là s b t tr c gây m t mác, thi t h i R i ro là nh ng b t tr c ngoài ý mu n x y ra trong quá trình s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p, tác đ ng x u đ n s t n t i, phát tri n.”
- ắR i ro là s không ch c ch n v t n th t.”
- ắR i ro là s bi n đ ng ti m n k t qu ”
Nh ng đ nh nghĩa nƠy h u nh đ u có chung quan đi m đó lƠ xem xét r i ro d i góc đ nh h ng vƠ tác đ ng r i ro đem l i nên có Ủ nghĩa thi t th c h n trong kinh doanh T lí thuy t c a các nhà kinh t học và th c t XNK, r i ro trong xu t kh u có th đ ợc đ nh nghĩa nh sau: ắ R i ro trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u là nh ng b t tr c ngoài ý mu n có th x y ra trong quá trình xu t kh u, đ ợc d báo tr c s x y ra ho c không đ ợc d báo tr c, gây thi t h i cho doanh nghi p xu t kh u.” 7
ĐặẾ đi m c a r i ro trong ho đ ng kinh doanh xu t kh u
- R i ro có tính khách quan: mọi r i ro đ u có tính khách quan, chúng có th x y ra b t c lúc nào mà không ph thu c vào thi n chí c a con ng i
- R i ro mang tính l ch sử: m i th i kì khác nhau, m i giai đo n khác nhau, r i ro có nh ng đ c đi m khác nhau
Các đ nh nghĩa trên dù ít nhi u khác nhau song có th th y rằng nó cùng đ c p đ n hai đ c đi m c b n c a r i ro, đó lƠ: ắR i ro là s không ch c ch n và là kh năng x y ra k t qu không mong mu n Trong các kh năng x y ra, có ít nh t m t
7 Nguy n Ng ọ c Vi t Quyên, Đ i h ọ c Tài chính-Marketing, M t s gi i pháp phòng ng a r i ro trong ho t đ ng xu t kh u s n ph m ch bi n t g c a Công ty M c Xuyên vào th tr ng EU,
2013 kh năng đ a đ n k t qu không mong mu n Và k t qu này có th đem l i t n th t hay thi t h i cho đ i t ợng g p r i ro.” 8
V i xu th qu c t hóa đ i s ng kinh t , chi n l ợc kinh t qu c t ngày càng gia tăng m nh m , chi n l ợc kinh t c a các qu c gia h ng m nh v xu t kh u, nên r i ro xu t kh u ngƠy cƠng đa d ng, phong phú, ph c t p Doanh nghi p ho t đ ng xu t kh u có th g p r i ro b t c lúc nào t khâu chu n b ngu n hàng xu t kh u, đƠm phán, so n th o và kí k t hợp đ ng đ n khâu v n chuy n, giao nh n, thanh toán Đi u đó luôn nh h ng đ n hi u qu xu t kh u c a doanh nghi p nói riêng và nh h ng đ n toàn b n n kinh t nói chung.
Phân lo i r i ro
R i ro có th x y ra trong su t quá trình c a ho t đ ng kinh doanh xu t kh u, m i khâu m i b c đ u hàm ch a nguy c x y ra r i ro n u không đ ợc chú ý th c hi n c n th n Có nhi u cách đ phơn lo i r i ro, tuy nhiên đ h n ch đ ợc nh ng tác đ ng không mong mu n cũng nh đ a ra đ ợc nh ng bi n pháp h n ch đ i v i nh ng r i ro có th xem xét đ ợc, có th phơn lo i d a theo nguyên nhơn d n đ n r i ro, g m nhóm r i ro do nguyên nhơn ch quan vƠ nhóm r i ro do nguyên nhơn khách quan
1.2.2.1 Nhóm r i ro do nguyên nhân khách quan
Ho t đ ng kinh doanh xu t kh u g n li n v i s chuy n bi n c a n n kinh t v i nh ng tác đ ng không th không có, đó chính lƠ nh ng nhơn t c a môi tr ng kinh t vĩ mô, môi tr ng kinh t vi mô mƠ b n thơn m i doanh nghi p không có kh năng tác đ ng đ n nó S dĩ nó mang tính ch t khách quan b i nó cũng x y ra theo m t quy lu t khách quan, ho c cũng có th ng u nhiên khách quan, mƠ tác đ ng c a nh ng nhơn t nƠy bu c doanh nghi p ph i xơy d ng nh ng chi n l ợc kinh doanh khác nhau theo m i th i kǶ vƠ tr c m i r i ro d báo C th nhóm r i ro do các y u t này mang l i g m: r i ro thiên nhiên, r i ro chính tr , r i ro pháp lý, r i ro l m phát, r i ro do chính sách c ch xu t nh p kh u trong và ngoài n c thay đ i, r i ro h i đoái,
8 Bàn v r i ro, Th.S Mai Xuân Bình, Khoa qu n tr kinh doanh ậ Đ i h ọ c Duy Tân
Là nh ng r i ro do thiên tai, lũ l t, h n hán, d ch b nh tác đ ng x u đ n quá trình s n xu t, kinh doanh xu t kh u c a doanh nghi p, gây thi t h i cho doanh nghi p
Nh ng h u qu do r i ro thiên nhiên gơy ra th ng nghiêm trọng, nh h ng l n đ n ho t đ ng xu t kh u c a doanh nghi p Ví d , không may do h n hán ho c lũ l t trong n c, làm cho s n l ợng thu ho ch th p, ch t l ợng kém, giá tăng cao Doanh nghi p thu mua không đ s l ợng đ giao, ch t l ợng hƠng hóa không đ t tiêu chu n nh đƣ kí Cho nên doanh nghi p không th c hi n đ ợc hợp đ ng, ch u b i th ng ho c là th c hi n nh ng b thua l M c dù m c đ và h u qu do r i ro thiên nhiên th ng r t nghiêm trọng và kh c li t song đi u đó hoƠn toƠn không có Ủ nghĩa lƠ chúng ta không th phòng ng a và h n ch r i ro này trong ho t đ ng xu t kh u
R i ro chính tr pháp lý Đơy lƠ lo i r i ro mà các nhà kinh doanh, nh t là các doanh nghi p kinh doanh xu t kh u lo ng i nh t B i vì, tr c khi xây d ng chi n l ợc kinh doanh xu t nh p kh u c a doanh nghi p hay quy t đ nh ký m t hợp đ ng xu t kh u doanh nghi p ph i d a vào tình hình kinh t - xã h i, d a trên các quy t đinh v thu , lu t l , m t bi n đ ng m nh v chính tr , pháp lý x y ra có th lƠm đ o l n mọi d đoán c a doanh nghi p và đem l i nh ng h u qu không mong mu n vô cùng nghiêm trọng đ i v i doanh nghi p.
Trong ho t đ ng xu t kh u, r i ro chính tr , pháp lý mà các doanh nghi p khó l ng tr c đ ợc nh t lƠ tình hình quan h chính tr ngo i giao gi a hai n c b ng nhiên căng thẳng, hay vi c ban hƠnh các văn b n c m nh p hay c m xu t m t m t hƠng nƠo đó, n c này t y chay hƠng hóa n c kia Ho c doanh nghi p đƣ gửi hƠng đi l p b ch ng t hợp l nh ng v n g p r i ro trong thanh toán hay chi n tranh xung đ t x y ra n c nh p kh u H n n a, doanh nghi p xu t kh u có th g p r i ro do phong t a, c m v n ho c tr đũa th ng m i đ i v i m t hàng mà doanh nghi p xu t kh u C th , tài kho n c a doanh nghi p có th b phong t a ngơn hƠng n c ngoài ho c là doanh nghi p đƣ chu n b xu t hàng nh ng không th xu t đ ợc vì bi n pháp tr đũa th ng m i c a n c nhà nh p kh u đ i v i n c nhà xu t kh u
Rõ ràng trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u, tình hình kinh t chính tr trong và ngoƠi n c là m i quan tơm hƠng đơu c a các doanh nghi p xu t kh u vì nó quy t đnh lợi nhu n xu t kh u c a doanh nghi p và c s thành công hay th t b i c a doanh nghi p
Các nhà xu t kh u luôn g p r i ro do các bi n đ ng v kinh t Đơy lƠ m t trong nh ng r i ro đi n hình thu c lo i r i ro do các bi n đ ng v kinh t Khi l m phát x y ra m t m c cao thì m t hợp đ ng sinh lợi s không còn Ủ nghĩa H n n a, do đ c đi m c a quá trình kinh doanh xu t kh u, th i gian th c hi n m t hợp đ ng th ng t ng đ i dài, trung bình kho ng t u 30 đ n 45 ngƠy Do đó, xác su t x y ra r i ro do l m phát không ph i là ít và m c đ r i ro do l m phát gây ra là m t thi t h i l n cho doanh nghi p
R i ro h i đoái lƠ s không ch c ch n v giá tr c a m t kho n thu nh p hay chi tr do s bi n đ ng tỷ giá gây ra, có th làm t n th t đ n giá tr d ki n c a hợp đ ng Trong hợp đ ng xu t kh u, r i ro h i đoái x y ra khi ngo i t mà nhà xu t kh u s nh n đ ợc trong t ng lai gi m giá so v i b n t S bi n đ ng tỷ giá làm cho các hợp d ng xu t kh u tr nên không ch c ch n Do v y, doanh nghi p ho t đ ng XNK, đ c bi t doanh nghi p kinh doanh XNK cũng c n ph i có bi n pháp đ phòng ng a và h n ch nh ng r i ro do s bi n đ ng c a tỷ giá h i đoái gơy ra.
R i ro do chính sách ngo i th ng thay đ i
Chính sách ngo i th ng lƠ h th ng các nguyên t c, các bi n pháp kinh t , hành chính, lu t pháp nhằm th c hi n đi u ti t các ho t đ ng mua bán qu c t c a m t NhƠ n c trong m t giai đo n nh t đnh Trong r i ro do s thay đ i chính sách ngo i th ng, doanh nghi p có th g p r t nhi u r i ro khác nhau nh ng c b n nh t v n là r i ro do các qui đnh v h n ng ch, th t c h i quan, thu XNK và các qui đnh hành chính khác Đơy lƠ lo i r i ro mà các nhà kinh doanh, nh t là các nhà xu t kh u lo ng i nh t
B i vì, tr c khi xây d ng chi n l ợc kinh doanh xu t kh u c a doanh nghi p hay quy t đ nh kí k t m t hợp đ ng xu t kh u, doanh nghi p ph i nghiên c u tình hình kinh t - xã h i và d a trên các qui đnh pháp lu t v qu n lí hàng hóa XNK c a c n c xu t kh u và c n c nh p kh u
R i ro do khan hi m ngu n nguyên li u và s bi n đ ng giá c các y u t đ u vào
Bi n đ ng giá c các y u t đ u vào bao g m bi n đ ng giá c nguyên v t li u, hàng hóa, d ch v , chi phí l u thông, Các doanh nghi p xu t kh u nông s n đ c bi t quan tơm đ n r i ro này vì các hợp đ ng xu t kh u th ng đ ợc doanh nghi p kí tr c khi ti n hƠnh thu mua đ xu t kh u Thêm vƠo đó, các doanh nghi p xu t kh u còn ph i g p r i ro do giá xu t kh u gi m vì hi n nay m t s doanh nghi p xu t kh u nông s n theo các hợp đ ng kǶ h n
1.2.2.2 Nhóm r i ro do nguyên nhân ch quan
R i ro do thi u v n Đ nâng cao kh năng c nh tranh đòi h i các doanh nghi p không ng ng c i ti n ch t l ợng s n ph m cũng nh dch v Song do thi u v n, doanh nghi p không đ kh năng đ i m i công ngh , m r ng qui mô s n xu t t i u T đó không đ s c c nh tranh v i đ i th d n t i vi c m t th ph n, Ngoài ra, trong ho t đ ng xu t kh u, r i ro do thi u v n còn làm cho quá trình th c hi n hợp đ ng xu t kh u không đ ợc đ m b o, d n t i giao hàng ch m,
R i ro do thi u thông tin
Các nhà xu t kh u h n ai h t ph i là nh ng ng i bi t rõ thông tin v giá c , s bi n đ ng trên th tr ng th gi i, đ c bi t là nh ng thông tin v đ i tác Vi c thi u thông tin s đem l i nh ng h u qu khôn l ng cho doanh nghi p Doanh nghi p ph i ti n hành các ho t đ ng kinh doanh xu t kh u v i các ắcông ty ma”, đ n khi không đ ợc thanh toán ti n hàng m i bi t mình b l a H n n a, vi c không n m b t đ ợc nh ng bi n đ ng giá c trên th tr ng th gi i, nhi u doanh nghi p đƣ kí hợp đ ng v i giá th p, đ n khi giá th gi i tăng vọt, lƠm cho giá trong n c c a m t hƠng tăng theo, khi n doanh nghi p b l Chính vì thê, v i s bùng n thông tin nh hi n nay, đ nh n bi t và tránh nh ng sai l ch thông tin, không còn cách nào khác là doanh nghi p c n ph i coi vi c thi u thông tin là m t trong nh ng y u t ch y u gây ra r i ro cho mình
R i ro do năng l c qu n lí kém Đơy lƠ m t trong nh ng r i ro ph bi n c a các doanh nghi p Vi t Nam hi n nay
M t nhà xu t kh u có năng l c qu n lí kém có th s g p liên ti p nh ng r i ro khác nhau: t ng lƠm nh v y là k p th i nh ng th c t là quá tr , tính toán t ng là l i nh ng th c t s l to, quan h khách hàng c t ng s làm khách hàng hài lòng nh ng th c t gây th t vọng, hàng hóa thu gom v b o qu n không t t, ch t l ợng không đ t tiêu chu n xu t kh u v n c xu t, T nh ng quy t đ nh sai l m, v i vƣ, không tính toán kĩ s làm cho doanh nghi p g p ph i r i ro, gây thi t h i tài s n hay m t uy tín v i khách hàng Nhi u doanh nghi p xu t kh u lƠm ăn thua l do năng l c qu n lí kém Uy tín hàng hóa xu t kh u c a Vi t Nam b nh h ng nghiêm trọng.Đi u này có l hoƠn toƠn đúng v i th c tr ng c a đ i ngũ cán b qu n lí Vi t Nam t n t i t th i bao c p và t đó th c t cho th y v i đ i ngũ cán b nh v y đƣ đem l i hi u qu xu t kh u r t th p
R i ro do thi u trình đ chuyên môn nghi p v
Hi n nay, r t nhi u doanh nghi p xu t kh u c a Vi t Nam còn thi u nhân viên có trình đ nghi p v ngo i th ng, nh t là doanh nghi p v a và nh S thi u hi u bi t v pháp lu t và t p quán qu c t mà th hi n là chào hàng không sát giá, nh m ch t l ợng, thi u s l ợng, vi ph m giao k t trong hợp đ ng và trong L/C M t khi trình đ nghi p v ngo i th ng c a nhân viên còn y u kém thì họ d dàng b m c l a và h u qu là r i ro phát sinh th ng xuyên Đơy lƠ m t trong nh ng r i ro r t hay m c ph i đ i v i nh ng doanh nghi p ho t đ ng kinh doanh xu t kh u Vi t Nam Nói đ n v n đ nƠy còn khá nhi u r c r i xung quanh liên can đ n nhi u h th ng khác, do đó đơy lƠ r i ro có t n s x y ra cao nh t, vƠ cũng đem l i nhi u nh h ng nh t đ i v i doanh nghi p.
nh h ng c a r i ro trong ho t đ ng xu t kh u
Trong kinh doanh nói chung cũng nh ho t đ ng kinh doanh xu t kh u nói riêng, phòng ng a vƠ h n ch r i ro lƠ m t trong nh ng m c tiêu ch ch t, góp ph n đem l i s phát tri n n đ nh c a doanh nghi p, đ ng th i giúp doanh nghi p né tránh đ ợc nh ng nh h ng không đáng có R i ro trong xu t kh u có r t nhi u lo i, nhi u th th c x y ra d i nhi u d ng, nhi u th i đi m khác nhau, hay nói đúng h n r i ro trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u r t đa d ng, do đó tác đ ng c a r i ro cũng nhi u m c đ khác nhau tùy thu c vƠo nh ng ph ng án phòng ng a ho c ngăn ch n mƠ doanh nghi p đ a ra m c đ nhẹ, doanh nghi p có th b nh h ng m t ph n, chẳng h n nh ch u l m t ph n doanh thu, ho c doanh thu ch m so v i d ki n, ho c thu h i nợ không đ ợc, ho c ngu n v n sử d ng không hi u qu , tuy nhiên m c đ n ng h n, doanh nghi p có th ph i đ i đ u v i nh ng khó khăn không tìm ra đ ợc h ng gi i quy t vƠ h u qu lƠ doanh nghi p ph i tuyên b phá s n Doanh nghi p Vi t Nam hi n nay m c dù đƣ có nh ng b c ti n r t nhi u đ ti n xa h n ra th tr ng toƠn c u, tuy nhiên s thi u thông tin v th tr ng th gi i vƠ kh năng thanh toán c ng v i nghi p v còn y u kém lƠ m t trong nh ng nguyên nhơn ch y u gơy ra r i ro trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u, mƠ tác đ ng không mong mu n c a nó đƣ khi n nhi u doanh nghi p xu t kh u lao đao trong quá trình xơy d ng đ ng l i, chi n l ợc phát tri n cho t ng lai, th m chí lƠ ph i b cu c d ng l i trên th ng tr ng c nh tranh kh c li t. Đ i v i nhà xu t kh u, m i m t th a thu n, m t ho t đ ng, m t b c nh trong toàn b quá trình xu t kh u đ u hƠm ch a r i ro VƠ ng i mua luôn có nh ng lý do đ bào ch a n u hƠnh đ ng c a họ có th là vô tình ho c c tình gây ra r i ro cho nhà xu t kh u R i ro trong ho t đ ng xu t kh u có th gây ra m t cách tr c ti p ho c gián ti p, vô hình ho c h u hình, do đó cũng có th đ nh l ợng ho c không v m c đ nh h ng c a nó đ i v i doanh nghi p xu t kh u R i ro nh h ng đ n nhi u m t, nhi u ph ng di n c a doanh nghi p, vƠ th ng không gi i h n m c đ nh h ng v sau n u không đ ợc gi i quy t k p th i vƠ đúng cách.
- R i ro nh h ng đ n chi phí/ doanh thu/ lợi nhu n/ ngu n v n c a doanh nghi p
Có th nói đơy lƠ tác đ ng tr c ti p d th y nh t mà r i ro trong ho t đ ng xu t kh u gơy ra đ i v i các doanh nghi p xu t kh u Khi x y ro m t r i ro, đi u đ u tiên chúng ta nhìn nh n tr c m t chính là doanh nghi p b t n th t ph n doanh thu ho c tăng thêm ph n chi phí tùy vào m c đ nh h ng c a r i ro đó Chẳng h n, rõ ràng nh t là r i ro thanh kho n, khi công ty A xu t kh u s n ph m g sang
Trung Qu c thanh toán bằng T/T, nh ng khi giao hƠng xong bên phíađ i tác l i trì hoƣn không thanh toán, nh v y trong ng n h n công ty A b m t đi kho n doanh thu bán hƠng đƣ d tính s đ t đ ợc Đó lƠ tr ng hợp phía đ i tác thanh toán ch m h n so v i d tính, công ty A có th s thu h i đ ợc toàn b ph n doanh thu đó, nh ng v i th i gian ch m tr nh v y cũng s làm ch m tr nh ng k ho ch, d đnh mà công ty dùng s ti n đó đ xoay vòng v n Còn trong tr ng hợp đ i tác không tr ti n n a thì coi nh công ty m t tr ng toàn b ph n doanh thu nói trên VƠ đi u hi n nhiên t n th t doanh thu s gây ra t n th t lợi nhu n, h u qu là doanh nghi p b v ng m c trong vi c xoay vòng v n kinh doanh R i ro nh h ng đ n doanh thu xu t kh u có th là m t ph n ho c toàn b , nh ng dù lƠ bao nhiêu đi chăng n a thì đơy cũng lƠ đi u doanh nghi p hoàn toàn không mong mu n đ nó x y ra, b i doanh thu lợi nhu n là y u t c b n quy t đ nh s phát tri n c a doanh nghi p, s t n th t này dù là nh nh t cũng lƠm nên nh ng thay đ i không đáng có.
- R i ro nh h ng đ n uy tín c a doanh nghi p
Có r t nhi u r i ro ti m n và x y ra b t c lúc nào trong quá trình xu t kh u, không nh ng hao h t doanh thu c a doanh nghi p mà nó còn nh h ng đ n uy tín, ti ng nói c a doanh nghi p đ i v i đ i tác, đ c bi t là nh h ng đ n ni m tin c a nh ng đ i tác trong th ng m i toàn c u b i kinh doanh xu t kh u không còn nằm trong ph m vi n i đ a CƠng lƠm ăn v i nhi u đ i tác thì uy tín doanh nghi p càng ph i đ ợc chú trọng, uy tín trên th ng tr ng qu c t có th quy t đ nh s s ng ch t t n vong c a m t th ng hi u Khi đƣ gia nh p vào nh p đ p toàn c u thì ph i v n đ ng theo quy lu t chung đ phát tri n m t cách b n v ng và gi v ng uy tín c a doanh nghi p mình, đó lƠ nguyên nhơn vì sao doanh nghi p ph i chú Ủ đ n v n đ này
Ví d , r i ro trong quá trình v n chuy n c a nhà v n t i làm hàng hóa không k p th i gian đ x p lên tàu, k t qu là hàng t i n c nh p kh u tr so v i d ki n Nhà nh p kh u s không quan tâm lý do hay nguyên nhân x y ra s ch m tr trên, cái mà họ quan tâm là nh ng t n th t gây ra do giao hàng tr , v m t pháp lý họ yêu c u doanh nghi p b i th ng là hi n nhiên, nh ng đi u quan trọng là họ m t ni m tin vào m i qu n h lƠm ăn v i doanh nghi p, họ cho rằng doanh nghi p làm ăn không có thi n chí ho c không gi ch tín trên th ng tr ng, đi u này làm doanh nghi p m t đi khách hƠng, m t đi ni m tin c a họ và c t lõi c a v n đ là m t uy tín trong kinh doanh Ki m đ ợc khách hàng là m t chuy n, nh ng ph i lƠm sao đ gi đ ợc m i quan h kinh doanh, duy trì đ ợc ni m tin c a khách hàng m i lƠ đi u quan trọng trong kinh doanh xu t kh u, đơy uy tín c a doanh nghi p chính là công c có hi u qu nh t đ gi v ng ni m tin c a khách hàng, b i cho dù là th i đ i nào, đ a bƠn nƠo đi chăng n a thì ắm t l n th t tín, v n s th t tin” v n luôn là câu nói có giá tr , đ c bi t trong kinh doanh Do đó, r i ro trong ho t đ ng xu t kh u làm gi m uy tín c a doanh nghi p là m t trong nh ng tác đ ng to l n và nguy h i nh t nh ng l i không th đ nh l ợng c th mà r i ro mang l i cho doanh nghi p
- R i ro nh h ng chính sách/ chi n l ợc c a doanh nghi p trong t ng lai
Thông th ng nh ng r i ro x y ra n i t i doanh nghi p s không đ n m c làm doanh nghi p ph i thay đ i c chi n l ợc, ho ch đ nh trong t ng lai, nh ng v i nh ng r i ro khách quan mang t m vĩ mô nh chính sách pháp lu t, chính tr c a n c xu t kh u ho c n c nh p kh u cũng nh các quy đ nh, quy ch m i đ ợc ban hành thì b t bu c các doanh nghi p xu t kh u ph i thay đ i chính sách t i doanh nghi p mình đ k p th i và phù hợp v i đ ng l i phát tri n m i
Chẳng h n, đ i v i các doanh nghi p xu t kh u các s n ph m ch bi n t g sang Hoa KǶ, t năm 2008 ph i tuơn theo Đ o lu t Lacey c m nh p kh u các s n ph m không có nguyên li u g rõ rƠng, đi u này bu c các doanh nghi p ph i thay đ i chính sách thu mua g nguyên li u, thay đ i ngu n cung đ đáp ng đúng yêu c u c a nhà nh p kh u, đ ng nhiên đi u này s lƠm gia tăng chi phí thu mua nguyên li u m t cách đáng k d n đ n s gi m sút trong lợi nhu n ròng, nh ng doanh nghi p không th không th c hi n n u mu n đ y m nh xu t kh u sang Hoa KǶ
Nh v y, có nh ng r i ro m c dù bi t tr c nh ng doanh nghi p v n không th né đ ợc và ph i ch p nh n nó nh m t đi u hi n nhiên, có chăng lƠ doanh nghi p ph i xây d ng l i chi n l ợc phát tri n kinh doanh sao cho phù hợp và h n ch đ n m c th p nh t chi phí phát sinh thêm
Tóm l i, r i ro trong ho t đ ng xu t kh u vô cùng đa d ng và gây ra nhi u nh h ng khác nhau cho doanh nghi p kinh doanh xu t kh u M c đích sau cùng c a kinh doanh xu t kh u chính là lợi nhu n nên suy cho cùng thì nh h ng rõ ràng nh t c a r i ro chính là hao t n m t ph n hay toàn b lợi nhu n c a doanh nghi p, và n ng nh t chính là k t thúc vòng đ i c a doanh nghi p bằng m t d u ch m h t đ y đau đ n.
S c n thi t c a vi c đ a ra bi n pháp h n ch r i ro trong ho t đ ng xu t
Phòng ng a vƠ h n ch r i ro trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u đem l i r t nhi u lợi ích cho doanh nghi p, đi u nƠy r t quan trọng vƠ có vai trò quy t đ nh đ i v i s thƠnh công trong các th ng v xu t kh u c a doanh nghi p Phòng ng a đ ợc r i ro giúp doanh nghi p thu n ti n xu t kh u vƠ không t n thêm chi phí, do đó có th xoay vòng v n nhanh vƠ đem v n tái đ u t đ nơng cao kh năng c nh tranh so v i đ i th Dù nói nh th nƠo đi n a, thì chung quy m c đích cu i cùng c a vi c h n ch r i ro trong ho t đ ng xu t kh u c a doanh nghi p chính lƠ đ nơng cao doanh s vƠ lợi nhu n, nơng cao uy tín vƠ kh năng c nh tranh trên tr ng th gi i, vì v y vi c đ a ra các bi n pháp h n ch r i ro trong ho t đ ng kinh doanh xu t kh u c a doanh nghi p lƠ vô cùng c n thi t.
M c dù có nh ng r i ro ch có th h n ch ch không th ngăn ch n hoƠn toƠn, nh ng n u có nh ng bi n pháp hợp lỦ, đúng lúc đúng th i đi m s giúp doanh nghi p gi m thi u đ ợc nh ng t n th t đáng k , quy t đ nh hi u qu kinh doanh xu t kh u c a doanh nghi p.
Chúng ta đ u bi t m i m t doanh nghi p là m t t bào s ng c a toàn b n n kinh t , do đó s phát tri n hay v n đ ng t ng nh p th c a doanh nghi p đó cũng tác đ ng đ n các nhân t còn l i c a n n kinh t Do v y, h n ch r i ro là vi c doanh nghi p ph i chú trọng đ giúp gi m thi u t i đa t n th t cho doanh nghi p mình, gi m chi phí ho t đ ng đ ng th i cũng lƠ giúp các cá th khác có liên quan tránh đ ợc nh ng tác đ ng kéo theo không mong mu n
Nh v y, qua ch ng 1, chúng ta có nh ng đ nh nghĩa vƠ hi u bi t c b n v xu t kh u và r i ro trong ho t đ ng xu t kh u R i ro trong ho t đ ng xu t kh u có nhi u lo i v i nh ng t n th t và thi t hai nhi u m c đ khác nhau T nh ng hi u bi t c b n này có th phân tích nguyên nhân t i sao x y ra r i ro vƠ đ a ra gi i pháp phù hợp đ h n ch ho c ngăn ch n hẳn r i ro
Ch ng 2: TH TR NG HOA K ǵ Đ I V I S N PH M