đề tài hệ thống cảng cạn khu vực miền bắc việt nam và một số đề xuất phát triển

Điều 04, Bộ luật Hàng hải Việt Nam quy định rằng: “cảng cạn là một bộ phận thuộc kết cấu hạ tầng giao thông vận tải, là đầu mối tổ chức vận tải gắn liền với hoạt động của cảng biển, cảng

Ti ể u lu ậ n Logistic - Nhóm 13 Logistic và vận tải quốc tế (TMA305E)

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

I Chương I Cơ sở lý thuyết 3

1 T ng quan v c ng c n 3 ổ ề ả ạ 1.1 Khái ni m 3 ệ 1.2 Vai trò 3

1.3 Chức năng 4

2 Hoạt động củ a c ng c n 5 ả ạ 2.1 Cơ sở ạ ầ h t ng c a c ng c n 5 ủ ả ạ 2.2 Quy trình hoạt động t ại cả ng c n 6 ạ II Chương II: Thực trạng và đánh giá 8

1 ICD Mỹ Đình 8

1.1 Vị trí địa lý: 8

1.2 Cơ sở hạ tầng: 8

1.3 Hoạt động của ICD 9

1.4 Kế hoạch mở rộng ICD Mỹ Đình: 9

2 ICD Hải Dương 10

2.1 Vị trí địa lý: 10

2.2 Cơ sở hạ tầng: 10

2.3 Hoạt động của ICD: 11

3 ICD Th y Vân 11 ụ 3.1 V ị trí đị a lý: 11

3.2 Cơ sở ạ ầ h t ng: 11

3.3 Hoạt động của ICD: 12

4 ICD Tiên Sơn 12

4.1 V ị trí đị a lý: 12

4.2 Cơ sở hạ tầng của ICD: 12

4.3 Hoạt động của ICD: 13

4.4 Nhận xét: 13

5 ICD Lào Cai 13

5.1 V ị trí đị a lý: 13

5.2 Cơ sở hạ tầng của ICD: 14

5.3 Hoạt động của ICD: 14

5.4 Nhận xét: 15

6 ICD L ong Biên 15

6.1 V ị trí đị a lý: 16

6.2 Cơ sở hạ tầng của ICD: 16

6.3 Hoạt động của ICD: 16

6.4 Nhận xét: 17

III Chương III: Đề xuất phát triển h ệ thố ng cảng c ạn khu v c miự ền B ắc 17

1 Đối với nhà nướ c 17

1.1 Quy ho ạch hệ thố ng c ng c n 17 ả ạ 1.2 Hoàn thi n chính sách v ệ ề đầu tư xây dựng các ICD theo hình th ức PPP 19

2 Đối vớ i doanh nghi p 20 ệ

2.1 Cải thi ện năng lực hạ ầng và đầu tư cơ sở thiết bị c a ICD 20 t ủ 2.2 Đa dạng hoá và nâng cao chất lượng dịch v tại ICD 21 2.3 Xây dựng thương hiệu doanh nghi p 22 ệ

KẾT LUẬN 24 TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay, do quá trình h p tác và liên k t kinh t trên toàn cợ ế ế ầu cũng như khu vực, khối lượng hàng hóa trao đổi giữa các nước gia tăng nhanh chóng Đi liền với việc gia tăng khối lượng trao đổi hàng hóa giữa các nước là sự phát triển của các phương thức vận tải Đ c bi t ặ ệ

là vi c s d ng container vào quá trình chuyên ch ệ ử ụ ở hàng hóa đã làm thay đổi sâu s c v nhi u ắ ề ềmặt không ch trong ngành v n t i mà c các ngành kinh t khác có nhu c u chuyên ch hàng ỉ ậ ả ả ế ầ ởhóa Cùng v i quá trình phát tri n c a quá trình Container hoá, phát tri n c ng cớ ể ủ ể ả ạn đã trởthành xu thế trên toàn th giế ớ i

Việt Nam đang trong quá trình hội nhập kinh t th giới cũng không nằm ngoài xu th đó ế ế ếTính đến tháng 11/2021, Việt Nam đã ký kết 15 Hiệp định thương mại tự do (FTA) Việc đàm phán và ký kết thành công nhiều FTA với các đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của Vi t Nam h a h n mang l i nhiệ ứ ẹ ạ ều cơ hội v ề tăng trưởng kinh t ế và đa dạng hoá th ị trường xuất nh p kh u Viậ ẩ ệc tăng khả năng cạnh tranh c a hàng hóa Vi t Nam vào các thủ ệ ị trường

xuất ẩu lớn thông qua vi c ký kkh ệ ết các FTA có ý nghĩa quan trọng Khối lượng hàng hóa xuất nh p khậ ẩu cũng như khối lượng hàng hóa chuyên chở b ng container ằ ở Việt Nam s ẽtăng rất nhanh trong tương lai, nhu cầu sử dụng cảng cạn ngày càng lớn Bên cạnh đó, việc phát tri n c ng c n ICD ể ả ạ ở Việt Nam chưa đồng đều, h u h t là tr c thu c c ng bi n ho c hay ầ ế ự ộ ả ể ặcác công ty giao nh n, v n chuy n, phát tri n ch y u khu v c phía Nam, nh l ậ ậ ể ể ủ ế ở ự ỏ ẻ ở phía Bắc

và hoàn toàn chưa có ở miền Trung Đặc biệt, Theo thống kê của Cục Hàng hải Việt Nam, quy mô di n tích c a các c ng c n t i mi n B c là nh , ch y u t 10 ha tr xu ng, ch có 1 ệ ủ ả ạ ạ ề ắ ỏ ủ ế ừ ở ố ỉcảng c n có diạ ện tích 13,5 ha và 1 c ng c n diả ạ ện tích 30 ha Các cảng c n này hiạ ện m i ch ớ ỉđược k t n i bế ố ằng đường bộ, chưa tạo ra được hi u qu v n t i rõ r t gi a c ng bi n và nguệ ả ậ ả ệ ữ ả ể ồn hàng Đặc biệt với quy mô nhỏ, chủ yếu dưới 10 ha, dẫn đ n hiệu quả ế kinh doanh chưa cao, chưa được quy ho ch phát tri n h p lý Xu t phát t ạ ể ợ ấ ừ thực t trên, nhóm ti u lu n ch n nghiên ế ể ậ ọ

cứu đề tài tiểu luận môn Logistics và vận tải quốc tế là: “Hệ thống c ng c n khu v c miả ạ ự ền Bắc Vi t Nam và mệ ột số đề xu t phát triấ ển”

Tiểu lu n t p trung nghiên c u v tình hình h ậ ậ ứ ề ệ thống c ng c n mi n B c trong nhả ạ ề ắ ững năm gần đây và đề xuất phát triển hệ thống này Ti u lu n nghiên c u v i kể ậ ứ ớ ết cấu 3 ph n: ầ

1 Cơ sở lý thuyết về cảng cạn

2 Thực trạng và đánh giá về hệ thống c ng c n ả ạ ở miền Bắc Việt Nam

3 Đề xu t phát tri n h ấ ể ệ thống c ng c n khu v c mi n B c ả ạ ự ề ắ

Nhóm ti u lu n xin chân thành bày t lòng biể ậ ỏ ết ơn sự hướng d n c a Th.S Lê Minh Trâm ẫ ủ

để nhóm có thể hoàn thành tiểu luận này một cách tốt nhất Vì th i gian có hạn và kiến thức ờcòn chưa sâu, nhóm chúng em không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, nhóm rất mong nhận được sự góp ý của cô để chúng em có th hoàn thiể ện hơn vốn hiểu biết còn h n h p cạ ẹ ủa mình

I Chương I Cơ sở lý thuyết

1 Tổng quan v cề ảng cạ n

ICD (Inland Container Depot), hay còn gọi là cảng cạn, cảng khô hay cảng nội địa Điều 04,

Bộ luật Hàng hải Việt Nam quy định rằng: “cảng cạn là một bộ phận thuộc kết cấu hạ tầng giao thông vận tải, là đầu mối tổ chức vận tải gắn liền với hoạt động của cảng biển, cảng hàng không, cảng đường thủy nội địa, ga đường sắt, cửa khẩu đường bộ Đồng thời, nó còn giữ chức năng tương tự như cửa khẩu đối với các lô hàng đượ xuát khẩu và nhập khẩu bằng đường biển.”

Cảng cạn chính là phần mở rộng của cảng biển thông thường Để tránh ồn ứ, tồn đọng, quá tải ở cảng biển, cảng ICD được xây dựng nhằm giảm bớt gánh nặng, đáp ứng nhu cầu thông quan của các lô hàng, đồng thời cũng tạo điều kiện cho việc kiểm soát và nâng cao năng suất

Vai trò của ICD thể hiện rõ trong hệ thống vận tải container Có thể nói ICD là đầu cầu kết nối giữa nơi sản xuất tiêu thụ hàng hóa và cảng biển, đặc biệt ở khu vực có khối lượng - container lớn Một vài vai trò tiêu biểu của ICD bao gồm:

a Là điểm t p k t container, gi m gánh nậ ế ả ặng, tăng khả năng thông qua tại các cảng biển

Thời gian làm thủ tục hải quan phụ thuộc vào nhiều yếu tố quy trình như kết quả giám định, bốc xếp hàng, kiểm tra chuyên ngành, Một trở ngại nữa mà nhiều cảng biển hay gặp phải

là sự hạn chế về không gian, bãi đỗ Trong một thế giới toàn cầu hóa, nhu cầu xuất nhập khẩu tăng cao, bắt buộc các cảng biển phải có khả năng tải được lưu lượng hàng hóa vô cùng lớn Cảng ICD đã giải quyết vấn đề này, cung cấp điều kiện thích hợp để bảo toàn chất lượng hàng hóa, đóng vai trò như một điểm tập kết container Hàng hóa tổng hợp và phân phối thông qua ICD sẽ giảm áp lực, giảm ứ đọng cũng như tăng diện tích sức chứa cho cảng biển

b Là phương pháp giảm chi phí, tối ưu hóa vận chuyển

ICD làm giảm chi phí, tối ưu hóa vận chuyển ICD đóng vai trò trung tâm phân phối hàng hóa, hàng hóa lưu thông một cách nhanh chóng, giảm thời gian lưu hàng tức là tiết kiệm - được thời gian, hạn chế việc bốc xếp hàng hóa cũng như giảm chi phí đi kèm Quá trình vận chuyển trên đường và tại cảng biển được tối ưu, nâng cao năng suất cũng như tính hiệu quả Hơn nữa, hàng hóa cũng cắt giảm được các khoản phí thanh toán bù trừ chuyển tiếp giữa - các đại lý, bởi cảng ICD cho phép sử dụng vận đơn, chứng từ liên hợp và đa phương thức Điều này cũng làm giảm lượng khí thải, khí nhà kính thông qua việc giảm lưu lượng lưu thông hàng hóa, thay đổi phương thức vận chuyển hàng, đồng nghĩa với việc giảm ùn tắc giao thông

c Là nguồn lực thúc đẩy dịch vụ logistics

ICD góp phần thúc đẩy dịch vụ logistics Logistics bao gồm nhiều chi phí, cụ thể có thể kể đến phí vận chuyển, lưu kho bãi, Những chi phí này có thể rất lớn nếu như hàng hóa bị ứ đọng, khiến cho chi phí logistics tăng đáng kể Cảng ICD giải quyết các vấn đề này, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành logistics phát triển

Cảng cạn ICD có một vai trò không hề nhỏ với quá trình vận tải, nhưng để phát huy hết tác dụng của mình, ICD phải được quy hoạch hợp lý cùng với thiết kế, trang bị hiện đại sao cho thuận tiện vận chuyển đến và đi tới cảng biển, cũng như là hoạt động trơn tru, liên kết và đồng bộ với hệ thống hải quan

Đối với hệ thống hải quan, cảng ICD là một điểm mấu chốt quan trọng giúp hàng hóa lưu thông, góp phần giảm các loại chi phí và thời gian giam hàng Tùy vào từng khu vực hay quốc gia mà cảng cạn có chức năng khác nhau Một vài chức năng tiêu biểu của cảng ICD bao gồm:

- Thông quan hàng hóa: bao gồm việc kiểm tra hàng lẻ trước khi đóng hàng hoặc sau khi dỡ hàng, kiểm tra niêm phong container, giám định và xác định trị giá hải quan Việc vận chuyển các container chưa thông quan đến ICD từ cảng biển nước sâu giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, rất cần thiết cho sự phát triển hệ thống vận tải đa phương thức

- Lưu thông hàng hóa được vận chuyển bằng container

- Là bãi chứa, tập kết container có hàng/ rỗng và hàng hóa xuất nhập khẩu: bao gồm các hoạt động như cân, kiểm tra niêm phong và kiểm tra tổn thất, nhãn dán và kiểm soát

độ an toàn và kiểm soát thông tin container; có thể được nhận container đã đóng hàng từ trạm đóng hàng container vệ tinh (CFS) trong tình trạng sẵn sàng để được vận chuyển ra cảng Các chủ hàng cũng có thể trực tiếp mang hàng lẻ tới cảng cạn để tổng hợp hàng và chuyển đi

- Sửa chữa và bảo dưỡng container

- Đóng và dỡ hàng khỏi container cũng như gom và chia hàng hóa lẻ từ container

- Kiểm tra và hoàn tất thủ tục hải quan

Ngoài ra còn những chức năng phụ như vận chuyển hàng dự án, hàng siêu trọng, lắp đặt trang thiết bị, làm bao bì đóng gói,

2 Hoạt đ ng của cảộ ng c nạ

Một cảng cạn có diện tích không hề nhỏ, chia ra thành nhiều khu vực dựa theo chức năng nhất định Cơ sở vật chất kỹ thuật của ICD phải đảm bảo, phù hợp với các quy chuẩn do Bộ Giao thông vận tải ban hành để thực hiện chức năng một cách trơn tru nhất Các công trình thiết yếu của cảng cạn bao gồm:

- Hệ thống kho bãi container - hàng hóa:

- Bãi đậu container

- Khu vực vệ sinh container

- Kho ngoại quan

- Kho CFS - kho thu gom hàng lẻ

- Khu vực thủ tục hành chính, thông quan hàng hóa khu văn phòng-

- Nhà điều hành

- Văn phòng các cơ quan liên quan

- Khu vực chuyên đóng gói, thông quan hàng hóa

- Nhà xưởng sửa chữa

- Các công trình đảm bảo an ninh trật tự: Cổng, tường rào, thiết bị soi, chiếu, trang thiết bị giám sát, kiểm soát, thanh tra và lưu giữ của hải quan,

- Đường giao thông nội bộ và giao thông kết nối với hệ thống giao thông vận tải ngoài khu vực cảng cạn; Hệ thống cấp điện, cấp, thoát nước, thông tin liên lạc

Cụ thể mà nói, quy trình hoạt động tại cảng cạn là quy trình xuất nhập hàng hóa, kết hợp giữa vận chuyển đường bộ và đường sắt Ngoài ra, còn một phương thức vận chuyển nữa là đường thủy nội địa Phương thức này không có điểm khác biệt gì đáng kể, ngoài việc thay vì xe cộ hay tàu hỏa, phương tiện vận chuyển của nó là sà lan Quy trình này được chia ra thành quy trình xuất hàng và quy trình nhập hàng Trong hai quy trình đó tiếp tục phân nhỏ ra thành quy trình với hàng nguyên container và hàng lẻ container

a Quy trình xuất hàng hóa

Với quy trình này, hàng nguyên container và hàng lẻ container giống hệt nhau về các bước vận chuyển Khách hàng tự vận chuyển hàng nguyên container tới ICD bằng ô tô, với hàng

lẻ thì vào CFS dưới sự giám sát của hải quan Khu container rỗng sẽ đảm nhận việc xuất container rỗng phục vụ đóng hàng Sau khi đóng xong, hàng hóa sẽ được đưa đi kiểm tra, giám định rồi tới khu chứa container Từ bước này, hàng bắt đầu chuyển dần ra đầu kéo tàu hỏa rồi ra phương tiện vận chuyển (tàu hỏa hoặc ô tô) rồi ra cảng biển

b Quy trình nhập hàng hóa tại ICD

về kho của chủ hàng (ICD nhận lại container rỗng) Phương thức thứ hai là tháo dỡ container

và chuyển hàng lên xe ô tô để giao cho chủ hàng (container rỗng sẽ được đưa vào khu container rỗng)

1.3. Hoạ t đ ng của ICD ộ

- Xuất nhập khẩu ủy thác và bảo lãnh XNK

- Khai thuê hải quan, thông quan hàng hoá XNK

- Đại lý tàu biển hàng rời và hàng container

- Đại lý hàng gom & hàng CFS

- Đại lý phân phối hàng hóa XNK và nội địa

- Cho thuê kho bãi bao gồm: kho thông thường, kho lạnh, kho ngoại quan, kho phân phối hàng hóa…

- Cho thuê container

- Dịch vụ hàng hoá quá cảnh, tạm nhập tái xuất và hàng miễn thuế

- Các dịch vụ đồng bộ khác cho việc di dời lắp đặt nhà xưởng & máy móc thiết

bị

Do nhu cầu ngày càng lớn của các doanh nghiệp, năm 2015, INTERSERCO đã quyết định

mở rộng thêm IDC Mỹ Đình về xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức, TP Hà Nội Diện tích nghiên cứu lập quy hoạch khoảng 23,2 ha, phía Nam giáp quốc lộ 32 Mục tiêu của cảng cạn nhằm phục vụ khu vực kinh tế Tây Bắc Hà Nội Công suất hoạt động của cảng cạn ICD Mỹ Đình giai đoạn 2020 2030 lên đến 151.800 TEU/năm trên tổng công suất khoảng 380.000 - TEU/năm của khu vực kinh tế Tây Bắc, phù hợp với Quy hoạch phát triển hệ thống cảng cạn Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030

+ Tổng diện tích kho:4,56 ha, trong 2,8 ha là kho ngoại quan

+ Loại hình kho: kho thông thường và kho ngoại quan

+ Kết cấu kho: khung thép, xây tường, nền cao thuận tiện cho việc đóng rút hàng hóa trên xe tải và xe container

+ Trang bị: hệ thống báo cháy và chữa cháy đã được Phòng Cảnh sát PCCC thẩm duyệt

- Trang thiết bị:

+ 45 xe container có lắp định vị vệ tinh

+ Cẩu container chuyên dụng

Cho thuê kho, cho thuê bãi, xếp dỡ hàng hóa và container, làm thủ tục hải quan, đại lý hải quan, giao nhận và vận chuyển hàng hóa cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Hệ thống kho chủ yếu các kho của ICD dành cho công ty TNHH Ford Việt Nam và công ty Keangnam thuê toàn quyền sử dụng Khách hàng lớn nhất của ICD Hải Dương là công ty Ford Việt Nam Các khách hàng khác lượng hàng ít, không đều trong năm và chủ yếu là yêu cầu vận chuyển

và tự làm thủ tục hải quan, còn hoạt động thuê khai hải quan và hoàn thành thủ tục chúng từ

và giao nhận chủ yếu chỉ có Ford Việt Nam Tuy nhiên ICD chưa là đại lý cho các hãng tàu,

mà chủ yếu thực hiện thủ tục hải quan cho hàng hóa và vận chuyển hàng hóa từ cảng Hải Phòng hoặc cảng Cái Lân tới ICD, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việc lưu kho, bãi cũng còn nhiều hạn chế do sắp xếp hàng hóa tại kho bãi chưa thực sự hiệu quả

3 ICD Thụy Vân

3.1 Vị trí địa lý:

ICD Thụy Vân hoạt động 2007, với diện tích hơn 2,8 ha tại KCN Thụy Vân (Hiện nay tại KCN Thụy Vân có 52 dự án đã được cấp phép đầu tư trong đó có 28 doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài) , thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, có vị trí thuận lợi về giao thông như: nằm trên tuyến đường cao tốc xuyên Á Côn Minh – Hải Phòng, cách ga đường sắt Phủ Đức trên tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai 1 km, cách cảng sông Việt Trì 6 km, cách sân bay quốc tế Nội Bài 40 km, cách Hà Nội 70 km, cách cảng Hải Phòng 180 km, và gần khu công nghiệp tập trung rất nhiều tập đoàn sản xuất hàng hóa xuất nhập khẩu của Hàn Quốc với sản lượng container xuất nhập 30.000 TEU/ năm

ICD Thụy Vân là cảng cạn tại Phú Thọ để phục vụ cho các khách hàng tại và xung quanh tỉnh Phú Thọ Hàng hóa tại khu vực đó sẽ được kiểm tra và thông quan tại cảng cạn ICD Bên cạnh đó, TASA đang phục vụ các khách hàng dịch vụ kê khai hải quan tại cảng cạn ICD Thụy