Tôi ghi tên dưới đây: Số TT Họ và tên Ngày tháng năm sinh Nơi công tác Chức danh Trình độ chuyên môn Tỷ lệ % đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến 1 Nguyễn Thị A 15/9/1980 Trường TH xã Tượn
Trang 1TRƯỜNG TIỂU HỌC TƯỢNG LĨNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO HIỆU QUẢ THIẾT
BỊ DẠY HỌC LỚP 1,2
Năm 2022
Trang 2ĐƠN YÊU CẦU
CÔNG NHẬN PHẠM VI ẢNH HƯỞNG
VÀ HIỆU QUẢ ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng xét công nhận phạm vi ảnh hưởng
và hiệu quả áp dụng sáng kiến ở cấp huyện Tôi ghi tên dưới đây:
Số
TT Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Nơi công tác Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo
ra sáng kiến
1 Nguyễn Thị A 15/9/1980
Trường TH
xã Tượng Lĩnh
Hiệu
Là tác giả đề nghị xét công nhận phạm vi ảnh hưởng và hiệu quả áp dụng
sáng kiến: Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả thiết bị dạy học lớp 1,2.
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 15/9/2021
- Mô tả bản chất của sáng kiến:
+ Về nội dung của sáng kiến
1. Mô tả biện pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Trong những năm trước khi có sáng kiến, để tăng hiệu quả sử dụng đồ dùng hỗ trợ cho hoạt động dạy học, tôi đã triển khai thử nghiệm một số biện pháp và đã thu lại một số kết quả nhất định như sau:
Biện pháp 1: Chỉ đạo nhân viên thư viện sắp xếp khoa học phòng thiết bị.
* Ưu điểm:
Biện pháp này giúp cho việc quản lý thư viện dễ dàng trong điều kiện nhà
Trang 3trường đang thiếu thốn về cơ sở vật chất, còn sử dụng phòng công vụ để sắp xếp làm phòng thiết bị trong khi số lượng thiết bị rất nhiều Với điều kiện như vậy, rất cần sắp xếp thiết bị gọn gàng, ngăn nắp để dễ lấy, dễ nhìn và đảm bảo an toàn Biện pháp không chỉ giúp nhà quản lý đánh giá hiệu quả của nhân viên thư viện mà còn kiểm soát việc đảm bảo an toàn, lưu trữ thiết bị cho việc sử dụng lâu dài
* Hạn chế:
Việc sắp xếp thư viện rất quan trọng nhưng biện pháp này chủ yếu phục
vụ cho công tác quản lý, sắp xếp và là việc làm chính của nhân viên thư viện Đây chỉ là biện pháp giúp cho việc kiểm tra, giám sát số lượng thiết bị của thư viện và dễ dàng cho công tác kiểm tra độ an toàn, chất lượng của các thiết bị nhưng không phải là biện pháp góp phần thúc đẩy việc sử dụng thiết bị của giáo viên để nâng cao chất lượng giảng dạy
Biện pháp 2: Quản lý chặt chẽ quá trình mượn trả thiết bị dạy học, nâng cao ý thức cho giáo viên, nhân viên.
* Ưu điểm:
Việc đầu tư thiết bị dạy học thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018, được cấp trên trang cấp cho các lớp 1,2 trong các năm qua cơ bản đảm bảo nhu cầu giảng dạy của giáo viên và học sinh Số lượng đầu tư cần nhiều kinh phí, tỉ lệ hao mòn hàng năm thấp, để có thiết bị sử dụng lâu dài thì đây là một biện pháp rất quan trọng và cần được quan tâm Vì thế để phát huy hiệu quả nhà trường khuyến khích giáo viên tăng cường sử dụng thiết bị dạy học, đặc biệt là giữ gìn, bảo quản thiết bị, giám sát chặt chẽ quá trình mượn trả, đánh giá hiệu quả qua sổ sách thư viện, thiết bị
* Hạn chế:
Thiết bị chỉ phát huy hiệu quả khi được mỗi giáo viên sử dụng thường xuyên đem lại hiệu quả cho công tác giảng dạy Tuy nhiên việc quản lý chặt chẽ quá trình mượn trả thiết bị chỉ đánh giá hiệu công tác của nhân viên thư viện, mới thống kê lượt mượn trả, chưa đánh giá được hiệu quả sử dụng thiết bị của từng giáo viên Việc nâng cao ý thức của giáo viên chủ yếu là kêu gọi chưa có nội dung, hướng dẫn
cụ thể, phần nào đó còn nhiều giáo viên chưa tích cực sử dụng thiết bị dạy học Vì vậy cần cải tiến từ việc điều tra hiện trạng và cụ thể nội dung tuyên truyền
Trang 4Biện pháp 3: Bổ sung thiết bị đáp ứng yêu cầu dạy và học của giáo viên và học sinh, phát huy hiệu quả của thiết bị dạy học.
* Ưu điểm:
Việc bổ sung thiết bị là việc làm cần thiết của đơn vị nhà trường, để đáp ứng đủ nhu cầu dạy học, đây là một biện pháp quan trọng, làm phong phú thêm
số lượng thiết bị trong nhà trường, giúp các thầy cô giáo có phương tiện đầy đủ
hỗ trợ truyền tải đến học sinh nội dung kiến thức một cách dễ hiểu, dễ dàng
* Hạn chế:
Thiết bị dạy học dành cho lớp 1,2 đã được cấp trên trang cấp đảm bảo theo danh mục trước khi bước vào năm học mới hàng năm Chính vì vậy, trong quá trình
bổ sung thiết bị dạy học nhà trường chủ yếu phát huy đồ dùng dạy học tự làm Tuy nhiên, các đồ dùng tự làm tính thẩm mĩ chưa cao, sử dụng không được lâu dài
Trong quá trình sử dụng, giáo viên chưa hiểu về đồ dùng, chưa phát huy được hiệu quả trong tiết dạy, giáo viên còn lúng túng khi sử dụng Để biện pháp có hiệu quả cần quan tâm đến việc cho giáo viên nghiên cứu tìm hiểu, cách sử dụng thiết bị dạy học, cách vận hành thiết bị ra sao, có thể sử dụng như thế nào để đạt hiệu quả
2 Mô tả biện pháp sau khi có sáng kiến
Chương trình giáo dục phổ thông đã được triển khai thực hiện đối với tiểu học ở lớp 1, 2 Để triển khai thực hiện chương trình hiệu quả, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành trang cấp đầy đủ các trang thiết bị dạy học để nhà trường tổ chức dạy và học Tuy nhiên, vẫn còn thầy cô còn dạy học theo lối truyền thống, còn ngại nghiên cứu, tìm tòi còn thói quen dạy chay Để tránh lãng phí và phát huy hiệu quả cao nhất thiết bị dạy học, hơn bao giờ hết, cần có biện pháp thúc đẩy việc sử dụng thường xuyên, hiệu quả thiết bị dạy học,
đó chính là động lực để tôi cải tiến làm rõ một số biện pháp để phát huy hiệu quả tại trường tiểu học xã Tượng Lĩnh trong năm học 2021-2022
2.1 Tính mới của biện pháp
Tác giá đã làm rõ hơn, cải tiến các biện pháp trước đây, có thể biện pháp này không là mới nhưng thể hiện những khía cạnh, sự khác biệt và phù hợp với tình hình thực tế hiện nay Nếu như các biện pháp trước đây tập trung vào việc
Trang 5quản lý thư viện, đó là việc làm chủ đạo của nhân viên thư viện, chỉ đạo nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị nhưng chưa đi sâu vào việc nghiên cứu tìm hiểu thiết bị trước khi sử dụng, chưa có hướng dẫn, chia sẻ cách sử dụng, thì nay tác giả làm rõ, từng biện pháp và đối tượng thực hiện là các giáo viên, đối tượng thụ hưởng là các học sinh Các biện pháp này nhằm nâng giá trị của các thiết bị dạy học để cho mỗi giáo viên không phân biệt môn nào, thời điểm nào, khối nào đều cảm thấy cần hiểu rõ về thiết bị, cách sử dụng ra sao, có quá trình được nghiên cứu, tìm hiểu trước khi đưa vào sử dụng để đạt được mục tiêu bài học góp phần thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018, có lẽ những việc làm này, trước đây tại nhà trường chưa thực hiện, chưa được quan tâm nhiều
Qua từng tiết dạy, giáo viên có thể truyền tải nội dung bài học dễ dàng hơn, học sinh hứng thú thực hành theo các yêu cầu gợi ý của giáo viên, tiết học nhẹ nhàng hơn, học sinh học tập sôi nổi hơn, thông quá đó, nhiều học sinh đã chiếm lĩnh được nội dung kiến thức cơ bản, có khả năng sáng tạo hơn
2.2 Các biện pháp đã áp dụng
Biện pháp 1: Tuyên truyền thay đổi nhận thức giáo viên, nhân viên thư viện - thiết bị.
* Điểm mới:
Biện pháp giúp cho giáo viên hiểu tầm quan trọng của thiết bị đối với quá trình dạy học, chỉ là phương tiện hỗ trợ nhưng giúp giáo viên thực hiện yêu cầu cần đạt được nhẹ nhàng Mỗi giáo viên nhận biết giá trị cảu thiết bị thông qua hiệu quả từ học sinh chứ không phải giá thành cảu thiết bị Giáo viên thay đổi suy nghĩ từ bắt buộc sang tự nguyện, có nhu cầu sử dụng
* Cách bước thực hiện
Bước 1: Khảo sát đánh giá mức độ sử dụng thiết bị của giáo viên
Để có căn cứ chỉ đạo nội dung sử dụng thiết bị dạy học, qua việc nắm bắt thực tế, tác giả kết hợp với khảo sát 30/30 đồng chí giáo viên
Mẫu phiếu khảo sát đánh giá mức độ sử dụng thiết bị của giáo viên
* Mẫu phiếu khảo sát:
Thường Thỉnh Ý kiến khác
Trang 6Nội dung
xuyên thoảng Đồng chí hãy nêu mức độ sử dụng thiết bị
dạy học trong quá trình giảng dạy
Nếu thường xuyên sử
dụng, cho ý kiến ở môn
nào, thiết bị gì
Nêu lí do bạn rất ít sử dụng hoặc không sử dụng
Bạn có đề xuất gì (nếu có)
Sau khi lấy thông tin, thu thập tổng hợp để đánh giá cho thấy:
Tổng số giáo viên được thu thập: 30 đồng chí (giáo viên lớp 1,2 là 16) Mức độ sử dụng thường xuyên là 10/30 = 33% , thường sử dụng là máy chiếu, có 4 giáo viên chủ nhiệm sử dụng nhiều các thiết bị khác nhau là các lớp 1+2, 1A2, 2A2; 3A1 tập trung nhiều môn Tiếng Việt
Có 12/30 = 47% giáo viên vẫn thỉnh thoảng sử dụng chủ yếu là máy chiếu
để tổ chức khởi động trong đó có 7 giáo viên dạy môn văn hoá (Toán, Tiếng Việt); 5 giáo viên phân công các môn chuyên
Có 08 giáo viên có ý kiến khác có sử dụng và không sử dụng, lí do sử dụng thiết bị dạy học mất nhiều thời gian, có đồng chí lúng túng chưa biết sử dụng thế nào, các đồng chí được phân cônthường xuyên nên ít hoặc không sử dụng thiết bị hỗ trợ
Có 19 ý kiến đề xuất được hướng dẫn về việc sử dụng thiết bị dạy học; 15 đồng chí xin được tư vấn trực tiếp về việc sử dụng thiết bị trong dạy học; 21 đồng chí đề xuất được nghiên cứu thiết bị; có 5 ý kiến khác là bổ sung thêm thiết
bị dạy học như máy chiếu, máy chiếu vật thể
Bước 2: Đưa nội dung chỉ đạo về sử dụng đồ dùng vào kế hoạch giáo dục nhà trường và các bộ phận
Trên cơ sở xác định và đánh giá tình hình việc sử dụng thiết bị dạy học,
Trang 7tác giả thấy thật sự cần thiết đưa nội dung chỉ đạo sử dụng thiết bị vào kế hoạch giáo dục nhà trường Đối với các thiết bị dạy học lớp 1,2 được trang cấp đủ theo danh mục và số lượng theo định mức nên phân chia bổ sung đều cho các lớp Một số thiết bị dùng chung số lượng ít nên được cụ thể bằng lịch sử dụng theo tuần Nội dung chỉ đạo xác định rõ nhiệm vụ từng giáo viên, nhân viện thư viện – thiết bị làm gì, định mức /kỳ/năm
Trên cơ sở đó, các tổ chuyên môn, có ý kiến chỉ đạo, điều hành, sắp xếp định hướng cho giáo viên trong tổ về việc sử dụng đồ dùng dạy học thường xuyên, với các thiết bị dùng chung có sự điều tiết phù hợp các lớp
Nhân viên thư viện, thiết bị cụ thể lịch mượn trả trong kế hoạch thư viện
để các giáo viên thuận lợi cho giáo viên
Việc chỉ đạo cụ thể từ nhà trường, triển khai đến các tổ, thư viện và giáo viên thực hiện để thấy được đây là một nội dung quan trọng, cần có sự thống nhất từ quan điểm chỉ đạo đến quá trình thực hiện
Bước 3: Tuyên truyền về ý nghĩa tầm quan trọng của thiết bị trong hỗ trợ hoạt động dạy học.
Thực hiện chương trình giáo dục năm 2006 đến nay trải qua giai đoạn dài,
số thiết bị phục vụ đã được trang cấp rất lâu, theo tháng năm đã mất mát hư hỏng nhiều, số lượng không còn đảm bảo cho các lớp Hơn nữa, với nhiều áp lực
về chất lượng, không ít giáo viên rất quan tâm đến công tác giảng dạy và rèn học sinh nên chỉ nghĩ dành thời gian cho rèn học sinh, một số giáo viên khác không biết cách sử dụng thiết bị hiện đại nên dẫn đến không phát huy được hiệu quả của thiết bị dạy học Có giáo viên không thường xuyên sử dụng thiết cho rằng mất thời gian Chính vì vậy, việc thay đổi tư tưởng, suy nghĩ của giáo viên là bước làm rất quan trọng
Tôi đã tập trung quan tâm đến ý nghĩa, tầm quan trọng của việc sử dụng thiết bị dạy học, bằng dẫn chứng cụ thể Thiết bị chỉ là hỗ trợ nhưng khi sử dụng thực tiễn giúp học sinh nhìn trực quan, được tham gia trải nghiệm thực hành, học sinh không phải tưởng tượng hay hình dung mà được nhìn, sờ, được cảm nhận bằng các giác quan
Trang 8Hình thức tuyên truyền: Bằng minh chứng thực tiễn, để cho giáo viên được thực hành để thấy được việc đó đúng hay chưa đúng Việc tuyên truyền thông qua dẫn chứng cuộc sống, thông qua các buổi họp đầu năm, họp Hội đồng, thông qua việc đánh gía hiệu quả tiết dạy, sử dụng hàng tháng
Việc kết hợp nhiều hình thức tuyên truyền bao gồm tuyên truyền vận động kết hợp việc giao nhiệm vụ vừa mang tính tự nguyện vừa mang tính chất bắt buộc để giúp mỗi giáo viên thay đổi suy nghĩ, thấy có nhu cầu muốn sử dụng
đồ dùng thường xuyên mới là mục đích cuối cùng của nhà quản lý
Biện pháp 2: Tìm hiểu, nghiên cứu, hướng dẫn sử dụng thiết bị dạy học
* Điểm mới: Trước đây, khi nhận thiết bị, đồng chí nhân viên nhập vào
kho, lên danh mục cập nhật hồ sơ Ở biện pháp này cho thấy việc nghiên cứu thiết bị là khâu rất quan trọng, giáo viên kiểm tra, nghiên cứu cách thức sử dụng,
sủ dụng như thế nào, sử dụng vào bài nào, hoạt động nào Chỉ thông qua nghiên cứu thì mỗi giáo viên mới biết được có thiết bị gì, của môn nào, mới phát huy được hiệu quả của thiết bị dạy học
* Cách thực hiện
Bước 1: Nhận, kiểm tra thiết bị đảm bảo số lượng, quy cách
Nhà trường thành lập tổ nhận thiết bị dạy học, có Hiệu trưởng là tổ trưởng Trong tổ nhận thiết bị đã biên chế các đồng chí dạy môn nào, tiếp nhận môn đó Đối với thiết bị môn Toán, Tiếng Việt phân công cho các giáo viên chủ nhiệm, giáo viên dạy định mức; môn Tự nhiên xã hội, Đạo đức phân công cho 03 đồng chí đang đảm nhận môn này; môn Mĩ thuật giao cho giáo viên dạy chuyên Mĩ thuật; môn Âm nhạc giao cho giáo viên chuyên môn Âm nhạc
Tổ trưởng định hướng cho thành viên của tổ cách thức tiếp nhận: Kiểm tra
số lượng, quy cách sản phẩm, chất liệu, hiệu quả
Tổ tiếp nhận phân ra theo từng nhóm kiểm tra kĩ số lượng theo biên bản giao; kiểm tra quy cách sản phẩm bằng cách đo chiều cao, chiều rộng, chiều dài, kiểm tra chất liệu, các thông số ghi chép trên sản phẩm với biên bản bàn giao kiểm tra vận hành thử các thiết bị dùng chung như máy chiếu, máy chiếu vật thể
Trang 9Tổ kiểm tra chi tiết từng thiết bị ở từng môn bằng cách quan sát, đếm, cân, đo, kiểm tra độ nảy, tính đàn hồi
Việc phân công giáo viên dạy môn nào kiểm tra môn đó giúp giáo viên phần nào thuận lợi để thực hiện bước tiếp theo
Bước 2: Nghiên cứu thiết bị
Việc tiếp nhận theo danh mục là yêu cầu bắt buộc mà nhà trường chỉ đạo thành viên tổ tiếp nhận thiết bị phải làm Từng nhóm có thể 1 đồng chí/nhóm hoặc nhiều đồng chí/nhóm nghiên cứu từng thiết bị của môn Thiết bị đó sử dụng làm sao, vận hành như thế nào? Sử dụng trong các bài nào?
Từng nhóm nghiên cứu, trao đổi chia sẻ nếu nhóm có nhiều người Cán
bộ phụ trách quan sát, cùng các nhóm cùng trao đổi chia sẻ cách sử dụng Có nhiều thiết bị gần giống nhau (môn Toán), trao đổi nội dung nào thì sử dụng thiết bị này, nội dung nào sử dụng thiết bị kia
Có nhóm thiết bị môn Tự nhiện xã hội (mô hình) nhóm tháo rời từng bộ phận, đọc tên, nhận biết, lắp lại, đảm bảo nhanh, không bị hỏng mô hình Lần lượt từng đồng chí nghiên cứu lắp vào tháo ra đảm bảo thành thục Các nhóm kiểm tra kĩ từng chi tiết sản phẩm, mở sách giáo khoa để tiện cho việc nghiên cứu và so sánh
Giáo viên chủ nhiệm kiểm tra, nghiên cứu thiết bị môn Toán, Tiếng Việt
Trang 10Bước 3: Hướng dẫn, vận hành thử nghiệm cách sử dụng thiết bị
Nhà trường xây dựng kế xây kế hoạch tập huấn sử dụng các thiết bị dạy học lớp 1,2, định hướng các nhóm nghiên cứu vận dụng triển khai tại các khối lớp khác, người hướng dẫn là các đồng chí trong tổ nhận thiết bị, đại diện triển khai ở các môn đã được nghiên cứu trước đây
Đại diện nhóm ở từng môn, lên giới thiệu về các thiết bị sử dụng cho môn học đó bao gồm tên, các đồ dùng được sử dụng trong ở một số bài, cách sử như thế nào Đối với các thiết bị dùng chung thì tư vấn sâu, tư vấn rõ ở máy chiếu, máy chiếu vật thể, một số lưu ý để thiết bị vận hành tốt, hạn chế hỏng hóc
Đại diện các nhóm hướng dẫn về thiết bị dạy học từng môn
và sử dụng máy chiếu vật thể Sau khi được quan sát về hướng dẫn cách sử dụng thiết bị dạy học từng môn, giáo viên toàn trường được tham quan, nghiên cứu tổng thể số thiết bị dạy học Giáo viên chia sẻ nghiên cứu trao đổi chia sẻ có thể sử dụng thiết bị này để hỗ trợ quá trình dạy học ở các khối khác như thế nào Giáo viên đã chia sẻ một số nội dung có thể sử dụng thiết bị dạy học lớp 2 vào dạy học lớp 3 như:
+ Mệnh giá tiền có thể dạy lớp 3 các bài liên quan đến Tiền Việt Nam trong môn