(LUẬN văn THẠC sĩ) QUẢN lý HOẠT ĐỘNG GIÁO dục NGHỆ THUẬT CHO TRẺ 5 6 TUỔI ở các TRƯỜNG mầm NON QUẬN LONG BIÊN, hà nội THÔNG QUA các HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ, TRẢI NGHIỆM

Tổ chức và phương pháp nghiên cứu thực trạng về quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non Quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghi

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THỊ MỸ HẠNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ 5-6 TUỔI

Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN LONG BIÊN, HÀ NỘI THÔNG QUA

CÁC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ, TRẢI NGHIỆM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THỊ MỸ HẠNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ 5-6 TUỔI

Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN LONG BIÊN, HÀ NỘI THÔNG QUA

CÁC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ, TRẢI NGHIỆM

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bản luận văn tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu của bản thân Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, không trùng lặp với các đề tài khác và chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức nào

Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Hà Nội, tháng 11 năm 2021

Tác giả luận văn

Lê Thị Mỹ Hạnh

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Ban giám đốc, tập thể các thầy cô giáo Học viện Khoa học xã hội đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ, tạo điều kiện, cho tôi nhiều ý kiến quý báu trong suốt quá trình học

tập và hoàn thành luận văn Đặc biệt, tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn

Khắc Bình đã tận tình trực tiếp hướng dẫn khoa học, giúp đỡ tôi trong suốt quá

trình tôi nghiên cứu và thực hiện đề tài

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Sở GD&ĐT Hà Nội, phòng Giáo dục và Đào tạo quận Long Biên; các đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên các trường mầm non quận Long Biên đã nhiệt tình, tạo điều kiện

về thời gian, cung cấp số liệu, đóng góp ý kiến giúp đỡ, động viên tôi hoàn thành luận văn

Mặc dù có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài, nhưng do điều kiện nghiên cứu và năng lực quản lý của bản thân có hạn, luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được những ý kiến chỉ dẫn quý báu của quý thầy cô, các nhà khoa học trong hội đồng khoa học cùng các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 11 năm 2021

Tác giả luận văn

Lê Thị Mỹ Hạnh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ, TRẢI NGHIỆM 11

1.1 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 111.2 Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân 161.3 Quá trình giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 191.4 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm trong trường mầm non 231.5 Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi 27

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ, TRẢI NGHIỆM TẠI QUẬN LONG BIÊN, HÀ NỘI 30

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội Quy mô, mạng lưới, hệ thống các trường mầm non công lập quận Long Biên, Hà Nội 302.2 Tổ chức và phương pháp nghiên cứu thực trạng về quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non Quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 332.3 Thực trạng hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 352.4 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 392.5 Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 45

2.6 Đánh giá chung về quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động

khám phá, trải nghiệm 47

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ, TRẢI NGHIỆM Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN LONG BIÊN, HÀ NỘI 51

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 51

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 52

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 65

3.4 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi các biện pháp đã đề xuất 65

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 70

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 73

PHỤ LỤC 76

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Cụm từ viết đầy đủ

CBQL Cán bộ quản lý GDMN Giáo viên mầm non

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Số liệu cán bộ quản lý và giáo viên 10 trường mầm non 32Bảng 2.2 Bảng thống kê trình độ đào tạo của cán bộ, giáo viên của 10 trường MN 33Bảng 2.3 Tổng hợp ý kiến đánh giá về nhận thức tầm quan trọng giáo dục nghệ

thuật cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 35Bảng 2.4 Tổng hợp ý kiến đánh giá về thực hiện nội dung giáo dục nghệ thuật

cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 36Bảng 2.5 Tổng hợp ý kiến đánh giá về thực hiện phương pháp và hình thức tổ

chức hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 37Bảng 2.6 Tổng hợp ý kiến đánh giá về các điều kiện thực hiện giáo dục nghệ

thuật cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 38Bảng 2.7 Tổng hợp ý kiến đánh giá về xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục

nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi 39Bảng 2.8 Tổng hợp ý kiến đánh giá về tổ chức hoạt động giáo dục nghệ thuật

cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 41Bảng 2.9 Tổng hợp ý kiến đánh giá về chỉ đạo hoạt động giáo dục nghệ thuật

cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 42Bảng 2.10 Tổng hợp ý kiến đánh giá về kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục nghệ

thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 43Bảng 2.11 Tổng hợp ý kiến đánh giá về các nguồn lực phục vụ hoạt động giáo

dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 44Bảng 2.12 Tổng hợp ý kiến đánh các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục nghệ

thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm 45Bảng 3.1 Kết quả đánh giá về mức độ cần thiết của các biện pháp 66quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám

phá, trải nghiệm 66Bảng 3.2 Kết quả đánh giá về tính khả thi của các biện pháp quản lý 67hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá,

trải nghiệm 67

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Chu trình quản lý 12

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để phát triển đất nước; trên cơ sở đánh giá thực trạng giáo dục và đào tạo nước nhà những năm qua;

Đại hội XIII của Đảng xác định tiếp tục: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển con người” [5] Tiếp nối những tinh thần trên, dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ XIII của Đảng coi“ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu Đây là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta nước Tuy nhiên, chủ trương này còn chưa được hiện thực hóa một cách đầy đủ; vì vậy, mà Đại hội XIII ngoài việc tiếp tục khẳng định vị trí của giáo dục và đào tạo, còn bổ sung là “động lực then chốt để phát triển đất nước”, và yêu cầu cụ thể hóa chủ trương này: “Xây dựng đồng bộ thể chế, chính sách để thực hiện có hiệu quả chủ trương giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để phát triển đất nước”[16]

Mục tiêu giáo dục và đào tạo là hướng vào phát triển con người toàn diện cả năng lực và phẩm chất, tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng những yêu cầu mới của phát triển kinh tế - xã hội, khoa học và công nghệ, thích ứng với cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; trong đó: “Chú trọng hơn giáo dục đạo đức, năng lực sáng tạo và các giá trị cốt lõi, nhất là giáo dục tinh thần yêu nước, tự hào,

tự tôn dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và bảo

vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Gắn giáo dục tri thức, đạo đức, thẩm mỹ, kỹ năng sống với giáo dục thể chất, nâng cao tầm vóc con người Việt Nam”[25]

Tuy nhiên, để phát triển giáo dục phải đẩy mạnh đổi mới đồng bộ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, quản lý và quản trị nghiệp vụ chuyên môn trong giáo dục và đào tạo, từng bước thực hiện có hiệu quả cơ chế tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục và đào tạo [35] Trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục chất lượng giáo dục phải từng bước được nâng cao

Bậc học mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân

Giáo dục mầm non là hoạt động đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, trí tuệ, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ em, có nhiệm vụ quan trọng là

hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách ngay từ những bước chân chập chững đầu đời Chính vì vậy, giáo dục mầm non giữ vai trò đặc biệt quan trọng bởi đây được coi là “Giai đoạn vàng” để giáo dục và tạo nền móng cho sự phát triển của trẻ trong tương lai Vậy những chương trình giáo dục hiện nay có mang lại những hiệu quả giáo dục đối với nhu cầu phát triển của trẻ? Những kiến thức và kỹ năng mà trẻ tiếp thu được qua chương trình giáo dục mầm non sẽ là nền tảng cho việc học tập, thành công của trẻ sau này Do vậy, phát triển giáo dục mầm non, tăng cường khả năng sẵn sàng đi học cho trẻ là yếu tố góp phần quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước

triển mạnh mẽ cả về thể chất, trí tuệ, cảm xúc Trẻ tương tác tích cực với những gì diễn ra xung quanh chúng Bản chất việc học ở trẻ em là thông qua sự bắt chước, khám phá, trải nghiệm, thực hành để hiểu về những sự vật, hiện tượng diễn ra xung quanh trẻ, đồng thời trẻ học cách biểu đạt những hiểu biết đó thông qua sự chia sẻ, trao đổi với bạn bè Vì vậy, đặc điểm tâm lí lứa tuổi mầm non rất thuận lợi cho việc đổi mới phương pháp dạy học, đồng thời đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ mầm non Đối với người trong ngành giáo dục mầm non, họ đều mong muốn có thể tạo ra một môi trường học tập tốt nhất cho các bé để phụ huynh an tâm gửi gắm trẻ cũng là để chứng minh được năng lực, vị thế của nhà trường và giáo viên [17] Mặt khác, việc quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi trên địa bàn quận Long Biên, Hà Nội thông qua họat động khám phá, trải nghiệm còn nhiều khó khăn và bất cập Chính vì thế mà hiệu quả công tác quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật còn một số hạn chế, bất cập như: Các hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trường mầm non chưa được thực hiện thường xuyên;

Các kỹ năng được lựa chọn để giáo dục trẻ chưa phong phú; kết quả giáo dục nghệ thuật và quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ chưa đáp ứng mục tiêu

đào tạo.v.v Từ những lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Quản lý hoạt động giáo

dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm” làm luận văn tốt nghiệp của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Các nghiên cứu nước ngoài

Ngày nay, quy mô phát triển của nền kinh tế thị trường và hệ thống giáo dục định hướng thị trường ngày càng mở rộng trên toàn cầu Chính điều này đã tạo nên sự đa dạng và tính phức tạp của các nền giáo dục các quốc gia

Theo tác giả Bernd Meier/Nguyễn Văn Cường (2005) trong nghiên cứu “Phát triển năng lực thông qua phương pháp và phương tiện dạy học mới”[7, tr 45] thì việc áp

dụng các phương pháp, phương tiện dạy học mới vào giảng dạy nói chung và giảng dạy môn học nghệ thuật cho trẻ em mầm non nói riêng đã trở thành một vấn đề tất yếu cần được quan tâm hơn nữa Tác giả đã đi sâu nghiên cứu và phân tích những ưu, nhược điểm của các phương pháp và phương tiện mới khi thực hiện áp dụng trong giảng dạy

Tác giả Jang Young Soog (2014), trong cuốn “Hướng dẫn hoạt động

âm nhạc, thể dục, tạo hình cho trẻ mầm non” đã nghiên cứu lý thuyết cơ bản và

các bài hát, động tác vận động để giúp giáo viên hiểu hơn về hoạt động âm nhạc dành cho trẻ Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mầm non trong cuốn sách này chủ yếu là các trò chơi Vì bản chất của trò chơi là sự vui vẻ, chơi chính là phải vui vẻ Hoạt động trò chơi nên diễn ra thường xuyên trong vườn trẻ Trong hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non, tác giả chỉ đề cập một phần nhỏ về lí thuyết giáo dục mĩ thuật cho trẻ, bên cạnh đó, tác giả cung cấp một số hoạt động thực hành

mĩ thuật cho trẻ ở trường mầm non Điểm đặc biệt ở tài liệu này là phần lớn các bài tạo hình đều được thực hiện dựa trên việc sử dụng các vật liệu dễ tìm trong sinh hoạt hằng ngày [26, tr75]

Các tác giả người Nhật: Atsushi Tsukui, Eisuke Saito, Manabu Saito, Masaaki Sato cũng là những người đi đầu trong lĩnh vực nghiên cứu về xây dựng cộng đồng học tập cũng nêu rõ những hoạt động khám phá trải nghiệm sáng tạo giúp học sinh hình thành những năng lực đầu tiên trong bậc học giáo dục cơ bản

Một số quan điểm khác của các học giả quốc tế cho rằng hoạt động trải nghiệm coi trọng và giáo dục cụ thể để tối ưu hóa kết quả hoạt động học tập (Sakofs 1995), học từ trải nghiệm phải gắn với kinh nhiệm của người học với hoạt động phản ánh và phân tích (Chapman McPhee and Proudman, 1995) Kolb (1984) cũng đưa ra một lý thuyết về hoạt động trải nghiệm (Experiential learning)

2.2 Các nghiên cứu trong nước

Trong những năm gần đây đã có nhiều công trình, đề tài nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý đào tạo nói chung và quản lý dạy học bậc mầm non nói riêng Cụ thể:

Năm 2002, tác giả Phạm Thị Hòa xuất bản Giáo trình phương pháp giáo dục

âm nhạc trong trường mầm non Trong giáo trình nêu ra một số vấn đề chung về giáo dục âm nhạc trong trường mầm non với những khái niệm cơ bản, những đặc điểm của giáo dục âm nhạc, các phương pháp dạy hoạt động âm nhạc được tác giả đưa ra và so sánh qua đó có những gợi ý phù hợp đối với từng cơ sở giáo dục; Các hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc và soạn giáo án tập dạy cũng được tác giả đề cập và hướng dẫn khá kỹ càng

Trong bài viết này tác giả đã phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội trong thời

kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chiến lượng phát triển giáo dục mầm non Tác

giả Trần Thị Bích Liễu với cuốn sách: “Kỹ năng và bài tập thực hành quản lý trường mầm non của hiệu trưởng” đã cung cấp những tri thức khoa học về nghiệp

vụ quản lý trường mầm non và hệ thống các bài tập hình thành các kỹ năng cơ bản của người hiệu trưởng

Tác giả này còn có bài viết “Một số biện pháp nâng cao chất lượng lập kế hoạch của Hiệu trưởng trường mầm non” đã mô tả các biện pháp lập kế hoạch trong quá trình quản lý nhà trường của hiệu trưởng các trường mầm non Đây là cơ sở để hiệu trưởng quản lý tốt hơn công tác chăm sóc, giáo dục trẻ tại các trường mầm non nói chung, trong đó có các trường mầm non công lập nói riêng

Tuy nhiên, vẫn chưa có công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm có nhiều đặc thù Vì vậy, để vấn đề này được

quan tâm một cách toàn diện, tôi chọn đề tài luận văn “Quản lý hoạt động giáo dục

nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm.” để tìm hiểu thực trạng nhằm đề xuất

một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm phù

3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận quản lý hoạt động nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trường mầm non và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trường mầm non Quận Long Biên, Hà Nội để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trường mầm non ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội; góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xác lập cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6

tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý thực trạng quản lý hoạt động giáo dục

nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi

ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

- Giới hạn phạm vi về đối tượng khảo sát

Giới hạn nội dung: Luận văn này chỉ tập trung vào việc nghiên cứu quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non công lập quận

Long Biên thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm, không nghiên cứu ở các trường mầm non dân lập Đề tài nghiên cứu và khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên và trẻ mẫu giáo (5-6 tuổi) Gồm các đối tượng sau:

- Cán bộ quản lý; giáo viên gồm 183 người gồm:

+ Phòng giáo dục: 03 người + Cán bộ quản lý: 30 người;

+ Tổ trưởng, tổ phó: 50 người + Giáo viên các lớp 5-6 tuổi: 100 người

- Địa bàn khảo sát: 10 trường mầm non công lập quận Long Biên, Hà Nội

- Giới hạn về chủ thể quản lý: Có rất nhiều chủ thể quản lý tham gia vào

quản lý đánh giá kết quả như VD: HT, PHT, lãnh đạo các đoàn thể trong nhà trường: Công đoàn, chi đoàn Tuy nhiên, nhưng trong nghiên cứu này, chủ thể quản

lý chính là Hiệu trưởng trường mầm non, các chủ thể khác là chủ thể phối hợp trong quản lý là quản lý tất cả các hoạt động và các chủ thẻ khác là chủ thể phối hợp

- Giới hạn về thời gian:

- Đề tài nghiên cứu, khảo sát trong thời gian 3 năm học trở lại đây (Từ năm học 2018-2019 đến năm học 2020-2021)

5 Phương pháp nghiên cứu

- Tiếp cận năng lực: Hoat động quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho

trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm là

hoạt động hướng tới sự hình thành và phát triển các năng lực cơ bản cho học sinh mầm non về nghệ thuật Tiếp cận năng lực sẽ tạo cơ sở phương pháp luận để luận giải 1 số vấn đề lý luận cơ bản như: Khái niệm, mục tiêu, nội dung, hình thức,

dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm tại trường mầm non Đồng thời đề xuất nội dung, cách thức tác động các biện pháp quản lý giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non thông qua hoạt

động khám phá, trải nghiệm

- Tiếp cận chức năng quản lý: Quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho

trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm cần dựa trên các chức năng cơ bản của hoạt động quản lý đó là: Lập kế hoạch, tổ chức, kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm Các chức năng này cần phải được xuyên sốt quá trình quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm của chủ thể Chủ thể quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật theo chuẩn các chức năng quản lý trên trong quá trình quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

5.2 Phương pháp nghiên cứu

5.2.1 Phương pháp nghiên cứu văn bản

Phương pháp này còn được sử dụng nhằm mục đích tổng quan các nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam về quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm Trên cơ sở tổng quan các công trình nghiên cứu trong ngoài nước xác định phương pháp tiếp cận, cơ

sở lý luận để xây dựng khung lý thuyết của đề tài Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng bộ công cụ nghiên cứu thực tiễn của đề tài

b Nội dung nghiên cứu:

- Nghiên cứu các văn bản pháp quy của Đảng và Nhà nước, của cơ quan quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT, Phòng GD&Đt quận Long Biên, Hà Nội)

- Nghiên cứu các công trình khoa học trong và ngoài nước liên quan đến tài liệu luận văn

- Nghiên cứu các số liệu thứ cấp qua: Báo cáo của cơ quan quản lý chất lượng giáo dục, các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội

- Nghiên cứu sản phầm quản lý chất lượng theo chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục trường mầm non

c Cách thức thực hiện:

- Thu thập tài liệu trong và ngoài nước liên quan tới đề tài luận văn Dịch từ các tài liệu nước ngoài ra tiếng việt, phân tích tài liệu đánh giá tổng quan các tài liệu

- Từ phân tích các tài liệu xác định cách tiếp cận nghiên cứu cho luận văn

Các khái niệm công cụ của luận văn, nội dung lý luận về quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm và quản lý hoạt động này cũng như các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động này, xác định các chỉ báo để xây dựng bộ công cụ nghiên cứu của luận văn

5.2.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:

5.2.3 Phương pháp trắc nghiệm 5.2.4 Phương pháp quan sát 5.2.5 Phương pháp phỏng vấn sâu 5.2.6 Phương pháp phân tích và tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn:

5.2.7 Phương pháp thống kê toán học trong quản lý giáo dục

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn đã xây dựng được khung lý thuyết nghiên cứu quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm Trong đó gồm có các khái niệm, các vấn đề lý luận về quản

lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trường mầm non và các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động

nghiên cứu đã cụ thể hóa những nội dung quản lý như lập kế hoạch, quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trường mầm non Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở trường mầm non là phù hợp với chủ thể quản lý ở trường mầm non và đối tượng quản lý là học sinh mầm non

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn

Luận văn đã phân tích, đánh giá được thực trạng hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm Quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm Quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-

6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm đã được nghiên cứu và quan tâm thực hiện Tuy nhiên còn 1 số hạn chế, bất cập trong việc thực hiện các nội dung quản lý lập kế hoạch; quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ; kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ

Nghiên cứu đã phát hiện ra những điểm yếu, hạn chế ở các nội dung quản lý này và nhận diện rõ nguyên nhân của hạn chế nhằm đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non công lập quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm phù hợp và hiệu quả

Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực trạng, luận văn đã đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm Các biện pháp đều phân tích cụ thể về mục tiêu, nội dung, cách thức thực hiện, điều kiện thực hiện mỗi biện pháp, để chuyển giao thực hiện trong thực tiễn Vì vậy, kết quả nghiên cứu của luận văn là tài liệu tham khảo bổ ích cho lãnh đạo quản lý, giáo viên các trường

mầm non quận Long Biên, Hà Nội

7 Kết cấu của luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, phần nội dung chính Luận văn được cấu trúc gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ

5-6 tuổi ở trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6

tuổi ở các trường mầm non công lập quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6

tuổi ở các trường mầm non công lập quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON THÔNG QUA

HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ, TRẢI NGHIỆM

1.1 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.1.1 Quản lý và chức năng quản lý

a Khái niệm về Quản lý?

Trong đời sống xã hội và con người muốn tồn tại và phát triển đều phải dựa vào sự nỗ lực của một tổ chức, từ nhóm nhỏ đến phạm vi rộng lớn Tất cả đều chịu

sự quản lý nào đó

Tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ thì quan niệm rằng: "Quản lý là một quá trình có tính định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý là một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [18, tr 7]

Tác giả Nguyễn Minh Đạo cho rằng: “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng quản lý) về các mặt: chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội… bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng” [13, tr11]

Theo từ điển Tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học định nghĩa "Quản lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định Là tổ chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”

Tóm lại: Mỗi quan niệm nhấn mạnh mặt này hay mặt khác nhưng đều có điểm chung thống nhất xác định quản lý là hoạt động có tổ chức, có mục đích nhằm đạt tới mục tiêu xác định Hay nói một cách khái quát nhất: Quản lý là một quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý (đối tượng quản lý) nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức đã đề ra

Như vậy, Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản

lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”

b Chức năng quản lý:

Quá trình quản lý: Gồm bốn chức năng cơ bản (kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo,

kiểm tra) và hai vấn đề quan trọng (thông tin quản lý và quyết định quản lý) Các chức năng cơ bản của quản lý tạo thành quá trình quản lý và chu trình quản lý

Sơ đồ 1.1 Chu trình quản lý

Quản lý phải thực hiện 4 chức năng cơ bản đó là: Kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo

và kiểm tra Chức năng quản lý là một dạng hoạt động quản lý chuyên biệt mà thông qua đó chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra

+ Chức năng kế hoạch là chức năng đầu tiên của quá trình quản lý, nó tồn

tại trong mọi tổ chức, trong mọi hoạt động quản lý Khái quát có thể hiểu: Chức năng kế hoạch là quá trình xác định mục tiêu phát triển của tổ chức và lựa chọn các biện pháp tốt nhất để thực hiện các mục tiêu đó Như vậy, chúng ta thấy rõ của chức năng kế hoạch gồm 2 nhiệm vụ chính: Xác định mục tiêu và lựa chọn các biện pháp tốt nhất để thực hiện các mục tiêu đó

+ Chức năng tổ chức: Chủ thể quản lý muốn hoàn thành tốt chức năng kế

hoạch thì họ cần phải thiết kế, xây dựng quy mô của tổ chức phù hợp để thực hiện tốt các chức năng khác Đó chính là chức năng tổ chức, là chức năng thứ hai trong quá trình quản lý Nó đóng vai trò vô cùng quan trọng Công việc bao gồm: Xác định những việc phải làm, người nào phải làm, phối hợp hoạt động ra sao, bộ phận nào được hoàn thành, quan hệ giữa các bộ phận được thiết lập thế nào và hệ thống quyền hành trong tổ chức đó được thiết lập ra sao? Có thể khái quát chức năng tổ

lực và các nguồn lực khác tạo ra một cơ cấu tổ chức thích hợp đảm bảo thực hiện tốt

mục tiêu đề ra để tổ chức phát triển

+ Chức năng chỉ đạo: Chức năng chỉ đạo tức là phải biết hành vi và động cơ

của đối tượng quản lý, biết cách động viên, điều khiển, lãnh đạo những người khác, chọn các phương pháp quản lý phù hợp với những đối tượng và hoàn cảnh Trong mọi hoạt động quản lý, chức năng này đồng nghĩa với việc hướng dẫn, chỉ huy, điều khiển…đối tượng quản lý cùng với chủ thể quản lý thực hiện nhiệm vụ để đạt được mục tiêu tổ chức đặt ra Có thể khái quát: Chức năng chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của những người khác nhằm đạt tới các mục tiêu với

chất lượng cao

+ Chức năng kiểm tra: Chức năng kiểm tra bao gồm việc xác định thành

quả so sánh thành quả thực tế với thành quả đã xác định và tiến hành các biện pháp sửa chữa nếu có sai lệch, nhằm bảo đảm tổ chức đang trên đường đi đúng hướng để

hoàn thành mục tiêu Như vậy, có thể hiểu quá trình quản lý có thể hiểu một cách

đầy đủ gồm 6 yếu tố là bốn chức năng cơ bản (kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) và hai vấn đề quan trọng (thông tin quản lý và quyết định quản lý) Các chức năng cơ bản của quản lý tạo thành quá trình quản lý và chu trình quản lý

Thông tin quản lý là cơ sở để nhà quản lý đưa ra các quyết định đúng đắn, kịp thời và có hiệu quả.Quá trình quản lý được thực hiện trình tự từ chức năng kế hoạch đến chức năng tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra Trong thực tế các chức năng này đan xen hỗ trợ cho nhau trong quá trình thực hiện, trong đó mỗi chức năng vừa có tính độc lập tương đối, vừa có mối quan hệ phụ thuộc với các chức năng khác Chất xúc tác và liên kết giữa các chức năng cơ bản này là thông tin quản lý và quyết định quản lý

1.1.2 Quản lý giáo dục: Theo tác giả nổi tiếng M.I Konđakop: "Quản lý

giáo dục là tập hợp những biện pháp nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả

về số lượng cũng như chất lượng [29,tr 93]

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội” [2, tr.2]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là hoạt động giáo dục - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [31, tr12]

Quản lý giáo dục chính là quá trình tác động có định hướng của ngành giáo dục, nhà quản lý giáo dục trong việc vận dụng nguyên lý, phương pháp chung nhất của khoa học quản lý nhằm đạt được nhũng mục tiêu đề ra Những tác động đó, thực chất là những tác động khoa học đến nhà trường, làm cho nhà trường tổ chức một cách khoa học, có kế hoạch đảm bảo quá trình giáo dục đạt được mục tiêu giáo dục

Như vậy, Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội”

1.1.3 Giáo dục nghệ thuật

Nghệ thuật được hiểu là phương tiện để diễn đạt hay truyền cảm xúc và ý tưởng, là phương tiện để khám phá và thưởng thức những yếu tố hình thức hay ý tưởng của một người thông qua giác quan

Giáo dục về nghệ thuật là hoạt động giáo dục nhằm tạo nên sự hiểu biết, khả năng thưởng thức, sáng tạo và thực hành một loại hình nghệ thuật cụ thể Nội dung của hoạt động giáo dục là những tri thức và kỹ năng về nghệ thuật Trong khi đó, giáo dục thông qua nghệ thuật thì sử dụng nghệ thuật như những công cụ hay phương pháp để đạt được các mục tiêu giáo dục như hỗ trợ học tập trong nhà trường, phát triển năng lực cá nhân, thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng, phát triển cộng đồng [13, tr.25]

Giáo dục nghệ thuật cho trẻ Mầm non là nội dung quan trọng của giáo dục toàn diện đối với thế hệ trẻ và là việc cần phải được tiến hành nghiêm túc từ tuổi Mầm non Có thể coi trẻ Mầm non là thời kỳ hoàng kim của giáo dục nghệ thuật

Giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo về bản chất là quá trình sư phạm được tổ chức

có mục đích, có kế hoạch giúp trẻ được giáo dục đúng đắn trong môi tự nhiên ở nhà trường, gia đình và xã hội; tạo điều kiện hình thành và phát triển ở trẻ tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lòng nhân ái, tình cảm yêu thương với người thân; biết yêu quý,

Vậy, Giáo dục về nghệ thuật là hoạt động giáo dục nhằm tạo nên sự hiểu biết, khả năng thưởng thức, thực hành và sáng tạo một loại hình nghệ thuật cụ thể Ở đây, nội dung của hoạt động giáo dục là những tri thức và kỹ năng về nghệ thuật, ví dụ: Hoạt động dạy vẽ, dạy múa, dạy đàn cho trẻ em

1.1.4 Hoạt động giáo dục nghệ thuật

Hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN là quá trình tổ chức cho trẻ tiếp xúc trực tiếp, đắm mình trong các tác phẩm nghệ thuật và trong hoạt động nghệ thuật nhằm tạo nên sự hiểu biết, kĩ năng thực hành và sáng tạo trong nghệ thuật và trong cuộc sống

Hoạt động giáo dục nghệ thuật là việc chuyển giao các di sản văn hóa nghệ thuật từ thế hệ này sang thế hệ khác Mục đích của giáo dục nghệ thuật là tác động đến đối tượng giáo dục nhằm phát triển năng lực nghệ thuật cũng như nhận thức và tình cảm, góp phần hoàn thiện nhân cách con người [13, tr25]

1.1.5 Quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi

Quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi trong nhà trường được hiểu như là một hệ thống những tác động sư phạm và có hướng đích của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh, các lực lượng xã hội trong và ngoài trường nhằm huy động và phối hợp sức lực, trí tuệ của họ vào mọi mặt hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi của nhà trường, hướng vào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục và rèn luyện khả năng nghệ thuật cho trẻ

Hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành, với quan niệm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có Như vậy, thông qua các hoạt động trải nghiệm, trẻ được cung cấp kiến thức, kỹ năng từ đó hình thành những năng lực, phẩm chất và kinh nghiệm

Hoạt động trải nghiệm được sử dụng như là một hình thức, một phương pháp, quan điểm giáo dục ở nhiều nước trên thế giới Các nhà giáo dục dựa vào trải nghiệm như là cách phát triển kinh nghiệm của mỗi cá nhân

Hoạt động trải nghiệm khiến trẻ sử dụng tổng hợp các giác quan (nghe, nhìn, chạm, ngửi…) để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếp cận được lâu hơn

Với trẻ mầm non học mà chơi, chơi mà học Do vậy, hoạt động trải nghiệm giúp trẻ

có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động và thích ứng Trẻ có thể học các

kỹ năng sống bằng việc lặp đi lặp lại hành vi qua các bài tập, hoạt động, từ đó tăng cường khả năng ứng dụng các kỹ năng đó vào thực tế

Trong các hoạt động trải nghiệm, giáo viên mầm non có vai trò định hướng, hỗ

trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, giáo viên đưa ra các tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tình huống đó

Như vậy, trẻ rất hứng thú và kiến thức, kỹ năng sẽ hình thành một cách nhẹ nhàng, tự nhiên Do vậy, tại các trường mầm non trong quận, các cô giáo đã cho trẻ trải nghiệm thông qua hoạt động ngoài trời, các hoạt động khám phá khoa học, hoạt động trải nghiệm tham quan, dã ngoại, giao lưu,…[27]

Vậy, Quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

1.2 Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.2.1 Vị trí của trường mầm non:

Trường mầm non có vị trí quan trọng trọng hệ thống giáo dục quốc dân trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng Trường mầm non là cơ

sở giáo dục đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.2.2 Mục tiêu của giáo dục mầm non:

Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời

1.2.3 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 5-6 tuổi:

Với đặc điểm phát triển đời sống tình cảm và ý chí của trẻ mầm non, giao tiếp xúc cảm trực tiếp với người lớn là điều kiện tiên quyết để trẻ nên người Giao tiếp xúc cảm trực tiếp với người lớn có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển tâm lý của trẻ, đặc biệt về mặt xúc cảm Nhờ hành động phối hợp với người lớn, ở trẻ nảy sinh khả năng bắt chước hành động của người lớn Khả năng này là điều kiện quan trọng để tiếp thu những điều dạy dỗ của người lớn, mở rộng vốn kinh nghiệm của trẻ Trong quá trình giao tiếp, người lớn luôn hướng dẫn uốn nắn hành vi của trẻ, bằng con đường đó, đứa trẻ dần dần hình thành được những thói quen tốt và học cách ứng xử đúng đắn

Sự phát triển nhân cách của trẻ trong suốt thời kỳ mẫu giáo đã diễn ra những biến đổi căn bản trong hành vi, chuyển từ hành vi bột phát sang hành vi mang tính

xã hội Đó chính là qua trình hình thành động cơ của hành vi.Ở trẻ mẫu giáo bé, hành vi của trẻ đã xuất hiện những động cơ khác nhau, nhưng những động cơ đó còn mờ nhạt, yếu ớt tản mạn Đến lứa tuổi mẫu giáo lớn, động cơ hành vi của trẻ đã trở nên đa dạng: động cơ muốn tự khẳng định mình, động cơ muốn nhận thức, muốn khám phá thế giới xung quanh, động cơ thi đua, động cơ xã hội.Ở lứa tuổi này đã bắt đầu hình thành quan hệ phụ thuộc theo thứ bậc của các động cơ, được gọi là hệ thống thứ bậc của động cơ Đó là một cấu tạo tâm lý mới trong sự phát triển nhân cách của trẻ mẫu giáo

Nhìn chung, đến cuối tuổi mẫu giáo lớn, trẻ đã có những tiền đề cần thiết của

sự chín muồi đến trường về mặt tâm sinh lý, nhận thức, trí tuệ, ngôn ngữ và tâm thế

để trẻ có thể thích nghi bước đầu với điều kiện học tập ở lớp một

1.2.4 Vai trò của Hiệu trưởng trong việc quản lý các hoạt động giáo dục trong nhà trường

Hiệu trưởng nhà trường mầm non là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các hoạt động và chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em của nhà trường, nhà trẻ Theo Thông tư số 52/2020/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Điều lệ trường mầm non mới quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường mầm non như sau:

Hiệu trưởng nhà trường, nhà trẻ phải đáp ứng các tiêu chuẩn:

Có trình độ chuẩn được đào tạo là có bằng cao đẳng sư phạm mầm non, có ít nhất 5 năm công tác liên tục trong giáo dục mầm non Trường hợp do yêu cầu đặc biệt của công việc, người được bổ nhiệm hoặc công nhận là Hiệu trưởng có thể có thời gian công tác trong giáo dục mầm non ít hơn theo quy định;

Đã hoàn thành chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý (CBQL), có bằng trung cấp lý luận chính trị và 1 số chứng chỉ khác; có uy tín về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, chuyên môn, nghiệp vụ; có năng lực tổ chức, quản lý nhà trường, nhà trẻ và có sức khoẻ

Theo Thông tư số 52/2020/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Bộ

trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Điều lệ trường mầm non Nhiệm

vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường Mầm non: Thông tư số

52/2020/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Điều lệ trường mầm non Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường, nhà trẻ; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó Đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;

Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại giáo viên; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định; Quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường, nhà trẻ; Tiếp nhận trẻ em, quản lý trẻ em và các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em của nhà trường, nhà trẻ; quyết định khen thưởng, phê duyệt kết quả đánh giá trẻ theo các nội dung nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em

do Bộ GD&ĐT tạo quy định;

Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia các hoạt động giáo dục 2 giờ trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định;

Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị

- xã hội trong nhà trường, nhà trẻ hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ; Thực hiện xã hội hóa giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng

1.3 Quá trình giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

1.3.1 Mục tiêu giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

Hoạt động giáo dục nghệ thuật ở các trường mầm non thực hiện các mục tiêu sau:

Thứ nhất, giáo dục nghệ thuật tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc và làm quen, cảm nhận được vẻ đẹp của cuộc sống và vẻ đẹp của tâm hồn

Thứ hai, cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về nghệ thuật, hình thành và củng cố các kỹ năng cần thiết để trẻ hoàn thành các bài tập trong chương trình học

Thứ ba, bồi dưỡng năng lực quan sát, phân tích, phát triển trí tuệ, phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo, góp phần hình thành nhân cách cho trẻ

Thứ tư, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu các lĩnh vực nghệ thuật cho trẻ

Cụ thể mục đích giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo Có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong tác phẩm nghệ thuật Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các HĐNT Trẻ có kiến thức, những hiểu biết mang tính nền tảng về NT; quan điểm nhìn nhận giá trị trong NT (trọng tâm là cái đẹp);

biết khám phá, cảm nhận và thể hiện cảm xúc của bản thân bằng sản phẩm NT và trong HĐNT; có khả năng sáng tạo NT trong các HĐNT và trong cuộc sống, tạo dựng cho trẻ nền tảng văn hóa thẩm mỹ, góp phần phát triển toàn diện và hài hòa nhân cách của con người.Yêu thích, hào hứng tham gia vào các HĐ nghệ thuật; có ý thức giữ gìn và bảo vệ cái đẹp Phát triển năng khiếu và khả năng sáng tạo cá nhân

Nội dung chương trình dạy học các môn nghệ thuật ở trường mầm non phải đảm bảo tính mềm dẻo, được cập nhật thường xuyên và phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ Hiện nay, các trường mầm non đang xây dựng các chương trình dạy học các môn nghệ thuật chủ yếu là: Môn múa hát, tạo hình, cảm thụ âm nhạc …

Nội dung chương trình thông thường được chia thành 4 phần bao gồm:

Mục đích, yêu cầu của chương trình: Kiến thức, kỹ năng, thái độ…

- Chuẩn bị: Các phương tiện phục vụ cho hoạt động giáo dục nghệ thuật phù hợp

- Tổ chức thực hiện (Cách thức tiến hành): Cụ thể hóa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của trẻ

Xây dựng chương trình giáo dục nghệ thuật trong trường mầm non hướng đến mục tiêu đảm bảo chương trình được thiết kế và thực hiện trọn vẹn với chất lượng và hiệu quả cao nhất trong điều kiện cụ thể của từng trường Khi xây dựng chương trình giáo dục nghệ thuật phải có sự tham gia của các giáo viên, cán bộ quản lý, Chương trình giáo dục nghệ thuật trong trường mầm non phải được định

kỳ bổ sung, điều chỉnh dựa trên chương trình GDMN của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tham khảo các chương trình tiên tiến, các ý kiến phản hồi từ phía phụ huynh, các tổ chức giáo dục và các tổ chức khác nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển GDMN

Nội dung cụ thể giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm là:

+ Các khái niệm cơ bản liên quan đến các loại hình nhà trường

+ Các kĩ năng thể hiện nghệ thuật (qua một số hoạt động nghệ thuật như âm nhạc, tạo hình, văn học, sân khấu )

+ Sự sáng tạo nhà trường và tình cảm yêu quý, trân trọng nghệ thuật + Đặc điểm và quy luật sáng tạo cơ bản của các loại hình nghệ thuật, cách nhận biết giá trị của các tác phẩm nghệ thuật (vẻ đẹp về nội dung và hình thức biểu hiện)

1.3.3 Phương pháp, hình thức giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

1.3.3.1 Phương pháp giáo dục nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

a) Nhóm phương pháp thực hành, trải nghiệm

- Phương pháp thực hành thao tác với đồ vật, đồ chơi: Trẻ sử dụng và phối hợp các giác quan, hành động đối với các đồ vật, đồ chơi, làm theo sự chỉ dẫn của giáo viên (cầm, nắm, sờ, đóng mở, xếp chồng, xếp cạnh nhau, xâu vào nhau, ) để phát triển giác quan và rèn luyện thao tác tư duy

- Phương pháp dùng trò chơi: Sử dụng các loại trò chơi với các yếu tố chơi phù hợp để kích thích trẻ hứng thú hoạt động, tự nguyện, tích cực giải quyết nhiệm

vụ nhận thức, nhiệm vụ giáo dục đặt ra

- Phương pháp nêu tình huống có vấn đề: Đưa ra các tình huống cụ thể nhằm kích thích trẻ tìm tòi, suy nghĩ dựa trên vốn kinh nghiệm để giải quyết vấn đề đặt ra

- Phương pháp luyện tập: Trẻ thực hành lặp đi lặp lại các động tác, lời nói,

cử chỉ, điệu bộ theo yêu cầu của giáo viên nhằm củng cố kiến thức và kỹ năng đã được thu nhận

b) Nhóm phương pháp trực quan - minh họa (quan sát, làm mẫu, minh hoạ) Phương pháp này cho trẻ quan sát, tiếp xúc, giao tiếp với các đối tượng, phương tiện (vật thật, đồ chơi, tranh ảnh); hành động mẫu; mô hình, hình ảnh tự nhiên, sơ đồ và phương tiện nghe nhìn (phim vô tuyến, máy ghi âm, điện thoại, đài,

vi tính) thông qua sử dụng các giác quan kết hợp với lời nói nhằm tăng cường vốn hiểu biết, phát triển tư duy và ngôn ngữ của trẻ

c) Nhóm phương pháp dùng lời nói

Sử dụng các phương tiện ngôn ngữ (đàm thoại, trò chuyện, kể chuyện, giải thích) nhằm truyền đạt và giúp trẻ thu nhận thông tin, kích thích trẻ suy nghĩ, chia sẻ ý tưởng, bộc lộ những cảm xúc, gợi nhớ những hình ảnh và sự kiện bằng lời nói Lời nói, câu hỏi của giáo viên cần ngắn gọn, cụ thể, gần với kinh nghiệm sống của trẻ

d) Nhóm phương pháp giáo dục bằng tình cảm và khích lệ Phương pháp dùng cử chỉ điệu bộ kết hợp với lời nói thích hợp để khuyến khích và ủng hộ trẻ hoạt động nhằm khơi gợi niềm vui, tạo niềm tin, cổ vũ sự cố gắng của trẻ trong quá trình hoạt động

e) Nhóm phương pháp nêu gương - đánh giá

- Nêu gương: Sử dụng các hình thức khen, chê phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ

Biểu dương trẻ là chính, nhưng không lạm dụng

- Đánh giá: Thể hiện thái độ đồng tình hoặc chưa đồng tình của bạn bè, của người lớn trước việc làm, hành vi, cử chỉ của trẻ Từ đó, đưa ra nhận xét, tự nhận xét trong từng tình huống hoặc hoàn cảnh cụ thể Không sử dụng các hình phạt làm ảnh hưởng đến sự phát triển tâm - sinh lý của trẻ

1.3.3.2 Hình thức tổ chức giáo dục nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

a) Theo mục đích và nội dung giáo dục, có các hình thức:

- Tổ chức hoạt động có chủ định của giáo viên và theo ý thích của trẻ

- Tổ chức lễ, hội: Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ hội, các sự kiện quan trọng trong năm liên quan đến trẻ có ý nghĩa giáo dục và mang lại niềm vui cho trẻ (Tết Ngày hội đến trường, Trung thu, Tết cổ truyền, Ngày hội của các bà, các mẹ, các

cô, các bạn gái (8.3),sinh nhật của trẻ, Tết thiếu nhi (ngày 1/6), Ngày ra trường )

b) Theo vị trí không gian, có các hình thức:

Tiếp cận sáng tạo các nội dung giáo dục, dạy học; Tích hợp các giờ học tạo hình như vẽ, nặn, xé dán với các giờ học làm quen trẻ với thiên nhiên, với các tác phẩm văn học nghệ thuật, âm nhạc ;

Xây dựng nhiều phương án lựa chọn hình thức, phương tiện, phương pháp làm việc với trẻ theo cùng một chủ đề, cùng một loại nguyên vật liệu;

Sử dụng phương pháp tiếp cận cá biệt để dạy trẻ;

Lựa chọn và giới thiệu một cách có hệ thống các hoạt động mỹ thuật, âm

phương nơi trẻ sinh sống (các tác phẩm nghệ thuật, nhà thơ, nhà soạn nhạc, các họa

sĩ, các tác phẩm văn học nghệ thuật mô tả thiên nhiên, lao động của địa phương );

Phối hợp chặt chẽ với gia đình trẻ bởi hoạt động giáo dục nghệ thuật-thẩm

mỹ là một phần không thể thiếu của quá trình giáo dục toàn diện, cần huy động các bậc cha mẹ cùng tham gia

Đảm bảo sự liên tục, kế thừa trong phối kết hợp công tác với các tổ chức, cơ quan văn hóa tại địa phương

Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoại khóa nhằm mục đích mở rộng vốn hiểu biết, làm giàu thế giới tinh thần của trẻ, hình thành mối quan hệ thẩm mỹ với thế giới xung quanh, giáo dục tình yêu quê hương, đất nước cho trẻ Ví dụ như xây dựng nhóm “Những bàn tay vàng” trong hoạt động tạo hình với nhiều các nguyên vật liệu khác nhau để trẻ thi tạo ra các sản phẩm vẽ, nặn, xé dán, “Làm khách đến thăm vườn cổ tích” trong hoạt động sân khấu-đóng kịch,

1.4 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm trong trường mầm non

1.4.1 Xây dựng kế hoạch giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

Lập kế hoạch là một chức năng của quản lý Lập kế hoạch là quá trình xác định mục tiêu và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu đó Chức năng kế hoạch không chỉ dừng ở việc xác định mục tiêu, xây dựng các loại kế hoạch

mà phải bao gồm cả quá trình triển khai thực hiện và điều chỉnh kế hoạch

Tùy từng nội dung, Hiệu trưởng sẽ lập kế hoạch khác nhau như: Lập kế hoạch hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 theo năm học, tháng, tuần, cho toàn trường và cho từng lớp một cách chặt chẽ để đảm bảo tính hệ thống và hoàn chỉnh của kế hoạch năm học, kế hoạch từng học kỳ của nhà trường

- Xác định rõ các nội dung cần giáo dục và quyết định chọn hình thức giáo dục nào để có thể lồng ghép mục tiêu giáo dục hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 trong kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của nhà trường

- Lập kế hoạch phân công nhiệm vụ cụ thể cho các lực lượng về hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6

- Lập kế hoạch đầu tư mua sắm cơ sở vật chất tổ chức hoạt động giáo dục

Bản kế hoạch cần đảm bảo các yêu cầu sau:

- Có sự tham gia của các chuyên gia của nhiều lĩnh vực khác nhau Từ đó đảm bảo chất lượng và tính khả thi của kế hoạch, đồng thời tạo ra sự cam kết của các bên liên quan trong việc tổ chức thực hiện sau khi kế hoạch được phê duyệt

- Tính khả thi và hiệu quả của kế hoạch trong thực tiễn: kế hoạch phải thể hiện rõ các điều kiện về nguồn lực (tài lực, vật lực, nhân lực và nguồn lực thông tin), xác định rõ ràng của các tổ chức có liên quan trong công tác quản lý cũng như triển khai thực hiện kế hoạch

- Tính hệ thống: sử dụng các kỹ thuật và phương pháp hiện đại như phương pháp SWOT, phương pháp đường Găng,

- Tính pháp lí: kế hoạch cần được trình lên các cấp có thẩm quyền để thẩm định, phê duyệt và chính thức ban hành để nâng cao hiệu lực của công tác quản lý

1.4.2 Tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

Chức năng tổ chức là quá trình tiếp nhận, phân phối và sắp xếp nguồn nhân lực và các nguồn lực khác theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt nhất mục tiêu đã đề ra

Tổ chức bộ máy quản lý

- Thành lập Ban chỉ đạo hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6

- Quy định chức năng, nhiệm vụ cho từng thành viên trong Ban chỉ đạo

- Xây dựng quy chế phối hợp trong hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi

- Ban hành văn bản hướng dẫn về hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi

Tổ chức thực hiện các nội dung giáo dục

- Xác định rõ các nội dung nghệ thuật cần giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi

- Xác định các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục nghệ thuật phù hợp với từng nội dung giáo dục nghệ thuật

- Lồng ghép tích hợp các nội dung giáo dục nghệ thuật vào từng hoạt động giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi cụ thể

Như vậy, căn cứ vào nội dung và yêu cầu giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi, các trường Mầm non có thể lựa chọn những hình thức và phương pháp giáo

Từ đó có thể tổ chức các hoạt động giáo dục nghệ thuật sao cho hiệu quả nhất và tiết kiệm nhất, phù hợp nhất với điều kiện cụ thể của trường mình

Hiệu trưởng nhà trường căn cứ kế hoạch năm học và từng học kỳ để có sự phân công phụ trách các nội dung giáo dục nghệ thuật sao cho hợp lý Để việc gì trong quá trình giáo dục nghệ thuật cũng có người phụ trách và việc gì cũng được giám sát thực hiện chặt chẽ Căn cứ vào sự lựa chọn các hình thức và phương pháp giáo dục nghệ thuật cho học sinh ở các khối lớp, hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện các nội dung giáo dục nghệ thuật theo kế hoạch và theo sự phân công đã được tiến hành trước đó

1.4.3 Chỉ đạo hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

Hiệu trưởng chỉ đạo cụ thể hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi về mục tiêu, nội dung, thời gian, thời điểm, hình thức, phương pháp, địa điểm, phân công trách nhiệm cho từng thành viên, yêu cầu cần đạt sau đợt tổ chức

Chỉ đạo thực hiện giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi là quá trình tác động, ảnh hưởng tới hành vi thái độ của những người khác nhằm làm cho các cá nhân, các

bộ phận thực hiện tốt các phần việc được phân công, đạt được các mục tiêu đã đề ra với chất lượng cao nhất có thể

Chỉ đạo giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động giáo dục trải nghiệm Chỉ đạo giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua tổ chức buổi tham quan dã ngoại Chỉ đạo giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi các sự kiện quan trọng trong năm liên quan đến trẻ có ý nghĩa giáo dục và mang lại niềm vui cho trẻ

Chỉ đạo giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ hội

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi Là quá trình đánh giá và điều chỉnh nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt tới mục tiêu của tổ chức đã đề ra;

Kiểm tra là quá trình xem xét thực tiễn, đánh giá thực trạng, khuyến khích cái tốt, phát hiện những sai phạm và điều chỉnh nhằm đạt tới những mục tiêu đã đặt

ra và góp phần đưa toàn bộ hệ thống quản lý lên một trình độ cao hơn Bản chất của kiểm tra: Là mối liên hệ ngược trong quản lý; Kiểm tra là một hệ thống thông tin phản hồi trong quản lý: phản hồi về kết quả các hoạt động và phản hồi dự báo

- Xây dựng hệ thống chuẩn thực hiện trên cơ sở các chỉ tiêu được xác định trong kế hoạch Các chuẩn thực hiện bao gồm chuẩn về quy trình, các hoạt động và chuẩn về các sản phẩm của hệ thống thông qua các mục tiêu của hệ thống

- Kiểm tra, giám sát và đánh giá việc thực hiện và kết quả đạt được trên cơ sở

so sánh với chuẩn

- Trong quá trình tổ chức các hoạt động, nếu có sự chênh lệch thì cần điều chỉnh kế hoạch Việc kiểm tra phải được tiến hành thường xuyên, liên tục để có sự điều chỉnh kịp thời các nội dung và hình thức, phương pháp giáo dục nghệ thuật đảm bảo hiệu quả nhất thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

1.4.5 Quản lý các nguồn lực phục vụ hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi

Các nguồn lực phục vụ hoạt động giáo dục nói chung, hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi nói riêng bao gồm con người, kinh phí, thời gian và các điều kiện về vật lực Hiệu trưởng lên kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ nhận thức và các kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi cho đội ngũ giáo viên

Hiệu trưởng dành kinh phí, thời gian cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi một cách thỏa đáng

Hiệu trưởng lên kế hoạch mua sắm, sử dụng, bảo quản các phương tiện phục

vụ tổ chức hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi (hệ thống trang âm, máy vi tính,

ti vi, bàn ghế, tài liệu ) để nâng cao chất lượng giáo dục và đảm bảo tránh lãng phí Việc lên kế hoạch mua sắm các trang thiết bị phục vụ các hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi cần bám sát mục tiêu, yêu cầu của từng hoạt động, với các hình thức tổ chức giáo dục, chú trọng các phương tiện giáo dục mang cả giá trị vật chất

và tinh thần như sách, báo, tranh ảnh, các tác phẩm nghệ thuật… Các phương tiện giáo dục phải đảm bảo các yêu cầu về thẩm mĩ, độ bền, độ an toàn và vệ sinh và được sử dụng một cách tối đa, thường xuyên Việc bố trí các khu vui chơi, sân bãi luyện tập phải hợp lý, thuận tiện

Để đảm bảo độ bền của các phương tiện phục vụ hoạt động giáo dục, hiệu trưởng cần mua sắm các đồ dùng có chất lượng, có sổ sách theo dõi, ghi chép tình trạng sử dụng, giao trách nhiệm tự quản các trang thiết bị này cho GV và trẻ Việc

mua sắm trang thiết bị phải thực hiện bằng nhiều nguồn: nhà nước, quý cha mẹ học sinh, địa phương, các tổ chức kinh tế, chính trị và các cá nhân hảo tâm tài trợ…

Nhà trường có trách nhiệm làm cho mọi người hiểu được tầm quan trọng của trang thiết bị giáo dục đối với các hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi để có được sự ủng hộ của các lực lượng giáo dục

1.5 Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi

- Nhận thức của đội ngũ CBQL, giáo viên về giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi là vấn đề quan trọng Nếu đội ngũ CBQL, GV nhận thức đúng tầm quan trọng của giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi nói riêng và giáo dục toàn diện nói chung Ngược lại nếu nhận thức chưa đúng, không thấy được vai trò giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi thì quá trình quản lý và làm việc sẽ không hiệu quả

- Yếu tố đội ngũ GV: Đội ngũ GV trong nhà trường là lực lượng chủ công để thực hiện các nhiệm vụ giáo dục nói chung và giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi nói riêng Hiệu trưởng giỏi xây dựng được bản kế hoạch tốt, nhưng đội ngũ GV không

đủ trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức chưa tốt thì hiệu quả giáo dục không cao Trong nhà trường hiệu trưởng cần quan tâm xây dựng đội ngũ GV

đủ về số lượng đồng thời đảm bảo về chất lượng, đủ sức thực hiện các nhiệm vụ được giao CBQL cần tạo điều kiện vật chất và tinh thần cho đội ngũ GV nhằm làm cho họ an tâm công tác, được cống hiến, gắn bó hi sinh với nhà trường gắn bó với

sự nghiệp giáo dục

- Điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật, tài chính phục vụ cho hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi, trong nhà trường và ngoài xã hội, bao gồm các trang thiết bị, không gian sân bãi, cảnh quan xung quanh cùng các điều kiện về kinh phí tổ chức các hoạt động giáo dục có thể đáp ứng yêu cầu của các hoạt động giáo dục và tạo ra các điều kiện phục vụ yêu cầu hoạt động rèn luyện của các em Hoạt động giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi được thực hiện dưới nhiều hình thức phong phú, đa dạng: vui chơi giải trí, văn nghệ, thể dục thể thao, tham quan dã ngoại, câu lạc bộ giải trí, các cuộc thi trí tuệ, Điều kiện để hoạt động hiệu quả là lớp học, sân bãi, hội trường,

và tài chính chi phí tổ chức hoạt động, do đó cần có biện pháp xây dựng điều kiện

- Chương trình giáo dục mầm non của nước ta luôn trong tình trạng đổi mới, khối lượng chương trình phải thực hiện để đạt mục tiêu đổi mới chương trình giáo dục mầm non (2009) đã là một áp lực lớn đối với giáo viên mầm non, thì nay lại tiếp tục việc triển khai thực hiện chuẩn phát triển trẻ em 5 -6 tuổi, những điều này

đã trở thành quá tải nên giáo viên không đủ thời gian để lồng ghép hay tích hợp rèn

kỹ năng sống cho trẻ Việc chạy trước chương trình: cho trẻ học biết số và làm tính, luyện viết chữ và biết đọc, đang là thách thức mà cả giáo viên và trẻ mầm non 5 – 6 tuổi đang phải đối mặt thì việc dành thời gian để đầu tư lồng ghép nội dung giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi vào trong môn học là một việc làm hết sức khó khăn Bên cạnh đó không phải giáo viên nào cũng có đủ kiến thức khoa học về giáo dục nghệ thuật 5-6 tuổi để tổ chức lồng ghép một cách hiệu quả

- Một yếu tố không kém phần quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi hiện nay là, phụ huynh chưa ý thức đầy đủ về vai trò và tầm quan trọng của giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi Ngày nay, trước những đòi hỏi của nhu cầu phát triển xã hội và những thách thức cho cuộc sống thời hiện đại;

trái lại, họ tập trung “đầu tư” cho con em mình về những kiến thức khoa học quá sớm Trên một góc nhìn khác chúng ta có thể nhận thấy sự thiếu hợp tác giữa nhà trường và gia đình cũng là một yếu tố không nhỏ ảnh hưởng đến việc hình thành năng lực nghệ thuật; trong khi ở nhà trường, thầy cô dạy dỗ, tập luyện cho trẻ về các khía cạnh của giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi, nhưng khi về nhà trẻ không được gia đình tiếp nối rèn luyện để củng cố các kỹ năng cho trẻ

- Những yếu tố về kinh tế - xã hội, truyền thống văn hóa, phong tục tập quán, tâm lý

- xã hội Trên bình diện toàn cầu, nhà trường luôn có mối quan hệ với cộng đồng, xã hội nhằm phát triển giáo dục, mục tiêu là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đẩy mạnh phát triển kinh tế Những quốc gia có nền chính trị ổn định, quan điểm của những nhà lãnh đạo về GD&ĐT đúng đắn, chính sách đầu tư cho GD&ĐT thỏa đáng sẽ tạo điều kiện cho GD&ĐT phát triển Các yếu tố về kinh tế - xã hội có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển GD bao gồm: cơ cấu dân số, phân bổ dân cư, phong tục tập quán, truyền thống văn hóa, trình độ dân trí Tất cả các yếu tố trên đều ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển giáo dục, trong đó có GDMN Nếu dân

tục tập quán của từng địa phương cũng ảnh hưởng đến công tác giáo dục Người hiệu trưởng phải là người linh hoạt, nhạy bén để quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trên tinh thần am hiểu truyền thống, những nét văn hóa riêng của địa bàn dân cư mới có thể làm tốt công tác giáo dục, vì mỗi trẻ đều gắn bó với gia đình, địa phương Đây là yếu tố khách quan cần quan tâm trong quá trình quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại các trường mầm non

Tiểu kết chương 1

Giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

có vai trò quan trọng ở bậc học mầm non Giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm là hoạt động giáo dục có mục đích, có kế hoạch, được tổ chức thực hiện nhằm rèn luyện cho trẻ những cảm nhận về cái đẹp nghệ thuật, Các trẻ được rèn luyện để có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong tác phẩm nghệ thuật; Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động âm nhạc, tạo hình; Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật

Quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm là xây dựng kế hoạch giáo dục nghệ thuật, tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục nghệ thuật, chỉ đạo thực hiện các nội dung giáo dục và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các nội dung giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi Trong đó, chủ yếu là các yếu tố: đặc điểm tâm lý trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm và các điều kiện cụ thể về chương trình, cơ sở vật chất của nhà trường Bên cạnh đó là nhận thức, sự quan tâm giáo dục của nhà trường, gia đình, tác động của các điều kiện xã hội trong hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ, TRẢI NGHIỆM TẠI QUẬN LONG BIÊN, HÀ NỘI

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội Quy mô, mạng lưới, hệ thống các trường mầm non công lập quận Long Biên, Hà Nội

2.1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội

Quận Long Biên được thành lập theo Nghị định 132/2003/NĐ-CP ngày 11-2003 trên cơ sở điều chỉnh địa giới hành chính của huyện Gia Lâm Long Biên

06-có diện tích 6.038,24 ha với trên 271.000 nhân khẩu, 06-có 14 đơn vị hành chính trực thuộc là các phường: Cự Khối, Thạch Bàn, Long Biên, Bồ Đề, Ngọc Thụy, Ngọc Lâm, Gia Thụy, Thượng Thanh, Việt Hưng, Phúc Đồng, Sài Đồng, Phúc Lợi, Giang Biên, Đức Giang Theo Quyết định số 886/QĐ- UBND ngày 27/2/2020 của Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc sáp nhập, đặt tên và đổi tên thôn, tổ dân phố thuộc 11 quận, huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2020, quận Long Biên sẽ sáp nhập 156 tổ dân phố để thành lập 76 tổ dân phố mới

Quận Long Biên nằm ở cửa ngõ phía Bắc của thủ đô Hà Nội, phía Bắc giáp sông Đuống, phía Đông giáp huyện Gia Lâm, phía Tây giáp huyện Đông Anh, phía Nam giáp sông Hồng Quận Long Biên có một vị trí chiến lược rất quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội của Hà Nội và đất nước Nơi đây có các tuyến đường giao thông quan trọng như: Đường sắt, đường bộ, đường thuỷ, đường không nối liền với các tỉnh phía bắc Phía đông bắc có sân bay Gia Lâm, khu vực quân sự, nhiều khu công nghiệp liên doanh với nước ngoài như: Khu công nghiệp kỹ thuật cao Sài Đồng B, nhiều công trình kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật, cơ quan nhà máy, đơn vị sản xuất kinh doanh của Trung ương, Thành phố và địa phương Với lợi thế vị trí cửa ngõ của Hà Nội, nối liền với trục tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đồng thời cũng là trục kinh tế sôi động hội nhập nền kinh tế trong khu vực và thế giới Đó là những yếu tố cơ bản thuận lợi cho quận Long Biên phát triển nhanh, mạnh và bền vững về kinh tế - xã hội

Quận Long Biên có các khu đô thị mới là điển hình về đô thị xanh - sạch - đẹp,

có chất lượng sống cao như khu Vincome, khu chung cư sài Đồng Cùng với việc phát

triển dịch vụ - thương mại, phát triển công nghiệp có chọn lọc, chú trọng công nghiệp công nghệ cao Trên địa bàn quận hình thành nhiều trung tâm thương mại - dịch vụ lớn của cả khu vực như trung tâm thương mại Savico, Vincom, Aeon

2.1.2 Khái quát quy mô, mạng lưới, hệ thống về giáo dục mầm non quận Long Biên

2.1.2.1 Quy mô trường lớp

Hệ thống các trường mầm non được đầu tư xây dựng theo yêu cầu chuẩn hóa, từng bước mở rộng quy mô, đáp ứng ngày càng cao về số lượng và chất lượng

Năm 2021 toàn Quận có 34 trường MN công lập và 41 ngoài công lập và 103 nhóm, lớp với 26.975 trẻ ra lớp So với năm 2017 tăng 15 trường và nhiều nhóm lớp độc lập 1/14 Phường có 4 trường Công lập, 1/14 phường có 1 trường công lập Trong

đó có 2 trường chất lượng cao: Trường MN Đô Thị Sài Đồng và Đô Thị Việt Hưng

Tỷ lệ huy động trẻ ra lớp tăng mạnh theo từng năm, đến nay tổng số học sinh nhà trẻ ra lớp: 4.328/13.739 cháu đạt tỷ lệ 31,5%; Trẻ mẫu giáo 17.554/17.822 cháu đạt

tỷ lệ 98,5%, trong đó trẻ 5 tuổi 5.779/5.779 đạt tỷ lệ 100% 14/14 Phường được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục Mầm non trẻ 5 tuổi từ năm 2012

Từ năm 2010 đến nay, UBND Quận đã đầu tư kinh phí gần 2.000 tỷ đồng để cải tạo, nâng cấp, xây mới, đầu tư trang thiết bị, đảm bảo chế độ cho giáo viên, nhân viên nhằm nâng tỷ lệ trường chuẩn Quốc gia, tính đến tháng 9 năm 2021 có 29/34 trường Công lập đạt chuẩn quốc gia đạt 85,3%, 3 trường mới trong tháng 10/2021

Sở về thẩm định công nhận mới Chuẩn Quốc gia 2/34 trường công lập năm học 2021-2022 bắt đầu đi vào hoạt động., đó 8/32 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 đạt 25%; 5/41 trường Tư thục đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 đạt 12,1% Cơ sở vật chất thay đổi rõ nét, khung cảnh sư phạm khang trang, đầu tư trang thiết bị đồng bộ

và hiện đại Toàn quận có 02 trường được công nhận trường chất lượng cao

2.1.2.2 Chất lượng giáo dục

Hàng năm phòng GD&ĐT Quận đã chỉ đạo thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới tại 100% cơ sở GDMN trên địa bàn Quận Cấp học MN của Quận đã làm điểm cho Thành phố nhiều chuyên đề để các Quận, tỉnh bạn đến tham quan, học tập 100% các cơ sở GDMN thực hiện tốt Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi 100%

các cơ sở giáo dục tổ chức nghiêm túc cân đo, khám sức khỏe định kỳ cho trẻ Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, thấp còi giảm nhiều, đến cuối năm học 2020-2021

tỷ lệ này dưới 1,6% (giảm 1,3%-1,5% so với đầu năm) Số trẻ khuyết tật đến lớp